Meerderheid gemeenteraad voor kap Atlasceder

  De omstreden Atlasceder 'past niet in het moderne plaatje'

Gisteravond is in de gemeenteraad na een uur discussie een besluit genomen over de Atlasceder naast het stadhuis. Voor behoud van deze markante boom stemden de oppositiepartijen Pro Hengelo, Christenunie en uiteindelijk ook VVD. Daarnaast stemde coalitiepartij D'66 met hen mee. Samen goed voor 9 stemmen. De partijen die kozen voor de kap kregen 18 stemmers mee, wat betekent dat deze fraaie boom zal verdwijnen. Wethouder Bron benadrukte dat de ceder pas gekapt zal worden als de werkzaamheden aan het plein zullen beginnen. En dat gaat pas gebeuren als 80% van de commerciële ruimtes in het plan Lange Wemen verhuurd is. Met de huidige crisis zou dat nog wel eens een hele tijd kunnen duren. Volgens de wethouder is er in september meer duidelijkheid hierover.

Bron zei dat de horecaondernemers eigenlijk helemaal geen bomen op het plein wilden, maar dat de gemeente daar niet in mee wilde gaan. Gelukkig maar, want Hengelo heeft rond de eeuwwisseling al eens ervaring opgedaan met een plein met bijna geen bomen, en dat viel bijzonder slecht bij de bevolking, zodat er later weer moest worden bijgeplant. Hetzelfde gebeurde bij het Bevrijderslaantje in Thiemsland, wat alleen daar al een ton aan extra kosten opleverde. Bijzonder in dit verband was het standpunt van Burgerbelangen. Deze partij wil het besluit over een nieuwe grote boom op het stadhuisplein het liefst overlaten aan de horecaondernemers. Dan weet je dus wel wat daar van terecht komt. De stellingname van Marjo ter Haar van Groen Links heeft niet alleen mij verbaasd: ze vond dat de ceder 'niet past in het moderne plaatje' als hij blijft staan. Tja, wat zal ik daarop zeggen?

Er komt een nieuwe boom op het plein, met een stamdoorsnede van 30 cm, om de Atlasceder te compenseren. Die kost 25.000 euro. Verplaatsen van de ceder vond men veel te duur. De nieuwe boom, een plataan of een tulpenboom, komt 7-8 meter ten noorden van de standplaats van de ceder te staan.

Kap van stadhuisceder geeft reuring

 Rob Lehr van de Natuur- en Milieuraad bij de  omstreden

 ceder naast het stadhuis

De omstreden voorgenomen kap van de grote Atlasceder naast het Hengelose stadhuis blijft de gemoederen bezig houden. In de vergadering van de commissie Fysiek bood de stichting Natuur- en Mileuraad vorige week een pak steunbetuigingen aan voor het behoud van deze beeldbeplalende ceder. Ruim 300 mensen hadden daarvoor een handtekening gezet of een mail naar de stichting gestuurd. Helaas berichtte TC Tubantia daarover niets. Wel staan er vandaag twee ingezonden brieven van Hengeloers in die niet blij zijn met de kapplannen. Margeret Tuckermann deed uit de doeken hoe deze ceder lang geleden door de gemeente weg is gehaald bij de Vockerschool aan de Breemarsweg om het plein bij het stadhuis op te sieren. De omwonenden aan de Breemarsweg waren daar toen niet blij mee. En nu wil de gemeente deze boom dus kappen. Ze denkt dat verzet tegen de beslissing om te kappen niet veel zin heeft, maar dat ben ik niet met haar eens.

Paul Knaven en Marie-Anne Knaven-Koopman wijzen er nog maar eens op dat Hengelo meer dan eens heeft gefaald bij de herinrichting van pleinen. Het marktplein werd nog niet zo lang geleden dusdanig kaal ingericht, dat niemand er wilde huizen, zo schrijven ze. Ook het stationsplein werd in dezelfde tijd een oord waar niemand zich prettig voelde. Je zou mogen verwachten dat stadsplanners en gemeenteraadsleden daar iets van zouden leren en zorgvuldig met bestaand groen om zouden gaan. Daar lijkt het niet erg op. Volgende week dinsdag komt het Definitief Ontwerp van het plan Lange Wemen in de gemeenteraad, en dan wordt er over het lot van de ceder beslist. Ik ben benieuwd.

