Bezuinigen op onkruidbestrijding

Hengelo moet de komende jaren miljoenen bezuinigen. Een werkgroep van ambtenaren heeft 150 bezuinigingsvoorstellen uitgewerkt, maar onkruidbestrijding zat er niet bij. Gisteravond was de eerste van twee inspraakmomenten en dit was mijn bijdrage:  

Geachte bestuurders van de gemeente Hengelo,

U heeft uw ambtenaren opdracht gegeven om zonder enige beperking te zoeken naar posten waarop bezuinigd zou kunnen worden. Tot mijn verbazing komt onkruidbestrijding niet voor in het overzicht. Ik vind dat merkwaardig, want op dit item kan naar mijn mening voor tienduizenden euro’s bezuinigd worden. Twee tot driemaal per groeiseizoen worden stoepen en straten in Hengelo bespoten met het vergif Roundup om ze te ontdoen van wilde flora. Het kan echt heel wat minder. Hiervoor draag ik de volgende vier argumenten aan:

1                 Het is niet duurzaam

Omvangrijk gebruik van vergif in een stedelijke omgeving is gevaarlijk voor de gezondheid en het is niet duurzaam. Zo staat Roundup onder verdenking kankerverwekkend te zijn en de hersenen aan te tasten. Het kan ons ziek en dom maken, en het is dan ook niet voor niets dat het gebruik door gemeenten per 1 januari a.s. verboden is. Ook het alternatieve gif dat de gemeente vanaf volgend jaar overweegt te gebruiken is niet echt een verbetering. Gifgebruik op grote schaal is onwenselijk in de stad. Gelukkig zijn er alternatieven voor vergif: branden, borstelen en besprenkelen met heet water, maar elke methode belast het milieu, en zou slechts beperkt ingezet moeten worden.

2                 Het is veelal overbodig

Inheemse flora is pas een probleem als het zo hoog opgroeit dat het de doorgang belemmert. Veel soorten blijven echter zo laag, dat ze alleen visueel een probleem vormen. Op straten is veel verkeer, zodat daar alleen minuscule tredplantjes kunnen gedijen. Daar is niet of nauwelijks beheer nodig. Omdat we minder lopen dan vroeger kunnen tussen stoeptegels planten hoger opgroeien, maar één keer ingrijpen per seizoen is daar meer dan voldoende.

3                 Zwerfafval vormt het echte probleem

Het probleem met ongewenst groen ligt voor een belangrijk deel tussen de oren. We moeten af van het idee dat inheemse flora op stoepen en straten de stad er verwaarloosd en vies uit laat zien. Een stad krijgt een vies en verwaarloosd uiterlijk door de bergen zwerfafval, die je overal ziet rondslingeren. We kunnen ons beter daar op richten, en ondertussen genieten van het groen dat de natuur ons gratis schenkt.

4                 Schakel de burger in

Burgers zullen gaan klagen als wilde flora minder vaak bestreden wordt. Deze klachten kan de gemeente echter goed pareren. De tijden zijn veranderd: Hengelo staat steeds meer met de rug tegen de muur. Elk dubbeltje moet omgedraaid worden. Het geeft geen pas om bij de bestrijding van wildgroei een spic-en-span beleid te voeren, waar elders gekort gaat worden op duurzaamheid, kwetsbare mensen of nuttige instellingen. Burgers die er van wakker liggen dat zij meer groen tussen de stoeptegels aantreffen dan ze gewend zijn kunnen natuurlijk zelf die plantjes tussen de voegen wegtrekken. We willen toch naar een participatiesamenleving? Dan moet de gemeente niet alle gras voor de voeten van burgers wegmaaien.

     

Ik zou het op prijs stellen als de gemeente een bezuiniging op onkruidbestrijding serieus gaat overwegen. Ik denk dat het zinvoller is om te investeren in mensen, nuttige instellingen en een duurzame ontwikkeling, dan in het nodeloos oppoetsen van stoeptegels en straatstenen.

N.B. Een dag eerder had de gemeente Hengelo natuurorganisaties ingelicht dat per 1 januari 2016 onkruid bestreden gaat worden met stoom. Dat bericht bereikte mij te laat.

Hengelo spuit weer met vergif

  Hengelo spuit weer met RoundUp

De gemeente Hengelo spuit weer met vergif op stoepen en straten om zo elk spoortje spontaan groen de kop in te drukken. Hoewel het gebruik van RoundUp  voor onkruidbestrijding binnen de bebouwde kom eind volgend jaar verboden wordt gaat Hengelo er nog mee door. Wel laat de gemeente op drie plekken in de stad pilots uitvoeren om te onderzoeken wat het beste alternatief is. De rest van de stad krijgt gewoon twee keer per jaar een sproeibeurt met RoundUp. Het gif kun je niet zien, dus maakt bijna niemand zich daar druk over. Wat wel te zien is is het verschrompelen van het groen. Dan ziet het er weer netjes uit, heet het. Iedereen dik tevreden. Wat houden we er toch vreemde opvattingen op na.

Vandaag is het Wilbert aan de beurt. Je kunt beter uit de buurt blijven van de spuitkar, want het gif verwaait. De man op de kar is te beklagen, want hij zit er de hele dag met z'n neus er bovenop. 

Silent Snow draait in Hengelose bibliotheek

   Hondenspan in de vroege ochtend

De bijzondere film Silent Snow draait donderdag a.s. om 20.00 uur in de bibliotheek van Hengelo. De film gaat over de ernstige gevolgen van het gebruik van pesticiden voor de gezondheid van steeds meer mensen in de wereld. Silent Snow draaide al in veel Nederlandse en buitenlandse bioscopen, van Mexico tot China, van Canada tot Kenia.

Pipaluk, een jonge Inuit, reist naar drie continenten, op zoek naar de stille moordenaar die haar volk en voedsel vergiftigt. POP’s (Persistent Organic Pollutants) zoals DDT zijn al lange tijd verboden, maar worden nog steeds in veel landen geproduceerd en gebruikt. Met oceaanstromen en de wind worden ze naar de poolgebieden vervoerd waar ze zich ophopen in het vet van walvissen en zeehonden, het dieet van de Inuit. Het veroorzaakt er ziektes als kanker en onvruchtbaarheid, en recent onderzoek toont aan dat kinderen met hoge concentraties van dit gif in hun bloed een significant lager IQ hebben.

