Bomen in Hengelo

Gemeente Hengelo blijft inzetten op RoundUp

2012-01-19T11:49:00.000-05:00

Wildgroei kan ook heel mooi zijn!

Een week geleden heeft de Natuur- en Milieuraad tijdens het driemaandelijksgroenoverleg met de gemeente gevraagd om het gebruik van hetonkruidbestrijdingsmiddel RoundUp terug te dringen, desnoods door nog maar éénkeer per jaar een bespuiting uit te laten voeren in plaats van de gebruikelijketwee keer. Dit naar aanleiding van de door de Tweede Kamer in septemberaangenomen motie om het niet-commerciële gebruik van dit middel te verbieden.De motie was ingediend door Rik Grashof van Groen Links, die daarmee reageerdeop nieuwe inzichten over de schadelijkheid van RoundUp. In juni 2011 was doorde Earth Open Source Group een rapport openbaar gemaakt waarin onder anderebeschreven werd dat dit herbicide genetische schade en misramen kan veroorzakenbij mensen die regelmatig aan het middel worden blootgesteld. Er lag al eenverdenking dat RoundUp kanker en andere ernstige ziekten kan veroorzaken. Hetis blijkbaar geen middel dat zorgeloos in tuinen en op straten rondgespoten kanworden. Toch gebeurt dat.

Uit het overleg met ambtenaren bleek dat Hengelo nogniet zo ver is dat het RoundUp aan banden wil leggen. Alternatieven vindt degemeente te duur, en slechts één keer spuiten is ook geen optie, want burgers gaanklagen als het onkruid toeneemt. Dat laatste vind ik geen sterk argument. Veelmensen zijn door de uitlatingen van fabrikant Monsanto in slaap gesust enhebben geen idee dat er steeds meer bewijs boven tafel komt dat RoundUp beslistgeen ongevaarlijk middel is. Met een voorlichtingscampagne zou de gemeente alveel kritiek kunnen wegnemen. Bovendien kun je je afvragen waarom de gemeentezich door die kritiek moet laten beïnvloeden. Elke herfst zijn er ook tallozemensen die klagen over de blaadjes die vanaf gemeentelijke bomen in hun tuinwaaien. Ze vragen dan of die bomen niet gekapt kunnen worden. Daar gaat degemeente (gelukkig) ook niet in mee. De gezondheid van de Hengelose burgers isvan groter belang dat het minimaliseren van onkruid, dat zou een heldereboodschap moeten zijn.

Lees hier meer over (gezondheids)gevolgen vanblootstelling aan glysofaat, het werkzame bestanddeel van RoundUp. Lees hier Hengelo en het gif RoundUp, deel 3.

Nieuw gemeentelijk groenplan in de maak

2012-01-06T10:15:00.003-05:00

Volgende maand ligt hetconcept op tafel van een nieuw stedelijk groenplan voor Hengelo. Een snoer van‘groene parels’ zal daarvoor de basis vormen, berichtte TC Tubantia vandaag.Het gaat daarbij om ecologisch waardevolle gebieden die met elkaar zullenworden verbonden, zoals onder meer de begraafplaatsen, de tuindorpvijver, bekenen waterlopen, monumentale en bijzondere bomen, parken en andere groene longen.Verschillende groene organisaties kunnen meedenken, o.a. KNNV en de Natuur- enMilieuraad, maar ze achten zich niet medeverantwoordelijk voor heteindresultaat.

Na alle commotie over de 8000bomen eind vorig jaar is dit een mooi streven dat de stad echt verder kan brengen.Het is immers bekend dat losstaande gebiedjes ecologisch verarmen als er geenverbindingen zijn met andere gebieden. Het is wel van belang dat het beheermeer afgestemd moet worden op het behouden en liefst vergroten van deecologische rijkdom. Dat vereist wel een cultuuromslag, want te vaak is hetbeheer nog afgestemd op beheersing, op netjes. Er wordt bijvoorbeeld te veelgif gespoten. Vorig jaar september werden in het Wilbert zelfs kalestraatstenen besprenkeld met Round Up, een uiterst smerig en gevaarlijk goedje.

Een kale boel resteert na het maaien van al het riet in de grachten.

Er wordt ook te veel gemaaid.Een mooi voorbeeld daarvan is het volledig wegmaaien van alle riet in degrachten rond de plek waar tot 1821 Huys Hengelo heeft gestaan. Dat gebeurdevlak voor het invallen van de winter. De groep eenden, het dozijn waterhoentjesen het paartje meerkoeten, dat zich daar kortgeleden vestigde, hebben nu geenenkele dekking meer. Ook de waterplanten zijn verdwenen. Je zou toch denken datde gemeente vanwege de bezuinigingen wel op een betere manier haar geld kan besteden.Een jaar geleden is er ook riet gemaaid, maar toen bleef nog de helft staan. Jegaat bijna denken dat deze kaalslag te maken heeft met het peperdure kunstwerk Watereiland van Jeroen Hoogstraten, dat vorige herfst op het stenen eiland is aangelegd. Zonder riet kun je het ongehinderdvan alle kanten bekijken. Gelukkig dat de watervogels er nog zijn, want anderswas dit nu een heel erg dode bak water. Terwijl het een parel zou kunnen zijn!

Dieren en vuurwerk: geen goede combinatie!

2011-12-29T11:45:00.002-05:00

Voor ruim 60 miljoen euro aan vuurwerk gaat er deze jaarwisseling de lucht in om de overgang naar het nieuwe jaar temarkeren. Van oudsher een traditie die berust op het verjagen van boze geestendoor het maken van lawaai. Wat nog niet zo lang geleden onschuldig vermaak wasbegint echter steeds meer uit de hand te lopen. Het is tegenwoordig heel simpelom via internet illegaal vuurwerk te bestellen, en steeds meer mensen doen het.Het wordt gewoon aan de deur afgeleverd. Voor vier en een halve euro heb je al eenlawinepijl met de kracht van een handgranaat. Oorverdovende nitraatbommenkosten minder dan een euro. Cees Meijer, coördinator van de Taskforce Opsporing VuurwerkBommenmakers denkt dat een verbod voor particulieren op het afsteken vanvuurwerk onafwendbaar is. “Als hufters op deze manier doorgaan met hetfabriceren en afsteken van gevaarlijke bommen, is er geen andere mogelijkheid”.Steeds meer mensen balen van knalvuurwerk en het gevaar dat ditmet zich meebrengt.

Meer nog dan mensenhebben dieren moeite met onze vuurwerkmanie. Na drie jaar onderzoek heeft eensamenwerkingsverband van het Instituut voor Biodiversiteit en Ecosysteem Dynamica,het KNMI en de luchtmacht aangetoond dat watervogels met duizenden verstoordworden door vuurwerk. Vlak na middernacht vliegen ze gestrest op en klimmen totwel 500 meter hoogte, veel en veel hoger dan normaal, om te ontkomen aan hetvuurwerk. Ze keren pas na drie kwartier terug. Ze verbruiken daarbij veel energie,waardoor ze dagen moeten bijkomen. Als er een flinke kou achteraan komt kan datde sterfte omhoog jagen. En natuurlijk hebben ook andere vogels er last van.

Ook huisdieren schieten in de stress door vuurwerk. Dierenartsen schrijven vaak pillen voor, maar die werkenlang niet altijd, omdat in een kwart van de pillen alleen maar acepromazinezit, een spierverslapper, waardoor het lijkt alsof het dier niet angstig meeris, maar ondertussen…

Vroeger kon je opstraat je buren ontmoeten, dat was leuk, maar veel mensen gaan met deze gekte niet meernaar buiten. Esther Ouwehand van de Partij voor de Dieren isvan plan om na het kerstreces een kamerdebat over vuurwerk aan te vragen. “Detraditie van zelf vuurwerk afsteken valt niet meer te verantwoorden als je naarde slachtoffers kijkt”, zegt ze. De slachtoffers zijn tegenwoordig vooralomstanders en toevallige passanten.

Verhaal kap 8000 bomen blijft vragen oproepen

2011-12-29T10:24:00.002-05:00

Het verhaal van de kap van8000 bomen door de gemeente Hengelo blijft de gemoederen bezig houden, zo is opte maken uit de brievenrubriek van TC Tubantia. In oktober wekte de gemeente de indruk dat het aantal ‘openbare’ bomen teruggebracht zou worden van 33.000 naar25.000 exemplaren als onderdeel van een bezuiniging op groen. Dat gaf vorigemaand veel heisa en al snel liet de gemeente weten dat het niet in de bedoelinglag om 8000 bomen te kappen. Het zou alleen gaan om bomen die stonden teverpieteren. Ze zouden herplant worden op plekken waar ze de ruimte kondenkrijgen. Daarnaast zouden bomen die niet langs de weg staan uit hetregistratiesysteem worden gehaald, waardoor onderhoud niet meer nodig zou zijn.Dat alles zou dan tot bezuinigingen leiden.

Hengelo kapt binnenkort 6 acacia's op het Kuyperplein. Ze groeien slecht

en er zit dood hout in deze jonge bomen. Er komen 3 ginkgo's voor terug.

Wat dat laatste betreft isdat begrijpelijk. Stoppen met onderhoud levert geld op. Het kappen enherplanten van bomen kost juist heel veel geld. E.I. van Ieperen waagde zich inde krant van gisteren aan een schatting en komt op 2 miljoen euro voor kap enherplant van 8000 bomen. Dat zou een kwart miljoen zijn per 1000 bomen. Debezuiniging zit hier verborgen in de lange termijn: de onderhoudskosten vooreen gezonde boom zijn lager en dat voordeel weegt op den duur op tegen dekosten van de kap van een kwakkelend exemplaar en herplant van een nieuwe boom.Waar geen plek is voor bomen wil de gemeente herplant in plantsoenen, waar geenof weinig onderhoud aan te pas komt. Dan krijg je misschien wel straten zonderbomen, een ronduit treurig gezicht. Om het niet zover te laten komen heeftwethouder Janneke Oude Alink toegezegd te bekijken of er in dat er in dat gevalheesters geplant kunnen worden. Maar heesters moeten ook onderhouden worden,dus wat is dan de bezuiniging? En wat is de waarde van een bezuiniging op delange termijn als er volgend jaar al flink op bomen bezuinigd moet worden? Hetschijnt dat zelfs ambtenaren zich afvragen hoe ze dat voor elkaar moetenkrijgen. Ik ben benieuwd…

Argumenten tegen bomenkap

2011-12-19T12:16:00.000-05:00

Opdrukkende boomwortels kunnen een reden zijn om bomen
te kappen, zoals bij dit voetpad langs de Woolderesweg

Voor wie bezwaar wil maken tegen dreigende bomenkap iseen goede argumentatie van groot belang. Een bezwaarschrift tegen een verleendekapvergunning maakt geen enkele kans als de argumentatie niet deugt. Het isdaarom belangrijk om hier goed over na te denken. Begin met de vergunning:klopt het wat erin staat? Soms wordt kap gemotiveerd met het argument dat bomenslecht groeien, aangetast zijn door ziekte of zwammen, of een gevaar vormen ofeen sta-in-de-weg zijn. Soms is dat zo, soms ook niet, en in dat laatste gevalspelen er waarschijnlijk andere argumenten. Het kan bv. zijn dat er iemand overgeklaagd heeft (blaadjes, schaduw), dat een ambtenaar vindt dat die boom daarniet hoort, de boom uit de mode is geraakt of dat de gemeente wil bezuinigen opgroen, zonder dat dit hardop gezegd wordt.

Er zijn algemene argumenten tegen bomenkap enspecifieke argumenten tegen de kap van deze ene boom of boomgroep. Specifiekeargumenten wegen zwaarder dan algemene. De boom in kwestie is monumentaal,beeldbepalend, de enige in de straat, oud, gezond of staat niemand in de weg,dat zijn allemaal specifieke argumenten. Algemene argumenten zijnondersteunend: bomen dempen verkeerslawaai, reinigen de lucht, beperkengezondheidsproblemen, verlagen stookkosten van nabij gelegen huizen, dempenzomerhitte, verhogen de waarde van onroerend goed, etc. Een algemeen argument kanin een specifieke situatie toch een grotere rol spelen, bv. op een plek metveel luchtvervuiling is elke boom van belang voor het reinigen van de lucht enhet beperken van gezondheidsschade voor de omwonenden. Ook de boomsoort kan inzo’n situatie nog een rol spelen: een altijd groen blijvende conifeer gooithoge ogen als het gaat om het reinigen van de lucht van giftige stoffen.Loofbomen laten immers hun blad vallen, zodat ze in de winter de lucht nietlanger kunnen filteren.

Dit is deel 3 van een serie over bezwaar maken tegen bomenkap. Lees ook deel 1 en deel 2.

Groeiend verzet tegen Blekers natuurwet

2011-12-15T06:09:00.002-05:00

Aalscholvers in het Hengelose Weusthagpark

Wat is natuur nog in ditland?

Een maaiveld met eenborderrand
Drie plastic rozen op eenvaas
Een schilderij waarop eenhaas
Een vogelkooitje aan dewand
Dat is natuur, inNederland

Geïnspireerddoor de beginregel van het gedicht De Dapperstraat van de grote dichter J.C.Bloem zou een toekomstige dichter op deze manier uiting kunnen geven aan deverbleking van de natuur in ons land. Zo’n vaart als in het gedicht zal het inwerkelijkheid wel niet zo snel lopen, maar een feit is dat onze natuur flinkeklappen zal krijgen als de nieuwe Wet Natuur van staatssecretaris Bleker inwerking treedt. Bleker wil 70% van het budget voor natuur wegbezuinigen, debescherming van een groot aantal natuurgebieden opheffen en de beschermdestatus van zo’n 80 dier- en 100 plantensoorten elimineren. Noodzakelijke verbindingszonestussen natuurgebieden worden nauwelijks nog aangelegd, landschappelijke waardeen ongereptheid zijn zaken die er niet meer toe doen, en vogels, dassen enandere dieren mogen opzettelijk verstoord worden. Jagers krijgen ruim baan omnog meer diersoorten te bejagen, ook in natuurgebieden! In 1995 was er juistkamerbrede overeenstemming dat de jacht in natuurgebieden niet thuishoort. Zakenwaar tientallen jaren voor gestreden is worden in één klap onderuit gehaald. In de nieuwenatuurwet is er weinig voor nodig om afschotvergunningen te verstrekken. Zo isbv. alleen al het voorkomen van (vermoedelijke!) schade aan de visserij (dusook de sportvisserij) genoeg om een vergunning af te geven om aalscholvers teschieten. Momenteel geldt nog de regel dat er alleen afschotvergunningen vooraalscholvers kunnen worden verleend als bewezen is dat ernstige schade wordttoegebracht aan de beroepsvisserij. Volgens Nico de Haan, ambassadeur van deVogelbescherming, zijn die bewijzen tot nu toe niet geleverd. Door de nieuwewet kan er straks op ruime schaal op aalscholvers gejaagd worden. Maar ookganzen en andere trekvogels zullen de dupe worden. De toename van de jacht zaleen sterk verstorende werking hebben, en dat zullen recreanten ook merken.Dieren zullen schichtiger worden. Er valt straks minder te zien.

Terwijl voor deRijksoverheid de zorg voor de natuur geen issue meer is, laten steeds meerbetrokken burgers zien dat zij wel hart hebben voor de natuur. Vorige weekdonderdag is de Partij voor de Dieren een sympathieke actie begonnen om eenprotestbos tegen de nieuwe Wet Natuur te planten. Iedereen kan voor 5 Euro eenboom kopen. De stand staat inmiddels op ruim 22.000 bomen. Komende zaterdagworden ze geplant op een locatie in de provincie Utrecht. Kopers kunnen ze zelfpoten of dat vrijwilligers laten doen. Maar ook daarna kunnen nog steeds bomengekocht worden.

Bezwaarschrift tegen bomenkap (II)

2011-12-10T03:16:00.001-05:00

Vorige maand gingen 6 populieren om langs de Hamerstraat.
Ze waren bijna een meter dik.

Haastige spoed iszelden goed geldt ook voor het indienen van een bezwaarschrift. Wie alsbelanghebbende de kap van een of meer bomen wil tegenhouden heeft 6 weken detijd om een gemotiveerd bezwaarschrift in te dienen bij de gemeente tegen hetverlenen van een kapvergunning. Daar zijn trouwens geen kosten aan verbonden. Meestalis die 6 weken ruim voldoende om een goed bezwaarschrift op te stellen. Maarsoms ontstaat er toch tijdsdruk, bijvoorbeeld omdat er al een hele tijd voorbijis gegaan voordat je erachter komt dat er plannen zijn om bomen bij je in debuurt te kappen. Niet iedereen volgt immers elke week welke kapvergunningenzijn afgegeven. In zo’n geval is het onverstandig om snel iets in elkaar tedraaien om nog maar op tijd te zijn. Het is beter om dan het bezwaar in tweedelen in te dienen. Voordat de termijn verloopt stel je een brief op waarinstaat dat je bezwaar maakt op ‘nader aan te duiden gronden’. Dat geeft lucht omna te denken over een goede motivatie en ook tijd om te onderzoeken of hetklopt wat over de boom beweerd wordt in de verleende vergunning (ziek, zwak,beschadigd, slechte kwaliteit, scheve kroon, staat in de weg, en zo meer). Verstuurbinnen 1-2 weken nadat de termijn verlopen is een tweede brief met daarin deredenen van het bezwaar. Vergeet niet om in beide gevallen duidelijk aan tegeven om welke vergunning het gaat. Noem de locatie, de boom en het nummer vande vergunning, dan kan het niet fout gaan. Voeg nog adres en handtekening toeen doe het op de post.

Je bezwaar zit nuin de ambtelijke molen. Ambtelijke molens malen langzaam, maar desondanks volgtal snel bericht dat de brief is ontvangen en dat er binnen X weken over beslist zalworden. Na de 2^e brief gaat het net zo. Voorlopig hoef je niets tedoen. Tenminste 3 weken voor de behandeling van je zaak ontvang je een brief meteen uitnodiging voor de hoorzitting. Schikt de datum niet dan moet je dat binnen3 dagen laten weten. In de brief wordt ook gevraagd of je nog een aanvulling ophet bezwaar hebt. Dat is een mooie gelegenheid voor het geval je iets vergetenbent of als nieuwe informatie opduikt. Maak daar dan gebruik van als je nietvan plan bent om een mondelinge toelichting te geven op een hoorzitting van decommissie. Wie wel naar de hoorzitting gaat, en dat is zeker aan te raden, kannatuurlijk ook reageren, hoewel ook op de hoorzitting nieuwe informatieingebracht kan worden.

Dit is deel 2 vaneen serie over bezwaar maken tegen bomenkap. Zie ook deel 1.

Actiecomité roept gemeente op kaalslag definitief te staken

2011-12-07T10:06:00.001-05:00

Het spandoek liet niets aan duidelijkheid te wensen over

Gisteravondvoorafgaand aan de commissievergadering Fysiek deed het actiecomité ‘Een groenewijk maak je samen’ een dringende oproep aan de politiek om de kaalslag in deHasseler Es definitief te staken. Leonard Schenck, voorzitter van van hetcomité, deed deze oproep naar aanleiding van de enorme kaalslag van de afgelopen weken in o.a de WillemKesstraat, Louis Bouwmeesterstraat en Cruys Voorberghstraat. Hij hekelde hetschermen met termen als 'hoofdgroenstructuur'en 'beeldbepalend groen' doorambtenaren ten nadele van bewoners, terwijl volstrekt onduidelijk blijft wat dezebegrippen inhouden. Er moet eerst een degelijk groenplan voor de hele gemeentekomen, vond hij.

Een gerooid bosplantsoen achter de Louis Bouwmeesterstraat

Hoewel het onderwerpgroen niet op de agenda van de commissie stond is er toch ruim aandacht aanbesteed dankzij de oppositiepartijen Pro Hengelo, CDA en VVD. Ze vroegen zich afwaar de gemeente nu eigenlijk naar toe wil. Het CDA is bezorgd over de uitvoering enverzocht maatwerk toe te passen en terughoudend te zijn. De partij maakte gewag van schrijnende situaties. De VVD vindt dat hetafgelopen moet zijn: tot hier en niet verder. Ze zijn verbaasd over decommunicatie. Pro Hengelo wil dat de gemeente niet eerder verder gaat danwanneer de groennota is vastgesteld. Het moet duidelijk worden wat dehoofdgroenstructuur is. Wethouder Janneke Oude Alink van GroenLinks beloofde dat er een ‘marsroute’komt. Het laatste woord over dit hoofdpijndossier is nog lang niet gezegd.Wordt vervolgd.

Bezwaarschrift tegen bomenkap

2011-12-06T04:38:00.001-05:00

Gekapte eiken langs de Lansinkesweg in 2007

Hoe schrijf je een bezwaarschrift tegen het kappen van bomen? In Hengelo ishet kappen of ingrijpend snoeien van gemeentelijke bomen die 20 cm of dikkerzijn, gemeten op 1,3 meter hoogte, zonder vergunning verboden. Voorparticuliere bomen geldt een grens van 30 cm dikte. Elke dinsdag staan de nieuweaanvragen en de verleende vergunningen in Gemeentenieuws op de website van degemeente, met de datum waarop de vergunning verleend is. Dezelfde informatie staat ook in het huis-aan-huis-blad Hengelo's Weekblad . Vroeger onder eenapart kopje kapvergunningen, maar sinds de herfst van 2010 is voor het kappenvan bomen een omgevingsvergunning nodig.

Als er eenmaal een vergunning verleend is, hebben belanghebbenden 6 wekende tijd om een bezwaar tegen de vergunning in te dienen. Dat is gerekend vanafhet moment dat de vergunning verleend is. Dat is tenminste één dag tot somsiets meer dan een week vóór de publicatiedatum. Het is noodzakelijk om binnen 6weken te reageren, want anders wordt het bezwaar niet in behandeling genomen.De datum van afgifte staat ook in de vergunning, die is in te zien bij de Afdeling Vergunningen op hetStadskantoor aan de Hazenweg 121 (tel. 2459647). Ook vindt je daarin de exacte locatie van de boomen de reden van de kap. Belanghebbenden zijn hen die zelf direct nadeelondervinden van het besluit. Voor een boom in een straat of plantsoen zijn datdegenen die in de buurt van de boom wonen of erop uitkijken.

Een bezwaarschrift kan niet digitaal ingediend worden.Het moet gericht zijn aan het collegevan B&W (Postbus 18, 7550AA), het moet duidelijk zijn tegen welk besluit het is gericht, en hetmoet gemotiveerd zijn. Van dat laatste hangt veel af. Een emotioneel betoog als‘Deze prachtige boom kappen is te gek voor woorden!’ is beslist onvoldoende.Bij vergunningverlening draait het om een goede juridische afweging, waarbijalleen steekhoudende argumenten tellen. Daarom is het belangrijk om alle feitenop een rij te zetten. Soms deugen argumenten niet die voor de kap wordenaangevoerd, of heeft de gemeente feiten over het hoofd gezien. Soms heeft degemeente het besluit onzorgvuldig voorbereid en is er sprake van eenonevenredige belangenafweging. Een goed voorbeeld daarvan was de voorgenomenkap van 5 lindes aan de Johan Buziaustraat, die weg moesten vanwege derenovatie van bosplantsoen, dat niet eens bleek te bestaan. Dankzij bezwaarmakende buurtbewoonsters trok de gemeente de vergunning onlangs in.

Dit is heteerste deel van een serie over bezwaar maken tegen bomenkap. Zie ook deel 2.

Na druk actiecomité staakt gemeente rooien in Hasseler Es

2011-12-04T10:53:00.001-05:00

Een gesloopte houtwal achter de Cruys Voorberghstraat wordt afgevoerd

Het actiecomité EenGroene Wijk Maak Je Samen heeft afgelopen week opnieuw bereikt dat de gemeentehet rooien van openbaar groen in de wijk Hasseler Es staakt. Ook begin dit jaarwas dat al eens gelukt nadat wijkbewoners massaal kritiek uitten tijdens eenprotestvergadering over kaalslag in het groen. De gemeente riep daarop eenklankbordgroep in het leven, waarin zowel het comité als de wijkraad warenvertegenwoordigd, aangevuld met een lid van de KNNV en de Natuur- en Milieuraad.Het comité schreef medio november een brief aan de voorzitter van deklankbordgroep met het verzoek een aantal punten op de agenda voor de volgendevergadering te plaatsen. Het ging om tijdige informatie over projecten die degemeente van plan was uit te voeren, en inspraak over de aanpak daarvan. Promptwerd de vergadering door de gemeente afgelast met als argument dat gezien deingebrachte agendapunten een vergadering niet zo goed uit kwam. Het lijkt erop dat de gemeente eigenlijk niet bereid is te overleggen,constateert het comité in een persverklaring, terwijl ondertussen de kaalslaggewoon doorgaat. ‘Ons geduld met het college van B&W is op’.

Vlak voordat degemeente het rooien stopzette sneuvelde o.a. nog een houtwal achter huizen inde Cruys Voorberghstraat. Met een grote grijper werd het groen uit de grondgerukt en daarna verdween alles in een enorme container. Volgens JantineLasonder zijn er vast wel een paar egels mee gegaan, want de houtwal was zodicht dat als er een bal ingeschoten werd je die er niet meer eruit kreeg.Behalve rode kornoelje ging er ook o.a. meidoorn, lijsterbes en hazelaar tegende vlakte. De eekhoorns zullen het nu ook wel voor gezien houden. De inspraakstelt niets voor, zei ze. Bewoners mogen alleen meepraten over wat er opnieuwingeplant wordt. Je krijgt een lijst waarop je vier soorten mag aankruisen. Hetis de bedoeling dat de nieuwe heesters niet hoger worden dan een meter. Zemoeten machinaal gemaaid kunnen worden, en daar zal de bezuiniging wel inzitten. Wat een armoe!

Door buurtverzet 5 lindes gered!

2011-12-01T10:56:00.001-05:00

De lindes bij de Buziaustraat in de Hasseler Es

Dankzij het verzet van enkele aanwonenden zijn 5 lindebomen behoudengebleven. De gemeente wilde de bomen kappen vanwege renovatie van het plantsoenachter de Johan Buziaustraat in de Hengelose wijk Hasseler Es. Het ‘plantsoen’blijkt echter gewoon een grasveld met wat bomen. Het schijnt dat eenbuurtgenoot jarenlang over de bomen geklaagd heeft. Voor de kap is er nubudget, liet een ambtenaar weten. Dat heeft vast te maken met het op de schopgaan van een deel van de groenstructuur in de wijk. Een paar mensen werden goedkwaad over de aanstaande kap van de lindes achter hun huizen. Ze waren hierjuist komen wonen vanwege de groene omgeving. Ze dienden een bezwaarschrift inmet als resultaat dat de gemeente gisteren besloot om de kapvergunningvoor de 5 bomen in te trekken nog voordat een bezwaarschriftencommissie dezezaak te behandelen kreeg. Ze had simpelweg geen goed verhaal. Hulde voor debezwaarmakers, die met hun actie duidelijk lieten zien dat het wel degelijk zinheeft om tegengas te bieden als er om schimmige redenen bomen gekapt dreigen teworden.