Meer over de Atlasceder hier

Kap van Atlasceder bij stadhuis geen uitgemaakte zaak

  De Atlasceder voor het Hengelose stadhuis, gezien vanuit de Burgerzaal

In de vergadering van de commissie Fysiek van eind vorige week over het Definitief Ontwerp van Lange Wemen werd uitvoerig gesproken over de Atlasceder, die gekapt zou moeten worden omdat hij zichtlijnen op het nieuwe plein zou verstoren, een obstakel voor het verkeer zou zijn en niet in de stad zou passen. De stichting Natuur- en Milieuraad pleitte voor het behoud van deze beeldbeplalende boom en overhandigde de voorzitter van de commissie een pak steunbetuigingen. In korte tijd had de stichting ruim 300 handtekeningen en e-mails ontvangen van Hengeloërs die vinden dat de ceder moet blijven. De ceder is gezond, veel groter dan een nieuwe boom, en laten staan is veel goedkoper dan herplant. Bovendien blijft de ceder in de winter groen, en dat kun je niet zeggen van andere bomen in het centrum. De boom geeft dan ook geen bladoverlast.

Mijn eigen inbreng bij de commissie was dat als het echt niet mogelijk is om de ceder op de huidige locatie te handhaven er altijd nog de optie is om de boom te verplaatsen naar een plek op het plein waar zichtlijnen niet verstoord worden. Verplaatsing is volgens BTL, het groenbedrijf waar de gemeente mee werkt, niet duurder dan het planten en verzorgen van een jonge boom tot deze de omvang heeft van de huidige Atlasceder. De afstand die bij verplaatsing overbrugd moet worden is slechts 10 of 20 meter. Met moderne methoden is de slagingskans van een dergelijke operatie bijna 100%, aldus BTL. Zo zou deze ceder, voor veel Hengeloërs een vertrouwd baken op het stenige stadhuisplein, toch voor de stad behouden kunnen blijven.

Het plan om de ceder te kappen gaat volledig voorbij aan de waarde van grote bomen voor de leefbaarheid van onze stad. Onderzoek bevestigt keer op keer dat grote bomen bijzonder waardevol zijn voor de stedelijke leefbaarheid. Een groene omgeving met bomen heeft een positief effect op de gezondheid en leidt tot lagere kosten van zorg en ziekteverzuim. Grote bomen hebben een verkoelend effect wat van groot belang is omdat steden door toenemende verstening steeds meer last krijgen van overmatige zomerhitte. Grote bomen zijn bovendien aantrekkelijk voor flora en fauna en dragen zodoende bij aan biodiversiteit. Grote bomen dragen ook bij aan vermindering van de luchtvervuiling. En last but not least: grote bomen zijn van grote esthetische waarde. Het is daarbij belangrijk om in het oog te houden dat er de laatste 20 jaar veel grote, oude bomen in Hengelo verdwenen zijn, zoals bijvoorbeeld rondom het ROC. Dat proces gaat nog steeds voort. Het bomenbestand van de gemeente is daardoor gemiddeld genomen erg jong. We moeten dan ook zuinig zijn op de oude bomen die we nu nog hebben. Het beste besluit dat de gemeenteraad zou kunnen nemen is deze grote Atlasceder te laten staan.

In de commissie Fysiek bleek vervolgens dat veel partijen er nog niet helemaal uit zijn, en open staan voor de mogelijkheid dat de ceder blijft staan, al dan niet op de huidige locatie.  Pro Hengelo en Christenunie spraken zich uit voor het behoud van de boom, terwijl D’66    aangaf veel voor het behoud te voelen. Burgerbelangen is een van de partijen die de ceder wel kwijt wil. Als enige partij sprak Burgerbelangen zich ook uit tegen een nieuwe grote boom op het plein, met als argument dat de boom daar een sta-in-de-weg zal zijn voor kleine evenementen. Van deze partij moeten we het blijkbaar niet hebben als het om stadgroen gaat. Wethouder Bron kreeg de opdracht mee om een overzicht te maken van de kosten van de drie opties die besproken zijn: kap met herplant, verplaatsing op het plein en de ceder laten staan waar hij nu staat.