“Het gif hoopt zich op in je lichaam en je geeft het door aan je kinderen door borstvoeding” weet de Groenlandse Pipaluk. Ze wil graag kinderen en het steekt haar dat zij en haar volk vergiftigd worden door deze onafbreekbare pesticiden. In Silent Snow gaat ze op zoek naar de achtergronden van wat een wereldwijd ecologisch drama blijkt te zijn. In de poolgebieden leven de mensen aan het eind van de voedselketen en zij merken nu als eerste de gevolgen van het overvloedige gebruik van pesticiden over de hele wereld. Overal waar Pipaluk komt stuit ze op de chemische lobby die gezonde alternatieven in de landbouw, industrie en gezondheidszorg onmogelijk maakt. Maar ze ontmoet ook mensen die daar tegen strijden, vaak tegen de verdrukking in. De film van Jan van den Berg en Pipaluk Knudsen-Ostermann toont prachtige beelden van het poollandschap. Meer over Silent Snow: http://www.silentsnow.org/nl/home

De Natuur- en Milieuraad (NMRH) heeft de film naar Hengelo gehaald. De toegang is gratis.

Ook in Nederland heeft het gebruik van pesticiden ernstige gevolgen voor het milieu en onze

gezondheid. De nieuwste gewasbeschermingsmiddelen zijn vele malen giftiger dan hun voorgangers en zorgen voor een versnelde afbraak van ons ecosysteem. De massale sterfte onder bijen is slechts een van de uitingsvormen. Een veelgebruikt gif als RoundUp, dat nog steeds door de gemeente Hengelo in de stad wordt gebruikt bij de bestrijding van wilde flora, staat onder verdenking kanker en de ziekte van Parkinson te veroorzaken. Bestrijdingsmiddelen zijn met name schadelijk voor kinderen die nog in ontwikkeling zijn, alsdus kinderarts Sauer van het UMC Groningen in Zembla van 8-1-2011.Ook in ons land zullen kinderen die  in een omgeving wonen waar veel met gif gespoten wordt minder slim worden. Wetenschappers stellen dat de toelatingsprocedure in ons land voor bestrijdingsmiddelen volstrekt achterhaald is en voor schijnzekerheid zorgt. In de toelatingsprocedure wordt niet gemeten hoveel giftige bestanddelen in de lucht komen en door omwonenden worden ingeademd. Ook wordt er niet gekeken naar de effecten van mengsels van giftige stoffen.

Na de film doet Paul Cohn verslag van de resultaten van fijnstofmetingen die dit jaar zijn gehouden met een nieuwe techniek op i-phones. Fijnstof kan de gezondheid ernstige schade toebrengen. De gevaren ervan worden net als die van pesticiden door onze overheid erg onderschat.

Goed nieuws over RoundUp

Gemeenten moeten al per november 2015 overstappen op niet-chemische onkruidbestrijding op verhardingen. Vanaf dat moment is het verboden om gif te spuiten op straten, speeltuinen en wegen. Dat meldde Binnenlands Bestuur vorige week, nota bene vrijdag de 13^e! Staatssecretaris Wilma Mansveld van Milieu heeft de eerdere planning, een verbod per 2018, naar voren gehaald. Dat geldt ook voor particulier gebruik van alle gewasbeschermingsmiddelen. De Tweede Kamer drong er eerder bij de staatssecretaris op aan om meer vaart te zetten achter het verbod op glyfosaat, de werkzame stof in RoundUp. In een brief aan de Tweede Kamer heeft Mansveld laten weten daar gehoor aan te willen geven. De maatschappelijke onrust over de milieuschade en gezondheidsrisico’s van onkruidbestrijding met gif is groot, verklaarde Mansveld.

Alle lof voor deze dappere staatssecretaris! RoundUp is het meest verkochte onkruidbestrijdingsmiddel, dus de belangen van producent Monsanto zijn enorm. Maar het is toch ook te gek voor woorden om ’s zomers voortdurend gif te spuiten in een stedelijke omgeving, zoals o.a. de gemeente Hengelo doet. De Natuur en Milieuraad Hengelo heeft de afgelopen vijf jaar het gebruik van RoundUp al een keer of 4-5 bij de gemeente aangekaart, voor het laatst vorig jaar. Ambtenaren vinden de alternatieven te duur, en ze zijn bang dat burgers gaan klagen als ongewenst groen niet twee keer per seizoen bestreden wordt. Dus gaat Hengelo gewoon door met het spuiten van vergif tot de limiet die de rijksoverheid stelt. Nog twee spuitseizoenen, en dan moet ook Hengelo om, of de ambtenaren nu willen of niet.

Behalve een dappere staatssecretaris is dit succes ook te danken aan Milieudefensie, Greenpeace en de Partij voor de Dieren, die alle drie actie gevoerd hebben, en nog steeds actie voeren om het gebruik van RoundUp in te perken. En niet te vergeten ook bezorgde burgers, zoals Petro van der Plas, die in Rotterdam een petitie startte tegen het gebruik van RoundUp in de stad, Anita Mooijman en haar dochter, die in Den Haag lokaal verzet tegen het gif mobiliseerde, of een inwoner van Oostzaan, die de site www.nederlandgifvrij.nl op de kaart zette. De Partij voor de Dieren geeft de mogelijkheid het spuiten van vergif digitaal te melden.

Al veel gemeenten, zoals Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht, zijn overgestapt op alternatieven zoals borstelen, branden en de heet water methode, waarbij ongewenst groen een douche krijgt met bijna kokend water. Ook natuurazijn schijnt een goed middel te zijn. En dan is er natuurlijk de vraag waarom gemeenten zouden moeten zorgen voor het onkruidvrij maken van stoepen en straten. In Hengelo rijden circa 40.000 gemotoriseerde voertuigen rond. Die kunnen heel goed het ongewenste groen op straten binnen de perken houden. Op stoepen kan een probleem ontstaan als er geen onkruidbestrijding plaats vindt, omdat er steeds minder gelopen wordt. Maar gemeenten nemen ook niet de taak op zich om in de winter stoepen ijsvrij te houden. Burgers worden geacht dat te doen. Dat zou ook met het verwijderen van ongewenst groen mogelijk kunnen zijn. De gemeente kan zich dan concentreren op probleemlocaties als burgers zelf de handen uit de mouwen steken. Daarmee zou een flinke bezuiniging gerealiseerd kunnen worden. Daarbij is het wel essentieel dat deze radicale beleidsverandering goed aan burgers wordt uitgelegd. Gezondheid gaat toch voor netheid? Moet elk plantje dat zomaar ergens gaat groeien ook echt de nek omgedraaid worden?

Gebruik van gif in de stad is een buitengewoon slechte zaak. Nederland is in Europa de grootste gebruiker van vergif. Een op de drie Nederlanders krijgt kanker. Is er een verband?

