dinsdag 1 november 2016

Neanderthalers in Hengelo


Woensdagavond 2 november a.s. begint om 19.30 uur in de dependance van Museum Hengelo, Marktstraat 19, een lezing over Neanderthalers. De lezing is voor iedereen vrij toegankelijk en wordt gegeven door Dick Schlüter, cultuurhistoricus en amateur-archeoloog.

Verspreidingsgebied Neanderthalers (volgens Nilenbert)
Neanderthalers komen net als moderne mensen voort uit de Heidelbergmens, die in Afrika is ontstaan. Een deel van de populatie van deze laatste mensensoort trok ruim een half miljoen jaar geleden Afrika uit naar het veel koudere Europa. De Neanderthalers stammen af van deze groep en zijn te beschouwen als een noordelijke vorm van de mens. Hun leefgebied strekte zich uit van Engeland tot aan de Altai in midden Azië. Moderne mensen komen voort uit de in Afrika achtergebleven groep. Wij kwamen veel later naar Europa, ongeveer 45.000 jaar geleden.

Kenmerkend voor Neanderthalers was het terugwijkende
voorhoofd, de vooruitstekende wenkbrauwboog, de brede
neus en de terugwijkende kin
Neandertha- lers, onze ‘neven’, pasten zich goed aan aan het barre ijstijdklimaat in Europa. Hun lichaamsbouw veranderde op zo’n manier dat ze weinig warmte verloren. Dat betekent een gedrongen lichaam met een ronde borst en korte ledematen. Ze hadden in het koude klimaat behoefte aan veel vet- en eiwitrijk voedsel. Ze jaagden op de toendrasteppes op grote grazers, zoals de wolharige mammoet, wolharige neushoorn en wisent. Behalve vlees aten ze ook groenten, wortels en noten, en zelfs bloemen, zoals de waterlelie.

De Neanderthalers leefden in kleine, hechte sociale gemeenschappen. Hun begrafenisrituelen duiden op gedachten over leven na de dood. Soms lagen de doden in foetushouding met het gezicht naar het oosten, in de richting van de opgaande zon. De lichamen waren met rode oker bedekt. 

In Twente zijn verspreide vondsten van Neanderthalers bekend, zoals de vuistbijl van Hengelo. Bij Mander in het noorden van Twente heeft een groep Neanderthalers een kamp opgeslagen, waarschijnlijk tussen 120.000 en 45.000 jaar geleden. Op die plek zijn veel werktuigen gevonden. In de expositie zijn er enkele te zien.

Duizenden jaren lang leefden Neanderthalers en moderne mensen samen in Europa. Het feit dat moderne mensen 1-3% DNA van Neanderthalers met zich meedragen bewijst dat er over een weer seksueel contact was. De Neanderthalers stierven uit tussen 30 en 40.000 jaar geleden. Waarom dat gebeurde is een groot raadsel. Wellicht zijn contacten met moderne mensen voor hen fataal geworden, bv. door besmetting met voor hen dodelijke ziektes.


Geen opmerkingen:

Een reactie posten