Bomen medicijn tegen depressie

2011-11-30T11:10:00.001-05:00

Onze ogen zijn afgesteld op groen

Een groene omgevinggeeft een goed gevoel, zo blijkt uit vele onderzoeken. Dat is eigenlijk ook wellogisch, omdat de mensheid sinds onheugelijke tijden in het groen heeftgeleefd. Het is door de verstedelijking een beetje uit beeld geraakt, maar denatuur is ons thuis, daar hebben we altijd deel van uit gemaakt. Je merkt hetnog aan de grote gevoeligheid van onze ogen voor de kleur groen. Ooit, toen wenog te midden van de natuur leefden, was dat een overlevingsfactor.

Het is al langer bekenddat vitamine G ook op een anderemanier werkt. Bomen reinigen de lucht van fijnstof, een bijzonder schadelijkecomponent van luchtvervuiling, die aantasting veroorzaakt van hart en longen.Recent Amerikaans onderzoek wijst in de richting dat fijnstof echter ook verantwoordelijk is voor hetveroorzaken van depressies. Onderzoekers lieten muizen lucht met veel ultrafijnstof(PM2,5) inademen, vergelijkbaar met lucht in straten met veel auto’s, terwijleen controlegroep gezuiverde lucht voorgeschoteld kreeg. Na een periode van 10 maanden vertoonde alleende fijnstofgroep symptomen van depressie. Het fijnstof veroorzaaktontstekingsreacties in het lichaam, die op hun beurt depressies veroorzaken. Ookstelden de onderzoekers vast dat deze muizen een slechter geheugen hadden en datzij minder goed ruimtelijk inzicht ontwikkelden. Een reden te meer om zuinig tezijn op onze bomen!

“Een mooie dag voor de automobilist”

2011-11-29T08:15:00.001-05:00

Lid van de Tweede Kamer en gedoger Leon de Jong vondhet een mooie dag voor de automobilist. Velen met hem zijn blij vanwege deaankondiging van minister Schulz–van Hagen gisteren dat per september 2012 ophet grootste deel van het snelwegennet 130 km per uur gereden mag worden. Daarondervalt ook de A35 langs de (zuid)westrand van Hengelo. Dan zijn we misschien weleen minuutje eerder op onze bestemming, maar tegen welke prijs? Volgens deminister zijn er geen noemenswaardige nadelige gevolgen voor het milieu. Het isechter een feit dat verhoging van de snelheid leidt tot een hogere uitstoot. Datbetekent meer luchtvervuiling, en meer fijnstof, terwijl we al in het vuilstehoekje van de EU leven. Van fijnstof is al langer bekend dat het schadelijk isvoor hart en longen. Geschat wordt dat deze vorm van luchtvervuiling onsgemiddeld 12 maanden van ons leven kost. Van alle EU-landen leveren wij hetmeeste in op België na, want daar is de situatie nog net iets slechter. Metdeze snelheidsverhoging zou je kunnen zeggen dat ook de dood in ons jachtigebestaan weer wat sneller dichterbij komt. Was dat nu wel de bedoeling?

Natuur- en Milieuraad Hengelo bestaat 40 jaar

2011-11-28T07:30:00.001-05:00

Eind vorige week vierde de Natuur- en Milieuraad Hengelo haar 40-jarigjubileum. De gemeente bood de stichting bij deze gelegenheid eenherdenkingsboom aan. Wethouder Janneke Oude Alink en bestuursvoorzitter Johan Lensink plantten samen een moerascypres in de buurt van de Drienerbeek in de wijkThiemsland, niet zo ver van het bomenhart dat daar begin dit jaar is aangelegd. Onder de genodigden waren mensen van heteerste uur. De NMRH, waarin o.a. leden van natuurverenigingen als IVN,NIVON en KNNV deelnemen, heeft in de loop van al die jaren veel zaken opgepakt,zoals de bodemvervuiling en het transport van chloor dwars door de stad. Deraad houdt bestemmingsplannen tegen het licht en kijkt kritisch naarkapvergunningen. Als daar aanleiding toe is, dan wordt bezwaar gemaakt of drukuitgeoefend bij raadscommissies en politieke partijen, zoals onlangs nog bijhet bezuinigingsvoorstel dat het kappen van 8000 bomen behelsde. De Natuur- enMilieuraad kan nog steeds mensen gebruiken die zich willen inzetten voor eengroene en leefbare stad. Lees meer op hun site.

Bezwaar maken bij dreigende bomenkap

2011-11-24T10:35:00.001-05:00

Eenvormige nieuwe aanplant contrasteert sterk met de grote
biodiversiteit in de nog niet gerenoveerde delen van de Hasseler Es

De irritaties over kaalslag in de Hasseler Es laaienweer op, kopte vanochtend TC Tubantia. Er gaat daar de komende tijd weer flinkwat groen op de schop. Renovatie van (bos)plantsoen noemt de gemeente dat, endaarbij sneuvelen niet alleen de heesters, maar ook gaan er bomen tegen devlakte. Leonard Schenck van het comité ‘Een groene wijk maak je samen’ vraagtzich hardop af of het comité niet uit de door de gemeente ingesteldeklankbordgroep moet stappen. De oppositie, Pro Hengelo, CDA en VVD, is notamused. Dat geldt ook voor Jantine Lasonder, die al jaren het groen achter haarhuis onderhoudt. Bewoners worden met de klankbordgroep in slaap gesust, zegtze. ‘En dan organiseer je je niet meer, omdat het zo zinloos is.’

Het is beslist niet zinloos als burgers zich verzetten tegen ongewensteontwikkelingen met het groen in hun buurt, dat heeft het verleden wel bewezen.Tijdens de vorige coalitie heeft de Woolderparkgroeptot aan de rechter geageerd tegen de kap van bomen in het gebied van hetgezondheidspark met als resultaat compensatie voor de kap. Het actiecomité Bomenkap Oude Begraafplaats Nee! verzameldevorig jaar 372 handtekeningen tegen de kap van 35 bomen en wist zo een handvolbomen te redden. Het comité Groen voor poen maakte bezwaar tegen de kap van 9bomen langs de Sloetsweg, waardoor de belangrijkste twee, een grote linde eneen dikke schietwilg, niet gekapt worden. Het is waar, het zijn maargedeeltelijke successen, maar ook gedeeltelijke successen zijn successen. Het isecht belangrijk dat we alert zijn en actie ondernemen als we de indruk hebbendat er iets niet klopt met wat de gemeente van plan is met het groen rondomons. Als niemand iets doet, dan gebeurt het gewoon, en dan zijn we die bomenkwijt. Bezwaar maken tegen ongewenste kapplannen is niet moeilijk, maar vraagtwel aandacht. Binnenkort hierover meer.

Hengelose markt vergroent

2011-11-23T09:43:00.001-05:00

Een weekgeleden is begonnen met de aanplant van zeven platanen van 15-20 cm dikte aande zijde waar tot juli van dit jaar deomstreden stalen ‘lichtlindes’ stonden opgesteld. Nu het werk er bijna op zitziet het plein er meteen al een stuk beter uit, ook al zijn de takken kaal vanwegehet gevorderde seizoen. In totaal staan er nu 21 platanen rond het plein, endat is een heel verschil met vlak na de geflopte herinrichting van de binnenstadrond de eeuwwisseling. Wat een kale en grijze boel was het toen, en wat isdaarover veel geklaagd! Uiteindelijk erkende de gemeente dat het conceptwaarmee destijds gewerkt was, chique enno-nonsense, verkeerd had uitgepakt. De lichtlindes belandden op deschroothoop en nu staan daar echte bomen. Gemeente, ga zo door en herstel de blunders uit het verleden!

Gemeente ontkent dat 8000 bomen zullen sneuvelen

2011-11-22T15:27:00.001-05:00

Stam en blad van een oude krimlinde op de oude begraafplaats.
De gemeente heeft voorkomen dat de lindelaan gekapt werd.

Eind vorige week verscheen een opmerkelijke verklaringop de website van de gemeente Hengelo, waarin gesteld werd dat er beslist geenmassale kap van bomen zal plaatsvinden. Het verhaal van de 8000 te kappen bomenis volgens de gemeente een eigen leven gaan leiden nadat groendeskundigen ooithadden geroepen dat het beter is om 25.000 gezonde bomen te hebben dan 33.000waarvan een deel niet gezond is. Het was bedoeld om een beeld te geven, omduidelijk te maken dat inzetten op kwaliteit belangrijk is, maar niet omduizenden bomen te kappen. Merkwaardig dat zo’n uitspraak vanuit de losse polsvervolgens in de aan de raad voorgelegde bezuinigingsvoorstellen verzeild geraaktis. Hengelo is een groene stad en dat koesteren we, vervolgt de gemeente. ‘Wezijn zuinig op ons groen en zien het als een voorwaarde voor een gezondeleefomgeving’. Er worden geen gezonde bomen gekapt. ‘Het zou immers vreemd zijnals de gemeente zo met zijn kostbare bomen zou omgaan.’ Dat is een mooistatement en we zullen zien of dat meer is dan loze woorden.

De gemeente zegt vanwege de bezuinigingen (2 ton opgroen) in de toekomst slimmer met het budget voor bomen om te willen gaan doorte kiezen voor duurzaamheid en kwaliteit. Dat vereist een andere kijk op hetgroen: een gezonde boom met een grote kroon is van meer waarde dan tweeongezonde boompjes met weinig groeiruimte. De komende jaren wordt kritischgekeken of de toekomst van straatbomen gewaarborgd is of kan worden. Is datniet zo, dan betekent dat het einde van de betreffende bomen en dan komen opdie plek ook geen nieuwe. In zijn analyse in TC Tubantia van gisteren is JanAnkoné er niet gerust op als hij stelt dat vooral in de oudere wijken flinkegaten in het bomenbestand geslagen zullen worden, zelfs als alleen maar zieke bomen en bomen dieweinig ruimte hebben sneuvelen. Dat de sussende verklaring van de gemeente debezorgdheid daarover niet kan wegnemen blijkt wel uit de vele afkeurendereacties op de site van de krant: ‘Hengelo, stad van beton en steen.’ Pas op,stadsbestuur, dit ligt héél gevoelig!

Bomenstichting maakt doorstart

2011-11-18T14:47:00.001-05:00

De mammoetboom in het Enschedese Ledeboerpark is met
31 meter de hoogste van ons land

De 3000 donateurs vande Bomenstichting kregen deze week bericht dat de organisatie een doorstart zalmaken. In juni gaf de landelijk opererende stichting al aan dat ze eind ditjaar de deuren zou sluiten als gevolg van het wegvallen van overheidssubsidies.Dat had te maken met de enorme bezuinigingen op natuur, die de regering aan hetdoorvoeren is. Men wilde het niet op een faillissement aan laten komen. Daaromis het kantoor inmiddels gesloten en het personeel ontslagen. Gelukkig blijftde Bomenstichting bestaan, al is het dan als vrijwilligersorganisatie, netzoals bij het ontstaan in 1970. Per 1-1-2012 komt er een nieuw bestuur en een nieuwe,door actieve vrijwilligers gedragen werkorganisatie op een ander adres.

De Bomenstichtingheeft zich al 41 jaar lang ingezet voor een duurzame, boomrijke leefomgeving instad en land. Bomen zijn van grote waarde voor mensen, maar worden desondanksgeregeld als wegwerpproducten behandeld. De Bomenstichting bood vaak tegengasen heeft daarbij duizenden bomen kunnen redden, waaronder tientallenmonumentale bomen. De doorstart maakt het mogelijk om met dit werk door te gaan,hoewel het wegvallen van zeven betaalde krachten wel zijn tol zal eisen. In elkgeval blijft de zeer informatieve site bestaan. Daar is bijvoorbeeld informatiete vinden over wat te doen bij dreigende kap. Ook het register van monumentalebomen, dat circa 10.000 items bevat, is veilig gesteld. In een tijd waarin de natuur er niet meer zo toe lijkt te doen hebben we een organisatie als de Bomenstichting hard nodig.

“Er komt geen massale bomenkap”

2011-11-17T14:24:00.001-05:00

Bomen hebben vaak maar weinig ruimte meegekregen

Gisteren heeft Groen Links Hengelo een persberichtverspreid, waarin de afdeling stelt dat er geen massale bomenkap komt.Fractieleider Wim Jager reageert (eindelijk!) op twee artikelen in TC Tubantiavan vorige week, waarin melding werd gemaakt van het voornemen van de gemeenteom 8000 bomen te kappen om zo te kunnen bezuinigen op groen. Die 8000 bomen, dat is niet waar,aldus Jager. Er zal wel wat gekapt worden, maar alleen de bomen dieziek zijn of die staan te verpieteren, omdat ze niet meer verder kunnen groeien.Die bomen zullen vervangenworden door gezonde exemplaren die daar geplant worden waar ze wel de ruimtehebben om tot volledige wasdom te komen. Dat zijn dan plekken die niet directaan straten liggen, waardoor er minder onderhoud gepleegd hoeft te worden, endat leidt tot besparingen. Er blijven in de gemeente Hengelo evenveel bomen alser nu zijn en de kwaliteit gaat omhoog, aldus Jager. Dat is een mooie belofte, waarbij we wel moeten bedenken dat nu al heel veel oudere bomen in onze stad zijn vervangen door jonge, een proces dat nog steeds doorgaat.

Wat is er nu eigenlijk gebeurd? De SP wil dat Hengeloeen sociaal gezicht behoudt, zo bleek tijdens de uitzending Onder Vuur vanRadio Hengelo van 14 november. Daarom moet er o.a. op groen bezuinigd worden.Ambtenaren hebben vervolgens bedacht dat je kunt besparen op groenonderhoud alsje het aantal bomen dat veel onderhoud nodig heeft, dat wil zeggen bomen langsstraten, vermindert. Uit de losse pols is er toen een vermindering bedacht van33.000 naar 25.000 bomen. En dat kwam begin oktober in debezuinigingsstukken te staan. Vervolgens gingen de alarmbellen af. Blijkbaarwas dat een verrassing voor Groen Links. Vreemd is dat de partij zotraag reageert op alle kritische signalen. Mijn eerste artikel over de voorgenomen kap van 8000 bomendateert van 26 oktober. Tijdens de gecombineerde raadscommissievergaderingvan eind oktober hebben zowel de Natuur- enMilieuraad als ikzelf ingesproken, en de eerste heeft vervolgens haarbezorgdheid uitgesproken op een gemeenschappelijke fractiespreekuur. Dat er iets aan zat te komen was toch wel duidelijk, dacht ik. Eensnelle reactie van Groen Links had veel schade voor de partij kunnen voorkomen.Intussen houdt de Natuur- en Milieuraad, die binnenkort haar 40-jarig jubileumviert, de vinger aan de pols.

Duurzaamheid en bomenkap

2011-11-11T07:54:00.001-05:00

Gisteren presenteerde het Internationaal EnergieAgentschap zijn jaarrapport, waarin gesteld wordt dat de wereldwijde energiebehoeftede komende 25 jaar met een derde zal stijgen. Ondanks een toename vanhernieuwbare energiebronnen zoals waterkracht en windenergie zal het gebruikvan fossiele brandstoffen dominant blijven en zelfs toenemen met 25% tenopzichte van het huidige niveau. Dat betekent dat ook de CO2-uitstoot zalblijven stijgen. Het IEA verwacht daardoor op de lange termijn een wereldwijdestijging van de gemiddelde temperatuur met 3,5 graden als er niet wordtingegrepen. Omdat zoiets gepaard zal gaan met grote ontwrichting pleit het IEAvoor een bindend klimaatverdrag, waarbij aan CO2-uitstoot een sereuze prijskomt te hangen, zo berichtte Trouw vandaag. In ons land bouwt Essentondertussen met steun van de overheid gestaag door aan een grote nieuwe kolencentralealsof er niets aan de hand is. En de regering heeft van het verhogen van demaximumsnelheid naar 130 km/h een speerpunt gemaakt. Wat vernieuwbare energiebetreft raken we steeds verder achterop, zeker vergeleken met een modern landals Duitsland.

Als je zoals ons land veel fossiele energie produceertdan kun je nog proberen de vrijgekomen CO2 vast te leggen in de bodem of in bomen.Het vastleggen in lege gasvelden is echter afgeketst op verzet van omwonenden,en dat zou een reden te meer moeten zijn om bomen te planten, of in elk geval zo veelmogelijk te sparen. In plaats van duizenden bomen te kappen, zoals de gemeenteHengelo van plan is, zou het verstandiger zijn om er een paar duizend bij teplanten. Maar ja, dat is natuurlijk geen bezuiniging. De financiële situatievan Hengelo is bepaald niet rooskleurig, iets wat deels te wijten is aanblunders in het verleden, zoals de geldverslindende en mislukte herinrichtingvan de binnenstad rond de eeuwwisseling, een kwestie die nog steeds veelemoties oproept. Wordt de geplande omvangrijke bomenkap de volgende blunder?

Gemeenteraad Hengelo akkoord met massale bomenkap

2011-11-10T06:47:00.000-05:00

Een zwarte dag voor Hengelo? (archiefopname)

Een meerderheid in degemeenteraad van Hengelo ging gisteravond akkoord met de plannen om 8000 bomen teverwijderen om zo te kunnen bezuinigen op groenonderhoud. Het gaat om een kwartvan het geregistreerde bomenbestand. Geregistreerde bomen zijn bomen langsstraten en pleinen, waaraan in verband met verkeerstechnische enveiligheidseisen regelmatig onderhoud gepleegd moet worden. Volgens wethouderJanneke Oude Alink staan de 8000 te zieltogen door ruimtegebrek en worden zevervangen door ander groen. En elders worden er nieuwe bomen voor in de plaatsgezet. Dat was voor de coalitie van Groen Links, SP, PvdA, Burgerbelangen en D’66voldoende om met deze bezuinigingsrichting in te stemmen. De waarschuwendewoorden van Pro Hengelo: ‘hier komt narigheid van; er is nu al strijd overgroen met de bewoners van de Hasseler Es, en dat zal zich uitbreiden’ werden inde wind geslagen. Het amendement van CDA en Pro Hengelo om bij de bezuinigingde bomen te ontzien werd dan ook verworpen met 12 tegen 19 stemmen. Wel werdeen motie van SP en Groen Links aangenomen om met de uitwerking te wachten op denota Groenbeleid, die over enkele maanden verwacht wordt. Dan kan een en anderin samenhang beoordeeld worden.* De wethouder deed de toezegging dat zowel deraad als de adviesorganen bij de uitwerking zullen worden betrokken.

Is dit een zwarte dagvoor Hengelo? Daar lijkt het wel op, maar het kan natuurlijk werkelijk zo zijndat elke vierde boom in Hengelo ziek, zwak en misselijk is, en dan is hetmisschien maar goed dat die gekapt en vervangen gaan worden. Ik vind het welmerkwaardig dat ik in de stad maar weinig van zulke bomen tegen kom. Af en toezie ik wel eens een boom van matige of slechte kwaliteit, maar in het algemeenzien de bomen op de routes die ik rijd er nog goed uit. Waar, o waar staan die8000 verpieterende en zieltogende bomen?

* De met algemene stemmen aangenomen motie draagt het college op om het te bereiken aantal geregistreerde bomen pas vast te stellen nadat in de nieuwe groennota 'kaders zijn vastgesteld welke bomen het betreft en hoe de vervanging van de boom door ander groen op die plaats geregeld wordt of is.'

Veel verzet tegen kap van 8000 Hengelose bomen

2011-11-09T07:44:00.000-05:00

Nadat de Natuur- en Milieuraad Hengelo haar grotebezorgdheid over de bezuinigingsplannen van B&W om 8000 stadsbomen te kappen aan allegemeenteraadsfracties had kenbaar gemaakt verscheen gisteren een informatiefartikel in TC Tubantia, waarin wethouder Janneke Oude Alink van Groen Linksuitlegde dat Hengelo er ‘netto’ niet op achteruit gaat wat het aantal bomenbetreft. De gemeente heeft namelijk een compensatieplicht, wat inhoudt datelders in de stad, zoals in het Weusthagpark, duizenden nieuwe bomen geplantgaan worden. Ze zei er niet bij dat dat veel geld gaat kosten. Nog afgezien vande kosten voor het kappen van 8000 bomen is met de aanplant van een gelijkehoeveelheid nieuwe bomen een flinke bak geld nodig. Dat lijkt in tegenspraakmet de bezuinigingsoperatie op groen, maar het werkt als volgt. De gemeentehaalt 8000 bomen weg langs de straten in de wijken en poot nieuwe in parken enbosplantsoenen, waar het noodzakelijk onderhoudsniveau veel lager ligt. Dewinst zit in dat veel lagere onderhoudsniveau, waardoor op termijn toch eengrotere besparing wordt bereikt dan de investeringen die met de kap en herplantgepaard gaan.

Niets aan de hand dus? Wat de wethouder niet vermelddeis dat je weer helemaal opnieuw moet beginnen. De herplant bestaat doorgaansuit boompjes van 6-7 cm dik, wat waarschijnlijk in geen verhouding staat totwat er gaat verdwijnen. Veel mensen, zo blijkt ook uit reacties van lezers opde site van TC Tubantia, willen liever groen direct in hun naaste omgeving dan ergens ver weg. Dat heeftgewoon veel voordelen. Zo is het bv. een feit dat de prijzen van onroerend goedhoger liggen als er in de naaste omgeving veel groen is. Ook voelen mensen zichprettiger bij het zicht op groen. De wethouder wil laten onderzoeken of debomen die verdwijnen vervangen kunnen worden door een ander type groen, zoalsstruiken. Maar struiken hebben ook regelmatig onderhoud nodig, tenzij het vandie laagblijvende bodembedekkertjes zijn. Moet je het als buurt daar dan meedoen?

Gaat het er straks zo uitzien? (archiefopname)

De wethouder schermt ermee dat veel bomen staan te‘verpieteren’, omdat ze niet voldoende ruimte hebben om te groeien. “Dan kun jeze beter weghalen en nieuwe planten op een betere plek, waar ze wel kunnengroeien.” Blijkbaar is er decennialangdoor de gemeente zo weinig in bomen geïnvesteerd dat inmiddels 8000 bomen geenkant op kunnen door gebrek aan leefruimte, als het al zo is. Is kappen dan deenige oplossing? Je kunt toch ook de leefruimte vergroten? Veel bomen staanstrak in steen ingesnoerd: doe daar eens iets aan!

Vanavond valt in de gemeenteraad een besluit over deradicale kapplannen. Gisteren bleek er in de raad veel weerstand te bestaan,zowel binnen de coalitie als bij de oppositie. Ook veel lezers van TC Tubantiareageerden op de site van de krant en de reacties logen er niet om: volkomengestoord, meteen kappen dat college, gemeente kan beter de bijl in hetambtenarenapparaat zetten. De teneur van het overgrote deel van de reacties waser een van onbegrip, zowel over het plan als over het feit dat het verdedigtwordt door een wethouder van Groen Links. Wordt er soms een spelletje gespeeldmet de wethouder? Waar is trouwens haar eigen visie?

Bomen zijn roetfilters en verminderen luchtvervuiling

2011-11-08T09:02:00.001-05:00

Het radicale plan van de gemeente Hengelo om een kwartvan de bomen langs straten en pleinen te kappen roept gelukkig verzet op.Verscheidene raadsfracties hebben zich voorgenomen om vanavond bij de behandelingvan de bezuinigingsplannen in de gemeenteraad op dit punt moties ofamendementen in te dienen. Hier gaat men niet in stilte aan voorbij en dat ismaar goed ook, want daar zijn bomen te belangrijk voor.

Magnolia is een fraaie boom die veel NO2 uit de lucht haalt

Bomenhebben esthetische waarden, ze zijn mooi door hun vorm, kleur of bloeiwijze, ennatuurwaarden: ze brengen de natuur in de stad, o.a. door voedsel enbeschutting te geven aan vogels, eekhoorns en andere dieren. Dat bomendaarnaast ook milieuwaarden hebben en bijdragen aan een goed leefmilieu is ietsdat we ons pas laat zijn gaan realiseren. De kennis van de luchtreinigendewerking van bomen is bepaald nog niet overal doorgedrongen, terwijl dit aspectsteeds belangrijker wordt vanwege deluchtvervuiling en de klimaatverandering. TC Tubantia berichtte op 17-10-2011 inhet artikel ‘Nederland meest vervuilde land Europa’ dat ons land watluchtvervuiling betreft in de top 3 zit van alle 27 EU-landen. Daar blijft hetniet bij, want recent onderzoek heeft uitgewezen dat roetfilters voor auto’s weliswaarhet grovere fijnstof afvangen, maar niet het voor de gezondheid veelschadelijker ultrafijnstof. Dat gaat gewoon de lucht en onze longen in, met alsresultaat een geschatte 18.000 voortijdige sterfgevallen ten gevolge vanluchtverontreiniging per jaar, wat neerkomt op circa 12% van de jaarlijksesterfte. Uit ander onderzoek is gebleken dat bomen juist uitstekendeluchtreinigers zijn (‘Stadsbomen voor een goede luchtkwaliteit’, Bomennieuwslente 2006), hoewel er tussen de verschillende soorten grote verschillenbestaan. Sommige soorten, zoals groenblijvende naaldbomen, vangen veel fijnstofweg, terwijl bv. gewone acacia, kronkelwilg en magnolia vooral stikstofdioxide,een giftig uitlaatgas van auto’s, uit de lucht halen.

Hengelo heeft 50.000gemotoriseerde voertuigen en wordt aan drie kanten door snelwegen omgeven.Vergeleken met andere steden als Deventer (69.000 bomen op 100.000 inwoners),en Utrecht (één boom per 2 inwoners) loopt Hengelo bepaald niet voorop met hetaantal van 33.000 (geregistreerde) bomen op 80.000 inwoners. Daar komt nog bijdat de gemiddelde leeftijd van onze bomen ligt op 33 jaar, wat duidt op eenverhoudingsgewijs jong bestand, dat nog weinig zoden aan de dijk zet. In 2015gaan strengere EU-normen gelden om de gezondheidsschade door luchtvervuiling teverminderen. Ondertussen worden de snelwegen verbreed, gaat de maximumsnelheidomhoog en neemt het gemotoriseerde verkeer toe, en met dat alles ook deuitstoot. Is het dan verstandig om 25% van de bomen langs straten te verwijderen?

8000 bomen kappen is kapitaalvernietiging

2011-11-07T05:05:00.000-05:00

Veel eiken langs de Jan Gossaertstraat staan opgesloten in stoep en parkeerplaatsen

Het Hengelose plan om 8000bomen langs straten te verwijderen om daarmee de kwaliteit van het groen te verhogenen tegelijkertijd op onderhoud te bezuinigen heeft nogal wat vragen opgeroepen,zowel bij de leden van natuurorganisaties als bij raadsleden. Wat voor effectheeft dit plan op het leefklimaat in de stad? Hoe komt men aan het getal van8000 te verwijderen bomen? Speelt de behoefte aan parkeerplaatsen hierbij eenrol? En hoe wordt kwaliteit omschreven?

De beoogde teruggang van33.000 naar 25.000 bomen betreft alleen de geregistreerde bomen, en dat zijnbomen langs straten en pleinen, dus in de wijken. Bomen in bosplantsoen zijnniet geregistreerd en het schijnt de bedoeling te zijn dat bosplantsoengebruikt wordt voor herplant. Daar hebben bomen alle ruimte om uit te groeientot ‘kwaliteitsbomen’ die weinig onderhoud vergen. Maar bomen in bosplantsoen zijn ook nietveilig, zo hebben we eerder dit jaar kunnen zien in de Hasseler Es. Is ereigenlijk wel ruimte voor al die herplant?