Landbouwgif opnieuw onder vuur wegens bezorgdheid over bijensterfte

  Ook wilde bijen zijn kwetsbaar voor vergif

Bijensterfte komt wereldwijd voor en wordt al jaren in verband gebracht met een groep moderne zenuwgiffen die in toenemende mate in de land- en tuinbouw worden gebruikt en die bekend staat als neonicotinoïden. Vergeleken bij DDT is de giftigheidsgraad bijzonder hoog. Het gif zit zo in elkaar dat het zich verspreidt door de hele plant, als met het gif behandeld zaad ontkiemd. Dat betekent dat ook stuifmeel en nectar giftig worden. Bijen  worden zo aan het gif blootgesteld. Omdat het gaat om een zenuwgif werkt het in op hun zenuwgestel. Ze raken erdoor gedesoriënteerd, kunnen het nest niet terugvinden of zijn niet meer in staat om aan andere bijen door te geven waar nectar te halen valt. Bijen doen dat normalerwijs via een ‘dans’. Zo raken bijenvolken verzwakt, wat uiteindelijk leidt tot het verdwijnen van veel volken. In ons land gaat jaarlijks circa 25% van de volken ten onder. De terugloop van bijen (en hommels) is niet alleen slecht voor de biodiversiteit, maar kan ook economische consequenties hebben, omdat bijen en hommels een groot aandeel hebben in de bestuiving van veel van onze voedselgewassen. Gelukkig krijgt dit steeds meer aandacht, zoals vorige week nog naar aanleiding van een brief van Foodwatch Nederland, Milieudefensie en de Bijenstichting aan de staatssecretaris van Economische Zaken Dijksma, die zich vooral bezig houdt met landbouw, natuur en voedselkwaliteit. Deze organisaties vroegen haar de toelating van neonicotinoïden uit voorzorg op te schorten.

Wat mij bij alle publiciteit over neonicotoïden opvalt is dat heel veel aandacht gaat naar de gevolgen voor bijen. Maar wat doet het gif met ons? Omdat deze zenuwgiffen zich door de hele plant verspreiden en er dus niet af te wassen zijn, komt het uiteindelijk ook op ons bord terecht. De berichtgeving over de gevolgen daarvan is erg spaarzaam. In TC Tubantia van 19-3-2012 werd gemeld dat Imidacloprid, een neonicotinoïde, de hersenen van ongeboren kinderen aantast. Wetenschappers hadden dat uit recent Japans onderzoek afgeleid. Het gevaar van dit zenuwgif voor het menselijk zenuwstelsel wordt volgens hen ernstig onderschat. De norm voor het gebruik zou met een factor 1000 scherper moeten worden gesteld. Hier komt ook om de hoek kijken dat bij toelating van een middel de normen zijn afgestemd op volwassenen. Kinderen, en zeker ongeboren kinderen, zijn veel gevoeliger voor resten gif in voedsel en drinkwater. Canadese wetenschappers vermoeden dat de ontwikkeling van Alzheimer en Parkinson kan worden versneld door neonicotinoïden. Amerikaans onderzoek uit 2011 wees uit dat het binnen krijgen van een ander insecticide, dat wat minder sterk werkt op het zenuwgestel, bij zwangere vrouwen de hersenen van de ongeboren vrucht negatief beïnvloeden, wat een achteruitgang van gemiddeld zeven punten op het IQ veroorzaakt zou hebben. Als dat allemaal inderdaad waar is, dan zijn we onszelf langzaam aan het vergiftigen, met als resultaat dat we steeds dommer worden. En dat terwijl onze hersenen de kurk zijn waarop wij mensen drijven. Buiten ons verstand hebben we niet veel om in te zetten: we hebben geen scherpe tanden, klauwen of een pantser, en we zijn traag en slap. Alleen ons verstand houdt ons overeind. Als we dat verkwanselen aan wat korte termijn gewin voor aandeelhouders van grote multinationals, die dit vergif produceren, dan vallen we een keer om. De problemen die we zelf scheppen, zoals overbevolking, milieuvervuiling en klimaatverandering, zullen ons dwingen om goede oplossingen te zoeken. Als we dom worden, dan zullen we niet succesvol zijn.

Wie meer wil weten over gif in ons voedsel is hier een link naar Weet wat je eet.

Inspraakprocedure Concept Groenplan Hengelo afgesloten

Kaart hoofdgroenstruktuur is onvolledig

  De Hengelose oude Algemene begraafplaats in herfsttooi

Gisteren was de laatste dag waarop een inspraakreactie gegeven kon worden op het gemeentelijke concept groenplan, dat 6 weken ter inzage heeft gelegen. Naast de visie, de kern van het geheel, ging het ook om de bijbehorende kaart, waarop de hoofdgroenstructuur staat aangegeven. Wat me meteen opviel is dat de oude Algemene begraafplaats aan de Bornsestraat daar geen deel van uit maakt, en op de kaart zelfs niet eens als groen staat aangemerkt, terwijl dit zeer boomrijke kerkhof toch zeker tot de groene longen van Hengelo gerekend kan worden. Het kerkhof heeft de afgelopen jaren niet te klagen gehad over een gebrek aan belangstelling vanwege een herinrichting en daarmee gepaard gaande bomenkap, wat deze omissie des te raadselachtiger maakt. Ook de Dr. Kuyperstraat met 23 monumentale platanen is over het hoofd gezien.

Groen en kansen voor kinderen

Een onderdeel dat ik in de visie te weinig terug vindt is aandacht voor mogelijkheden voor kinderen om  in de stad spelenderwijs met natuur in aanraking te komen. Het belang van deze mogelijkheden moet niet onderschat worden, omdat juist op die manier een basis gelegd kan worden voor een latere positieve houding tot en omgang met natuur. De kinderen van nu zijn de volwassenen van de toekomst: als zij de waarde van groen niet inzien, dan kan dat consequenties hebben voor de leefbaarheid van de stad. De onwenselijke trend om bv. tuinen te bestraten kan dan een nog grotere vlucht gaan nemen. Graag wat meer kansen voor kinderen om op te groeien tussen het groen, bv. door vergroening van schoolpleinen en uitdagende groene speelplekken in parken. Veel geld is daar niet voor nodig, maar creativiteit des te meer.