Bekijk ook het interview van Rob Lehr van de Natuur- en Milieuraad door RadioHengeloTV: Nieuwsflits van 2 juni (begint bij 2.00 min.).
Meer over de Atlasceder hier

Update: 
http://bomen-in-hengelo.blogspot.nl/2013/06/meerderheid-gemeenteraad-voor-kap.html

Natuur- en Milieuraad Hengelo voert actie voor behoud stadhuisceder

Op het plein voor het stadhuis staat een mooie, beeldbepalende Atlasceder. De Natuur- en Milieuraad is een actie begonnen om deze boom te behouden, want de gemeente wil hem omzagen. Hij zou de zichtlijnen in het nieuw aan te leggen horecaplein verstoren. De gemeente ziet hem als een sta-in-de-weg, die ook nog eens te veel terrasruimte inneemt en die niet zou passen in stedelijk gebied. Waar ze dat laatste vandaan halen is me een raadsel, want in veel stadstuinen staan atlasceders. Het worden inderdaad grote bomen, maar op een plein is daar toch ruimte voor zou je denken. Het gaat om een gezonde boom. Toch moet deze ceder wijken, en dat is de Natuur- en Milieuraad in het verkeerde keelgat geschoten.

  Wel of niet behouden?

Al jaren achtereen zijn veel grote bomen uit het Hengelose stadsbeeld verdwenen, o.a. op het voormalige terrein van de Heemaf ten behoeve van de bouw van Thiemsland, langs de Troelstrastraat vanwege de aanleg van fietspaden, en rond het ROC. Dit jaar verdwijnt nog een groep oude eiken aan de Aletta Jacobslaan voor een wegverbreding en een fietspad. Er zijn altijd genoeg redenen om grote bomen te laten verdwijnen. Hengelo heeft daardoor een relatief jong bomenbestand, en daarom zouden we zuinig moeten zijn op op onze grote, oudere bomen. Jonge bomen terugplanten is gemakkelijk, maar voordat het weer wat lijkt zijn we een generatie verder. Grote bomen zijn belangrijk in de stad, omdat ze de lucht zuiveren van giftige stoffen, en ze spelen tevens een grote rol voor vogels en andere dieren. Omdat Hengelo niet bekend staat als een stad met een fraaie architectuur zijn grote bomen ook belangrijk om dat wat niet zo mooi is te verzachten.

Het is jammer dat de gemeente bij de presentatie van de plannen aan ondernemers alleen maar de variant zonder ceder heeft getoond. Eind vorig jaar heeft ze aangegeven dat er twee versies zouden worden voorgelegd, een met en een zonder ceder. Niet dus, en het verbaast mij dan ook niet dat de meerderheid van instellingen en bedrijven die gereageerd hebben op het Voorlopig Ontwerp kozen voor de variant zonder ceder. Zo gaat dat blijkbaar.

De Natuur- en Mileuraad heeft goede hoop dat de plannen nog te beïnvloeden zijn als veel Hengeloers de actie steunen en zich uitspreken voor het behoud van de stadhuisceder. Wie vindt dat deze fraaie boom moet blijven kan de Milieuraad een mail sturen: nmrhengelo@hotmail.com. Er zijn inmiddels al tientallen reacties binnen. Volgende week komt deze zaak in de raadscommissie Fysiek aan de orde, en de Natuur- en Milieuraad zal dan inspreken.

Zie ook 'Valt Atlasceder ten offer aan Lange Wemen?'

Update: 
http://bomen-in-hengelo.blogspot.nl/2013/06/meerderheid-gemeenteraad-voor-kap.html