Bomen langs straten hebbenvaak weinig groeiruimte meegekregen, zo is de redenering, waardoor ze in hungroei belemmerd worden en in een later stadium hogere onderhoudskosten vergen.Op de foto is goed te zien hoe bomen in de groenstrook aan de linkerkant goedontwikkeld zijn, terwijl de bomen in de verharding duidelijk in groei zijnachtergebleven, hoewel ze even oud zijn. Daar staan ze ingesnoerd in een stenenring van 60 cm doorsnede, waardoor ze over weinig regenwater kunnen beschikken.Geen wonder dat ze maar half zo snel groeien als aan de overkant. Maar daarmee zijnhet nog niet meteen slechte bomen. Ze dragen bij aan een groene omgeving, ookal is dat minder dan de fors uitgegroeide exemplaren. Toch zoudenbomen in dit soort situaties op grote schaal gekapt kunnen gaan worden. Dat zoueen aantasting zijn van het groene kapitaal van de stad. Het zou kunnen betekenen dat hele straten enmisschien wel buurten (vrijwel) zonder bomen komen te zitten. En wat is eenstraat of buurt zonder bomen?

Gaat Hengelo 8000 bomen kappen?

2011-10-26T15:07:00.002-05:00

Een prachtige oude Oosterse plataan staat in Oldenzaal.
Hengelo heeft helaas veel van haar oude bomen verloren.

Morgenavond vergaderen de gezamenlijke raadscommissiesover de bezuinigingsvoorstellen die op 8 en 9 november in de gemeenteraad aande orde komen. Ook op het onderhoud van de openbare ruimte zal de komende jarenbezuinigd moeten worden, en één van de voorstellen is om het aantal bomen in dieopenbare ruimte, nu 33.000, te verminderen tot 25.000. Deze afname wordtomschreven als een kwaliteitsverbetering. In het verleden zijn vaak bomen dichtop elkaar geplant, waardoor de kronen en wortels inmiddels in elkaar gegroeidzijn. Als je daar gaat uitdunnen, dan kunnen de resterende bomen zich beterontwikkelen tot kwaliteitsbomen, zo is de achterliggende gedachte. Dat vergrootde duurzaamheid en verlaagt de kosten. De gerichtheid op kwantiteit moetverlegd worden naar kwaliteit.

Het is mooi dat de gemeente de kwaliteit van haarbomenbestand wil vergroten. Maar wat is kwaliteit? Gaat elke boom die scheefstaat of waar wat takken uit gewaaid zijn voortaan voor de bijl? De vraag is ofkwaliteitsverbetering gepaard moet gaanmet de kap van 25% van het bomenbestand. Wat betekent dat voor een stad dietoch al weinig groen heeft? En waar is dat getal van 25.000 op gebaseerd? Kanhet zijn dat een ordinaire bezuiniging op bomen in een jasje vankwaliteitsverbetering wordt gegoten?

Het lijkt nog heel veel, de huidige 33.000 bomen, enzelfs die 25.000 waar de gemeente op in zet. Hoe is het beeld elders?Amstelveen, min of meer vergelijkbaar met Hengelo, heeft er circa 30.000, maardie stad heeft de ambitie om de groenste stad van de Randstad te worden. Utrecht is weliswaar veel groter dan Hengelo,maar heeft omgerekend naar 80.000 inwoners 40.000 bomen. Deventer, dit jaaruitverkoren tot groenste stad van Europa, heeft 69.000 bomen op 100.000inwoners, dat is 55.000 op de Hengelose schaal. De nagestreefde 25.000 bomen stekener magertjes bij af. Daar komt nog bijdat 40% van de huidige 33.000 bomen jonger is dan 20 jaar. Het zijn vaak nietveel meer dan struiken op een stokje. En 85% is jonger dan 50 jaar. Bij bomendie een hoge ouderdom kunnen bereiken, zoals eiken, linden en taxus, is dan nogsteeds sprake van een jonge boom. Hoge normen aanleggen kan betekenen dat'kwaliteitsbomen' snel gekapt worden als er door bv. een storm takken uitwaaien.De verwachting is dat ten gevolge van de klimaatverandering aantal en krachtvan stormen zal toenemen. Houden we in Hengelo nog wel oude bomen over? Er isal zoveel verdwenen…

Vrouwen zijn koopwaar en wie doet er wat aan?

2011-10-18T07:51:00.000-05:00

Duurzaamheid kent vele gezichten. Als we een duurzamesamenleving willen, dan moeten we met ons allen bijvoorbeeld meer werk makenvan de bestrijding van mensenhandel, de moderne vorm van slavernij. Toelatendat mensen op grote schaal als slaaf te werk worden gesteld is immers zeeronduurzaam. Het ondermijnt ons morele besef en corrumpeert op den duur desamenleving.

De Europese Commissie van de EG heeft enkele jarengeleden 18 oktober uitgeroepen tot Dagtegen de mensenhandel, met de bedoeling om EG-landen aan te zetten tot meeractie tegen deze zeer ernstige, maar vaak onderschatte vorm van criminaliteit. Inde aanloop van deze dag stonden vorige week de media boordevol artikelen overmensenhandel, vaak in relatie tot prostitutie. Met afgedwongen sex worden schattenverdiend, ook in ons land. Minimaal de helft van de in 2000 gelegaliseerde prostitutie berust op dwang,terwijl het toch de bedoeling was dat legalisatie een einde zou maken aan ditsoort mensonterende praktijken. De straffen zijn onlangs verzwaard, maar devraag is of dat helpt. De Nederlandse rechtsstaat laat vrouwenhandel gebeuren,valt te lezen in het pas verschenen boek Vrouwente koop van Maria Genova. De pakkans is gering, er worden al te vaak lagestraffen uitgedeeld en er heerst blindheid voor signalen van uitbuiting. Volgensde Amsterdamse PvdA-wethouder Lodewijk Asscher kijken we in ons land de anderekant op als het gaat om uitbuiting in de sexbranche. De gemiddelde burger heefter geen last van, aldus een advocaat. Overigens bleek vorige maand uitonderzoek dat het slechts bij één op de tien mensen bekend is dat slavernij ookin ons land voorkomt. Er is nog heel veel onwetendheid.

Gelukkig wordt wel steeds meer over mensenhandelgeschreven. Behalve het boek van Maria Genova is zojuist ook Slaven in de polder van Trouw-redacteurenMartijn Roessingh en Perdiep Ramasar uitgekomen, dat laat zien waarom de risico’svoor criminelen klein zijn gebleven en de winsten navenant groot. Wie dewerkelijkheid niet zo dicht op de huid wil zitten kan uitwijken naar deuitstekende thriller Kluis 21 van deZweedse schrijvers Anders Roslund en Börge Hellström. Het boek is met vaartgeschreven en maakt heel duidelijk waarom mensenhandel zelfs in een land alsZweden, waar prostitutie sinds 1999 verboden is, erg moeilijk te bestrijdenis. Wie niet zo’n lezer is kan uitwijken naar de film Trade, die zich afspeelt in Mexico en de VS. Zoals de naam alaangeeft laat Trade zien hoe vrouwenen meisjes tot handelswaar worden gemaakt. Een trailer van de film is hier te zien.
Vanaf 19-1-2012 ligt De fatale fuik in de winkel, een boek van rechercheur Henk Werson, specialist bestrijding mensenhandel.

Onverwoestbaar optimisme over vliegveld Twente

2011-10-13T08:52:00.000-05:00

In het artikel “How unrealistic optimism is maintainedin the face of reality” (Hoe onrealistisch optimisme bestand is tegenconfrontatie met de werkelijkheid) beschreven wetenschappers in NatureNeuroscience onlangs een experiment waarbij selectieve blindheid aan het lichtkwam. Proefpersonen die met meevallers werden geconfronteerd bleken eenverhoogde doorbloeding voorin het brein te vertonen, in hersengebieden waar wefouten verwerken. Tegenvallers verlaagden de activiteit juist. Dit verschil washet opvallendst bij proefpersonen die van tevoren hadden aangegeven dat zeoptimistisch waren ingesteld. Kennelijk zijn onze hersenen in principe zoafgesteld dat we het leven vooral van de zonnige kant bekijken. Zo’n roze brilheeft zo zijn voordelen, want het houdt de motivatie op peil, en het vermindertspanning en angst. Dat heeft evolutionaire voordelen. Aan de andere kant klevener ook gevaren aan als je denkt dat je alles aankunt. Zelfoverschatting enonrealistisch optimisme kunnen je aan de rand van de afgrond brengen, en erger.

Het Sterrebos pal ten oosten van Hengelo ligt precies onder de toekomstige
aanvliegroute

‘Enschede blijft positief’, kopte TC Tubantia vanvandaag bij enkele artikelen over de luchthaven, die bij elkaar bijna weer eens3 pagina’s vulden, naar aanleiding van een vergadering van een raadscommissieover de voortgang van de gebiedsontwikkeling en over de resultaten van eennieuw onderzoek. De voorstanders van de heropening van het vliegveld, decoalitiefracties van PvdA, CDA, VVD en Burgerbelangen, zijn tevreden, en datverbaast mij gezien het voorgaande helemaal niet. Volgens verantwoordelijkwethouder Marijke van Hees zal er geen overheidsgeld in de exploitatie van deluchthaven worden gestoken. Het is nog niet eens zo lang geleden dat Twentsegemeenten, Enschede incluis, de knip trokken om de onrendabele passagiersvluchtenvanaf het vliegveld overeind te houden, en ik vraag me dan ook af wat haarbelofte waard is. Als na opening van het vliegveld, naar verwachting in 2013,de uitbater niet uit de rode cijfers komt, dan houd ik er rekening mee dat ertoch gemeenschapsgeld in de exploitatie wordt gestopt. Hoewel het natuurlijkook mogelijk is dat de exploitant op andere manieren tegemoet gekomen wordt:meer toegestane vliegbewegingen, nachtvluchten en ook vliegen in het weekend.Versoepeling van de voorwaarden, daar zal het mee beginnen. Maar eerst zal degemeenteraad in november een beslissing moeten nemen over het advies om dehistorische kosten maar af te schrijven, omdat het irreëel is te verwachten datdie ooit nog terugverdiend worden. Zeg maar dag met het handje tegen 6,4miljoen!

Luchthaven Twente vóór herstart al op miljoenenverlies

2011-10-11T08:09:00.002-05:00

Dit reeënbosje bij de Sniedersveldweg maakt deel uit van het geplande
parkeerterrein voor de luchthaven Twente

Nieuw onderzoek in opdracht van Area Development Twente (ADT) heeft kort geleden aan het licht gebracht dat het onrealistisch is te denken dat in het verleden gemaakte kosten voor de herstart van de in 2007 gesloten Luchthaven Twente ter grootte van bijna 13 miljoen nog terugverdiend kunnen worden. De verwachting is dat dit bedrag nog verhoogd moet worden met verliezen die voort zullen vloeien uit de financiële crisis en problemen op de vastgoedmarkt. Onderzoeksbureau AT Osborne adviseert de betrokken overheden, de gemeente Enschede en provincie Overijssel, om de verliezen maar te nemen, omdat een sluitende grondexploitatie er niet in zit. De Enschedese gemeenteraad vergadert morgenavond niet alleen over de aanbesteding van de luchthaven, maar ook over het voorstel van B&W om de helft van de historische verliezen op zich te nemen. ADT heeft afgelopen zomer alternatieven opgesteld, waarbij het meest vergaande inhield het afblazen van alle ontwikkelingen, inclusief de luchthaven zelf. Dat wordt gezien als een niet reeële, louter theoretische optie. Toch is het goed om hier bij stil te staan.

In TC Tubantia van 29-9-2011 konden we lezen dat de concessievergoeding die een marktpartij voor het gebruik van de luchthaven dient te betalen minimaal een half miljoen bedraagt, maar dat dit bedrag pas ‘vanaf een bepaald moment’ in rekening wordt gebracht. Volgens Vereniging Omwonenden Luchthaven Twente (VOLT) kan dat moment 8 jaar op zich laten wachten en betreft het hier ongeoorloofde staatssteun, omdat de kosten voor deze gratis periode ten laste komen van de overheid, die al eerder had toegezegd om 16 miljoen te investeren in vernieuwing van de luchthaven. Alles bij elkaar opgeteld hebben we het dan al gauw over enkele tientallen miljoenen aan gemeenschapsgeld. En dan is het nog de vraag welke kosten daar nog bij komen als de luchthaven er eenmaal is. Als het niet goed gaat, dan moeten we er rekening mee houden dat het daar niet bij blijft. De overheid zal blijven bijspringen, zoals in het verleden ook zo vaak gebeurd is, tot het moment dat het echt niet meer kan. Gunstig zijn de vooruitzichten bepaald niet: de belastingbetaler zal gaan opdraaien voor steun aan rammelende banken en zwakke eurolanden, waarbij de vraag is hoeveel daarvan we nog eens terugzien. Dat geld kan zeker niet uitgegeven worden aan vliegreisjes.

‘Met twintig passagiers al een drukke dag’ kopte Trouw van 4 oktober boven een beschrijving van een geflopte Spaanse luchthaven bij Ciudad Real, een stad bijna even groot als Hengelo, op 200 km van Madrid. In 2002 werd besloten tot de bouw van dit eerste internationale particuliere vliegveld van Spanje. Het zou het drukke vliegveld van Madrid (50 miljoen passagiers in 2010) gaan ontlasten en het zag er dan ook veelbelovend uit. Met de hoge snelheidstrein zou je in iets meer dan drie kwartier in het centrum van de hoofdstad staan. In 2008 ging het vliegveld open. Twee dagen per week landt er een vliegtuig: een van en naar Barcelona en een van en naar Mallorca, hoewel die laatste bestemming eind deze maand geschrapt wordt. De lijn is niet rendabel. Het vliegveld dreigt een ‘spookvliegveld’ te worden, zoals er wel meer zijn in Spanje. Het staat inmiddels onder curatele en er wordt gepraat met schuldeisers. Hoewel drie kwart van de Spaanse publieke luchthavens onrendabel is, hebben politici in tal van steden en regio’s de bouw van nieuwe vliegvelden aangekondigd. Ze worden daarin gesteund door de staatssecretaris van transport Isaías Tábos, die vindt dat er te weinig vliegvelden zijn. “Frankrijk en Duitsland hebben er veel meer.”

Zullen ze het ooit leren? Zullen wij het ooit leren?

Heksenboter

2011-09-29T15:47:00.000-05:00

In mijn tuin vond ik onlangs de opvallend gele Heksenboter en wel op de stam van een spar die ik een jaar of vier geleden heb omgezaagd. Heksenboter behoort tot de echte slijmzwammen. Deze groep levende wezens hoort eigenlijk nergens bij. Het zijn planten, noch dieren, en evenmin zijn het schimmels of bacteriën. Slijmzwammen ontstaan uit microscopisch kleine eencelligen, die voortkomen uit sporen die met elkaar versmelten, en waaruit op een gegeven moment een rondkruipende kolonie ontstaat, die zich langzaam verplaatst op zoek naar bacteriën en schimmels, waar het cellencomplex van leeft. Bijzonder is dat de eencelligen die deel uitmaken van de kolonie geen eigen celwanden bezitten. Rond de kolonie ontstaat een membraam, dat beschouwd zou kunnen worden als een celwand voor de hele kolonie, en die een enorme in elkaar gevloeide massa van celmateriaal omsluit. Het ziet eruit als een klodder slijm en kan zich gedragen als een gigantische amoebe, maar wel met ontzettend veel celkernen. Tenslotte verhardt en verkleurt de buitenkant, waar zich dan sporen gaan vormen, en dan begint de cyclus opnieuw.

Heksenboter groeit vaak op dood hout en ook wel op vergane plantenresten, waar veel bacteriën in voorkomen. Het komt algemeen voor in vochtige bossen, maar kan ook gedijen in de stad, als er dood hout voorhanden is. Het organisme neemt veel kalk en metalen op. Zo bleek uit Duits onderzoek dat het maar liefst 240 keer meer zink bevat dan de omgeving. Het heeft ook een bepaalde mate van intelligentie: in een doolhof kan het de kortste weg naar een voedselbron vinden.

Vroeger werd Heksenboter gebruikt om gele kleurstof te maken. De naam komt voort uit onbegrip voor deze vreemde levensvorm en helpt ons in herinnering houden dat ooit tienduizenden mensen, meest vrouwen, als heks gebrandmerkt werden en op de brandstapel belandden, uit onbegrip voor een afwijkende levenswijze.

Het einde van kunstenaarsinitiatief De Hengelo Open (I)

2011-09-27T14:32:00.002-05:00

De Aarde is ons huis (1997, ©) was te zien op de eerste
open atelierroute in 1999

Heeft kunst waarde anders dan geld? In deze tijd, waarin invloedrijke kringen weinig op hebben met kunst, is de vraag naar haar waarde gerechtvaardigd. Als kunst gaat over schoonheid en/of waarheid, dan kan ze daarmee bijdragen aan het welbevinden van mensen, en aan het vergroten van hun bewustzijn. In die zin draagt kunst bij aan duurzaamheid. Duurzaamheid zou je kunnen zien als het vergroten van de overlevingskansen van onze menselijke soort op de lange termijn. De Aarde is tenslotte ons enige huis, en het maakt voor ons voortbestaan veel uit hoe we haar behandelen. Ik geloof dat mensen die zich prettig voelen, goed in hun vel zitten en open staan voor nieuwe ideeën uiteindelijk meer wijsheid in hun handelen aan de dag leggen. Als kunst daaraan kan bijdragen is het voor een gemeenschap van belang dat kunstenaars de mogelijkheid hebben om hun werk te ontwikkelen en tentoon te stellen.

Het afgelopen weekend vond een zeer geslaagde, door kunstenaarsinitiatief De Hengelo Open georganiseerde kunstmanifestatie plaats in de Creatieve Fabriek, waar bijna de helft van Hengeloos beroepsmatige kunstenaars aan deelnam. Cfactory had zelf ook allerlei activiteiten georganiseerd, die goed aansloten bij de expositie. Het was lekker druk, en de sfeer op het hele terrein was zo los en ontspannen, dat het één van de bezoekers zelfs aan New York deed denken! Een groot succes dat beslist voor herhaling vatbaar is. Helaas blijkt nu dat deze expositie de laatste activiteit van De Hengelo Open is. De stichting, die in 2000 door een aantal actieve kunstenaars is opgezet met de bedoeling om elke twee jaar een kunstmanifestatie annex open atelierroute te organiseren, heft zichzelf binnen afzienbare tijd op. De subsidie is opgedroogd. In 2009 besliste de gemeente dat het geld voor de kunstmanifestatie een andere bestemming zou krijgen. Deze laatste expositie was mogelijk omdat de ruimte met toebehoren gratis ter beschikking werd gesteld.

Het is een treurige zaak dat opnieuw een Hengeloos kunstenaarsinitiatief te gronde gaat. In 2007 hief kunstenaarsvereniging HEnK BV zichzelf al op vanwege een schuld van 8000 euro. Hengelo heeft al zo weinig te bieden op het gebied van kunst dat we zuinig zouden moeten zijn op wat er nog rest. Veel kleinere gemeenten houden een atelierroute in stand, die vaak jaarlijks, of soms, zoals in Almelo, zelfs maandelijks plaatsvindt. Wonderlijk dat zoiets in een stad als Hengelo zo’n kortstondig leven beschoren is. Ik vind trouwens niet dat de overheid dit maar even moet oplossen, je hebt per slot van rekening ook de optie van sponsoring, maar ik verwacht wel van de gemeente enige betrokkenheid bij het in stand houden van een goed kunstklimaat, dat onmiskenbaar een gemeenschapsbelang is.

De Hengelo Open in de Creatieve Fabriek

2011-09-24T22:48:00.000-05:00

Stichting De Hengelo Open heeft circa 50 Hengelose kunstenaars weten te verleiden om dit weekend hun werk te exposeren in hal B06 van de Creatieve Fabriek aan de Tuindorpstraat. Het is een veelzijdig geheel geworden waar iedereen wel wat van zijn gading kan vinden. Er zijn o.a. beelden, schilderijen, tekeningen en fotografie te zien, en er is ook een thema-expositie met als onderwerp het huisdier. Daar zitten originele dingen bij. Bijzonder is ook een filmpje met portretten van 47 Hengelose kunstenaars, waar ik met verwondering naar heb gekeken. En dan is er bij de entree nog een niet te missen performance waarbij de boel weer eens lekker door elkaar gegooid wordt. Al met al beslist de moeite waard. De expositie is zondagmiddag nog te zien van 12 tot 17 uur in de Creatieve Fabriek, waar ook alle creatieve bedrijven die daar gevestigd zijn een open dag houden.

Goede kunst kan heel inspirerend zijn. Voor mij was dit jaar Sweet Dreams van Alexandra Broeder een absolute topper. Experimenteel straattheater in het nachtelijke Lutterzand; een reis naar gene zijde die je niet snel zult vergeten. Heel mooi vond ik het wekken, een langzaam aanzwellend ‘wakker worden - wakker worden’, dat de opmaat vormde voor het teruggevoerd worden naar de andere wereld. Mijn tijd was nog niet gekomen.

Geïnspireerd door Sweet Dreams maakte ik nieuw werk. Onder de noemer ‘Wakker worden’ presenteer ik voor de expositie in de Creatieve Fabriek vier houtskooltekeningen met als thema onderdrukking. Iedereen die het nieuws een beetje heeft gevolgd weet dat dit een slechte tijd is voor onderdrukkers. Dictators vallen als herfstbladeren van de bomen. Ze zijn op de vlucht, zitten gevangen of voeren zinloze achterhoedegevechten. Voor ons is onderdrukking vaak ver weg in tijd en ruimte, maar niet altijd. Soms kunnen zelfs kunstenaars onderdrukkers worden als ze de pest krijgen aan de vrijheid van meningsuiting. Hoe ver kun je afdwalen?

Wakker worden is opgedragen aan hen die het onderdrukken niet konden laten en nog steeds denken dat repressie een geschikt middel is om doelen te bereiken, in de hoop dat zij ooit zullen ontwaken.

Monumentale bomen in Hengelo

2011-09-18T06:32:00.000-05:00

Rond 1930 geplante platanen aan de Dr. Kuyperstraat

Aan de bomenverordening van Hengelo is een lijst van bijzondere gemeentelijke bomen toegevoegd, die waardevol worden geacht en daarom extra bescherming genieten. Op de lijst staan 475 bomen, die in groepen onderverdeeld zijn. Het gaat om 350 monumentale bomen, 98 toekomstige monumentale bomen, 6 herdenkingsbomen en 21 bomen die waardevol zijn vanuit dendrologisch oogpunt, wat wil zeggen dat het om bijzondere soorten gaat. Bij de monumentale bomen gaat het vooral om bomen langs lanen. Het laantje achter het ziekenhuis, tussen Carinth en de Deldenerstraat, is met 201 zomereiken wel het grootste van alle. Belangrijk is ook de Dennebosweg/Oude Molenweg met 41 zomereiken, en de Kuyperstraat met 23 oude platanen. Opvallend is dat 75% van de monumentale bomen eiken betreft, terwijl er slechts drie coniferen beschreven worden. In de telling zijn de bomen op de kerkhoven niet meegenomen, omdat de gemeente ervan uit gaat dat de daar aanwezige bomen zich ongestoord kunnen ontwikkelen. De verwikkelingen rond de kap van tientallen bomen op de oude Algemene begraafplaats in het recente verleden lieten echter zien dat dit beslist geen vanzelfsprekende zaak is.

Het bijwerken en uitbreiden van het register van waardevolle bomen zou de taak worden van een in te stellen bomencommissie. Helaas wachten we daar al zo’n vier jaar op. De gemeente heeft een half jaar geleden aan de Natuur- en Milieuraad de toezegging gedaan dat voor het eind van het jaar een bomencommissie in het leven zal worden geroepen. Het is te hopen dat dat nu eindelijk gaat lukken, want het is dringend nodig dat deze commissie er komt. Er wordt om allerlei redenen heel wat gekapt in de stad, terwijl op een aantal plaatsen waardevolle bomen onbeschermd langs de kant van de weg staan.

Lees hier de lijst van bijzondere gemeentelijke bomen, die onder aan de bomenverordening als bijlage is toegevoegd.

Hengelo en het gif Round Up, deel 3

2011-09-11T03:38:00.002-05:00

Haastwerk bij de DOB-methode: spuit maar raak ?

Nat weer geeft wildgroei in de straten een impuls, maar is tegelijkertijd erg nadelig bij chemische bestrijding ervan. De gemeente Hengelo laat, zoals ik eerder al schreef, twee keer per jaar een bespuiting uitvoeren met het gif Round Up volgens de DOB-methode. Dat is een ‘milieusparende’ techniek waarbij, zo heet het, het gif via sensoren gericht op de ongewenste plantjes op stoepen en straten wordt gespoten. Een constructie achteraan het spuitvoertuig voorkomt dat het gif verwaaid. Er mag niet gespoten worden als er binnen 24 uur meer dan 40% kans op regen is voorspeld, of als het hard waait. Vanwege het vele natte weer is er een flinke achterstand in de bespuitingen ontstaan.

Eergisteren was het Wilbert aan de beurt. De weersverwachting was plaatselijk regen of motregen. Drie wagens waren uitgerukt en in hoog tempo gingen ze de straten door, want ja, achterstand…. Eerst was het droog, maar later ging het motregenen. Het spuiten ging gewoon door, terwijl bekend is dat regen het gif van de planten afspoelt, waardoor niet alleen het effect minder is, maar het gif ook in riool en grondwater belandt. Hoezo milieusparend?! En wat me dit keer ook opviel is dat er door de chauffeurs ook met de hand gespoten wordt, gewoon met een slangetje dat aangesloten is op een vat Round Up. Zelf daar waar geen enkel spoor van groen te zien was. Door het hoge rijtempo verwaaide het gif gemakkelijk. Op meters afstand kon je de chemische lucht ruiken, en dan wist je: wegwezen, hier is het niet pluis! Wat een slecht voorbeeld voor burgers, die ook steeds vaker aan de Round Up gaan. De mannen die de bespuiting uitvoeren zijn trouwens te beklagen, want ze zitten de hele dag met hun neus op het gif. Het is bekend dat wie regelmatig met gif werkt daar ook eerder de gevolgen van ondervindt. Round Up wordt o.a. in verband gebracht met kanker. Toch wordt het gewoon in de stad gebruikt, want het heet zogenaamd veilig en milieuvriendelijk te zijn. Dat beweerde immers de fabrikant, de agrochemiereus Monsanto. En ja, als die het zegt dan zal het wel zo zijn. Of niet? De herbeoordeling van het middel, dat steeds meer onder vuur komt te liggen, was voorzien in 2012, maar dat is vorige maand uitgesteld tot 2015. Zo kan de gemeente tot die tijd nog onbekommerd doorgaan met het gebruik van dit vergif. Wat zou het een vooruitgang zijn als Groen Links wethouder Janneke Oude Alink daar iets tegen zou kunnen uitrichten. Of zou zij ook denken dat Round Up een onschadelijk middel is?

Wildgroei kort voor de bespuiting: hoe erg is dit?

Waarom wordt er eigenlijk zoveel met gif gespoten in Hengelo? De eerste keer dat er dit jaar in het Wilbert werd gespoten was eind juni. Begin juli was alles wat bespoten was dood. Het groen heeft daarna weer twee maanden ongestoord kunnen groeien. Dat heeft hier en daar tot plantjes van maar liefst 20 en soms wel 30 cm cm hoog geleid. Vooral op plekken waar niet gelopen wordt. Een gaatje hier en een hoekje daar. Is dat nu een probleem waar zoveel voor uit de kast getrokken moet worden? Onder het mom van schoonmaken worden de straten in opdracht van de gemeente vies en onveilig gemaakt. Het probleem is dat je de vervuiling alleen ziet als je er oog voor hebt. Waar zijn we toch mee bezig?