Al het groen moet in het groenplan

Het groenplan wekt de suggestie dat het gaat over al het groen in de stad. Ik mis echter de aandacht voor het groen met de laagste status, het plaaggroen, ook wel onkruid genaamd. Dit groen wordt doorgaans als ongewenst beschouwd, maar desondanks is het groen. Ik wil ervoor pleiten om ook dit groen in het groenplan op te nemen. Waar voor ander groen beheersmaatregelen in het groenplan, of de uitwerking daarvan, worden opgenomen, zou het logisch zijn om dit ook te doen voor plaaggroen. Daarbij kan de gedachte dat groen een directe relatie heeft met duurzaamheid, dat het een voorwaarde is voor de leefbaarheid van de stad en voor de gezondheid van haar inwoners, mede bepalend zijn bij de bestrijding van overlast door plaaggroen.

Onkruidbestrijding en RoundUp

Momenteel is de situatie zo dat de gemeente twee keer per groeiseizoen stoepen en straten met RoundUp laat besproeien. Dat heeft niets met duurzaamheid te maken. RoundUp komt steeds meer onder vuur te liggen en het middel wordt ervan verdacht dat het o.a. kanker, Parkinson, huidaandoeningen, miskramen en aangeboren afwijkingen veroorzaakt. Het is een weliswaar goedkoop, maar geen veilig middel. Burgers worden blootgesteld aan dit vergif. Uit Duits onderzoek van december 2011 bleek dat de werkzame stof van RoundUp, glysofaat, in de urine van Berlijners aantoonbaar was in concentraties van 5-20 keer de toegestane norm voor drinkwater! Toen er eerder dit jaar  gespoten werd op het trottoir van de Troelstrastraat heb ik zelf geconstateerd dat het vergif zelfs de overkant van deze toch bepaald niet smalle straat kan bereiken. Ik zag in mijn eigen straat een moeder met een baby in haar kinderwagen vlak langs een voertuig lopen dat op de stoep een bespuiting uitvoerde. Ze was zich er stellig niet van bewust dat zij haar kind daarmee in gevaar kon brengen. Kinderen in het algemeen, maar babies in het bijzonder, zijn veel gevoeliger voor vergif dan volwassenen. Wordt daar bij de toelating van vergif wel rekening mee gehouden?

Denken vanuit een op duurzaamheid gerichte groenvisie

Het is beter om plaaggroen een plek te geven in het groenplan, omdat dan vanuit de groenvisie bekeken kan worden of, waar en hoe ingegrepen moet worden. Je kunt dan duurzaamheid, veiligheid, leefbaarheid en gezondheid een rol laten spelen bij deze afweging. Is het bv. echt nodig om twee keer per jaar actie te ondernemen? Moet het minimale groen, dat door onze 50.000 gemotoriseerde vervoermiddelen constant plat wordt gereden en tussen straatstenen echt niet hoger wordt dat 5 mm, beslist weggespoten worden? Volgens mij kan daar heel veel bezuinigd worden, vooral als we ons ook gaan afvragen waarom de gemeente stoepen van onkruid zou moeten ontdoen. De gemeente veegt ook niet de stoepen als er sneeuw ligt. Misschien is het veel slimmer om de verantwoordelijkheid daarvoor bij burgers te leggen. Dan moet wel het gif in de ban. Dat is heel goed uit te leggen vanuit een consistente, op duurzaamheid gerichte groenvisie.

Nieuw gemeentelijk groenplan stap dichterbij

  Vlinders, zoals deze gehakkelde aurelia, zijn afhankelijk van 

  een groene omgeving

Het nieuwe Hengelose groenplan is een stap dichterbij gekomen toen het enkele dagen geleden gepresenteerd werd in de commissie fysiek. Dat werd ook wel tijd, want het is alweer zo’n twee jaar geleden dat er een start mee gemaakt werd. Veel verder dan een visie is de gemeente nog niet gekomen; de uitwerking op detailniveau laat nog op zich wachten. Het plan houdt in dat circa tweederde van de oppervlakte aan gemeentelijk groen valt onder de hoofdgroenstructuur, waar niet aan getornd mag worden. Dat het onderwerp leeft bleek wel uit het feit dat praktisch alle stoelen in de zaal bezet waren.

De discussie over het plan werd sterk beïnvloed door de onvrede in de Hasseler Es, waar de gemeente de afgelopen jaren nogal wat bewoners in de gordijnen heeft gejaagd met een rigide aanpak van groenstroken die door bewoners werden onderhouden. Leonard Schenck van het actiecomité ‘Een groene wijk maak je samen’ gaf als voorbeeld hoe een bewoner welwillend zijn hek terug zette nadat de gemeente bij een meting had geconstateerd dat dit hek 2 decimeter op gemeentegrond stond. Later kwam er opnieuw een gemeentelijke meetploeg langs die stelde dat de eerste meting niet juist was en dat het inmiddels verplaatste hek nog eens 7 cm verder terug moest. Hoe zot wil je het hebben? Schenck liet weten dat je met dit soort problemen ook heel anders om kunt gaan en gaf als voorbeeld hoe de gemeente Amersfoort bewoners die een gemeentelijk groenstrookje langs een fietspad verzorgden een brief stuurde waarin ze hen bedankten voor de zorg en zelfs hen het bewuste strookje groen cadeau deed. Als Hengelo creatiever met deze kwestie omgaat dan moet het toch mogelijk zijn om voor alle betrokkenen een redelijke oplossing te vinden.

Leo Janssen van Pro Hengelo vond het opvallend dat de Natuur- en Milieuraad, die als groene partner van de gemeente meegedacht heeft bij het tot stand komen van  de groennota, toch kritisch was op het resultaat. Door een fout van de commissievoorzitter kon de NMR niet inspreken, maar gelukkig had de raad al een schriftelijk commentaar (zie www.nmrhengelo.nl onder actueel/natuur) aan alle fracties gestuurd. Daarin wordt de visie omarmt, maar tegelijkertijd bestaat er bezorgdheid over het ontbreken van een concrete uitwerking, waardoor het risico bestaat dat ad hoc beslissingen het beleid gaan beheersen, met negatieve gevolgen voor ons kostbare stadsgroen. In de discussie die volgde stelde Vincent Mulder van de SP voor om in buurten waar in het verleden veel klein blijvende miniboompjes zijn geplant deze te vervangen door echte bomen, zodat fraaie linden- en essenlanen ontstaan. Mulder maakt zich zorgen over de onevenredig grote aandacht die de Hasseler Es krijgt en de hoge kosten die daarmee gepaard gaan. Hij kent straten waar 20 gezinnen het met één boom moeten doen. Fractieleider van het CDA Marcel Elferink hekelde het rommelige groenbeleid. Hij vindt dat de gemeente geen grond moet terugnemen langs de geluidswallen bij de Dinant Buismanstraat en de Paul Kempenerstraat. Terwijl bewoners die stukken onderhouden en dat ook willen blijven doen wil de gemeente achter hun huizen een pad aanleggen om daar zelf incidenteel onderhoud te plegen. Alsof in Hengelo het geld tegen de plinten klotst en de stad zich dergelijke overbodige uitgaven gemakkelijk kan permitteren, nog afgezien van het feit dat je bewoners daar niet blij mee maakt. Het enige wat de gemeente volgens mij hier heeft te doen is met de bewoners vastleggen dat de betreffende grond een groene bestemming behoudt. Wees blij dat er bewoners zijn die gemeentelijk groen willen onderhouden! Elferink pleitte ook voor verkoop van snippergroen, wat de gemeente ruim 2,5 miljoen zou kunnen opleveren, nog afgezien van een structurele bezuiniging op onderhoud. Wethouder Janneke Oude Alink stemde in met de vanuit de raadsleden naar voren gebrachte wens voor een hoorzitting waarin burgers hun  licht kunnen laten schijnen over het nieuwe groenplan. Er komt ook een onafhankelijke commissie die zich zal buigen over groenconflicten tussen burgers en gemeente.