Centrum Hengelo verliest opgaand groen

Eergisteren zijn een dozijn bomen gekapt op de parkeerplaats tussen stadhuis en het winkelcentrum Thiemsbrug ten behoeve van de bouw van Lange Wemen. Eerder dit jaar had de gemeente zichzelf daarvoor al een kapvergunning verleend. Twee grote populieren zijn nog even blijven staan. De Natuur- en Milieuraad had graag gezien dat deze populieren behouden zouden blijven, maar dat is helaas niet gelukt. Ook wat kleine bolacacia’s en de vier leilindes bij het bevrijdingsmonument zullen verdwijnen. Gelukkig zullen er na de bouw weer nieuwe bomen worden aangeplant, maar dat zullen kleine boompjes zijn, die pas na enkele decennia zich kunnen meten met wat nu weggehaald is. In het centrum van Hengelo is en wordt veel steen op steen gestapeld, en daar is niets op tegen, mits er voldoende tegenwicht is van bomen en heesters. Veel oudere bomen zijn in de loop van de tijd verdwenen, waardoor het centrum onevenwichtig dreigt te worden. Het plan Lange Wemen bedreigt ook de atlasceder tegenover Hotel Nationaal aan de andere kant van het Burgemeester Jansenplein. De gemeente heeft twee versies voor een nieuwe inrichting van het plein gemaakt: een met en een zonder de ceder. Binnenkort, op 17 januari, overleggen de Natuur en Milieuraad en verschillende andere organisaties met de gemeente over het plein en de ceder. De inzet van de Natuur en Milieuraad is behoud van de ceder. Dat lijkt mij ook de beste keuze. De ceder is gezond, bijna een halve meter dik en is nauwelijks opgesnoeid, wat het een goede klimboom maakt. Leuk voor kinderen die in het centrum toch niet zo veel mogelijkheden hebben om zich te vermaken.

Valt Atlasceder ten offer aan Lange Wemen?

Eergisteren meldde TC Tubantia dat de Atlasceder op het Burg. Jansenplein ‘waarschijnlijk’ zal moeten verdwijnen. De boom zou in de weg staan en het uitzicht vanaf de Enschedesestraat op het bordes van het stadhuis belemmeren. Dat laatste is zeker het geval, maar hoe erg is dat? Zonder die boom heb je vanuit de straat vrij zicht op het bordes, maar veel mensen die op de terrassen zitten zullen ook dan niets van het bordes zien, omdat parasols en terrasoverkappingen zozeer het zicht beperken, dat alleen wie in de voorste gelederen zit nog iets kan meekrijgen van wat er op het bordes gebeurt. Hoewel de top ooit uit de boom gewaaid is, heeft de ceder een mooie vorm behouden. Deze boom heeft een diameter van iets meer dan een halve meter en is daarmee geen kleintje meer. Atlasceders zijn snelle groeiers als ze nog jong zijn; deze is misschien nog maar nauwelijks 40 jaar oud. Bijzonder is dat het een van de weinige dikkere bomen is die niet zijn opgesnoeid. Daardoor is het een leuke klimboom voor kinderen.

Zal deze Atlasceder ten offer vallen aan het plan Lange Wemen?

De gemeente wil wel een nieuwe ‘monumentale boom’ planten, en op de in de krant gepubliceerde artist’s impression van de gemeente zien we er een van ongeveer vergelijkbare dikte. Die is wel hoog opgesnoeid, daar kunnen kinderen weinig mee. Als je goed kijkt dan zie je dat het om een plataan gaat, en juist van die boom loopt de binnenstad al over. Spannend kun je die keuze niet meer noemen. Daar komt nog bij dat er, als het allemaal zo doorgaat, opnieuw een naaldboom wordt vervangen door een loofboom. Dat komt wel vaker voor, waardoor het lijkt alsof naaldbomen in ongenade zijn gevallen. Naaldbomen hebben voor op bladverliezende loofbomen dat ze ook ’s winters, als iedereen vanwege het slechte weer de auto pakt, de lucht reinigen. Bovendien is de luchtreinigende werking van platanen niet zo groot vanwege het gladde bladoppervlak. Het zou goed zijn als dit soort overwegingen ook in de discussie een rol gaan spelen.