Lees hier Hengelo en het gif Round up, deel 1 en hier deel 2

Chemisch afval ligt op straat

2011-09-06T14:51:00.000-05:00

In een maand van straat geraapt

Steeds vaker vind ik lege batterijen in de stad, achteloos weggeworpen door de eigenaren. Gisteren ving m’n oog maar liefst vier exemplaren tussen de straatstenen. In een jaar tijd vis ik zo enkele tientallen batterijen bij elkaar. Ik ben er niet speciaal naar op zoek en ik rijd ook niet de hele dag rond, en het zou me dan ook niet verbazen als zou blijken dat er jaarlijks in Hengelo duizenden batterijen op straat gedumpt worden. Als ik ze vind, neem ik ze altijd mee, want het is en blijft chemisch afval en dat hoort niet thuis in het milieu. Als ze niet in het riool verdwijnen worden ze wel door veegwagens opgeveegd en als gewoon afval verbrand. Weg is weg, zullen velen denken, maar cadmium, lood en andere giftige troep gaan dan allemaal gewoon de lucht in. Grote kans dat we dat een keer op een onaangename manier terugkrijgen. Het aantal kankergevallen ligt bij ons nu al hoger dan het EU-gemiddelde. Zou dat kunnen liggen aan het vele gif dat we in ons milieu toelaten?

Exit kolencentrale Eemshaven?

2011-08-28T11:08:00.001-05:00

De rampmijn Bois du Cazier in Marcinelle (©), waar in 1956 bij een
mijnongeluk 262 doden vielen. Kolenstook is voor de achterblijvers.

Afgelopen week weigerde en vernietigde de Raad van State de vergunning ten behoeve van de bouw van de kolengestookte electriciteitcentrale van Essent aan de Eemshaven. De vergunning in het kader van de Natuurbeschermingswet was in 2008 afgegeven door de provincie Groningen en het Ministerie van Economische Zaken. De Raad van State oordeelde dat het energiebedrijf onvoldoende heeft aangetoond dat deze toekomstige grootste Nederlandse kolencentrale het kwetsbare milieu in de Waddenzee niet aantast. Een prima moment voor bezinning!

Essent is al drie jaar aan het bouwen en heeft inmiddels circa twee miljard (80% van de bouwkosten) geïnvesteerd. Het gaat dus om heel veel geld, en dan is de kans op verrassingen groot. René Leegte, kamerlid voor de VVD en woordvoerder energiezaken, vindt de uitspraak zeer schadelijk voor het investeringsklimaat, berichtte Trouw op 24 augustus. “Dat verlamt de economie. We worden zo het Bourtange van Europa.” Doorbouwen of verarmen, daar komt het volgens Leegte op neer. Is dat een terechte angst? Daarvoor kunnen we het beste te rade gaan bij onze oosterburen. Duitsland heeft eind vorige eeuw ook een miljardenproject opgegeven: in de kweekreactor van Kalkar was nog heel veel meer geïnvesteerd toen de boel afgeblazen werd, en je kunt van Duitsland toch onmogelijk beweren dat het een achtergebleven gebied is! Integendeel, onze regering zou er goed aan doen om Duitsland als voorbeeld te nemen. Maar liefst 16% van alle daar opgewekte energie is duurzaam. Dat is vier keer (!) zo veel als hier in ons land. Duitsland zet vol in op duurzame energie en wil de kerncentrales sluiten. Ons land stopt miljarden in kolentechnologie die al lang verouderd is, zo vindt ook René Leegte, en er moeten kerncentrales bij. In Reformatorisch Dagblad van 8-8-2011 werd ons land al neergezet als ‘de vieze man van Europa’. Dat heeft ermee te maken dat Nederland van de 27 EU-landen bijna de hekkensluiter is als het gaat om het aandeel duurzame energie in het totale energie¬verbruik. En het wordt er niet beter op als de vervuilende kolencentrales, die nu nog in aanbouw zijn, eenmaal draaien. Waarom investeren we zo weinig in duurzame energie?

Eergisteren gaf de provincie Groningen aan een gedoogbeschikking af te zullen geven om de voortgang van de bouw te legaliseren, hoewel het stilleggen van de bouw toch voor de hand had gelegen. We gedogen ons suf. Oogkleppen op en voort maar weer. Volgens Rolf Schipper van Greenpeace lijkt het wel alsof de provincie aan de hand van Essent loopt, in plaats van andersom.

Sweet Dreams in het Dinkeldal

2011-08-23T10:04:00.010-05:00

De Dinkel sluit perfect aan bij Sweet Dreams van Alexandra Broeder

Voor wie in Twente geboren en getogen is heeft het Lutterzand weinig geheimen. De grote watervlaktes van de buiten de oevers getreden Dinkel na langdurige en zware regens, het kraken van het ijs op de dichtgevroren rivier of het isolement van een sneeuwjacht, dat hoorde er allemaal bij. Het Lutterzand bij nacht was voor mij echter onbekend terrein, totdat de laatste voorstelling van Sweet Dreams, een onderdeel van het Dinkeldalfestival, daar verandering in bracht. Sweet Dreams is een schepping van theatermaakster Alexandra Broeder en was eerder deze zomer te ondergaan op Terschelling en bij Amsterdam. Het duurt een hele nacht, en je weet niet waar je aan begint. Alexandra heeft naam gemaakt met theatervoorstellingen die uitsluitend door kinderen worden gespeeld. Sweet Dreams speelt zich af in een vreemde wereld met kinderen als gidsen, waar je volledig aan overgeleverd bent. Iedereen volgt hun instructies op alsof het de gewoonste zaak van de wereld is. Wat zijn wij volwassenen toch ontzettend volgzaam in zo’n situatie; net allemaal hele brave jongens en meisjes. Niemand die protesteerde! Als schapen werden we weggevoerd om ons lot te ondergaan. Was het overgave, nieuwsgierigheid of naïviteit?

Door het grote gebrek aan informatie ga je je van alles in het hoofd halen, en dan blijkt dat je er mijlenver naast zit. Je weet simpelweg niet wat er aan de hand is, en pas als de nacht ten einde is volgt de verrassende ontknoping. Daar kun je dan nog heel lang over nadenken. Nee, dit had ik nooit verwacht. Heel even had ik aan het begin van de nacht een helder beeld van waar we heen gebracht werden, maar het was te absurd om serieus te nemen. Hoe vaak gaan we voorbij aan kleine aanwijzingen die later van groot belang blijken?

Volgens Alexandra kan deze theaterervaring je leven veranderen als het goed wordt uitgevoerd. Ik denk dat ze daar gelijk in heeft. Een prima scenario, prachtig spel van de gidsen en een perfecte locatie werkten daaraan mee. Helaas had niemand een afstandsbediening van de snelweg, die een kleine twee kilometer verderop als een fikse stoorzender de nachtelijke stilte vergruisde. Terwijl we in ons jachtige bestaan meer dan ooit behoefte hebben aan bezinning, lijkt ons land helaas te druk en onrustig geworden voor dit fundamentele diepte-experiment.

Hengelo en het gif Round up, deel II

2011-08-18T14:11:00.002-06:00

Canadese fijnstraal drie weken na een bespuiting met gif

Al wekenlang is de zomer regenrijker dan veel mensen lief is, en dat heeft onder andere gevolgen voor de onkruidbestrijding op straten en stoepen in Hengelo. Vandaag publiceerde TC Tubantia een groot komkommerartikel over de vergroening van de stad als gevolg van de sterke groei van onkruid. Straten krijgen een groenzweem en wilde kruiden kruipen centimeters hoog tegen de stoepranden op. Zoals ik op 7 juli al beschreef gebruikt de gemeente twee keer per jaar het verdelgingsmiddel Round Up. Het werk is uitbesteedt aan een extern bedrijf dat de DOB-methode toepast (Duurzaam Onkruid Beheer). Dat houdt in dat sensoren de plantjes detecteren en spuitmondjes het gif vervolgens gericht spuiten. Als er binnen 24 uur kans is op regen mag er niet gespoten worden. De methode is sinds 2007 verplicht voor het gebruik van gif op verhardingen en heeft tot doel de waterkwaliteit te beschermen. Maar hoe duurzaam is DOB?

In H2O, vakblad voor de waterbranche, 04-2011, staat een onderzoek beschreven naar afspoeling van glyfosaat, het werkzame middel in Round Up. In vier gemeenten, Duiven, Geldermalsen, Bunschoten en Wezep, werd stedelijk oppervlaktewater bemonsterd na twee bespuitingen van de verhardingen met Round Up volgens de DOB-methode. Daaruit bleek dat bij 75% van de onderzochte locaties sterk verhoogde concentraties glyfosaat in het water werden aangetroffen. De milieunorm werd weliswaar niet overschreden, maar wel benaderd. De onderzoekers concludeerden dat het aantal dagen zonder regen na een bespuiting maatgevend was voor de hoeveelheid glyfosaat in het water. Steeds meer gemeenten maken gebruik van het gif Round Up, en er wordt nog maar weinig gemeten hoeveel glyfosaat daardoor in het oppervlaktewater terecht komt. Met een verwachte toename van hevige regenval in de zomer vanwege de klimaatverandering neemt ook de kans op afspoeling van glyfosaat toe, en daarmee toenemende vervuiling van grond- en oppervlaktewater met een voor mens en dier schadelijk gif.

Voor verscheidene gemeenten zijn milieuoverwegingen een reden geweest om chemische onkruidbestrijding vaarwel te zeggen. "Chemisch onkruidbeheer is niet meer van deze tijd", zei Frank van Swol, hoofd Groen & Water van de gemeente Eindhoven begin dit jaar op www.duurzamegemeente.nl. Sinds 1996 maakt de gemeente Eindhoven geen gebruik meer van chemische onkruidbestrijdingsmiddelen op verhardingen en in groenvoorzieningen. Men probeert zo het het oppervlakte- en grondwater schoon te houden, zodat het voor iedereen geschikt is en blijft als bron voor drinkwater. Het duurzame beheer in Eindhoven bestaat uit een combinatie van chemievrije technieken en verbetering van de inrichting, bijvoorbeeld door verkeersheuvels zoveel mogelijk af te dichten, waardoor onkruidzaden niet kunnen kiemen.

Hengelo heeft in het verleden ook andere manieren van onkruidverwijdering geprobeerd, zoals borstelen en branden. De gemeente heeft deze methodes afgeschaft, omdat er te veel zware metalen respectievelijk te veel CO2 in het milieu terecht kwam. Hengelo heeft een grondwaterbeschermingsgebied binnen de bebouwde kom en zou daarom alert moeten zijn. Het zogenaamde Duurzaam Onkruid Beheer lijkt misschien duurzaam, maar is het niet. Met het oog op de waterkwaliteit en vanwege de dubieuze reputatie van het controversiële middel Round Up zou het verstandig zijn het omvangrijke gebruik van het gif in de stad zo snel mogelijk af te bouwen.

Lees hier Hengelo en het gif Round up, deel 1 en hier deel 3

Modern tuinieren in De Brouwery

2011-08-06T09:43:00.006-06:00

De Brouwery met gracht en silogebouw

Op de plek van de voormalige in 1988 gesloten Hengelosche Bierbrouwerij, ooit één van de grootste van ons land, is onlangs een complex van 89 appartementen opgeleverd ‘met een uniek uitzicht op de Hengelose grachten’ en een fraaie binnentuin. Nu heeft Hengelo helemaal geen grachten, maar geen nood, dat heeft men creatief opgelost door aan één kant van het complex een gracht aan te leggen. Vanwege bodemverontreiniging heeft het lang geduurd voordat hier iets tot stand kon worden gebracht. In 1999 werd het terrein gekocht door Ter Steege Vastgoed uit Rijssen, een ontwikkelingsbedrijf van de Ter Steege Groep, waar ook een bouwbedrijf onder valt dat de bouw toegespeeld kreeg. Met uitzondering van het naoorlogse silogebouw van de oude brouwerij werd alles gesloopt.

Acht energiezuinige en royale herenhuizen maken deel uit van het complex, dat de toepasselijke naam De Brouwery meekreeg. Vijf woonlagen, een dakterras en een ondergrondse, afgesloten parkeergarage. En niet te vergeten een ‘mooie stadstuin’. Verbaasd was ik wel: alle acht tuinen zijn betegeld opgeleverd! Er is geen korreltje aarde te zien. De tegels hebben aan de randen subtiele gaatjes voor de drainage. Zo houden de bewoners de voeten droog bij hevige regenval. Is dit een knieval voor het moderne tuinieren? Alles draait tegenwoordig om stenen, schuttingen en dure tuinameublementen. Groene vingers raken uit de tijd.

Landbouwgif en bijensterfte

2011-07-29T06:36:00.008-06:00

Tegenwoordig vind ik in mijn tuin meer dode bijen en hommels dan in de jaren ’90, en soms zie ik ze ook versuft en verdwaasd over het gras lopen, net alsof ze de weg kwijt zijn. Daar moest ik aan denken toen een week geleden TC Tubantia meldde dat de commissie milieu, volksgezondheid en voedselveiligheid van het Europees Parlement vindt dat in de landbouw toegepaste moderne, supergiftige zenuwgiffen (neonicotinoïden) in heel Europa in de ban moeten, omdat ze door onderzoekers overal in verband worden gebracht met massale sterfte onder bijen en andere insecten.

Bijensterfte is wereldwijd een groeiend probleem

Neonicotinoïden kennen veel toepassingen in de landbouw voor de bestrijding van de larven van meikevers en langpootmuggen. Er is ook een markt voor particulieren, die geen luizen of mieren in hun tuin willen, of hun gazon netjes willen houden. Ons land is een grootverbruiker; sinds 1995 is het verbruik meer dan vertienvoudigd. Vroegers waren meikevers en langpootmuggen heel algemeen, maar door de bestrijding is het tegenwoordig bijna bijzonder om er een tegen te komen. Bijen, maar ook andere bestuivers, krijgen het zenuwgif binnen via stuifmeel en nectar. Dat heeft een verlammend effect op het zenuwgestel. Vaak is de dosis die ze binnenkrijgen te klein om direct aan dood te gaan, maar dat wil niet zeggen dat er geen nadelig effect is. De middelen kunnen o.a. het oriëntatievermogen en de bijendans beïnvloeden. Bijen brengen elkaar op de hoogte van nieuwe voedselbronnen door middel van een ingewikkeld looppatroon in het nest, waarbij vaak op een specifieke manier met het achterlijf wordt geschud. Als gevolg van haperingen in het oriëntatievermogen en de bijendans wordt het lastiger om voldoende voedsel te verzamelen, waardoor bijen vatbaarder worden voor bepaalde schimmels en mijten, en zo indirect sterven aan het gif.

In een aantal Europese landen, waaronder Duitsland, Frankrijk en Italië, is deze rommel al verboden voor belangrijke, grootschalige toepassingen, maar in ons land zijn we nog niet veel verder dan een tijdelijk verbod tot september voor een drietal bij tuincentra verkochte producten voor particulieren. In opdracht van staatssecretaris Bleker wordt ondertussen aanvullend onderzoek gedaan naar de schadelijkheid voor bijen. Daar lag een motie van de Partij voor de Dieren, die al jaren heeft aangedrongen op maatregelen, aan ten grondslag. Nadat deze op 15 februari door de Tweede Kamer was aanvaard, bracht Zembla op 12 maart in de uitzending Moord op de honingbij aan het licht dat onze regering vaart op het kompas van de aan de Wageningse Universiteit gelieerde onderzoeksinstelling PRI, die financiële banden onderhoud met Bayer, producent van de bekritiseerde middelen. Volgens onderzoeker en teamleider Blacquiere van PRI had de bijensterfte weinig te maken met het gif, maar des te meer met een mijt. Imkers zouden te traag zijn bij de bestrijding ervan. Hoe komt zo’n man daarbij? PRI had één beperkt onderzoek gedaan naar de relatie tussen het gif en de bijensterfte, en daarbij was gebleken dat er geen nadelig effect was. Het onderzoek werd uitgevoerd door een stagiaire (!) van de Hogeschool Dronten en werd later door kritische deskundigen bestempeld als onwetenschappelijk. Het onderzoeksrapport werd wel breed geciteerd in officiële antwoorden van het RIVM op Kamervragen over de bijensterfte in relatie tot bestrijdingsmiddelen. Dat geeft te denken. Binnen de EU heeft ons land het meest te leiden van bijensterfte. Het is dan ook te hopen dat deze zaak tot de bodem wordt uitgezocht, want we zijn voor onze voedselvoorziening voor een belangrijk deel afhankelijk van de bestuiving door bijen. Voor wie meer wil weten over bijensterfte is http://www.bijensterfte.nl/ the place to bee.

In de schaduw van de lichtlindes

2011-07-22T14:01:00.003-06:00

Een zware drilboor heeft dagen werk om één van de
fundamenten van de lichtlindes te slopen

De lichtlindes die eerder deze week gesloopt werden stonden symbool voor de mislukte herinrichting van de Markt en ruimer gezien zelfs van de binnenstad, die rond de eeuwwisseling flink op de schop ging. Het was een tijd van chique en no-nonsense. Alles moest strak en zakelijk. Dure spiegelende bestrating, dure Noordse leisteen op het stationsplein, een minimum aan groen op de Markt, maar wel stalen ‘linden’. Hoeveel kan een stad verdragen?

Hadden we dit debâcle niet van tevoren aan kunnen zien komen? Iedereen weet toch hoe een aangename binnenstad eruit ziet? Een fontein, bomen, bankjes, afwisseling en intimiteit, bestrating met kleine stenen in warme tinten, dat alles roept een heel ander gevoel op dan het grote grijs dat Hengelo het afgelopen decennium heeft gedomineerd. Er zijn genoeg voorbeelden van steden die een binnenstad hebben waar het wel prettig is om naar toe te gaan. Er valt altijd wel iets van te maken als je de juiste keuzes maakt. Eind jaren ’90 kregen ook kinderen de gelegenheid om iets over de herinrichting van de Markt te zeggen. Bomen en een speelplek, dat kwam eruit. Er werd niets mee gedaan, maar nu komen de bomen er uiteindelijk toch, en als het mee zit kan het berenkunstwerk dat volgend jaar geplaatst wordt een speelplek worden. Eind goed al goed?

Het is bewonderenswaardig dat de gemeente de afgelopen jaren de inwoners alle ruimte heeft gegeven om mee te denken over een nieuwe facelift van het centrum, en dat zij heeft erkend dat het concept chique en no-nonsense, dat de basis vormde van de vorige herinrichting, een verkeerde invalshoek was. Met de sloop van de lichtlindes en de komst van een rij echte bomen wordt de Markt en daarmee ook de binnenstad een stuk vriendelijker.

Roemloos einde voor Hengelose lichtlindes

2011-07-19T14:15:00.006-06:00

Met een snijbrander werden de verbindingsstukken
losgemaakt

Gisteren is begonnen met de sloop van de zogeheten lichtlindes op de Markt. Met veel fantasie deden de huizenhoge stalen gevaartes wel denken aan met lichtjes behangen leilindes, vandaar de naam. Op de valreep van de vorige eeuw werden ze in het kader van de herinrichting van de binnenstad op de Markt geplaatst, maar al binnen enkele jaren bleek het door een architectenbureau ontworpen ‘kunstwerk’ geen succes. Misschien dat het op een industrieterrein, langs een snelweg of bij een stadion wel tot z’n recht was gekomen, maar in de huiskamer van de stad droeg het megalomane volleybalnet – de omschrijving is van de enkele jaren geleden overleden Amsterdamse dichter Simon Vinkenoog - duidelijk niet bij aan verbetering van de sfeer en de gezelligheid. Volgens Maarten Hollander van de PvdA-fractie was het de verpersoonlijking geworden van het mislukte marktplein, dat al vanaf het begin ook te leiden had van een fantasieloze legoblokkentoren, sombergrijze bestrating en véél te weinig groen.

De onttakelde lichtlindes vlak voordat ze tegen de vlakte gingen

In april 2008 besloot de gemeenteraad dat het ding van de Markt verwijderd moet worden en dat het hele plein in de revisie moet. Sommigen waren niet blij met de sloop van het bouwsel en hadden liever gezien dat het naar een betere locatie verplaatst zou worden. Maar niemand wilde een verhuizing betalen en dat is heel begrijpelijk, want als ik me goed herinner hebben alleen al de funderingen destijds een kapitaal gekost. Pro Hengelo deed vorig jaar nog een aardige poging om alleen de hogere delen te slopen en de onderzijde te behouden en van een overkapping en bankjes te voorzien, maar dit idee haalde het niet. En zo belanden de lichtlindes uiteindelijk op de schroothoop van de geschiedenis om daarmee plaats te maken voor echte bomen.

Een orchidee in de tuin

2011-07-15T09:15:00.007-06:00

Een bloem van de brede wespenorchis wordt bezocht door een wesp

Een van de minst zeldzame inheemse orchideeën, de brede wespenorchis, kan zomaar in je tuin opduiken als de omstandigheden gunstig zijn. Anders dan veel tropische soorten zijn de bloemen van onze inheemse orchideeën bescheiden, zowel van grootte als van kleur. Vaak zijn ze amper een centimeter groot en in het geval van de brede wespenorchis gaat het om pasteltinten die variëren van groenig tot bleekgeel, licht roze en bruinige tinten. Niet spectaculair dus, maar voor wie de moeite neemt om de plant goed te bekijken valt er zeker wat te genieten. Het brede in de naam wijst op het brede blad. Wespen zorgen voor de bestuiving en gaven hun naam mee. Orchideeën leven vaak in symbiose met schimmels, dus alleen als een specifieke schimmel in de grond voorkomt is er kans dat een orchidee ergens gaat groeien. Voor de brede wespenorchis geldt dat ze geen hoge eisen stelt aan de grond. Wel moet deze onbewerkt zijn en vooral niet bemest. Voor orchideeën zijn het laatbloeiers; de bloeitijd loopt van juli tot in september. Ze planten zich ook voort via wortelstokken en vormen onder gunstige omstandigheden bloeiaren tot circa 80 cm hoog. Hoewel de brede wespenorchis in ons land vrij algemeen is valt hij onder de bescherming van de Flora- en Faunawet. De enkele tientallen soorten orchideeën in ons land zijn de afgelopen halve eeuw helaas sterk in aantal achteruit gegaan, vooral door bemesting; ze zijn dan ook voornamelijk nog te vinden in natuurreservaten.

Hengelo en het gif Round Up

2011-07-07T12:39:00.005-06:00

Hengelo is nog steeds in de ban van het gif

Op een Kawasaki voor je werk door de stad toeren, wie wil dat nou niet? Twee keer per jaar bespuiten deze mannen in opdracht van de gemeente stoepen en straten in heel Hengelo met het onkruidverdelgingsmiddel Round Up, een vergif dat volgens fabrikant Monsanto weinig kwaad kan, maar dat in toenemende mate door onafhankelijke onderzoekers in verband wordt gebracht met kanker, de ziekte van Parkinson en andere ernstige gezondheidsklachten. De gemeente gebruikt het gif al jaren en heeft zich waarschijnlijk net als legio andere gebruikers in slaap laten sussen doordat Europa, gevolgd door onze eigen overheid, voor het gebruik ervan een vergunning heeft afgegeven. Wat veel mensen niet weten is dat deze vergunning werd verleend op basis van de gegevens die Monsanto zelf heeft overlegd, zo viel vandaag in Trouw te lezen. In het verleden is Monsanto herhaaldelijk door de Reclame Code Commissie aan het kruis genageld vanwege misleidende informatie over het gif, dat milieuvriendelijk heette te zijn. Het gebruik ervan neemt wereldwijd toe, maar desondanks is er gelukkig ook een hele reeks Nederlandse gemeenten die Round Up de rug toekeren en overgaan op andere middelen om onkruid tegen te gaan, zoals afbranden, borstelen of besproeien met heet water. Onder andere Breda, Eindhoven en Maastricht, bepaald niet de kleinste gemeenten, lieten het gif achter zich, maar Hengelo is nog niet zo ver. Zou het fabeltje dat gif spuiten goedkoper is dan andere methodes daaraan ten grondslag liggen? Greenpeace is inmiddels naar het Europees Hof gestapt met de vraag de vergunning van Round Up zo snel mogelijk te herzien.

Lees hier Hengelo en het gif Round up, deel 2 en hier deel 3

Hengelose prairies

2011-07-01T11:11:00.002-06:00

V.l.n.r. wilgenroosje Oldenzaalsestraat, rolklaver en klaproos Marskant,
kleine vos Marskant/Brugstraat, maaier Dennenbosweg

Gisteren spendeerde TCTubantia ruime aandacht aan het verschijnsel prairies in Hengelo. Al jarenlang zijn er rondom het centrum bijna 30 braakliggende terreinen te vinden, plekken waar voortvarend gesloopt is met de bedoeling de ruimte te vullen met nieuwbouw, meestal appartementen. En toen kwam er een kink in de kabel, waardoor het nog heel lang kan duren voordat die nieuwbouw er ook staat. De huizenmarkt is immers totaal ingestort. Met de kantorenmarkt is het al niet anders: meer dan 20 % staat leeg, waarmee Hengelo ruim boven het landelijk gemiddelde zit.

Er wordt veel gemopperd over de kale vlaktes. Sommigen zouden ze graag veranderd zien in parkeerterreinen, maar parkeerruimte is wel het laatste waar gebrek aan is. Twee jaar geleden resulteerde de politieke ergernis in het besluit om de braakliggende terreinen rond het centrum in te zaaien met eenjarige planten zoals zonnebloem en klaproos. Daar is nog weinig van terecht gekomen, want de eigenaren zijn om diverse redenen niet enthousiast. Maar is het eigenlijk wel nodig om ze in te zaaien? De natuur zorgt toch zelf voor een groene aankleding? Helaas wordt dat gezien als onkruid, maar wie goed kijkt ziet er wilde planten groeien met mooie bloemen, zoals het wilgenroosje. Er kan zich een hele gevarieerde flora vestigen, zoals op het terrein aan de Marskant, waar tot de zomer van 2005 het voormalige politiebureau stond. Alleen al daar zijn meer dan 50 soorten van onze inheemse flora te vinden, waaronder rolklaver en klaproos. Er bloeien het hele jaar door planten, die weer vlinders en vogels aantrekken. Het enige dat moet gebeuren is niets! Elk jaar kan het mooier worden; geduld is wat we nodig hebben, en een andere kijk op ‘onkruid’, dat je ook zou kunnen waarderen als inlandse flora.

Controle op bomenkap broodnodig

2011-06-24T08:22:00.007-06:00

Illegale kap aan de Zwavertsweg

Nu de Bomenstichting nog dit jaar haar deuren gaat sluiten valt voor mensen die op lokaal niveau bomen willen beschermen een belangrijke ondersteuningsbron weg. Dat controle op bomenkap broodnodig is blijkt wel uit incidenten die af en toe aan het licht komen. Eind vorig jaar werd door het Actiecomité Bomenkap Oude begraafplaats Nee! met succes geprotesteerd tegen de voorgenomen kap van acht bomen op de oude begraafplaats aan de Bornsestraat te Hengelo, omdat er voor deze bomen geen kapvergunning voorhanden was. In februari was er ophef over illegale kap op industrieterrein Strootbeekpark, dat heringericht zou worden en waarvoor ruim 50 bomen zouden moeten verdwijnen. De bomenwerkgroep van de Natuur- en Milieuraad had daartegen bezwaar aangetekend, en nog voordat daarover beslist was werd alvast door de projectontwikkelaar een groot aantal bomen gekapt. En vorige week werden voortijdig zestien bomen gekapt op een terrein naast Zwavertsweg 122 om daar de bouw van drie huizen en 20 garageboxen mogelijk te maken.