Wat ik mis in het groenplan, dat heet te gaan over al het groen in onze stad, is een paragraaf over spontaan groen, wildgroei, ook wel onkruid genoemd. Dit groen valt nu onder netheid en wordt op dezelfde manier behandeld als een weggeworpen bierblik. Het zou het overwegen waard zijn om dit specifieke groen ook onder te brengen in de groennota. Hoe om te gaan met dit plaaggroen, dat momenteel twee maal per jaar door de gemeente weggespoten wordt met het omstreden vergif Roundup, dat onder verdenking staat o.a. kanker te veroorzaken. Waarom zou de gemeente eigenlijk dit groen op straten en stoepen moeten bestrijden? De gemeente zorgt er toch ook niet voor dat stoepen in de winter sneeuwvrij zijn? Burgers worden geacht daarvoor te zorgen, en zo zou dat evengoed kunnen met het onkruidvrij maken van stoepen. Op straten hoeft helemaal geen actie ondernomen te worden, omdat het verkeer weinig anders toelaat dat platgereden straatgras. Daar zou een mooie bezuiniging uit voort kunnen komen, die bovendien de gezondheid van burgers ten goede zou komen.

Roundup is een gevaarlijk vergif

 Straatgras enkele weken na een spuitbeurt: wat is het 

 maatschappelijk belang van het platspuiten ervan?

Het het vrijgeven vorige maand van de resultaten van een tweejarig onderzoek naar de invloed van Roundup en gentech-graan op ratten raakt dit wereldwijd meest gebruikte herbicide nog meer omstreden dan het tot dusverre al was. Franse onderzoekers onder leiding van prof Séralini werkten met drie groepen van elk 60 ratten. Een groep werd gevoerd met gentech- mais (GM), dat genetisch zodanig is aangepast dat het grote hoeveelheden Roundup kan weerstaan, een groep kreeg met Roundup bespoten GM en de derde groep kreeg normale mais, maar kreeg daarnaast een beetje Roundup in het drinkwater toegediend. Verder was er een controlegroep van 20 ratten die niets anders kreeg dan normale mais. De ratten werden gedurende hun hele levenscyclus van twee jaar gevolgd, wat dit onderzoek uniek maakt. Eerdere onderzoeken naar mogelijke schadelijke werking van Roundup duurde slechts drie maanden en viel onder de regie van de industrie. In dit uitgebreide onderzoek, dat geheel los van de producent tot stand kwam, bleek dat er na vier maanden tumorgroei tot ontwikkeling kwam, die uiteindelijk een groot aantal m.n. vrouwelijke ratten fataal werd, en waarbij de sterfte opliep tot 70%, terwijl in de controlegroep slechts 20% stierf. Uit het onderzoek kan de conclusie getrokken worden dat het zeer aannemelijk is dat zowel GM als Roundup ook voor mensen schadelijk zijn op de lange termijn. De EU laat de studie met spoed verifiëren.

Zoals te verwachten was kreeg de studie direct kritiek vanuit de hoek van de biotechnologie. Belangrijkste punt van kritiek betreft het gebruik van albino laboratoriumratten, die meer dan gewone ratten gevoelig zijn voor de ontwikkeling van tumoren. Maar zelfs al zou maar de helft van de resultaten overeind blijven, dan is er nog voldoende reden om aan te koersen op een spoedig verbod van Roundup. Bovendien komt dit onderzoek boven op alle eerdere aanwijzingen dat RoundUp niet pluis is. 

De gemeente Hengelo gebruikt nog steeds twee keer per jaar Roundup om straten en stoepen van spontaan groen te ontdoen. Begin dit jaar bleek na kritische vragen van de Natuur- en Milieuraad dat de gemeente daar mee door wil gaan, want alternatieven zijn duurder. De gemeente is ook bang dat burgers gaan klagen als er nog maar één keer per groeiseizoen bestrijding plaats vindt. Er zijn echter voldoende argumenten om klagers op andere gedachten te brengen. Is het niet heel vreemd dat we onze gezondheid van minder belang achten dan ‘nette’, van spontaan groen ontdane stoepen en straten? Wat zegt dat over ons? Wat ik ook heel raar vind is dat de gemeente dit werk überhaupt uitvoert. De gemeente zorgt er ook niet voor dat 's winters de stoepen sneeuwvrij zijn. Dat wordt gezien als een taak voor burgers. Dat zou voor het verwijderen van spontaan groen op stoepen even goed kunnen, met een leuke besparing als resultaat!

Keep It Clean Day en RoundUp

Vandaag is het Keep It Clean Day, een dag om ons te ontdoen van zwerfvuil op straat en in de natuur. Op het groene eiland bij Huys Hengelo zag ik 3 blikjes, een plastic fles en een stuk plastic liggen, die ik natuurlijk meteen opgeruimd heb. Ik heb er geen moeite mee om me over de zooi van anderen te ontfermen. Het is gewoon een kwestie van solidariteit: de sterken helpen de zwakken, en daar is niets mis mee.

Het opruimen van  zwerfafval, waar vandaag veel mensen aan mee doen, is belangrijk, maar er is iets heel veel groters dat om aandacht vraagt. Kijk even naar dit filmpje over de nieuwste onderzoeksresultaten over de gevolgen van het gebruik van het herbicide RoundUp, dat ook in Hengelo nog gewoon door de gemeente gebruikt wordt om onkruidjes op stoep en straat tegen te gaan. Schrik niet van de beelden van enorme tumoren die bij (vooral vrouwelijke!) ratten ontstonden. RoundUp blijkt een smerig gif: wanneer gaan we die rommel verbieden?