Het planten van een vergelijkbare ‘monumentale boom’ kan volgens de Natuur- en Milieuraad al gauw zo’n €40.000 gaan kosten. Mijn eigen voorkeur gaat uit naar behoud van de bestaande Atlasceder. Als hij echt in de weg staat, verplaats hem dan! Dat kost ook een lieve cent, maar de vraag is of je daarmee duurder uit bent dan een nieuwe grote boom. Deze optie is binnen de gemeente ook besproken, maar behalve de hoge kosten speelt ook dat er geen garantie is dat verhuizing een succes wordt. Maar dat geldt natuurlijk eveneens voor het verplanten van elke andere grote boom. Voordeel van de ceder is dat je ook ’s winters groen hebt, en dat het leuk is voor kinderen, die er in de binnenstad toch al zo bekaaid van af komen. De Atlasceder, een ondersoort van de Libanonceder, heeft een luchtige kroon die niet zo massief wordt als die van een plataan. Hij vraagt wel ruimte: hij kan op den duur 30 meter hoog en 30 meter breed worden. Ceders kunnen bovendien heel oud worden.

Voor het verplaatsen van een grote boom komt nogal wat kijken. In de eerste plaats heb je tijd nodig, zeker twee jaar, om de wortels zodanig te behandelen dat ze een compacte kluit gaan vormen. Die tijd is er, want het is nog volstrekt onduidelijk wanneer de bouw van Lange Wemen van start zal gaan. Dat gebeurt pas als 70-80% van de commerciële ruimte verhuurd is. Er zijn nog steeds geen handtekeningen binnen. Met het vooruitzicht dat de financieel-economische crisis nog wel vijf jaar kan gaan duren verwacht ik niet dat het storm gaan lopen.

De gemeente laat trouwens weten dat uit het krantenbericht van zaterdag niet de conclusie getrokken mag worden dat wat de ceder betreft de voorkeur van de gemeente gaat in de richting van kap en nieuwe aanplant. Er is nog geen voorkeur bepaald. Tussen 10 en 15 december komt er een inloopbijeenkomst, waar meer informatie wordt gegeven over de inrichting van de openbare ruimte in het plan Lange Wemen, en waar twee modellen worden gepresenteerd: met en zonder ceder.

Monumentale atlasceder bij verdwenen ziekenhuis

De monumentale Atlasceder aan de Oldenzaalsestraat 184 is een    
laatst overgebleven herinnering aan het oude katholieke ziekenhuis

Slechts vier van de bijna 500 bomen die op de Hengelose lijst van bijzondere bomen staan zijn coniferen. Een van deze vier is de blauwe Atlasceder aan de Oldenzaalsestraat op het terrein waar tot medio jaren negentig het Gerardus Majella ziekenhuis stond. Het ziekenhuis werd in 1990 gesloten, nadat het tien jaar eerder was gefuseerd met het Streekziekenhuis Midden-Twente, en de ceder is nog iets wat er aan herinnert.

Atlasceders komen van nature voor in het Atlasgebergte in Algerije en Marokko. Ze zijn bij ons veel aangeplant in tuinen en parken. Het zijn in het begin snelle groeiers die ook erg groot kunnen worden, waardoor ze veel ruimte vragen. Naarmate hij ouder wordt neemt het groeitempo wel af. Dat geldt voor meer bomen: als ze jong zijn moeten ze zich nog een plek veroveren. In hun oorspronkelijke leefgebied kunnen ze 40 meter hoog worden met een kroondoorsnede van 30 meter. Ze kunnen daar ook een hoge leeftijd bereiken, 1000 jaar is mogelijk.

De Atlasceder vormt een ondersoort van de Libanonceder, die wat minder goed aangepast is aan ons klimaat en wellicht daardoor ook veel minder aangeplant is.  Ceders hebben naalden in groepjes van 20-40 bijeen staan. De naalden van de blauwe Atlasceder zijn grijsblauw en met een lengte van 1-2 cm wat korter dan de groene naalden van de Libanonceder. De kegels zitten drie jaar lang aan de boom en vormen voedsel voor zaadeters als goudhaantje en kruisbek.

Een jonge Atlasceder heeft nog een duidelijke pyramidale vorm, wat bij het ouder worden kan veranderen. De Atlasceder aan de Oldenzaalsestraat is  80 cm dik en is aangeplant in 1926. De boom heeft een mooie vorm gekregen, wat ook te danken is aan het feit dat er nauwelijks gesnoeid is, waardoor laag zittende, zware takken alle kanten op gaan. Doordat er voldoende ruimte is rondom de boom kan hij vrij uitgroeien, en dat geeft het fraaiste resultaat.