Bouwbedrijf Aan de Stegge uit Enter, verantwoordelijk voor de projectrealisatie, had al een jaar in de clinch gelegen met buren, die niets van dat plan moesten hebben. Toen begin deze maand de omgevingsvergunning (de opvolger van de vroegere bouw- en kapvergunning) dan toch door de gemeente werd afgegeven duurde het niet lang tot een zware grijper de bomen, waaronder een bijzonder dikke berk, uit de grond trok. Een illegale actie van Aan de Stegge, want de termijn dat er bezwaar kan worden ingediend tegen de kap loopt nog tot 7 juli. De gemeente is op de hoogte gebracht. De bomenwerkgroep vreest dat projectontwikkelaars weinig ontzag hebben voor de gemeentelijke bomenverordening, die voorschrijft dat er pas gekapt mag worden als de gemeente aangeeft dat er binnen de gestelde termijn geen bezwaar is ingediend tegen de verleende vergunning.

Naschrift: De gemeente stelde na afloop van de bezwaartermijn dat er volgens haar geen sprake was van illegale kap, omdat er geen bezwaren zijn ingediend. Dit is een wel zeer discutabele uitspraak.

De Bomenstichting beëindigt haar activiteiten

2011-06-21T13:46:00.005-06:00

Na 41 jaar inzet voor het behoud van bomen in het algemeen en monumentale bomen in het bijzonder zal de landelijk opererende Bomenstichting tot verdriet van velen haar activiteiten uiterlijk eind van het jaar staken. Die teleurstellende boodschap bracht zij vandaag in een brief over aan de omvangrijke achterban. Beëindiging van (project)subsidies van de Rijksoverheid in combinatie met een teruglopend aantal donateurs veroorzaakten een zo zwakke financiële positie dat doorgaan niet verantwoord is. Het is een groot gemis voor ons land, want de Bomenstichting is de enige natuurorganisatie die gespecialiseerd is in het behoud van bomen. Ze houdt niet alleen een register bij van monumentale bomen die van landelijk belang zijn, maar zij heeft in de loop van de tijd ook een grote schat aan kennis verzameld over de waarde en het behoud van bomen. De stichting ondersteunt niet alleen het lokale bestuur, maar ook circa 200 plaatselijke vrijwilligers, die zich inzetten om bedreigde bomen te behouden, met adviezen en publicaties als Bomen en wet, Welke boom heeft de X-factor? en Bomen en bouwen. Het ziet er naar uit dat de Bomenstichting de eerste landelijke natuurorganisatie wordt die onder invloed van de gigantische bezuinigingen op natuur door het Rijk (60% van het budget wordt wegbezuinigd!) haar werk moet staken. De stichting heeft 4 decennia lang gepleit voor een duurzame en groene leefomgeving, waarin bomen kansen krijgen om tot volle wasdom te komen. Dat is belangrijk, niet zozeer voor de natuur, alswel voor onszelf. Bomen verhogen het welzijn van mensen op velerlei manieren. Wat zal er gebeuren als wij dat niet meer op waarde weten te schatten?

Straatflora

2011-06-20T14:33:00.004-06:00

V.l.n.r.: ooievaarsbek, paardebloem, kamille, klaproos

Na de overvloedige regenval van de afgelopen weken heeft de flora een flinke oppepper gekregen, niet alleen buitenaf, maar ook in de stad. Langzaam verschieten stoepen en straatranden die niet al te intensief gebruikt worden van kleur. Het zo vertrouwde grijs wordt groen gespikkeld door de onweerstaanbare groei van onze inheemse flora, hoewel ontsnapte tuinplanten als campanula en vrouwenmantel zich daar soms bij aansluiten. Wie van de natuur houdt hoeft eigenlijk niet eens de stad uit, zo zou je haast denken, want er groeit van alles en beslist niet alleen onaanzienlijk spul. Juni is een maand waarin heel veel planten bloeien, en dat zie je dan ook op straat in Hengelo. Ooievaarsbek op het Kuyperplein, paardenbloem, een doodgewone maar mooie plant en bovendien eetbaar, te vinden o.a. langs de Uitslagsweg, kamille langs de rand van de Oude Bornseweg en klaproos aan de Mesdagstraat zijn maar enkele voorbeelden van wilde planten die de straat kleur geven. Veel mensen vinden het maar onkruid, maar als je open staat voor de schoonheid van wat de natuur te bieden heeft dan denk je daar anders over.

De tuin als schatkamer

2011-06-12T11:42:00.006-06:00

Met de klok mee: egel, mereljong, bruine kikker en gerande spanner

Wie de natuur ruimte gunt in de eigen tuin hoeft zich nooit te vervelen. Er is altijd wel iets dat voor een verrassing zorgt. Een gevarieerde natuurlijke beplanting trekt immers allerlei kleine diertjes, zoals spinnen, slakken en insecten, die niet alleen voedsel vormen voor een groot aantal vogels, maar ook voor bijvoorbeeld een leuk dier als de egel. Wie het goed doet kan in de loop van jaren tientallen vogelsoorten over de vloer krijgen en daar hoef je echt geen villapark of stadsrandtuin voor te hebben. Ook op een klein stukje grond in of bij het stadscentum kan het leven zich steeds rijker ontwikkelen als je daar maar voldoende mogelijkheden voor schept. Voedsel, water, beschutting en nestgelegenheid zijn belangrijk, maar ook toegankelijkheid. Egels moeten wel een doorgang kunnen vinden om binnen te komen, wat niet vanzelfsprekend is nu steeds meer tuinen met schuttingen afgescheiden worden. Het beste resultaat krijg je door verbindingen te maken met andere groene tuinen en niet alleen met achterpaden. Dat werkt op dezelfde manier als de ecologische hoofdstructuur, die natuurreservaten met elkaar moet verbinden, zodat dieren zich gemakkelijk en zonder grote risico's kunnen verplaatsen.

Ontspannen tuinieren

2011-06-03T12:44:00.003-06:00

Loskomen van het moeten geeft meer ruimte voor ontspanning

Veel tuinen gaan tegenwoordig op de schop om ze onderhoudsarm te maken. We hebben wel wat anders te doen dan steeds met die tuin bezig te zijn. Druk, druk, druk, er zijn nog zo veel andere dingen die nog om aandacht vragen. Het is dan ook niet verwonderlijk dat steeds vaker groen eruit gaat om plaats te maken voor steen. Hagen moeten wijken voor schuttingen. Dat is lekker gemakkelijk, want steen en schuttingen vragen weinig onderhoud. Dat je daarmee ook het leven weg doet, daar staat niet iedereen bij stil.

We maken het ons ook wel erg moeilijk door de hoge eisen die we veelal aan een tuin stellen. Het gras moet kort gemaaid, de randen moeten strak, planten mogen niet door elkaar groeien, onkruid is taboe en slakken moeten bestreden worden. Er is heel veel moeten en dat kost allemaal tijd en energie. Wie los weet te komen van al dat moeten ontdekt al gauw dat tuinieren helemaal niet zoveel tijd hoeft te kosten en bovendien nog leuk is ook. Perfectie is eerder een last dan een lust en kan ontspannen tuineren flink in de weg staan. De natuur is immers niet perfect, kijk alleen al naar al die luizen, rupsen en slakken die wel weg weten met al die mooigevormde blaadjes. Met de bestrijding van die beestjes kun je heel druk zijn, terwijl je ze ook gewoon hun gang kunt laten gaan. In een natuurlijke tuin is doorgaans evenwicht. De aanwezigheid van veel bladverorberende beestjes trekt bijvoorbeeld vogels aan. Zie je de tuin als een provisiekamer voor vogels, vlinders en andere leuke dieren, dan kijk je met andere ogen naar de vraatsporen van slakken en rupsen. Heel veel werk wordt dan overbodig. Genieten van de natuur kan echt in de eigen tuin!

Stop het stenen tijdperk

2011-05-29T12:19:00.004-06:00

Een tuinreservaat biedt voedsel en beschutting voor veel dieren

Met de enorme bezuinigingen op natuur, die onze regering bezig is dooor te voeren, wordt het belang van stadsnatuur steeds groter. Natuur buiten de bebouwde kom komt steeds verder in de knel, niet alleen door de bezuinigingen, maar ook door ontwikkelingen op het platteland, waar maisakkers en eenvormige graslanden weinig mogelijkheden bieden voor onze wilde flora en fauna. Samen met parken en plantsoenen kunnen de miljoenen particuliere tuinen een vluchtplaats worden voor dieren en planten die het buiten de stad steeds moeilijker krijgen. Ze worden steeds belangrijker voor het in stand houden van de natuurlijke verscheidenheid aan planten en dieren.

Wat is er mooier dan natuur onder handbereik? Zonder kilometers te maken, zonder eerst te stressen in de file of op drukke perrons, ontspannen genieten van vogels, vlinders en talloze andere dieren in de eigen omgeving, dat draagt bij aan een aangenamer leven. Toch zijn er nog steeds veel mensen die om uiteenlopende redenen hun tuin vooral vullen met stenen in plaats van groen. Voor natuur is daar weinig plaats meer. Om deze trend te helpen keren zijn ruim twee maanden geleden de makers van het radio- en tvprogramma Vroege Vogels met steun van verschillende natuurorganisaties en onder het motto 'Stop het stenen tijdperk' begonnen met een informatiecampagne om een natuurlijke tuininrichting te promoten. Op http://www.tuinreservaten.nl/ kan iedere tuinbezitter de eigen tuin aanmelden als tuinreservaat, mits de tuin voldoet aan een aantal eisen. Het gaat niet alleen om zo min mogelijk bestrating, maar ook om andere zaken die je tuin tot een natuurrijke plek maken, zoals bijvoorbeeld voedsel verschaffende bomen en heesters, nestkastjes, doorgangen voor egels naar andere tuinen, een rommelhoekje of een composthoop. Inmiddels hebben al vele honderden mensen hun tuin geregistreerd.

Margrieten in Thiemsland

2011-05-22T03:41:00.004-06:00

Op het groene eiland naast de oude begraafplaats bloeien al wekenlang wilde margrieten aan de rand van het water. Deze nieuwkomers uit dezelfde familie als kamille en madeliefje geven het eiland iets vrolijks en zonnigs mee. Het groene eiland heeft jarenlang geleden heeft onder een intensief maairegime, dat van de inheemse flora weinig heel liet. Vorige zomer lag het eiland er wekenlang op een troosteloze manier bruin aangebrand bij, omdat er ook met droogte en felle zon gemaaid werd, zelfs als er helemaal niets te maaien viel doordat de groei tot stilstand was gekomen. Het zou veel verschil maken als de gemeente in het kader van de bezuinigingen minder vaak gaat maaien. Als het gras langer is, is het minder kwetsbaar voor verdroging. In lang gras leven bovendien meer insecten, een belangrijke voedselbron voor de vogels om ons heen.

'Bomen' is een werkwoord

2011-05-03T02:56:00.003-05:00

Overal zie je nieuwe rododendronaanplant. Fraai om te zien,
maar de natuurwaarde is niet erg groot.

Het is al weer 400 dagen geleden dat het weblog 'Bomen in Hengelo' het levenslicht zag. Van april 2010 tot nu ging het vooral over de ontwikkelingen op de oude begraafplaats aan de Bornsestraat naar aanleiding van de voorgenomen kap van 35 tot 46 bomen. Als een soort actieblog gaf het achtergrondinformatie aan buurtbewoners en andere belangstellenden over wat er achter de schermen gaande was. Het verzet tegen de kap heeft wel zin gehad. We hebben met z'n allen flink wat stampij gemaakt, waardoor de kap niet in stilte uitgevoerd kon worden, en het oorspronkelijke herinrichtingsplan is op enkele onderdelen bijgesteld. Zo is de door veel mensen gewaardeerde atlasceder behouden gebleven. Waar de kapvergunning verplichtte tot herplant van slechts 15 bomen, zijn er inmiddels 35 aangeplant. We hebben ook gepleit voor behoud van biodiversiteit op de begraafplaats. Het is onduidelijk wat dat heeft opgeleverd. Iedereen kan zien dat er veel cultuurgewassen zijn aangeplant, maar niet uitsluitend. Er is immers ook veel klimop en maagdenpalm in de grond gezet. Eigenlijk is het nog veel te vroeg om op dit punt een oordeel te vellen, want de werkzaamheden zijn nog lang niet afgerond, en daarna duurt het nog enkele jaren voordat er echt iets over te zeggen valt. Nu het kerkhof duidelijk weer in de lift zit, vervalt de noodzaak om er regelmatig over te schrijven. Vanaf nu zullen andere zaken de boventoon voeren. 'Bomen' is per slot van rekening ook een werkwoord. Wel blijven 'groene' onderwerpen dominant. De oude begraafplaats zal in dit weblog af en toe voorbij blijven komen.

Tenslotte wil ik iedereen die een bijdrage heeft geleverd aan de verbetering van het verbeterplan voor het kerkhof van harte bedanken voor de inzet.

Het kerkhof in de lift

2011-05-02T15:30:00.001-05:00

Bodembedekkers in plaats van een boom

Gisteren sprak ik een bewoonster van Thiemsland die al maanden geen stap meer op de oude begraafplaats had gezet omdat ze bang was zich rot te schrikken van de gevolgen van de kap van 30 bomen in februari. Misschien dat meer mensen vanwege die reden huiver hebben om het kerkhof te betreden. Daar is echter geen reden meer voor. Met de aanplant van 35 jonge bomen en vele heesters zit het kerkhof gelukkig weer in de lift. En zoals ik vorige week al schreef valt het, nu er overal weer blad aan de bomen zit, niet eens zo heel veel op dat er 30 bomen gekapt zijn. Op sommige plekken, zoals in het achterste deel van het kerkhof en langs de Bornsestraat, is de verandering opvallend, maar de nieuwe aanplant maakt veel goed. Ik vindt het wel een misser dat het gat, dat aan de oostkant ontstaan is doordat daar een grote conifeer abusievelijk gekapt is, niet gevuld is met een nieuwe boom. De grond is slechts beplant met lage, gecultiveerde bodembedekkers, terwijl het bij de gemeente en de Vereniging Gemeenschappelijk Onderhoud toch bekend moet zijn dat er nieuwbouwplannen bestaan voor het aanpalende terrein. Dat kan overigens nog wel 10 jaar duren, en het zou daarom juist slim zijn om er nu al op in te spelen door het planten van een boom. Daarmee voorkom je dat toekomstige nieuwbouw het intieme karakter van het kerkhof al te zeer aan zal tasten. Een nieuwe conifeer zou hier wel op zijn plaats zijn.

Hoewel er op het achterste deel van het kerkhof nog steeds gewerkt wordt aan het inplanten van nieuwe aanplant, kan ik iedereen aanraden om eens een kijkje te nemen. Inmiddels zijn alle onveilige, lage hekjes, die voor zijpaden gespannen waren, verwijderd, nadat enkele weken geleden een oude man erover was gestruikeld en met een dubbele enkelbreuk naar het ziekenhuis was afgevoerd. De hekjes waren oorspronkelijk bedoeld om de konijnen tegen te houden uit het deel waar vorig voorjaar al jonge aanplant was neergezet, maar ze hebben nooit gefunctioneerd. De konijnen sprongen er gewoon overheen, en daarbij bleek dat de nieuwe beplanting niet eens op hun menu stond. Iedereen kan nu weer veilig de zijpaden verkennen, maar wees wel alert wel op de stenen richel midden op het hoofdpad, die de begrenzing van het rond 1840 gesloopte kerkje aangeeft. Die richel steekt heel verradelijk enkele centimeters boven de grond uit.

Een wonderlijke keuze

2011-04-29T13:41:00.001-05:00

De 12 jonge lindebomen op de oude begraafplaats die een zogenaamde 12-apostelenboom moeten gaan vormen hebben inmiddels gezelschap gekregen van nog twee losstaande linden. Wat onmiddellijk opvalt is dat één van de twee wel heel dicht op de gespaarde levensboom staat. De keuze van deze locatie roept vragen op, want het kan haast niet anders dan dat de levensboom de groei van deze linde sterk gaat beïnvloeden. Hij is met een omtrek van twee meter immers beslist geen kleintje meer. Gaan er over een paar jaar stemmen op om de levensboom maar te kappen, omdat hij de linde in de groei belemmert? Was er dan echt geen betere plek op het kerkhof te vinden? Heel vreemd allemaal als je bedenkt dat bij de kap van heel wat bomen het argument in stelling werd gebracht dat ze te dicht op andere stonden. Nu zetten gemeente en Vereniging Gemeenschappelijk Onderhoud zelf nieuwe aanplant boven op bestaande bomen. Eerder gebeurde dat al met de 12 linden, die te dicht op een fraaie magnolia zijn geplant. Oorspronkelijk wilde men de levensboom kappen, maar gelukkig bleef hij behouden. Hopelijk wordt deze bijzonder fraaie boom niet het slachtoffer van de nieuwe aanplant.

Het kerkhof heeft de afgelopen weken een flinke gedaante wisseling ondergaan. Alle bomen staan in blad, waardoor het veel minder opvalt dat er 30 bomen gekapt zijn. Ook zijn er in totaal 35 jonge bomen geplant, waaronder behalve de 12 linden ook vier berken en een stuk of tien hulsten. Dat ziet er over het algemeen goed uit en het is ook een hele verbetering vergeleken met de oorspronkelijke plannen, waarbij de verplichting bestond om slechts 15 bomen te planten als compensatie voor de kap van 35 exemplaren. Merkwaardig is wel dat er geen enkele conifeer onder de jonge aanplant zit, terwijl wel het merendeel van de coniferen op het kerkhof tegen de vlakte ging. Zou de ontwerper van het herinrichtingsplan soms een hekel hebben aan coniferen?

Een 12 apostelenboom als nieuwkomer

2011-04-15T04:45:00.003-05:00

Er is hard gewerkt op de oude begraafplaats. De oude betonschutting is van klimop ontdaan, er is een nieuw hek tegenaan gezet en aan de voet ervan is nieuwe klimop aangeplant, zodat het hek in de toekomst niet meer zo in het zicht loopt. Ook op een strook grond tussen de nieuwe taxushaag langs de Bornsestraat en de 12 pas ingeplante lindenbomen is klimop gepoot als bodembedekker. De lindenbomen, die in één groot plantgat zijn gezet, vormen samen een zogenaamde 12 apostelenboom.

In dit geval vormen acht bomen een ring van twee meter doorsnede, waarbinnen de resterende vier linden zijn geplant. Ze staan allemaal op ongeveer een halve meter van elkaar. Over pakweg een jaar of vijftig raken de stammen elkaar en daarna vergroeien ze langzamerhand tot een geheel. Zoiets wordt wel een bomenboeket genoemd. De stammen groeien een beetje uit elkaar, zodat er een beeld ontstaat als bloemen op een vaas. Bomenboeketten werden in de 19e eeuw en in de Engelse landschapstijl vaak gebruikt om op een snelle manier een hele dikke boom te krijgen. Na 100 jaar is deze al drie meter dik, terwijl een losse linde na een eeuw pas één meter dik is. Het is wel de vraag of de vier bomen in het midden van de cirkel op den duur niet in de knel komen. Op een gegeven moment is er in het centrum geen ruimte meer voor diktegroei. Overleven ze dat?

Een 12 apostelenboom is een mooi concept, maar het staat of valt met een goede uitvoering. De linden staan nogal dicht bij een grote schubconifeer en bovendien zijn ze pal naast een magnolia gepoot. Dat was de beste plek, volgens een ambtenaar. Maar is dat ook zo? Het lijkt erop dat de linden ook een paar meter meer in de richting van het poortgebouw geplant hadden kunnen worden. Zoals het nu is wordt een radicale ingreep in de magnolia onontkoombaar, willen de linden een kans maken. Dat kan leiden tot de sloop van de halve boom, die gezond en wel prachtig in bloei staat. We zouden zuinig moeten zijn op de fraaie magnolia's die tijdens de bloei in het voorjaar het kerkhof een fantastische aanblik geven.

Nieuwe aanplant

2011-04-09T14:54:00.000-05:00

De afgelopen week is er een begin gemaakt met de aanleg van nieuwe beplanting op de oude begraafplaats. Kleine rododendronstruiken, krente- en peperboompjes en veel bodembedekkers zijn uitgepoot op het oudste deel van het kerkhof. Het zijn vooral cultuurgewassen, wat een aanzienlijk verschil is met de oude situatie, waar klimop en andere inheemse planten een grote rol speelden. Verder is er een taxushaag aan de kant van de Bornsestraat geplant, zodat het gat dat door de kap van zeven schubconiferen is ontstaan, gesloten is. Achter deze haag zijn 12 lindebomen op een kluitje geplant, op zo'n manier dat ze in de toekomst tot één boom vergroeien. Daarover volgende week meer.

Gered van de motorzaag

2011-03-31T10:45:00.001-05:00

De lente ontvouwt zich langzaam op de oude begraafplaats. De oude rododendrons aan de noordzijde beginnen te bloeien nu de temperatuur de hoogte in gaat en de regen zorgt voor voldoende vochtigheid. Eigenlijk was het de bedoeling van de Vereniging Gemeenschappelijk Onderhoud om ze neer te halen, maar gelukkig hebben we daar een stokje voor kunnen steken. De kleur van de bloemen is prachtig wit met een zweempje zachtrose. Het is moeilijk te begrijpen waarom zoiets fraais van het kerkhof verbannen zou moeten worden, maar het schijn te maken te hebben met de wens om het grasveld te vergroten. In plaats van deze rij rodo's is er een groepje aan de zuidkant van het grasveld verwijderd. Veel andere heesters die zouden moeten verdwijnen staan nog steeds overeind, zodat we nog kunnen genieten van hun ontluikende bloesems. Ondanks de enorme ingrepen is het kerkhof in voorjaarstooi onveranderd een prachtige plek.

Precies een jaar geleden boden een aantal tegenstanders van de bomenkap op de oude begraafplaats aan burgemeester Kerckhaert 372 handtekeningen aan voor een groener Thiemsland en tegen de bomenkap. Wij confronteerden hem met het contrast tussen de rijke groene oase, die het kerkhof is, en de zeer matige groenstructuur van de aanpalende, dichtbevolkte wijk Thiemsland. Wat van zichzelf al goed is wordt aangepakt, zo hielden we hem voor, en wat niet goed is krijgt daarentegen te weinig aandacht. Onze stad verdient beter dan het 'verbeterplan' van de VGO! We vroegen hem om zijn invloed aan te wenden om dat ongelukkige plan om te buigen. Een jaar later is het plan van de VGO weliswaar aangepast, maar de veranderingen lijken niet wezenlijk. Misschien is het nog te vroeg voor een eindconclusie, omdat het werk nog niet af is. Het lijkt er echter op dat de VGO de gemeente op sleeptouw heeft kunnen nemen. De intimiteit en beslotenheid, die zo karakteristiek waren voor dit oeroude kerkhof, zijn goeddeels verdwenen. Zal dat ooit nog terugkeren?

Boomfeestdag: bomen smaken naar meer

2011-03-23T16:54:00.002-05:00

Leerlingen van de Annie M.G. Schmidtschool planten bomen

Vandaag werd de 55e boomfeestdag gevierd met het planten van 40 berken en lariksen op de hoek van de Europaweg en de Torenlaan. De boomfeestdag wordt georganiseerd door de Stichting Boomfeestdag, waarin 15 landelijke natuurorganisaties verenigd zijn, in samenwerking met circa 400 gemeenten. De stichting heeft als doelstelling kinderen kennis, inzicht en begrip voor bomen en de functie van bomen voor de samenleving bij te brengen. Elk jaar worden gemeenten en provincies opgeroepen om extra bomen te planten, en daarbij kinderen in te schakelen. Kinderen zijn per slot van rekening de nieuwe volwassenen en het is belangrijk dat zij bomen in hun hart meedragen. Het thema van dit jaar: "Bomen smaken naar meer" is ingegeven om nadrukkelijk aandacht te vragen voor de waarde en het belang van bomen in de stad. Bomen langs straten, op pleinen en speelplekken maken buurten leefbaar. Ze zorgen voor schone lucht, en verhogen de gezondheid en het welzijn van mensen en dieren. 'Smaken naar meer' verwijst ook naar de vruchten van bomen, die er voor zorgen dat insecten en vogels de bomen bezoeken. Bomen dragen zodoende bij aan een grotere soortenrijkdom. Ruim 100.000 schoolkinderen hebben vandaag bomen geplant. De Stichting Boomfeestdag stelt sinds 2005 een prijs beschikbaar voor de gemeente die op deze dag het meeste CO2 per inwoner vastlegt door het planten van bomen. Overigens vormen de boompjes, die vandaag in Hengelo zijn geplant, een deel van de compensatie voor het bos dat jaren geleden moest wijken voor de aanleg van IKEA. Volgens de gemeente zijn sinds de kap van het bos al op meerdere locaties bomen geplant ter compensatie. Het gaat hier blijkbaar niet om extra bomen...

Stadsgroen in de kijker

2011-03-17T15:09:00.002-05:00

Van het intieme en besloten karakter van de oude begraafplaats is niet veel over

De laatste tijd buitelen de berichten in TC Tubantia over stedelijk groen in Hengelo over elkaar heen. Deels heeft dat te maken met recente acties voor het behoud van groen in de Hasseler Es en op de oude begraafplaats, maar daarnaast gaat het ook om heel andere zaken, zoals het bomenhart in Thiemsland, illegale kap op het Strootbeekpark, en het verplaatsen van het restant van een tijdens de storm van 12 juli vorig jaar gesneuvelde eeuwenoude eik. Het belangrijkste is dat de aandacht voor groen in onze stad er ruimschoots is: 11 berichten in 9 dagen, inclusief 4 ingezonden brieven, waarvan er 3 de bomenkap op de oude begraafplaats als onderwerp hebben. Wat opvalt is dat Groen Links zich niet in de discussie mengt, terwijl je van deze partij toch zou mogen verwachten dat stadsgroen een onderwerp is waar zij zich mee kan profileren. Andere partijen springen in het gat dat Groen Links laat vallen. Het CDA is tegen de aanleg van een skatebaan in het plantsoen bij de voormalige Bataafse Kamp en vindt dat dit park groen moet blijven, omdat het één van de weinige groene longen is in de binnenstad. Pro Hengelo en CDA stelden in de vergadering van de raadscommissie Fysiek van 15 maart kritische vragen over nieuwe kaalslag in de Hasseler Es, welke klaarblijkelijk indruist tegen de gemaakte afspraken over een time-out met betrekking tot het weghalen van groen in die wijk. En iets langer geleden spraken Pro Hengelo, VVD en Christenunie zich uit voor uitstel van de omvangrijke bomenkap op het kerkhofje aan de Bornsestraat, helaas tevergeefs. Wat het kerkhof betreft heeft Groen Links voor het laatst in februari 2010 een kritische vraag gesteld over de gang van zaken aldaar. Toen de partij vorig jaar in het nieuwe college van B&W de portefuille groenbeheer kreeg toebedeeld werd het kerkhof tot gevoelig onderwerp verklaard, en dat was meteen het einde van de kritische opstelling van voorheen. De partij liet zich samen met haar wethouder Janneke Oude Alink inpakken door de Vereniging Gemeenschappelijk Onderhoud, een groot voorstander van minder bomen op het kerkhof. Daar is het nu een kale boel. Gelukkig voor de wethouder valt er ook iets positiefs te melden: de gemeente ziet de kap van honderden jonge bomen langs de A1, die eigendom zijn van Rijkswaterstaat, niet zitten. Deze bomen zouden moeten verdwijnen vanwege het ophogen van de geluidswallen. De gemeente zet zoveel mogelijk in op verplaatsen of handhaven. Dat lijkt mij een prima aanpak.