Pas op voor RoundUp!

   RoundUp bespuitingen zijn weer begonnen: we raken liever vergiftigd 

   dan dat we een beetje onkruid accepteren

Het gifseizoen in de stad is weer begonnen en dat was op een mooie dag als gisteren te merken. Droog weer en weinig wind, dat schijnen ideale omstandigheden te zijn om met gif te werken. Net als veel andere gemeenten zet  Hengelo weer de aanval in op wildgroei op stoepen en straten. Ik heb de indruk dat het dit keer veel grondiger gebeurt dan vorig jaar. Slechts één keer over het trottoir rijden is niet genoeg, en de handspuit wordt beslist niet verwaarloosd. Fietsers en voetgangers gaan er vlak langs, zelfs een vrouw met een baby in de kinderwagen loopt gewoon door alsof ze met water sproeien.

De meeste mensen weten niet wat voor smerig spul RoundUp is. Nee, je gaat er niet zomaar aan dood, maar RoundUp wordt wel steeds meer in verband gebracht met kanker, verstoorde hormonen, aantasting van de embryonale ontwikkeling en de ziekte van Parkinson. Het beste is om zo ver mogelijk bij de gifspuit vandaan te blijven. Wees op je hoede; er is niemand die je komt waarschuwen. RoundUp heet namelijk veilig te zijn, zo beweert producent Monsanto tenminste. Hengelo gelooft het allemaal, want het middel is door de EU toegelaten. Dat was wel op basis van onderzoek van de fabrikant, dus een kwestie van de slager die het eigen vlees keurt. Hoewel er alle reden is dit gif kritisch te onderzoeken is vorig jaar de herbeoordeling van het middel door de EU uitgesteld tot 2015. RoundUp is het meest gebruikte herbicide ter wereld, dus de belangen zijn immens groot. Een succesje was dat vorige herfst de Tweede Kamer een motie aannam om RoundUp te verbieden voor niet-commercieel gebruik. Staatssecretaris Atsma van Infrastruktuur en Milieu zou de motie  uitvoeren. Hij zei er evenwel niet bij wanneer. We zijn de tijd van een zwangerschap verder, maar het kind is nog steeds niet gebaard…

Wil je weten waarom Hengelo blijft spuiten klik dan hier

Update: Op 2 juli publiceerde Bleker het nieuwe actieplan duurzame gewasbescherming, dat glyfosaat, de giftige stof in Roundup, pas in 2018 verbiedt. Omdat ook Atsma niet de indruk wekt veel werk te maken van zijn belofte aan de kamer om een verbod in te stellen voor het niet-commercieel gebruik van Roundup ziet het er naar uit dat gemeenten en particulieren nog bijna 6 jaar de leefomgeving van burgers kunnen blijven vervuilen met dit vergif. Greenpeace heeft waterleidingbedrijven en andere belanghebbenden opgeroepen om protest aan te tekenen via de inspraakprocedure, die nog loopt tot 13 augustus.

Update 2: Recent langdurig onderzoek onder ratten die zowel blootgesteld zijn aan het herbicide Roundup als aan  genetisch gemanipuleerd voedsel, dat resistent is gemaakt voor Roundup, laat zien dat na vier maanden tumors ontstaan, vooral bij de vrouwelijke ratten. Dat maakt het waarschijnlijk dat ook de gezondheid van mensen in gevaar is bij gebruik van dit vergif. Eerdere studies naar de gevolgen van het gebruik van Roundup duurden slechts drie maanden en zijn naar de nieuwste inzichten volstrekt waardeloos. Roundup dient zo snel mogelijk verboden te worden!

Gemeente Hengelo blijft inzetten op RoundUp

  Wildgroei kan ook heel mooi zijn!                     

Een week geleden heeft de Natuur-  en Milieuraad tijdens het driemaandelijks groenoverleg met de gemeente gevraagd om het gebruik van het onkruidbestrijdingsmiddel RoundUp terug te dringen, desnoods door nog maar één keer per jaar een bespuiting uit te laten voeren in plaats van de gebruikelijke twee keer. Dit naar aanleiding van de door de Tweede Kamer in september aangenomen motie om het niet-commerciële gebruik van dit middel te verbieden. De motie was ingediend door Rik Grashof van Groen Links, die daarmee reageerde op nieuwe inzichten over de schadelijkheid van RoundUp. In juni 2011 was door de Earth Open Source Group een rapport openbaar gemaakt waarin onder andere beschreven werd dat dit herbicide genetische schade en miskramen kan veroorzaken bij mensen die regelmatig aan het middel worden blootgesteld. Er lag al een verdenking dat RoundUp kanker en andere ernstige ziekten kan veroorzaken. Het is blijkbaar geen middel dat zorgeloos in tuinen en op straten rondgespoten kan worden. Toch gebeurt dat.

Uit het overleg met ambtenaren bleek dat Hengelo nog niet zo ver is dat het RoundUp aan banden wil leggen. Alternatieven vindt de gemeente te duur, en slechts één keer spuiten is ook geen optie, want burgers gaan klagen als het onkruid toeneemt. Dat laatste vind ik geen sterk argument. Veel mensen zijn door de uitlatingen van fabrikant Monsanto in slaap gesust en hebben geen idee dat er steeds meer bewijs boven tafel komt dat RoundUp beslist geen ongevaarlijk middel is. Met een voorlichtingscampagne zou de gemeente al veel kritiek kunnen wegnemen. Bovendien kun je je afvragen waarom de gemeente zich door die kritiek moet laten beïnvloeden. Elke herfst zijn er ook talloze mensen die klagen over de blaadjes die vanaf gemeentelijke bomen in hun tuin waaien. Ze vragen dan of die bomen niet gekapt kunnen worden. Daar gaat de gemeente (gelukkig) ook niet in mee. De gezondheid van de Hengelose burgers is van groter belang dat het minimaliseren van onkruid, dat zou een heldere boodschap moeten zijn. 

Lees hier meer over (gezondheids)gevolgen van blootstelling aan glysofaat, het werkzame bestanddeel van RoundUp. Lees hier Hengelo en het gif RoundUp, deel 3.