Een hart voor bomen II

2011-03-16T08:19:00.001-05:00

Sinds eind vorige week ligt er een houten hart niet ver van het sluisje in de Drienerbeek in Thiemsland. Vanwege het vele puin in de grond had de oplevering vertraging opgelopen. Het zal nu niet lang meer duren of schoolklassen zullen het educatieve belevingspad langs de Berflobeek volgen, beginnend bij Veldwijk Zuid niet ver van de rand van de stad en eindigend bij de grachten van Huys Hengelo vlakbij het centrum. Het liefdesverhaal van Geesje Lansink en Wessel Maats, dat zich afspeelde op het einde van de zestiende eeuw, vormt een mooi voertuig voor het belevingspad, waarbij het wel de bedoeling is dat de schoolkinderen iets leren over water. Ze moeten bijvoorbeeld de helderheid en zuurgraad van het beekwater meten en ze krijgen onderweg informatie over eigentijdse onderwerpen die samenhangen met de beek. Het bomenhart past prima in deze nieuwe route, die naar verwachting in april gereed is. Het heeft niet alleen de hartvorm van een lindeblad, waarmee het verwijst naar de liefde, maar je kunt er ook een boom in zien. Bomen hebben een sterke invloed op het lokale klimaat, op de grondwaterstand en daarmee ook op het peil van de beek. Bomen verdampen niet alleen water, wat in tijden van hitte een verkoelend effect heeft, maar ze houden het ook vast. Ze voorkomen dat bij regen het water te snel wordt afgevoerd. Als regenwater te snel wordt afgevoerd vergroot dat de verdroging en bovendien bestaat dan de kans dat de riolering al dat water niet kan verwerken. Daarom is het noodzakelijk dat we goed zorgen voor onze bomen, die overigens om meerdere redenen belangrijk zijn voor de leefbaarheid van de stad. Juist in een tijd waarin de heersende tuinmode ontgroening en verstening in de hand werkt zou het mooi zijn om de waarde van bomen ook bij jonge mensen onder de aandacht te brengen.

Lees hier Een hart voor bomen, deel I

Belevingswaarde

2011-03-10T15:49:00.002-05:00

Een week geleden meldde TC Tubantia dat volgens het college van B&W de belevingswaarde van Hengelo omhoog moet. Dat is goed nieuws, want op dat vlak kan er nog veel verbeterd worden. Volgens wethouder Eric Lievens moet Hengelo vooral de stad worden van het cultureel erfgoed. Dat zal niet meevallen, want wie in de binnenstad rondkijkt krijgt niet de indruk dat dit het sterkste punt van onze stad is. Toch hebben we met o.a. Tuindorp en het ROC wel wat in huis. Achtergrond van dit streven is de in de nota Vrijetijdseconomie uitgewerkte wens om meer toeristen naar de stad te krijgen, en om eigen inwoners langer in de stad te houden, om zo de lokale economie te versterken. Groen wordt daarbij ook van belang geacht, en dat inzicht biedt hoop voor iedereen die een groene stad voorstaat. In de eerste plaats denkt de gemeente aan het nieuwe Weusthagpark en aan de stadsranden. De emoties bij burgers lopen echter vooral hoog op als groen in de wijken op de schop gaat, zoals onlangs bij de oude begraafplaats en in de Hasseler Es. In het laatste geval wordt al de conclusie getrokken dat het weghalen van groen door de gemeente de wijk duurzaam lelijker lijkt te maken. De nieuwe aanplant leidt volgens de CDA-fractie niet automatisch tot een kwaliteitsverbetering. Als dat zo is, dan gaan we de verkeerde kant op: aan de belevingswaarde wordt afbreuk gedaan. Wil je mensen in de stad houden dan is juist een groene omgeving belangrijk, en de gemeente speelt daarin een cruciale rol. Een fraai voorbeeld van hoe je de belevingswaarde van een straat kunt verbeteren is te zien aan bv. de Bornsestraat, waarlangs ooit grote bomen stonden. Na de kap ervan eind jaren '20 kreeg deze straat een steeds troostelozer aanzien, totdat de gemeente kort na de eeuwwisseling twee rijen moeraseiken plantte. Wat een verschil! Kijk, daar kun je mee voor de dag komen!

Bomenhart in aanbouw

2011-03-07T04:09:00.003-05:00

De gemeente is eind vorige week begonnen met de bouw van een houten hart in Thiemsland in het verlengde van het Heemafstraatje niet ver van de Drienerbeek. Er worden stammen voor gebruikt van bomen die bij de storm van 12 juli 2010 gesneuveld zijn. De gemeente had om ideeën gevraagd om iets met al dat stormhout te doen, en het idee dat ik inbracht, nl. een bomenhart in de vorm van een lindeblad, werd uitverkoren om uitgevoerd te worden. Ik had het eigenlijk niet meer verwacht dat het nog realiteit zou worden, want het is niet een werkje dat je even op een achternamiddag uitvoert. Zoals ik op 28-7-2010 al beschreven heb ging mijn oorspronkelijke ontwerp uit van een hart van circa 10 bij 15 meter, dat leek mij een ideale grootte om iets te laten ontstaan uit al dat dode hout. Het is namelijk de bedoeling dat het hout een voedingsbodem vormt voor nieuw leven. De gemeente heeft gekozen voor een formaat van drie bij vier meter in verband met de kosten. Dat is aanzienlijk kleiner, maar nog groot genoeg om het idee gestalte te geven, en het pleit voor de gemeente dat zij ondanks de penibele financiële situatie de uitvoering ter hand heeft genomen.

Lees hier Een hart voor bomen, deel I en hier deel II

Feest

2011-03-03T15:01:00.006-05:00

Veteranen bij de 65e herdenking van de bevrijding.
Zij brachten ons de vrijheid om te kiezen.

Gisteren was een zonovergoten, stralende verkiezingsdag. Verkiezingen zijn voor sommigen een feest van de democratie, terwijl anderen vinden dat ze wel wat beters te doen hebben. We vergeten wel eens hoeveel strijd er voor het algemeen kiesrecht geleverd is. We staan er ook te weinig bij stil dat nog veel landen geleid worden door dieven die iedereen in de boeien slaan die het waagt om een woord van kritiek te uiten, om het over ergere dingen maar niet eens te hebben. Bij alle problemen en probleempjes waar we ons druk om maken moeten we niet vergeten dat we in een gezegend land leven, een land dat niet geleid wordt door ongelukkigen die het normaal vinden om hun eigen mensen te onderdrukken. Ook al zijn deze provinciale verkiezingen gekaapt door Haagse politici, dan nog is het een kostbaar iets dat wij onze leiders kunnen kiezen. Vanzelfsprekend is dat bepaald niet in deze wereld.

Ook als je bestuurder bent is het niet fijn om met kritiek geconfronteerd te worden, maar het kan je wel verder helpen. Over wethouder Oude Alink is de laatste tijd veel kritiek uitgestort in verband met het groenbeheer in de Hasseler Es en op de oude begraafplaats, allebei zaken die zij heeft geërfd van een voorganger. Ook tijdens de raadsvergadering van eergisteren kreeg zij weer de wind van voren. Leo Janssen van Pro Hengelo stelde vragen over de illegale kap van in totaal 23 bomen op het Strootbeekpark, en over ambtenaren die zich voor burgers uitgeven om de publieke opinie over het groenbeleid te beïnvloeden. Daarnaast had het CDA een interpellatiedebat aangevraagd over het verwijderen van groen in de Hasseler Es. We moeten geen schuttingdiversiteit hebben, maar biodiversiteit, aldus fractievoorzitter Wibaut Dragt van het CDA, die het niet ontgaan was dat bewoners de gaten, die ontstaan zijn door het plotsklaps door de gemeente verwijderde groen, vaak vullen met schuttingen. De wethouder dient richting te geven, en dat is wat ontbreekt bij het groenbeheer. Opvallend was dat veel partijen nu de biodiversiteit scherper op het netvlies hebben staan, en dat is winst voor de wethouder, die ook heel erg voor biodiversiteit is. Al met al werd er ruim een uur gedebatteerd over groen in de stad. Moet het groenbeleid niet op de schop, en wat zijn daarvan de financiële consequenties? Dit krijgt nog een vervolg.

Wij blijven alert

2011-03-01T09:48:00.002-05:00

Nog niet zo heel lang geleden werd er door een stel scholieren vanwege een schoolopdracht een spookfilm opgenomen op de oude begraafplaats. Die leende zich daar natuurlijk prima voor met al die spannende hoekjes in het groen, tussen de grote rododendronstruiken, de machtige coniferen en te midden van tot de verbeelding sprekende grafmonumenten. Daar werd je fantasie wel geprikkeld, want saai was het er bepaald niet. Maar de tijden zijn veranderd zoals we allemaal weten, en het is er nu heel erg kaal. De intimiteit, het geheimzinnige en bijzondere, en de geschiedenis zijn er goeddeels uit weg gesneden. Je hoort wel eens zeggen dat Hengelo een saaie stad is, wat ik overigens betwijfel, maar als het zo is, dan is onze stad weer een stukje saaier geworden. Maar laten we niet alleen treuren: we mogen ook blij zijn, want het had allemaal nog heel veel erger gekund. Als de Vereniging Gemeenschappelijk Onderhoud helemaal de vrije hand had gehad, dan was er héél veel meer tegen de vlakte gegaan. Een jaar of tien geleden lagen er plannen om alle 100-jarige linden een kopje kleiner te maken. Als de gemeente daar geen stokje voor gestoken had dan was het waarschijnlijk uitgedraaid op bijna volledige kaalslag. Hoe begaan is deze vereniging toch met het groene erfgoed?

In november kreeg de klankbordgroep onaangekondigd de voorgenomen kap van 46 bomen voor de kiezen, hoewel er een kapvergunning was afgegeven voor slechts 35 bomen. Nu de bomenkap achter de rug is blijkt dat van die 35 bomen er 30 verdwenen zijn, met daarnaast nog een jonge treurceder en een oude kronkelhazelaar. In de loop van dit jaar wordt er voor een aantal gespaarde bomen alsnog een nieuwe kapvergunning aangevraagd. De gemeente heeft geen garantie gegeven dat er de komende jaren niets meer gekapt gaat worden, en daarom blijven we alert.

Gaat de gemeente undercover?

2011-02-28T14:29:00.002-05:00

Dit bleef over van de oude hulstboom bij de ingang

Afgelopen weekend was het erg druk op de oude begraafplaats. Veel mensen wilden de verwoestingen die zijn aangericht met eigen ogen zien. Het is al met al een kale boel geworden en veel mensen zijn er treurig door gestemd. Er zijn buurtbewoners die er 'snachts van wakker liggen. Weer heeft Hengelo laten zien dat het weinig historisch besef heeft. Hoeveel waardevols is er al wel niet door slopershanden verdwenen in onze stad? Het wordt zo langzamerhand tijd om eens na te denken waarom de gemeente zo vaak de verkeerde richting inslaat. Maar eerst nog wat anders!

Opmerkelijk nieuws bracht TC Tubantia van 26-2-2011. Het comité 'Een groene wijk maak je samen' maakte bekend dat een tweetal reacties op hun site afkomstig zijn van computers op het stadhuis. Dat blijkt uit de IP-adressen. Het gaat om reacties die opvallend afwijken van alle andere, omdat ze het gemeentelijk beleid toejuichen en verdedigen. Nu mogen ambtenaren natuurlijk net als elke andere burger hun mening geven. Ook voor hen geldt immers de vrijheid van meningsuiting. 'Rob de Vries' en 'Ina Greven' zijn bij de gemeente echter volslagen onbekend. Deze anonieme types proberen de publieke opinie vanuit het stadhuis te beïnvloeden en doen zich voor als buurtbewoner. 'Rob de Vries': "Het groen bij ons in de buurt was echt een keer aan vervanging toe." Zijn compaan legt geduldig uit dat groenstroken na 20-30 jaar op zijn. Het comité heeft in een brief aan de gemeenteraad het anonieme optreden verworpen.

Hebben ambtenaren, zo vraagt het comité Bomenkap Begraafplaats Bornsestraat Nee! zich af, vanuit het stadhuis ook anoniem de publieke opinie proberen te beïnvloeden ten aanzien van de bomenkap in het voormalige eldorado aan de Bornsestraat? Tussen de reacties op recente artikelen in TC Tubantia vallen er ook twee op die flink bij de rest uit de toon vallen. 'Speer' vindt het allemaal maar gezeur. Volgens 'Super toch' ligt alles er over een paar jaartjes weer pico bello bij. "Soms moet je de boel eens goed opknappen en ik denk dat dit is wat hier gebeurt! Respect voor de gemeente." Gewone burgers of ambtenaren undercover? Het is voor ons niet na te gaan. Een ding is duidelijk: de lieden die gemeentecomputers voor dit soort acties misbruiken handelen niet integer en hebben geen benul welke schade ze aanrichten. Het vertrouwen van burgers in de gemeente wordt er zo niet groter op.

Rawhide

2011-02-26T14:30:00.006-05:00

Wild west op de oude begraafplaats

De afgelopen week leek het wel wild west op de oude begraafplaats, en dat deed me denken aan het nieuwste gedicht van onze stadsdichter Reinier de Rooie, getiteld 'Rawhide'. Wie van een bepaalde leeftijd is herinnert zich vast nog de gelijknamige tv-serie, die in de jaren '60 populair was. Keep moving, moving, moving... Stoere cowboys, veedrijvers over de prairies van het wilde westen, in gevecht met de elementen en de indianen. Zwaar geromantiseerd natuurlijk, meer een sprookje, zoals elke toenmalige Hollywoodproductie over de pionierstijd in het westen van de Verenigde Staten in de tweede helft van de 19e eeuw. Wie 'Meridiaan van bloed' van de Amerikaanse schrijver Cormac McCarthy heeft gelezen, kent ook andere verhalen, zoals over het vermalen van de botten van de karkassen van bisons, die in miljoenenvoud over de prairies verspreid lagen, afgeschoten omdat ze in de weg liepen, of omdat de tong zo'n lekkernij was.

De vele Hengelose 'prairies', de kaalslag die de gemeente pleegt in de Hasseler Es en op de oude begraafplaats, dat alles bij elkaar zijn voor Reinier de Rooie ongetwijfeld de ingrediënten geweest waaruit hij heeft geput voor zijn jongste geesteskind. 'Rawhide' heeft hij opgedragen aan al degenen die zich inzetten voor het behoud van de schoonheid en zich verweren tegen ambtelijk falen, en in het bijzonder aan de comités 'Een groene wijk maak je samen' en 'Bomenkap Begraafplaats Bornsestraat Nee!'. Meer werk van Reinier is te lezen op zijn weblog.

RAWHIDE

voor alle betrokkenen

onze prairies kennen geen fleur geen franje
liggen verlaten als achterhoek, omkaderd
en vergeten, verloren braakland waar geen
kind de stappen waagt wat vlinders achterna

men baggerschijt i.p.v. dotterbloem zaait niet
noch aangebrande orchis noch lange ereprijs
maar laat ons achter in ravage projectmatig
van zwijgzaam hullen achter bolknak boem

bezit schept verplichting roept de raadsheer
aan de ander die je bent in voorbijgaan aan
de moeder die daar woont aan de vader die
daar stierf waar nu bouwland de leegte laat

we zouden paarden moeten weiden en ezels
achteraf in bonte kleuren vol van hondsdraf
de vreugde doen bewijzen dat soms nog daad

aan mao refereert: laat duizend bloemen bloeien!

Het kerkhof ten grave gedragen

2011-02-25T16:10:00.003-05:00

' Frederika, droog je tranen'

De oude begraafplaats leek deze week wel op een slagveld. De ene boom na de andere ging neer, terwijl het geloei van kettingzagen de lucht vulde ter verbetering van dit lustoord. Vandaag vielen de laatsten van de verdoemde bomen in stukken uiteen. Voor Harry Takens van de voormalige bloemenzaak aan de Beukweg het moment om lucht te geven aan zijn afkeer van deze hele operatie. Midden op de dag plaatste hij een rouwkrans bij het beeld van Frederika ter Horst, die zich tijdens haar leven sterk heeft gemaakt voor het behoud van deze bijzondere plek. 'Frederika droog je tranen', vermeldt de tekst op een van de linten. Eerder waren al tientallen oude rododendrons en andere waardevolle heesters en bomen verwijderd, en nu er opnieuw zoveel verwoest is blijft er weinig over van haar werk. Takens heeft een levenslange band met het kerkhof, waar zijn grootvader hem mee naar toe nam om te genieten van de schoonheid, ver terug in de tijd toen hij nog een jochie was. Dan gaat het je wel aan het hart als je ziet hoe alles verprutst wordt en verandert in een kale boel. En het eindpunt is nog niet eens bereikt, want er gaan nog heel wat heesters tegen de vlakte.
Waarom liet wethouder Oude Alink dit gebeuren? Waarom kiest Hengelo zo vaak de verkeerde richting? Misschien dat in het door Radio Hengelo uitgezonden interview van vorige week zondag met haar een antwoord te vinden is. Ik kan het iedereen aanraden die het gemist heeft. Het is nog steeds te beluisteren op www.radiohengelo.nl/uitzendinggemist/nieuwsvizier totdat het zondag a.s. vervangen wordt.

Een vieze boel

2011-02-24T10:08:00.002-05:00

Mossen en korstmossen op een oude grafzerk. Het leven komt voort uit de dood:
is het geen wonder? Sommigen vinden dit echter een vieze boel...

Terwijl de sloop van meestal gezonde bomen op de oude begraafplaats gestaag vordert, zodat steeds duidelijker wordt wat voor een kale boel ons straks rest, dwalen mijn gedachten af naar de overwegingen van voorstanders van deze ingreep. Vorige week ontmoette ik op het kerkhof iemand die de bomenkap helemaal zag zitten. Hij was met een camera in de weer en ik maakte een praatje. We kregen het vanzelfsprekend over de bomen. 'Zolang die bomen hier staan blijft het een vieze boel', begon hij. Wat nou? Hij wees me op de groen uitgeslagen en bemoste grafzerken. Een vieze boel. 'En er komt ongedierte op af', vervolgde hij. Er ging mij geen licht op. Ging het om de konijnen misschien? 'Boommarters', zei hij, 'en ze zijn nog beschermd ook. Ze knagen de kabels van de auto door!' Nu knagen boommarters helemaal geen autokabels door, maar zijn neefje de steenmarter des te meer. De man wist zeker dat ze er zaten. Dat kan heel goed, want steenmarters houden wel van een dergelijke afwisselende, natuurrijke plek. Ik heb zelf wel eens vanuit m'n ooghoek een bruine schicht voorbij zien flitsen. Steenmarters kunnen inderdaad behoorlijke overlast veroorzaken door hun voorliefde om autokabels door te bijten. Dat heeft ermee te maken dat bij de fabricage van kabels in nieuwere auto's visolie is gebruikt. Gelukkig is er wel een oplossing tegen kabelbijtende steenmarters. Als je de autokabels omwikkeld met kuikengaas, dan heb je nergens meer last van. Dat je in plaats daarvan ook het leefmilieu van zo'n prachtig dier kunt verprutsen, daar had ik nog niet bij stil gestaan. 'Goed dat het gesaneerd wordt', vervolgde de man. Hij bezat oude foto's uit de tijd dat het kerkhof nog kaal was. 'Toen was het veel mooier', vond hij. Tja, over smaak valt niet te twisten. Als alles geasfalteerd zou worden, zei ik, ben je ook overal vanaf, maar dat ging hem gelukkig toch te ver.

Zouden er veel mensen in Hengelo ook zo over denken? Ik vermoed van wel, want anders zouden al die aanslagen op het groen in onze stad nooit zo omvangrijk zijn geworden. De waarde van een groene omgeving is nog lang niet overal doorgedrongen, en zelfs de gemeente en de lokale afdeling van Groen Links kunnen wat dat betreft nog veel ontdekken.

'Achterstallig onderhoud'

2011-02-23T14:31:00.002-05:00

Hier stond een oude kronkelhazelaar

Een forse achterstallige onderhoudsbeurt, dat is wat er gaande is op de oude begraafplaats, zo konden we vanochtend lezen in TC Tubantia. Met de kap van 35 bomen wordt het kerkhof weer in de oude luister hersteld, aldus de gemeente. Maar wat verkocht wordt als achterstallig groot onderhoud is echter een heuse grootschalige herinrichting, waarbij omwille van zichtlijnen en nette perkjes nog veel meer groen tegen de vlakte gaat. Zo sneuvelde begin deze week een kronkelhazelaar die er al tientallen jaren stond. Die moest weg zodat je de erachter liggende graven beter kunt zien. Zo'n hazelaar is nog best te verpoten, liet ik me door iemand vertellen die zelf zo'n fraai, oud exemplaar in de tuin heeft staan. Maar dat past blijkbaar niet in Het Plan, dat door de Vereniging Gemeenschappelijk Onderhoud is opgesteld en momenteel met 163.000 euro gemeentelijke subsidie wordt uitgevoerd. Aan het eind van het artikel komt voor de argeloze lezer toch nog de aap uit de mouw. Het kerkhof moet teruggebracht worden in de vroegere staat, de situatie van 1940: een strakke en rechte indeling met graven in het gelid. Het wordt opgeruimd en netjes, en voor de natuur is dat de dood in de pot.

Verkeerde boom aangezaagd

2011-02-22T15:26:00.004-05:00

Gisterochtend was er geen enkel toezicht van de gemeente op de oude begraafplaats, en het duurde dan ook niet lang of het ging fout. Toen ik een ronde liep bleek dat een van de grote coniferen links van het hoofdpad al was aangezaagd, terwijl dit nou net een boom was die zou moeten blijven staan. De man met de zaag was verderop bezig om een 'plantje', laten we zeggen een oude hulstboom, om zeep te helpen. Ik zei hem dat de betreffende conifeer geen witte stip droeg, maar hij beriep zich op een plattegrond waar op zou staan dat die wel gekapt moet worden. Na wat vergeefse telefoontjes bereikte ik de coördinator wijkbeheer, die meteen in actie kwam. Hij legde de mannen uit dat ze alleen bomen met een stip om mogen zagen. Hopelijk heeft dat indruk gemaakt. Omdat de aangezaagde boom er niet uit uit ziet zal hij een dezer dagen wel omgezaagd worden. In dat geval blijft de andere, die eigenlijk zou verdwijnen, behouden. Het schijnt dat illegale kap regelmatig voor komt, zoals pas geleden nog op het Strootbeekpark, waar 15 oude bomen illegaal vernietigd werden. De bijna-illegale kap was voor ons aanleiding om onze groene wethouder op te roepen om de keten van onzorgvuldigheden te verbreken en om de kap onmiddellijk stil te leggen. De door de gemeente veel gebezigde mantra 'de zorgvuldigheid staat voorop' komt inmiddels in een steeds schriller daglicht te staan. We konden het niet laten om ook alle raadsfracties op hun verantwoordelijkheid te wijzen en vroegen hen om alsnog mee te werken aan een time-out. Daar verwachtten we helemaal niets van (alleen Pro Hengelo reageerde), maar we wilden het niet in stilte voorbij laten gaan. Een ritueel protest, meer was het niet. Tot zover zijn we gekomen in Hengelo.

Vandaag is er op het kerkhof trouwens geen enkele boom omgezaagd. Dat heeft vast van doen met de winterse kou. Wel werden er takken afgevoerd.

Naschrift: Te vlug heb ik hier geoordeeld dat er sprake was van (een poging tot) illegale kap. Nu ik een week later de verwarrende informatie die de gemeente verstrekt heeft nog eens doorblader kom ik tot de conclusie dat er geen sprake was van een begin van illegale kap. Wel heeft het bedrijf dat de kap uitvoerde zich op dit punt niet gehouden aan de opdracht van de gemeente.

Het uur U

2011-02-21T13:03:00.002-05:00

Vanochtend om 7.45 uur arriveerde een uit twee man bestaande kapploeg aan de achterpoort van de oude begraafplaats om een begin te maken met de kap van om en nabij de dertig bomen. Ik was erbij om een foto te maken hoe ze de linie van vogelveren zouden platwalsen, maar die bleek al snel aan de kant gewerkt, mogelijk door degene die de poort aan de binnenkant opende. Schoonheid wordt niet op prijs gesteld. En het zal ook wel zo zijn dat iemand zich gerealiseerd heeft dat zoiets wel een heel verkeerd beeld oplevert.

Gistermiddag hebben we nog een laatste lobbypoging ondernomen om een meerderheid van raadsfracties achter een voorstel voor een time-out te krijgen, maar helaas kregen we alleen steun van Pro Hengelo, VVD en Christenunie. Het CDA kon niet snel genoeg tot een besluit komen, maar dat deed er ook niet meer toe toen duidelijk werd dat alle coalitiepartijen de kap toch gewoon door wilden laten gaan. Bijna allemaal hadden ze het over hoe zorgvuldig het allemaal gegaan was. Het voorbereidingswerk van ambtenaren, die in de voorgaande maanden bij voortduring hadden geroepen dat de zorgvuldigheid voorop staat, had zo zijn effect gehad. Ik gooide nog in de strijd wat we net gehoord hadden, namelijk dat de wijkvereniging Thiemsland/Weidedorp in het geheel niet was uitgenodigd om zitting te nemen in de klankbordgroep. Hoezo zorgvuldig? Het mocht niet baten. Zelfs voor een partij als de SP, voor wie burgerparticipatie even belangrijk schijnt te zijn als groen en biodiversiteit voor Groen Links, maakte dat geen verschil. En zo verdween ook deze laatste stohalm achter de horizon.

Het einde van een oude hulst

Vandaag, op de eerste dag van de bomenkap, zijn twee oude hulstbomen volledig vernield. Gistermiddag nog figureerden ze in een door Radio Hengelo afgenomen interview van wethouder Janneke Oude Alink.
De wethouder wilde er niet op in gaan; ze wilde niet discussiëren over afzonderlijke 'plantjes'. Plantjes! Plantjes!!! Het gaat om hulstbomen van 70-80 jaar oud, die zie je echt niet elke dag! Wat denigrerend van de wethouder, maar wat verhelderend ook is deze uitspraak. Van een wethouder die zo denkt over oude bomen kun je echt niet veel inzet verwachten. We zijn nog heel, heel, maar dan ook heel erg ver van huis...

De laatste linie

2011-02-20T16:21:00.000-05:00

De natuur is onze bondgenoot

De laatste uren tikken weg voordat de slopers aan de poort staan van de oude begraafplaats, om het natuurlijke en authentieke karakter, dat in 2009 al flink was aangetast, nog verder de nek om te draaien. Als laatste verdedigingslinie heb ik vandaag een lijn van vogelveren dwars over het pad bij de poort aan de achterzijde geplaatst. De kaalslagers zullen morgenochtend met hun zware materieel echt over de natuur heen moeten walsen om verder op het kerkhof hun slag te kunnen slaan. De veren staan symbool voor de vrijheid, in dit geval de vrijheid om een andere keuze te maken. 'Hengelo is een zee van lelijkheid met eilandjes van schoonheid. Laten we ons op de lelijkheid richten en de schoonheid met rust laten', aldus onze stadsdichter Reinier de Rooie. Ja, laten we ons op de lelijkheid richten, op de lelijkheid en niets anders dan de lelijkheid! De schoonheid redt zich wel!

Een eerbetoon

2011-02-19T13:37:00.001-05:00

Een kleine delegatie van het comité 'Een groene wijk maak je samen' uit de Hasseler Es bevond zich onder de enkele tientallen aanwezigen bij het bevestigen van witte tulpen aan de stammen van de ruim 30 bomen die a.s. maandag op de oude begraafplaats geveld gaan worden. Tenzij wethouder Oude Alink, die groen en biodiversiteit zo belangrijk zegt te vinden, alsnog ingrijpt en een time-out instelt, net zoals zij dat onlangs in de Hasseler Es heeft gedaan. Van een wethouder van Groen Links zou je zowaar kunnen verwachten dat zij de idealen van haar partij probeert te realiseren door bedreigde stadsnatuur te behoeden voor vernietiging. Radio Hengelo en TC Tubantia, die allebei acte de presence gaven met een verslaggever en een fotograaf, gaf ik mee dat er nog hoop is zolang de bomen overeind staan. De tulpen zijn een eerbetoon aan de bomen en bovendien maken ze zichtbaar welke bomen gekapt gaan worden, want de merktekens zijn vaak op een plek aangebracht die niet duidelijk te zien is. Wij roepen wethouder Oude Alink op om de vernietiging van deze mooie plek tegen te houden.

Afscheidsritueel

2011-02-18T14:23:00.001-05:00

Morgenmiddag rond 13.30 uur organiseert het comité tegen de bomenkap op de oude begraafplaats een klein ritueel door witte bloemen te bevestigen aan de ten dode opgeschreven bomen. Als wethouder Oude Alink niet ingrijpt, dan zullen circa 35 bomen maandag gekapt worden. Iedereen die zich betrokken voelt bij de oude begraafplaats is welkom.

Open brief aan de wethouder

2011-02-18T14:13:00.004-05:00

Vandaag heeft het Actiecomité Bomenkap Begraafplaats Bornsestraat Nee! een open brief geschreven aan wethouder Oude Alink met daarin de oproep om met onmiddelijke ingang de voorgenomen kap van circa 35 bomen stop te zetten:
(...)
'Het actiecomité was vanochtend verrast uit de krant te vernemen dat u 'dolblij' bent dat bewoners en de gemeenteraad groen zo ontzettend belangrijk vinden. Wij verbazen ons echter over het feit dat kennelijk eerst professioneel en massaal actie gevoerd moet worden voor behoud van groen in de stad, voordat u burgers serieus neemt. U bent blij met draagvlak onder bewoners voor groen in de stad, maar dit draagvlak is er natuurlijk niet alleen als er massaal en professioneel actie gevoerd wordt, zoals in de Hasseler Es. Komt u als wethouder voor Groen Links en eerstverantwoordelijke voor het gemeentelijke groenbeleid niet sowieso op voor behoud van stadsnatuur, ook als bewoners niet de tijd en/of de energie en/of de mogelijkheden hebben om professioneel en massaal te protesteren?

Nu wij uit de krant hebben mogen vernemen dat u erg voor biodiversiteit bent, en blij bent met draagvlak voor groen in de stad, hebben wij de volgende vragen aan u. Hoe verhoudt zich dit alles tot uw inzet om het groen en de biodiversiteit op de oude begraafplaats te behouden en te beschermen tegen modieuze nieuwlichterij? Zou voor het behoud van dit prachtige stukje stadsnatuur met haar door de tijd gevormde karakter, werkelijk een parel aan de kroon van Hengelo, geen draagvlak zijn onder de inwoners? Bestaan bewoners alleen als zij luidkeels protesteren?

Wij hebben u meermaals geïnformeerd over de biologische rijkdom van deze prachtige plek, en over onze zorgen dat de geplande herinrichting daaraan afbreuk zal doen. Op dit stukje grond ter grootte van een postzegel bevinden zich bijna 60 soorten bomen en heesters, circa 40 soorten paddestoelen, een dertigtal soorten mossen en enkele tientallen soorten korstmossen. Meer dan 20 soorten vogels zijn er waargenomen, en er huizen zoogdieren als eekhoorn, vleermuis, marter, egel en konijn. De bomen absorberen verkeerslawaai. Ze filteren schadelijk fijnstof uit de lucht, wat in het bijzonder geldt voor de in ongenade gevallen coniferen. Ze werken als een koelelement in het hitte-eiland dat de stad is. En vanzelfsprekend bieden ze voedsel, nest- en schuilgelegenheden voor vogels en eekhoorns.

De omwonenden zijn bij aanvang van dit project in 2008/2009 volledig buiten spel gezet. U heeft weliswaar gepoogd dat te repareren met het instellen van een klankbordgroep, maar door een slechte voorbereiding hebben de omwonenden die daarin zitting hadden zich teruggetrokken. Wij constateerden te vele onzorgvuldigheden en hebben geen vertrouwen dat de komende herinrichting de begraafplaats ten goede zal komen. Wij vinden dat er te weinig nagedacht is over het hoe en waarom van de herinrichting, vooral met betrekking tot de natuur en het authentieke karakter van de begraafplaats. Wij zien parallellen met de herinrichting van de binnenstad van rond de eeuwwisseling: ondanks een financiële impuls opnieuw een verlies voor de stad. Wij vrezen dat met de herinrichting van de begraafplaats een voor de Hengelose binnenstad uniek en veelsoortig natuurgebied teloor gaat. Daar protesteren wij tegen, en wij dachten in u als wethouder voor Groen Links een bondgenoot te vinden. Wij zijn in uw inzet teleurgesteld.'
(...)
Wij hebben haar tevens verzocht om het herinrichtingsplan alsnog om te buigen in een natuurvriendelijke richting.

Overenthousiaste kaalslagers halt toegeroepen

2011-02-17T13:43:00.002-05:00

Gevelde bomen op het Strootbeekpark aan de Boekeloseweg

Het voormalige terrein van Akzo op de hoek van de Boekeloseweg en de Boortorenweg wordt door nieuwe eigenaren omgevormd tot een gewoon industrieterrein met meerdere kavels onder de naam Strootbeekpark. Daartoe hebben ze een kapvergunning aangevraagd bij de gemeente voor ruim 50 bomen. De gemeente heeft die ook verleend, maar de bomenwerkgroep van de Natuur- en Milieuraad heeft op tijd bezwaar gemaakt vanwege de ouderdom van een stuk of tien bomen, die er al (bijna) een eeuw staan. Wim ten Vaarwerk, de coördinator van de bomenwerkgroep, was gisteren toevallig in de buurt toen hij het geluid van een kettingzaag hoorde. Hij ging er snel op af en ja hoor, het was foute boel. De gewaarschuwde gemeente liet meteen de kap stil leggen, maar voordat het zo ver was legden 15 grote bomen het loodje. Het is momenteel nog onduidelijk welke gevolgen dit heeft voor het bezwaarschrift tegen de kap. Oorzaak van deze misser is waarschijnlijk miscommunicatie op het stadhuis. Twee naast elkaar gelegen projecten waren klaarblijkelijk met elkaar verwisseld!

Bomenkap oude begraafplaats begint maandag

2011-02-17T11:52:00.000-05:00

Japanse esdoorn onterecht gemerkt

Het moment dat de kap van een 35-tal bomen op de oude begraafplaats begint is vastgesteld op maandag 21 februari 2011. Gisteren zijn de bomen waar het om gaat gemerkt met witte of gele stippen. Het valt me nog mee, zei Vincent Mulder van de SP, die ik toevallig op het kerkhof trof net voordat ik een controleronde maakte. Zo'n controle is nodig, omdat er aan de lopende band fouten worden gemaakt. Nadat ik mijn ronde had gedaan en gekeken had of er niet ergens een boom te veel was gemerkt snapte ik waarom hij dat zei. Bij een dozijn bomen is het merkteken op een plek aangebracht die vanaf de paden niet te zien is. Het zal wel een bepaalde reden hebben, en ik hoop dat de aannemer die het werk uitvoert het wel helder heeft. Ik ontdekte dat er één fout is gemaakt. Dicht bij de poort aan de linkerkant van het pad staat een oude kronkelhazelaar, waarvan in november gezegd werd dat die weg zou moeten ten gunste van de er naast staande Japanse esdoorn, die prachtig is vanwege het in de herfst roodkleurende blad. De hazelaar was niet gemerkt, maar in plaats daarvan wel de esdoorn. Ik belde de ambtenaar die er over gaat hoe het zat. Het bleek dat hij het niet meer zo goed wist en ja, als ik zei dat het net andersom was, dan zou hij het veranderen. Nu vraag ik mij af wat dit betekent? Is er eigenlijk wel een plan of doen ze maar een beetje raak zoals het uitkomt? Als er een plan is, dan is toch duidelijk wat er weg moet? Ik was helaas niet aanwezig bij de rondleidingen in mei, maar ik moet nu denken aan het verhaal van iemand die er wel bij was. 'Alles moet open', 'zou de ontwerper van het herinrichtingsplan gezegd hebben, 'ik wil ruimte zien!' Ruimte komt er wel, maar tegen welke prijs?

Hengelo, wat maak je me nou?

2011-02-17T10:38:00.001-05:00

Links van het fietspad is het nog onaangeroerd

Afgeladen vol was een zaal in lagere school 't Schöppert in de Hasseler Es. Het comité 'Een groene wijk maak je samen' had gisteravond een protestbijeenkomst belegd tegen de uit de rails gelopen kaalslag in de wijk. Iedereen hing aan de lippen van buurtbewoners, die getuigden hoe gemeentelijke kaalslagers de buurt beroven van groenstroken en bosplantsoen onder het mom van onderhoud. Je mond zakt open van verbazing als je hoort wat zich daar afspeelt. Het verhaal dat mij het meest trof kwam van een bewoonster die daar een jaar of vier geleden een huis had gekocht, niet vanwege het huis, maar vanwege het mooie plekje, met zicht op een bosplantsoen. Op een kwade dag ging de hele boel plat nog voordat ze drie keer met haar ogen kon knipperen. Inclusief egeltjes die daar overwinterden ging het hele zaakje zo de kiepbak in en weg ermee. Weg mooi plekje, weg dieren, weg vertrouwen in de gemeente. Waar zijn ze daar op het stadhuis toch in in 's hemels naam mee bezig?

De politici achter de tafel lieten de treurig stemmende verhalen gelaten over zich heen komen. Bijna alle partijen in de raad waren vertegenwoordigd. Opvallend was dat fractievoorzitter Wim Jager van Groen Links wel een meter ver naar achteren geschoven op zijn stoel zat, alsof hij wilde zeggen: ik ben er even niet bij. Voor Groen Links is dit natuurlijk een heel pijnlijke zaak, omdat dit alles gebeurt onder de regie van wethouder Oude Alink, en wel heel erg haaks staat op wat je van een groene partij mag verwachten. Eerlijkheidshalve moet ik hier wel aan toevoegen dat dit beleid niet door haar, noch door haar partij gemaakt is, want het dateert van 2005 en het is destijds met instemming van de wijkraad op de rails gezet. Wisten die trouwens wel waar ze ja tegen zeiden? Maar Oude Alink is wel verantwoordelijk voor de uitvoering van dit beleid, en van Groen Links zou je mogen verwachten dat deze partij stadsnatuur hoog heeft zitten. Bij de oude begraafplaats is trouwens gebleken dat dat een illusie is. Jager zei in de tweede ronde dat het natuurlijk nooit de bedoeling is geweest om beleid te verzinnen dat op kaalslag uitdraait. We moeten echt goed kijken hoe dat is te veranderen, zei hij. De aanwezige politici gaan het college vragen om met onmiddelijke ingang te stoppen met de werkzaamheden. Er hangt verandering in de lucht...

Bomen worden gemerkt

2011-02-16T03:03:00.001-05:00

Vandaag worden de bomen op de oude begraafplaats, die op de nominatie staan om gekapt te worden, gemerkt. Ambtenaar Henk Groothuis gaat de aannemer die het werk moet uitvoeren uitleggen wat de bedoeling is. Hij verwacht dat maandag met de kap begonnen wordt. Wij hebben het hoofd van de afdeling Wijkbeheer gevraagd om er op toe te zien dat wij over de exacte datum geïnformeerd worden voordat de kap begint. Wie nog even wil genieten van de oude situatie, of wat daar na de vernielingen in voorgaande jaren nog van over is, moet snel zijn. Een laatste beïnvloedingspoging loopt nog, maar het is erg kort dag. Maar zo lang de bomen nog overeind staan is er nog hoop.

Ons groene erfgoed is niet veilig

2011-02-14T15:12:00.004-05:00

Hier stond een boom met een verhaal

Tot twee jaar geleden stond op de oude begraafplaats, ongeveer ter hoogte van het beeldje van Frederika ter Horst, maar aan de andere kant van het pad, een bijzondere boom. Het ging om een Japanse dwergcipres, een heel langzame groeier die in tien jaar amper een meter omhoog komt. Nu staan er wel meer bijzondere bomen op het kerkhof, maar deze was zo speciaal dat in de jaren vijftig een kweker helemaal met de trein uit Boskoop naar Hengelo kwam om van deze boom stekjes te nemen voor veredeling. Hij deed dat elk jaar. Daar had hij toestemming voor gekregen van de erfgenamen die het graf beheerden waarop deze boom stond.

Je zou denken dat zo'n boom ook in moderne tijden met liefde gekoesterd zou worden, maar dat bleek een reusachtige misvatting. Op een kwade dag in 2009 was hij plotseling verdwenen. Afgezaagd aan de grond, ter meerdere eer en glorie van zichtlijnen of andere fratsen. Weten de mannen met de kettingzagen wel waar ze mee bezig zijn? Ons groene erfgoed is niet veilig als we hen onbekommerd hun gang laten gaan!

De Titanic bijsturen III

2011-02-12T17:26:00.006-05:00

Kerngezonde oude krimlinden

Zelf had ik nooit gedacht dat de Vereniging Gemeenschappelijk Onderhoud, die in de vorige eeuw de oude begraafplaats behoed heeft voor de ondergang, aan het einde van die eeuw een plan ontwikkelde om praktisch al het groen op het kerkhof neer te halen, inclusief de lindebomen van een eeuw oud. Dat verhaal hoorden we eergisteren uit de mond van een van onze ambtelijke gesprekspartners. In 1995 was in de persoon van de heer Veelenturf een tuin- en landschapsarchitect als bestuurder binnengehaald, en ik kan me zo voorstellen dat er voor een tuinarchitect niets mooiers is dan om helemaal met een schone lei te kunnen beginnen. Dat de vereniging destijds niet spontaan haar naam heeft veranderd in Vereniging Kaplust is verbazingwekkend, maar kan te maken hebben met het feit dat het feest niet door ging. De gemeente ging er gelukkig voor liggen. 'Anders zouden we hier met kanonnen tegenover elkaar staan', zei Henk Groothuis, en ik vermoed dat hij er niet ver naast zit. Een onderzoek bevestigde dat de krimlinden in prima staat verkeerden. Er zat niets anders op dan een nieuw plan te maken. Met dat nieuwe herinrichtingsplan werden we voor het eerst in het voorjaar van 2009 geconfronteerd door de onaangekondigde kap van tientallen oude rododendrons en andere heesters, en ook een aantal bomen. Vervolgens werd een kapvergunning afgegeven voor nog eens 35 bomen, en tijdens de bijeenkomst van de klankbordgroep op 10 november 2010 wilde men zelfs van 46 bomen af. Merkwaardig was dat ontwerper Veelenturf bij deze bijeenkomst ontbrak. Waarom was hij er niet? Volgens Groothuis was hij tijdelijk gestopt, omdat hij het niet zag zag zitten. Volgens een donateur van de nog slechts circa 10 leden tellende vereniging had Veelenturf laten weten dat hij zich had teruggetrokken en er niets meer mee te maken had. Hij was de kritiek zat. Zelf vertelde de ontwerper mij onlangs dat hij er niet bij was geweest, omdat hij bang was dat hij iets onverstandigs zou zeggen tegen het stadsdeelhoofd. Het was volgens hem maar half waar dat hij was teruggetreden. Officieus was het wel zo, maar officieel niet. Maar, zei hij, als ik hoor dat het (plan, RB) niet door gaat, dan treed ik af. Even later zei hij, als ik hem goed beluisterd heb, dan treden we af. Een stuurloze vereniging een jaar voor het eeuwfeest, dat zou de gemeente slecht uitkomen...

De Titanic bijsturen II

2011-02-11T16:09:00.002-05:00

Na een lange lijdensweg is gisteren het doek gevallen voor de oude begraafplaats. De leden van het actiecomité tegen de bomenkap op het kerkhof kregen van ambtenaren van de gemeente te horen dat de herinrichting binnenkort hervat wordt en uitgevoerd zoals aanvankelijk in de bedoeling lag, met enkele aanpassingen naar aanleiding van onze inbreng. De vlag kan halfstok, want wij denken niet dat dit een goed resultaat is. Als wij serieus waren genomen, dan zou er ook gekapt en heringericht worden, maar minder rigoureus en met meer gevoel voor de rijkdom van deze oeroude groene oase. Maar eerst het goede nieuws: de door velen bewonderde atlasceder blijft behouden, net als 2 grote cypressen en een vederesdoorn. Ook 8 bomen waarvoor geen kapvergunning is afgegeven, maar die men desondanks graag had willen kappen, blijven staan. Verder zijn we overeen gekomen dat alle bomen die verkeerd staan ingetekend op de bij de kapvergunning behorende plattegrond niet gekapt kunnen worden, omdat er simpelweg op die plek geen boom staat. Er wordt ook geen boom die elders staat voor in de plaats gekapt. Het is nog niet helemaal duidelijk om hoeveel bomen het hierbij gaat, want dat is afhankelijk van hoe nauwkeurig je wilt zijn. Wel duidelijk is dat de gemeente er niet verstandig aan heeft gedaan om een slechte plattegrond te gebruiken.

Het is goed om nog even stil te blijven staan bij deze plattegrond, die al zoveel verwarring heeft gezaaid. Wat we gisteren daarover te weten kwamen vond ik ronduit schokkend. Volgens de gemeente is deze plattegrond gebruikt, omdat de bomen op het kerkhof nooit ingemeten zijn. Er bestaat echter sinds juni 2009, twee maanden voor de aanvrage van de kapvergunning, een door de Vereniging Gemeenschappelijk Onderhoud gemaakte plattegrond waar alle bomen op staan. Waarom is die niet door de gemeente over genomen, zo vroeg ik. Dat gaat ook gebeuren, maar de gemeente wil dat maar één keer doen en wacht daarmee tot de bomenkap achter de rug is. Dat betekent dus dat betrokken burgers zich met een prutswerkje moesten zien te redden, omdat de gemeente zich een uurtje werk wilde uitsparen. Hoe serieus neemt de gemeente haar burgers? En dan kijken ze nog op dat we stennis maken! Dit moet en kan echt anders.

Ik beperk mij vandaag tot de vaststelling dat het gesprek met de ambtenaren Martin van 't Veen, het nieuwe hoofd afdeling Wijkbeheer, en Henk Groothuis aangenaam was, ondanks het feit dat wij het niet eens waren. Het is altijd fijn als je gesprekspartners een professionele houding hebben. Daar heb ik veel waardering voor, want ik weet dat het ook heel anders kan. Eind volgende week kan er een begin met de kap gemaakt worden, maar het kan ook de week erop zijn. De bomen waar het om gaat zullen eerst gemerkt worden. Vanwege de laatste ontwikkelingen is Bert Roos vandaag uit de klankbordgroep gestapt, waardoor er geen bewoners meer deel van uit maken. Het actiecomité laat het er nog niet bij zitten en gaat de politieke partijen inlichten over het mislukken van dit initiatief om betrokken burgers alsnog een stem te geven.

De Titanic bijsturen

2011-02-10T06:23:00.004-05:00

De ondergang van de Titanic (aquarel, 1988)

Gisteren hadden Bert Roos en ik opnieuw een gesprek met wethouder Janneke Oude Alink over de beoogde bomenkap op de oude begraafplaats, waarvoor de gemeente anderhalf jaar geleden een kapvergunning heeft afgegeven. Door alle commotie over de omvang van de herinrichting en de missers die er gemaakt zijn is het inmiddels een slepende kwestie geworden. De wethouder probeerde begrip te kweken voor de lastige situatie waarin de gemeente zich bevindt. Er zijn in Hengelo veel mensen die pleiten voor een natuurlijker aanpak, waarbij bijvoorbeeld niet al het boomblad weggehaald wordt, maar er zijn er misschien nog wel meer die het liefst zouden zien dat elke scheefgewaaide grashalm onmiddellijk door de gemeente wordt rechtgeharkt en dat alle blaadjes netjes worden opgeruimd. Daar moet de gemeente tussendoor zien te laveren. Ook zijn de ideeën binnen de gemeente over hoe om te gaan met groen wel aan het veranderen, maar dat gaat langzaam. Er is lang op een bepaalde manier gewerkt en verandering kost nu eenmaal tijd. Het is als het bijsturen van de Titanic, zei ze. 'De Titanic is vergaan!', reageerde Bert Roos heel ad rem, dus misschien was dat niet zo'n goede vergelijking. Maar als je erover door denkt is het dat wel. Onze samenleving is net een heel groot passagiersschip, dat haast je rep je op volle kracht de zee doorklieft, een zee waar het niet pluis schijnt te zijn vanwege de vele ijsbergen. Kun je nog bijsturen als je zo'n ding voor de boeg ziet opdoemen? Met de Titanic ging het in 1912 goed fout. Zal het ons beter vergaan?

Hoe het ook zij, wij hebben in elk geval nog weer eens aangekaart dat het erg jammer zou zijn als in komende jaren zou blijken dat het aantal diersoorten ten gevolge van de herinrichtingsplannen flink is afgenomen. Als de vogelstand daalt en egels en eekhoorns het laten afweten, dan is dat een groot verlies. Vooral de dieren maken dit kerkhof tot een bijzondere en spannende plek. Daarbij is het belangrijk hoe de beplanting er uit ziet: biedt die voldoende dekking en voedsel, dan zullen veel dieren daarvan profiteren. Op wilgen bijvoorbeeld leven veel insecten, wat weer veel zangvogels aantrekt, waardoor het voor een roofvogel als de sperwer ook interessant wordt. De heer Henk Slootjes, vertegenwoordiger van de Bomenstichting voor Twente en aanwezig als onze deskundige, bracht het idee van begeleide verwildering onder de aandacht. Je laat de natuur haar gang gaan en begeleidt dat proces door bij te sturen waar dat echt nodig is. Er kan dan een veel grotere rijkdom aan leven ontstaan. Dat ziet er wel wat rommeliger uit, en het probleem zit daarin dat veel mensen daar moeite mee hebben. Elders wordt dit idee al toegepast, bijvoorbeeld op de oude begraafplaats in Deventer. Het zou ook prima aansluiten bij onze oude begraafplaats, omdat daar decennialang weinig onderhoud is toegepast. Helaas lijkt de tijd daar nog niet rijp voor, voor zover het Hengelo betreft.

Helaas was de tijd te kort om alles de revue te laten passeren. Volgens de wethouder liggen de standpunten niet zo ver uit elkaar. Dat kan in theorie wel zo zijn, maar hoe ziet de praktijk eruit? Oude Alink zou graag zien dat we elkaar niet bestrijden maar versterken. Ze erkent dat er dingen fout zijn gegaan in het verleden, zoals o.a. het verkeerd opmeten van bomen, maar ze vindt het belangrijk dat we ons op de toekomst richten. Het gaat echter niet alleen om fouten die in 2009 zijn gemaakt en waarvoor strikt genomen de vorige wethouder, de heer Weber van het CDA, de verantwoording droeg. Heel recent is er ook nogal wat mis gelopen met de klankbordgroep. Al met al was het wel een goed gesprek, maar het is twijfelachtig of we hier iets mee zijn opgeschoten. Vanmiddag vertellen ambtenaren ons hoe de gemeente nu concreet verder wil gaan.

Sluipende kap

2011-02-06T13:22:00.001-05:00

Een in 2009 gekapte conifeer

Belangrijk bij de afweging van de voorgenomen kap van 35 bomen op de oude begraafplaats is de hoeveelheid bomen die in het recente verleden sluipenderwijs verdwenen zijn. Het gaat om circa twintig bomen gedurende de afgelopen tien tot vijftien jaar. Twee kanjers in de noordoost- en noordwesthoek zijn omgewaaid en midden op het kerkhof is een boom met een fraaie kroon van grillige takken afgestorven. Op het einde van de vorige eeuw zijn bij de plaatsing van een nieuw hek aan de noordkant 6 bomen gekapt, waaronder een paar dikke berken, waarschijnlijk vanwege het feit dat ze dicht aan de rand stonden. Een paar jaar geleden verdwenen enkele oude fruitbomen en een larix om onduidelijke redenen. In 2009, het jaar waarin ook tientallen rododendrons werden afgezaagd en vernietigd, verdwenen o.a. een taxus en nog een andere conifeer, allebei gezonde bomen. Dat moet enkele maanden voor de aanvraag van de omstreden kapvergunning geweest zijn, en het roept de vraag op waarom er met de kap van deze bomen niet gewacht kon worden. Waren Vereniging Gemeenschappelijk Onderhoud en gemeente zo enthousiast dat na de kap van de rododendrons de motorzaag maar met moeite te stoppen viel? Was men bang dat een nog grotere kapvergunning weerstand zou oproepen? Of waren deze bomen minder dan 20 cm dik, waardoor een vergunning niet nodig was? Feit is dat de diameter van de achtergebleven stobben ruim 25 cm bedraagt, en dat betekent dat er hier mogelijk sprake was van illegale kap. Eind vorig jaar is al eens gebleken dat de diameter van te kappen bomen verkeerd wordt ingeschat. Maar ook al zou er geen sprake zijn geweest van illegale kap, dan nog is het erg onverstandig om bomen die net niet kapvergunningplichtig zijn om te zagen kort voordat er voor een groot aantal andere bomen op deze kwetsbare locatie een kapvergunning zou worden aangevraagd. Dat is niet bevorderlijk voor het vertrouwen. Net zo min als de kap vorig jaar van een gezonde oude appelboom het vertrouwen ten goede kwam. Hier was geen sprake van illegale kap, maar wel werden door de VGO afspraken geschonden.

Het grote probleem met de herinrichting van de oude begraafplaats is het feit dat omwonenden in het begin geheel buiten dit ingrijpende project zijn gehouden. Dat kan de huidige wethouder Janneke Oude Alink niet aangerekend worden, want de verantwoordelkijkheid daarvoor ligt bij haar voorganger. Daarnaast is de informatievoorziening op die momenten waarop burgers wel invloed hadden niet optimaal geweest, om het maar diplomatiek te zeggen. Dat kan heel veel beter, en dat zou de wethouder zich wel kunnen aantrekken. Al met al heeft de gang van zaken tot gevolg dat ook een kwestie als sluipende kap een rol is gaan spelen bij de beoordeling van de plannen. Wat voor verrassingen staan ons in de nabije toekomst nog te wachten op dit punt?