Nieuw gemeentelijk groenplan in de maak

Volgende maand ligt het concept op tafel van een nieuw stedelijk groenplan voor Hengelo. Een snoer van ‘groene parels’ zal daarvoor de basis vormen, berichtte TC Tubantia vandaag. Het gaat daarbij om ecologisch waardevolle gebieden die met elkaar zullen worden verbonden, zoals onder meer de begraafplaatsen, de tuindorpvijver, beken en waterlopen, monumentale en bijzondere bomen, parken en andere groene longen. Verschillende groene organisaties kunnen meedenken, o.a. KNNV en de Natuur- en Milieuraad, maar ze achten zich niet medeverantwoordelijk voor het eindresultaat.

Na alle commotie over de 8000 bomen eind vorig jaar is dit een mooi streven dat de stad echt verder kan brengen. Het is immers bekend dat losstaande gebiedjes ecologisch verarmen als er geen verbindingen zijn met andere gebieden. Het is wel van belang dat het beheer meer afgestemd moet worden op het behouden en liefst vergroten van de ecologische rijkdom. Dat vereist wel een cultuuromslag, want te vaak is het beheer nog afgestemd op beheersing, op netjes. Er wordt bijvoorbeeld te veel gif gespoten. Vorig jaar september werden in het Wilbert zelfs kale straatstenen besprenkeld met Round Up, een uiterst smerig en gevaarlijk goedje.

Een kale boel resteert na het maaien van al het riet in de grachten.        

Er wordt ook te veel gemaaid. Een mooi voorbeeld daarvan is het volledig wegmaaien van alle riet in de grachten rond de plek waar tot 1821 Huys Hengelo heeft gestaan. Dat gebeurde vlak voor het invallen van de winter. De groep eenden, het dozijn waterhoentjes en het paartje meerkoeten, dat zich daar kortgeleden vestigde, hebben nu geen enkele dekking meer. Ook de waterplanten zijn verdwenen. Je zou toch denken dat de gemeente vanwege de bezuinigingen wel op een betere manier haar geld kan besteden. Een jaar geleden is er ook riet gemaaid, maar toen bleef nog de helft staan. Je gaat bijna denken dat deze kaalslag te maken heeft met het peperdure kunstwerk Watereiland van Jeroen Hoogstraten, dat vorige herfst op het stenen eiland is aangelegd. Zonder riet kun je het ongehinderd van alle kanten bekijken. Gelukkig dat de watervogels er nog zijn, want anders was dit nu een heel erg dode bak water. Terwijl het een parel zou kunnen zijn!

Zie ook 'Maak het groen!'.

Hengelo en het gif Round Up, deel 3

Haastwerk bij de DOB-methode: spuit maar raak ?                     

Nat weer geeft wildgroei in de straten een impuls, maar is tegelijkertijd erg nadelig bij chemische bestrijding ervan. De gemeente Hengelo laat, zoals ik eerder al schreef, twee keer per jaar een bespuiting uitvoeren met het gif Round Up volgens de DOB-methode. Dat is een ‘milieusparende’ techniek waarbij, zo heet het, het gif via sensoren gericht op de ongewenste plantjes op stoepen en straten wordt gespoten. Een constructie achteraan het spuitvoertuig voorkomt dat het gif verwaaid. Er mag niet gespoten worden als er binnen 24 uur meer dan 40% kans op regen is voorspeld, of als het hard waait. Vanwege het vele natte weer is er een flinke achterstand in de bespuitingen ontstaan.

Eergisteren was het Wilbert aan de beurt. De weersverwachting was plaatselijk regen of motregen. Drie wagens waren uitgerukt en in hoog tempo gingen ze de straten door, want ja, achterstand…. Eerst was het droog, maar later ging het motregenen. Het spuiten ging gewoon door, terwijl bekend is dat regen het gif van de planten afspoelt, waardoor niet alleen het effect minder is, maar het gif ook in riool en grondwater belandt. Hoezo milieusparend?! En wat me dit keer ook opviel is dat er door de chauffeurs ook met de hand gespoten wordt, gewoon met een slangetje dat aangesloten is op een vat Round Up. Zelf daar waar geen enkel spoor van groen te zien was. Door het hoge rijtempo verwaaide het gif gemakkelijk. Op meters afstand kon je de chemische lucht ruiken, en dan wist je: wegwezen, hier is het niet pluis! Wat een slecht voorbeeld voor burgers, die ook steeds vaker aan de Round Up gaan. De mannen die de bespuiting uitvoeren zijn trouwens te beklagen, want ze zitten de hele dag met hun neus op het gif. Het is bekend dat wie regelmatig met gif werkt daar ook eerder de gevolgen van ondervindt. Round Up wordt o.a. in verband gebracht met kanker. Toch wordt het gewoon in de stad gebruikt, want het heet zogenaamd veilig en milieuvriendelijk te zijn. Dat beweerde immers de fabrikant, de agrochemiereus Monsanto. En ja, als die het zegt dan zal het wel zo zijn. Of niet? De herbeoordeling van het middel, dat steeds meer onder vuur komt te liggen, was voorzien in 2012, maar dat is vorige maand uitgesteld tot 2015. Zo kan de gemeente tot die tijd nog onbekommerd doorgaan met het gebruik van dit vergif. Wat zou het een vooruitgang zijn als Groen Links wethouder Janneke Oude Alink daar iets tegen zou kunnen uitrichten. Of zou zij ook denken dat Round Up een onschadelijk middel is?

Spontaan groen kort voor de bespuiting: hoe erg is dit?                    

Waarom wordt er eigenlijk zoveel met gif gespoten in Hengelo? De eerste keer dat er dit jaar in het Wilbert werd gespoten was eind juni. Begin juli was alles wat bespoten was dood. Het groen heeft daarna weer twee maanden ongestoord kunnen groeien. Dat heeft hier en daar tot plantjes van maar liefst 20 en soms wel 30 cm cm hoog geleid. Vooral op plekken waar niet gelopen wordt. Een gaatje hier en een hoekje daar. Is dat nu een probleem waar zoveel voor uit de kast getrokken moet worden? Onder het mom van schoonmaken worden de straten in opdracht van de gemeente vies en onveilig gemaakt. Het probleem is dat je de vervuiling alleen ziet als je er oog voor hebt. Waar zijn we toch mee bezig?