De oude begraafplaats in de jaren 90 II

2011-02-01T08:08:00.005-05:00

Zuidwesthoek in 1991 en rechts de zuidrand in de winter van 1995

Aan het begin van de jaren negentig was de oude begraafplaats nog bijna volledig omgeven door het fabrieksterrein van wat eertijds de Heemaf was, die in 1963 door fusie opging in het Holec concern. Gebouwen die dateerden uit o.a. 1938, 1939 en 1940 lagen langs de zuid- en westkant van het achterste deel van het kerkhof. Ze zagen er destijds al erg onttakeld uit. Wie binnen een kijkje kon nemen zag in één van de enorme ruimtes tientallen grote jerricans met god mag weten wat voor inhoud, gestapeld op pallets. Verlaten vastgeprikt aan een wand was een brief over salarisuitbetaling uit 1982 achtergebleven, en verder niets dan leegte, glasscherven, en de geur van het naderende einde. In de winter van 1995 werd de hele boel gesloopt. Aan de noordkant kwamen woningen, aan de westzijde een straat (Wessex) met appartementen, woningen en parkeerplaatsen, terwijl het gebied ten zuiden van het kerkhof na de opgravingen van de resten van het Huys Hengelo een archeologisch reservaat werd met opnieuw uitgegraven grachten. Door al dat water werd het vochtiger op het kerkhof, wat gunstig was voor de groei van paddestoelen en (korst)mossen. Aan water gebonden vogels als wilde eend, aalscholver, reiger en ijsvogel bezochten sindsdien af en toe het kerkhof. De omgeving was opener geworden, maar ook onrustiger. De uil liet zich niet meer zien.

De oude begraafplaats in de jaren 90

2011-01-28T14:23:00.018-05:00

Bij een vergelijking van de oude begraafplaats zoals die was in de jaren negentig en de tegenwoordige tijd vallen vooral twee dingen op, namelijk de veranderde omgeving, waarover een andere keer meer, en het groenonderhoud. Het onderhoud van het groen was veel minder intensief, waardoor natuur en cultuur samenvloeiden tot een evenwichtig geheel. De graven van Frederika Johanna ter Horst uit Goor, wellicht verre familie van haar naamgenote Johanna Frederika ter Horst, de oprichtster van de Vereniging Gemeenschappelijk Onderhoud, en haar man Willem Hulshoff Pol, bij leven directeur van de Hengeloosche Bontweverij, liggen in het achterste deel van het kerkhof. Ze vormden samen een fraai voorbeeld hoe prachtig en harmonieus het leven en de dood op elkaar kunnen inwerken: oude rododendronstruiken zetten met hun bloemenpracht luister bij aan de overledenen, terwijl de ranken van klimop, van oudsher een symbool voor eeuwig leven, de harde vormen van de omranding van het graf verzachtten.

De graven van Johanna Frederika ter Horst en haar man Willem Hulshoff Pol in 1991 (links) en tegenwoordig

Dat alles is inmiddels verdwenen. De rodo's zijn gekapt en de stobben met gif bewerkt, zodat ze nooit meer uitlopen, en de klimop is al evenzeer wegggevaagd. De grafstenen zijn heilig, aldus de Vereniging Gemeenschappelijk Onderhoud, die de afgelopen jaren een flinke opruiming onder het groen heeft gehouden. Het spannende, het onverwachte, dat is goeddeels weg. Kaalheid is wat ons rest.

De kern van de zaak

2011-01-21T06:47:00.002-05:00

Stobbe met geweizwam en berkeblad

Vorig jaar heb ik zoveel geschreven over de oude begraafplaats dat je bijna door de bomen het bos niet meer ziet. Waar ging het nu eigenlijk om? Het kerkhof is een natuurrijke plek praktisch in het hart van de stad. Bomen en heesters, vogels en zoogdieren, paddestoelen en klein grut als vlinders en (korst)mossen, alles bij elkaar zijn er meer dan 150 soorten te vinden. Zo veel rijkdom op een plek van zo beperkte omvang (0.7 hectare), dat is zeker voor Hengelo bijzonder. Het resultaat van verschillende inventarisaties heeft ook mijzelf verbaasd, hoewel ik me er al vanaf het begin bewust van was dat dit een bijzondere enclave in de stad is. Het door de Vereniging Gemeenschappelijk Onderhoud ontworpen herinrichtingsplan lijkt echter grotendeels voorbij te gaan aan wat de natuur hier te bieden heeft. Het heeft er veel weg van dat de natuur wordt gezien als een letterlijke sta in de weg, zoals blijkt uit het grote aantal coniferen en hulstbomen die zouden moeten verdwijnen. Hoewel het daarbij in de meeste gevallen niet gaat om uitzonderlijke exemplaren ligt de waarde van deze bomen meer in de mogelijkheden die ze bieden voor vogels en eekhoorns. Als er te veel verdwijnen is er minder beschutting, nestgelegenheid en voedsel, en dat zal merkbaar zijn in de aantallen. Waar mensen vertrekken als de omstandigheden sterk verslechteren geldt dat evenzeer voor dieren. Juist de dieren maken deze plek levendig. Altijd zijn er vogels of huppelen er een paar konijnen rond, en in het warme seizoen zijn er vlinders en libellen. Wie geluk heeft ziet eekhoorns door de boomkruinen trekken. Ook de inheemse flora zorgt voor verrassingen, maar de vraag is of speenkruid, ereprijs, vergeetmijnietje en vele andere soorten de herinrichting zullen overleven. Wat blijft er over van de circa 40 soorten paddestoelen, zoals de minieme geweizwam, die met vele andere soorten floreert op boomstobben? Niet alles kan behouden blijven, dat besef leeft ook wel onder de critici van de herinrichting, maar het moet toch mogelijk zijn om meer rekening te houden met de natuur, ook als die natuur niet louter bestaat uit zeldzaamheden. Hengelo heeft iets bijzonders in huis, en ook al is deze plek aangetast door ondoordachte acties in de afgelopen jaren, het is nog steeds de moeite waard om er zorgvuldig mee om te gaan. Bij een zorgvuldige afweging van belangen hoort ook aandacht voor de natuurlijke kwaliteiten. Natuur in de stad is waardevol: dat is de kern van de zaak.

Winterbloei

2011-01-20T10:18:00.004-05:00

De winter is nog niet voorbij, maar de periode met sneeuw en ijs ligt hopelijk definitief achter ons. Het is overal nog een kale boel, maar op de oude begraafplaats staan de twee sierhazelaars inmiddels vol in bloei, alsof het voorjaar ieder moment los kan barsten. In de hoge lindebomen schetteren eksters en vlaamse gaaien tegen elkaar op. Een winterkoninkje zoekt dekking in een van de grote coniferen, waar een boomkruiper de stam afgraast naar insecten. Een paartje houtduiven vliegt klapwiekend op en verderop hoor ik koolmezen. Het voorjaar is niet ver meer.

Sierhazelaars zijn net als magnolia's naaktbloeiers: ze bloeien voordat het blad zich vormt. De prachtig gele bloemen van deze heesters geven zo'n zonnig effect dat je er blij van wordt. Nog even doorbijten!

Nog geen gesprek met de wethouder

2011-01-07T04:53:00.001-05:00

Gisteren werd ik opgebeld door de secretaresse van wethouder Janneke Oude Alink. Ik had toch een afspraak met de wethouder? Ze zaten al wel een kwartier te wachten. Ik was zeer verbaasd. Wat was het geval? Aanvankelijk had de secretaresse 6 januari voorgesteld als datum voor het gesprek, maar daar kwam ze heel snel op terug, want die dag was het stadsdeelhoofd Hilco Huisstede verhinderd. In het kort kwam het er op neer dat ook een alternatief verviel en dat Bert Roos en ik opnieuw benaderd zouden worden. Daarna hoorden we niets meer tot gisteren. Blijkbaar is er ergens iets niet helemaal goed gegaan. Er staat nu een nieuwe afspraak voor 9 februari. We gaan ervan uit dat de aan de herinrichting gerelateerde werkzaamheden op de oude begraafplaats voor die tijd niet hervat zullen worden.

Quo vadis, Hengelo?

2010-12-31T19:24:00.007-05:00

Niet alleen het jaar is voorbij, maar ook het eerste decennium van deze nieuwe eeuw. Wat heeft het ons gebracht? In elk geval het inzicht dat de herinrichting van het centrum, zoals dat rond de eeuwwisseling gestalte kreeg, op een kostbare mislukking is uitgelopen. Nog nooit is er zoveel kritiek over de binnenstad uitgestort als de afgelopen 10 jaren. We zullen nog lang geconfronteerd worden met de gevolgen van de ondoordachte keuze voor een herinrichting volgens het concept ‘chique en no nonsense’. Gelukkig heeft de gemeente erkend dat het anders moet. De metalen bomen op de Markt zullen volgend jaar eindelijk door echte vervangen worden en grote bronzen beren zullen voor extra natuur in de stad zorgen. Misschien wordt het dan toch nog gezellig op de Markt.

Besturen is geen gemakkelijke zaak, ik spreek uit ervaring. Het is niet goed of het deugt niet, en hoe gemakkelijk word je wel niet op het verkeerde been gezet? Wat is de waan van de dag en wat is wijsheid? Zie maar eens een goede keuze te maken uit de wirwar die zich aandient, ik geef het je te doen. Ik heb er dan ook alle begrip voor dat politici wel eens de plank mis slaan. Iedereen maakt fouten, ikzelf niet het minst. Wat me wel van het hart moet is dat de gemeente betere keuzes zou kunnen maken door wat zorgvuldiger te werk te gaan. Dat de mode van grootschalige, kale pleinen geen succes zou worden had ook van tevoren bedacht kunnen worden. Een ander voorbeeld is het Bevrijderslaantje in Thiemsland, ontworpen als een grote asfaltvlakte met op het einde een boompje. Logisch dat de omwonenden daar tegen protesteerden met als resultaat dat er alsnog een bomenrij werd geplant. Hier liep de schade niet in de miljoenen, maar bedroeg slechts een ton.

Veel laat ik hier onbesproken, maar als derde en laatste voorbeeld wil ik nog noemen de herinrichting van de oude begraafplaats, waar 164.000 euro geïnvesteerd wordt in iets wat eigenlijk van zichzelf al goed is. De Vereniging Gemeenschappelijk Onderhoud is al wel tien jaar bezig met de plannenmakerij, zodat het begin geplaatst kan worden in dezelfde tijd als de herinrichting van het centrum. Het lijkt er sterk op dat het plan van de vereniging ook dezelfde uitstraling van no nonsense heeft. Gaan we nog een keer op herhaling? Het is mij trouwens niet helemaal duidelijk geworden waarom daar zoveel geld voor vrijgemaakt is. Heeft het ermee te maken dat een projectontwikkelaar in 2007 aangaf dat het wel mooi zou zijn als de begraafplaats een park zou worden waar de bewoners van de door hem nog te bouwen appartementen fijn konden wandelen? Of is het eerder een uit de hand gelopen hobby van de heer Veelenturf, de ontwerper van het herinrichtingsplan? Zeker in deze tijd van bezuinigingen ga je je afvragen of al dat geld niet zinvoller besteed zou kunnen worden. Je kunt het maar één keer uitgeven, en op is op. Te veel verkeerde keuzes leiden uiteindelijk tot verschraling van openbare voorzieningen, ontevreden burgers en een slecht imago. Hengelo, wees waakzaam!

Terugblik: een jaar lang strijd voor de natuur

2010-12-31T05:35:00.004-05:00

Het jaar is praktisch voorbij en wat hebben we nu bereikt als het gaat om de oude begraafplaats?

We hebben bereikt dat de kap met ruim een jaar is uitgesteld. De bezwaarschriften van Sjoerd Heringa en mij hadden een opschortende werking. De bezwaarschriftencommissie adviseerde in maart aan B&W om ons, overigens geheel onterecht, niet ontvankelijk te verklaren. We wisten destijds niet dat dit advies niet deugde, want achteraf bleek dat wij wel degelijk ontvankelijk waren. Anders was een gang naar de rechter zinvol geweest vanwege de fouten in de bij de kapvergunning behorende plattegrond en andere onzorgvuldigheden. B&W besloten om het advies van de commissie op te volgen, maar het broedseizoen was net begonnen en daar kwam nog eens een succesvolle handtekeningenactie bovenop. De kap werd uitgesteld tot oktober. Ik startte dit weblog en schreef een kritische brief aan B&W. In TC Tubantia van 26-5-2010 verscheen een groot artikel over de kwestie en ook Radio Hengelo besteedde er volop aandacht aan. Dat alles leidde eind augustus tot een gesprek met wethouder Oude Alink, die besloot dat de gemeente een klankbordgroep zou samenstellen die de zaak zou bekijken. In september deed adviesbureau Eelerwoude een voor ons gunstig advies om solitaire coniferen en hulsten te behouden. Helaas kregen wij dit advies pas onder ogen na de bijeenkomst van de klankbordgroep, zodat onze inbreng door de slechte informatievoorziening niet optimaal was.

Nog voordat de groep bij elkaar was gekomen was de ontwerper van het herinrichtingsplan, de heer Veelenturf, afgetreden als bestuurder van de VGO. Hij was de kritiek op zijn geesteskind zat. ‘Ik heb er niets meer mee te maken’, ving een donateur uit zijn mond op. Een opmerkelijke wending, waarin de gemeente geen aanleiding zag om het over een andere boeg te gooien en het herinrichtingsplan terug te trekken.

De bijeenkomst van de klankbordgroep leed onder de slechte voorbereiding. Vanwege de vele onzorgvuldigheden had ik geen vertrouwen meer in het proces, zodat ik begin december er uit stapte. Ik stelde alle fracties op de hoogte. Dat werd opgepakt door Pro Hengelo. Er volgde een groot artikel in TC Tubantia van 8 december en het onderwerp figureerde in twee uitzendingen van Radio Hengelo. Tijdens de uitzending van Onder Vuur van 13 december bleek dat wethouder Janneke Oude Alink graag zou zien dat ik zou terugkeren in de klankbordgroep. Daar heb je meer invloed dan erbuiten, zei ze. We kwamen overeen dat we in elk geval rond de tafel gaan zitten. Mijn verwachting is dat het nog wel iets op kan leveren, want de wethouder zit in het college voor Groen Links, een partij die altijd wel oog heeft gehad voor het belang van natuur en milieu. Volgens haar is het zo goed als zeker dat de atlasceder behouden blijft. Verder blijven in elk geval twee andere beeldbepalende coniferen overeind. Veel is het niet, maar we hebben met onze acties wel bereikt dat er geen illegale kap zal plaatsvinden en dat de Flora- en Faunawet zal worden nageleefd. Er valt nog wel het nodige te wensen, bijvoorbeeld dat de natuur in onze stad en speciaal op deze bijzondere plek niet langer een sluitpost is. Natuur in de stad heeft een hoge waarde, daar moeten we zuinig op zijn!

Turbulentie rondom de VGO

2010-12-30T14:48:00.001-05:00

Ondanks de waardering voor de succesvolle strijd voor het behoud van de oude begraafplaats, die de Vereniging Gemeenschappelijk Onderhoud ten deel is gevallen, staat haar imago onder druk sinds vorig jaar een begin is gemaakt met de uitvoering van het herinrichtingsplan van de vereniging. Tientallen heesters, waaronder vele oude rododendrons, gingen tegen de vlakte en de stobben werden met gif bewerkt om opnieuw uitlopen te smoren. Het gif was van een soort dat in de wortels trekt en deels in de bodem achter blijft; nogal ridicuul als je bedenkt dat de gemeente nog niet zo lang geleden een vermogen heeft geïnvesteerd om de door industriële activiteiten vervuilde bodem rondom het kerkhof weer schoon te krijgen.

De kaalslag was zeer tegen de wens van de bestuursvoorzitter, de heer Schwartasek. In de loop van 2009 stapte hij op, omdat hij zich niet met de gang van zaken kon verenigen en ook geen kans zag om verandering aan te brengen in het door de heer Veelenturf ontworpen herinrichtingsplan. ‘Het was trekken aan een dood paard’, aldus Schwartasek in TC Tubantia van 24-10-2009. Vice-voorzitter en penningmeester Wim Hilarius gaf als commentaar uiting aan zijn verbazing over de kritiek op de plannen en suste dat een en ander helemaal niet zo ingrijpend is. Inmiddels weten we dat er nog tientallen heesters zullen verdwijnen, en dat in november de kap van maar liefst 46 bomen, ruim 40% van het bomenbestand op het kerkhof, aan de klankbordgroep is voorgelegd. Niet zo ingrijpend, ja, ja. Als het al in de bedoeling had gelegen om de renovatie van het groen op het kerkhof zo stil mogelijk te houden, dan was dat met de ruime aandacht die TC Tubantia aan deze zaak gaf in één klap mislukt.

Naar aanleiding van het krantenartikel dienden Sjoerd Heringa en ik een bezwaarschrift in tegen de kapvergunning, die, heel opmerkelijk, was afgegeven door de heer Rob Hilarius, hoofd van de afdeling Vergunningen van de gemeente en zoon van de vice-voorzitter van de VGO. De hoorzitting van de bezwaarschriftencommissie vond plaats in februari van dit jaar, waarbij ik de kanttekening plaats dat Hilarius sr., vast lid van de commissie, hierbij niet betrokken was.

De woordvoerder van de VGO en nota bene de gemeente was de heer Veelenturf, bestuurder en groencommissaris van de vereniging, maar ook ex-ambtenaar speelvoorzieningen van de gemeente. Veelenturf, naar verluidt de drijvende kracht achter de herinrichting, deed daar uitspraken die later niet in overeenstemming met de werkelijkheid bleken. Zo zouden bijvoorbeeld geen beeldbepalende bomen in het spel zijn, alleen coniferen die slecht zijn of graven ondermijnen zouden in aanmerking komen om gekapt te worden en de appel- en perenbomen zouden behouden blijven: daar viel het nodige op af te dingen. Zo werd nog geen maand later tegen alle afspraken in een gezonde appelboom gekapt. Is de vereniging nog wel een betrouwbare partner?

Daar kwam nog bij dat het bestuur van de vereniging afgelopen voorjaar aangaf aan dat er geen betrokkenheid was geweest van de zijde van de VGO bij de kap van de rododendrons in 2009, een uitspraak die bij de gemeente veel verbazing wekte. Er was volgens de gemeente juist steeds overleg geweest. Vertrouwenwekkend is dat alles niet. Daarnaast is er nog de eenzijdigheid van het herinrichtingsplan. Natuurlijk is de vereniging van oorsprong een club van grafzerkenbeschermers, maar je zou mogen verwachten dat de VGO met de tijd mee zou zijn gegaan, de waarde van de natuurlijke rijkdommen op de oude begraafplaats erkent en niet blijft steken in een uitspraak als ‘de monumenten zijn heilig’. Op het kerkhof ontmoeten leven en dood elkaar: mag het leven voorrang hebben op de dood?

Bijna een eeuw was het imago van de vereniging ongeschonden, maar sinds vorig jaar is het aan slijtage onderhevig. Dat zou het bestuur van de vereniging tot nadenken moeten stemmen.

Hulde voor de Vereniging Gemeenschappelijk Onderhoud

2010-12-29T13:43:00.001-05:00

De Vereniging Gemeenschappelijk Onderhoud is opgericht als een vereniging van eigenaren van eigen graven op de oude begraafplaats. Begin vorige eeuw lag het kerkhof er verwaarloosd bij en de vooruitzichten werden er niet beter op toen in 1910 de nieuwe begraafplaats aan de Oldenzaalsestraat werd geopend en de gemeenteraad besloot dat er op de oude begraafplaats na 1930 niet meer begraven mocht worden. De ruiming van het oeroude kerkhof aan de Bornsestraat kwam daardoor in zicht. Frederika ter Horst trok zich het lot aan van het bedreigde kerkhof en zocht steun bij notabelen. Haar initiatief leidde tot de oprichting van de VGO in 1912. De doelstelling van de vereniging bestond er uit om er voor te zorgen dat de eigen graven onaangeroerd zouden blijven uit piëteit voor de overledenen. Men trachtte dat doel te bereiken door de graven goed te onderhouden. De gedachte was vermoedelijk dat een goed onderhouden kerkhof minder kans loopt om geruimd te worden dan een verwaarloosde bende. Al snel had de vereniging ruim 400 leden.

Zuidrand met één rij lindebomen

Ondanks dat de termijn voor ter aarde bestellingen werd verruimd tot 1950 bleef de dreiging van opheffing per 1980, lange tijd een grote zorg voor de vereniging. In de jaren 50 verdween een stuk grond van het kerkhof aan de zuidzijde, daar waar nu de gracht van het vroegere Huys Hengelo ligt. De aanliggende fabriek, de Heemaf, had ruimte nodig voor een doorgang over eigen terrein van de Bornsestraat naar de Bankastraat. Enkele oude krimlindes werden gekapt, waardoor dat deel van de lindelaan nu nog maar één rij bomen heeft. Het pad werd verlegd en een aantal graven werd verplaatst.

De vereniging ijverde in de jaren 50 en 60 voor het behoud van de begraafplaats. ‘Onze stad is bijzonder arm aan stadsgroen en parken’, schreef de heer F. Hulshoff Pol, toenmalig voorzitter, bij het 45-jarig bestaan van de vereniging. ‘Voor alles meen ik echter dat het typische karakter van deze begraafplaats (…) voor het nageslacht bewaard dient te worden, ook en vooral als rustoord voor de levenden in onze volle en jachtige gemeente’, aldus de voorzitter in 1957, die toen nog geen flauw idee had van de jachtigheid van ons huidige bestaan.

Aanvankelijk mislukte de opzet om de overheid zo ver te krijgen dat een monumentenstatus zou worden toegekend, maar uiteindelijk, in 1970, kreeg het kerkhof het predicaat monument. We zijn de vereniging dan ook veel dank verschuldigd voor haar inzet om het kerkhof te behouden. ‘We mogen er blij om zijn dat dit stukje geschiedenis niet door bulldozers en slopers aan de vergetelheid werd prijsgegeven’, schreef Margreet Marang-van Leijden in Twente Intiem van 11 juni 1980. ‘Als niemand er voor gewaakt had, was deze begraafplaats rustig omgeploegd en was er nu misschien een super-supermarkt of een parkeerplaats op verrezen, vol haastige mensen die alleen maar vol zouden zijn van hun Nu’. Of de Heemaf had er zich over ontfermd. Hoewel ik regelmatig kritiek heb en heb gehad op de plannen van de vereniging met betrekking tot de herinrichting van het kerkhof, heb ik veel waardering voor de mensen van de vereniging die zich ingezet hebben om het kerkhof te behouden. Alle lof voor hen, en vooral niet te vergeten voor Frederika ter Horst, die aan het begin stond van de lange strijd voor het behoud van de oude begraafplaats!

Wintertij

2010-12-21T15:15:00.004-05:00

Vandaag is de kortste dag en daarmee begint de winter, die overigens al weken in het land is, officieel. De oude begraafplaats lag er werkelijk prachtig bij onder een dik sneeuwtapijt. Elk takje was bezet met ijskristallen van opgevroren nevel en dat gaf het geheel een sprookjesachtig aanzicht. Het was flink koud en er was dan ook verder geen mens te zien. Des te meer vogels, die druk in de weer waren om hun kostje bij elkaar te scharrelen. Eksters, vlaamse gaaien en merels, en ook veel mezen, die de coniferen afschuimden op lekkere hapjes zoals spinnetjes en insecten.

Nu alle andere bomen kaal zijn is het goed merkbaar hoe belangrijk coniferen en hulsten zijn, vooral voor insecteneters zoals mezen. Maar ook andere vogels vinden er beschutting tijdens koude nachten. Niet alleen de dieren zijn er blij mee; ook voor wandelaars en andere bezoekers van het kerkhofje is het prettig dat er nog wat groen over is in het barre winterse landschap. Het valt dan ook moeilijk te begrijpen waarom de Vereniging Gemeenschappelijk Onderhoud en de gemeente aankoersen op vrijwel de volledige verwijdering van de coniferen en grote hulsten op de begraafplaats. Het lijkt wel alsof ze er een hekel aan hebben. ‘Open, alles moet open’, zou de ontwerper van het herinrichtingsplan, de heer Veelenturf, volgens een bezoeker tijdens een rondleiding in mei gezegd hebben. Als je alles open wilt hebben, dan zijn hulsten en coniferen natuurlijk een gigantische sta-in-de-weg met hun dichte, vaak ondoordringbare en altijd aanwezige bladermassa. Wat jammer voor vereniging en gemeente dat adviesbureau Eelerwoude nu net in september heeft geadviseerd om de solitaire coniferen en de grote hulsten te laten staan. Ze zorgen in de winter voor volwassen groen en ze zijn van belang voor vogels en eekhoorns, aldus het advies. Tijdens de bijeenkomst van de klankbordgroep op 10 november kregen we niet de indruk dat de vereniging en de gemeente zich iets van dat advies hadden aangetrokken, want ze legden ons de kap voor van alle coniferen, met uitzondering van enkele taxusbomen. Helaas werden wij pas achteraf op de hoogte gesteld van het advies van Eelerwoude. Wel hebben we enkele coniferen kunnen redden, maar we houden het gevoel dat er hier iets niet klopt!

De begraafplaats in de media

2010-12-15T16:10:00.004-05:00

Naar aanleiding van mijn terugtreden uit de klankbordgroep Oude begraafplaats verscheen vorige week een groot en kritisch artikel in TC Tubantia van 8 december, waarop door enkele mensen is gereageerd, o.a. met een uitvoerige ingezonden brief van de hand van de heer Nijhof, die er op wijst dat de gemeente in het verleden al vaker ‘fantastisch’ gemodificeerd heeft in het centrum, zoals het marktplein en het Stationsplein. Deze volledig mislukte herinrichting roept nog steeds veel emoties op, zoals opnieuw weer blijkt nu een meerderheid in de gemeenteraad heeft besloten dat er beren op de weg komen. En nu de oude begraafplaats?

Verdwijnt deze rijk begroeide muur of niet?

Zondag werd ik geïnterviewd door Radio Hengelo in het programma Nieuwsvizier, en maandag kreeg ik tijdens de uitzending van het programma Onder Vuur nog eens de gelegenheid om hier iets over te zeggen. Leo Janssen van Pro Hengelo steunde ons actiecomité tegen de bomenkap. Volgens wethouder Janneke Oude Alink van Groen Links zou de betonnen muur achter op het kerkhof niet gesloopt worden. Dat zou wel heel erg mooi zijn, want deze muur is begroeid met dichte klimop, die in de herfst bloeit en laat in de winter bessen draagt, wat voor veel vogels een uitkomst is, omdat juist dan het meeste andere voedsel op is. Ook biedt deze plek veel dekking voor mezen en zwartkoppen. Enkele dagen geleden zat er zelfs een sperwer verscholen. Het verhaal lijkt echter te mooi om waar te zijn, want tot nu toe ontvingen we informatie dat de muur weg moet en vervangen zal worden door een modern hek. Daarvoor moeten dan wel een paar bomen wijken, en natuurlijk ook de klimop. Het wordt er niet helderder op, vooral ook omdat de wethouder beweerde dat alleen ik moeite zou hebben met de gang van zaken. Hoewel ik de enige ben die zich heeft teruggetrokken uit de klankbordgroep, onderschrijft het hele actiecomité mijn kritiek, en de wethouder zou dat inmiddels moeten weten. Zij heeft mij naar aanleiding van een brief van Leo Janssen uitgenodigd voor een nieuw gesprek.