Lees hier Hengelo en het gif Round up, deel 1 en hier deel 2. Lees over recente ontwikkelingen Pas op voor RoundUp

Chemisch afval ligt op straat

In een maand van straat geraapt                                                   

Steeds vaker vind ik lege batterijen in de stad, achteloos weggeworpen door de eigenaren. Gisteren ving m’n oog maar liefst vier exemplaren tussen de straatstenen. In een jaar tijd vis ik zo enkele tientallen batterijen bij elkaar. Ik ben er niet speciaal naar op zoek en ik rijd ook niet de hele dag rond, en het zou me dan ook niet verbazen als zou blijken dat er jaarlijks in Hengelo  duizenden batterijen op straat gedumpt worden. Als ik ze vind, neem ik ze altijd mee, want het is en blijft chemisch afval en dat hoort niet thuis in het milieu. Als ze niet in het riool verdwijnen worden ze wel door veegwagens opgeveegd en als gewoon afval verbrand. Weg is weg, zullen velen denken, maar cadmium, lood en andere giftige troep gaan dan allemaal gewoon de lucht in. Grote kans dat we dat een keer op een onaangename manier terugkrijgen. Het aantal kankergevallen ligt bij ons nu al hoger dan het EU-gemiddelde. Zou dat kunnen liggen aan het vele gif dat we in ons milieu toelaten?

Hengelo en het gif Round up, deel II



Canadese fijnstraal drie weken na een bespuiting met gif                               

Al wekenlang is de zomer regenrijker dan veel mensen lief is, en dat heeft onder andere gevolgen voor de onkruidbestrijding op straten en stoepen in Hengelo. Vandaag publiceerde TC Tubantia een groot komkommerartikel over de vergroening van de stad als gevolg van de sterke groei van onkruid. Straten krijgen een groenzweem en wilde kruiden kruipen centimeters hoog tegen de stoepranden op. Zoals ik op 7 juli al beschreef gebruikt de gemeente twee keer per jaar het verdelgingsmiddel Round Up. Het werk is uitbesteedt aan een extern bedrijf dat de DOB-methode toepast (Duurzaam Onkruid Beheer). Dat houdt in dat sensoren de plantjes detecteren en spuitmondjes het gif vervolgens gericht spuiten. Als er binnen 24 uur kans is op regen mag er niet gespoten worden. De methode is sinds 2007 verplicht voor het gebruik van gif op verhardingen en heeft tot doel de waterkwaliteit te beschermen. Maar hoe duurzaam is DOB?

In H2O, vakblad voor de waterbranche, 04-2011, staat een onderzoek beschreven naar afspoeling van glyfosaat, het werkzame middel in Round Up. In vier gemeenten, Duiven, Geldermalsen, Bunschoten en Wezep, werd stedelijk oppervlaktewater bemonsterd na twee bespuitingen van de verhardingen met Round Up volgens de DOB-methode. Daaruit bleek dat bij 75% van de onderzochte locaties sterk verhoogde concentraties glyfosaat in het water werden aangetroffen. De milieunorm werd weliswaar niet overschreden, maar wel benaderd. De onderzoekers concludeerden dat het aantal dagen zonder regen na een bespuiting maatgevend was voor de hoeveelheid glyfosaat in het water. Steeds meer gemeenten maken gebruik van het gif Round Up, en er wordt nog maar weinig gemeten hoeveel glyfosaat daardoor in het oppervlaktewater terecht komt. Met een verwachte toename van hevige regenval in de zomer vanwege de klimaatverandering neemt ook de kans op afspoeling van glyfosaat toe, en daarmee toenemende vervuiling van grond- en oppervlaktewater met een voor mens en dier schadelijk gif.

Voor verscheidene gemeenten zijn milieuoverwegingen een reden geweest om chemische onkruidbestrijding vaarwel te zeggen. "Chemisch onkruidbeheer is niet meer van deze tijd", zei Frank van Swol, hoofd Groen & Water van de gemeente Eindhoven begin dit jaar op www.duurzamegemeente.nl. Sinds 1996 maakt de gemeente Eindhoven geen gebruik meer van chemische onkruidbestrijdingsmiddelen op verhardingen en in groenvoorzieningen. Men probeert zo het het oppervlakte- en grondwater schoon te houden, zodat het voor iedereen geschikt is en blijft als bron voor drinkwater. Het duurzame beheer in Eindhoven bestaat uit een combinatie van chemievrije technieken en verbetering van de inrichting, bijvoorbeeld door verkeersheuvels zoveel mogelijk af te dichten, waardoor onkruidzaden niet kunnen kiemen.

Hengelo heeft in het verleden ook andere manieren van onkruidverwijdering geprobeerd, zoals borstelen en branden. De gemeente heeft deze methodes afgeschaft, omdat er te veel zware metalen respectievelijk te veel CO2 in het milieu terecht kwam. Hengelo heeft een grondwaterbeschermingsgebied binnen de bebouwde kom en zou daarom alert moeten zijn. Het zogenaamde Duurzaam Onkruid Beheer lijkt misschien duurzaam, maar is het niet. Met het oog op de waterkwaliteit en vanwege de dubieuze reputatie van het controversiële middel Round Up zou het verstandig zijn het omvangrijke gebruik van het gif in de stad zo snel mogelijk af te bouwen.

Lees hier Hengelo en het gif Round up, deel 1 en hier deel 3

Landbouwgif en bijensterfte

Tegenwoordig vind ik in mijn tuin meer dode bijen en hommels dan in de jaren ’90, en soms zie ik ze ook versuft en verdwaasd over het gras lopen, net alsof ze de weg kwijt zijn. Daar moest ik aan denken toen een week geleden TC Tubantia meldde dat de commissie milieu, volksgezondheid en voedselveiligheid van het Europees Parlement vindt dat in de landbouw toegepaste moderne, supergiftige zenuwgiffen (neonicotinoïden) in heel Europa in de ban moeten, omdat ze door onderzoekers overal in verband worden gebracht met massale sterfte onder bijen en andere insecten.

Bijensterfte is wereldwijd een groeiend probleem                                                         

Neonicotinoïden kennen veel toepassingen in de landbouw voor de bestrijding van de larven van meikevers en langpootmuggen. Er is ook een markt voor particulieren, die geen luizen of mieren in hun tuin willen, of hun gazon netjes willen houden. Ons land is een grootverbruiker; sinds 1995 is het verbruik meer dan vertienvoudigd. Vroegers waren meikevers en langpootmuggen heel algemeen, maar door de bestrijding is het tegenwoordig bijna bijzonder om er een tegen te komen. Bijen, maar ook andere bestuivers, krijgen het zenuwgif binnen via stuifmeel en nectar. Dat heeft een verlammend effect op het zenuwgestel. Vaak is de dosis die ze binnenkrijgen te klein om direct aan dood te gaan, maar dat wil niet zeggen dat er geen nadelig effect is. De middelen kunnen o.a. het oriëntatievermogen en de bijendans beïnvloeden. Bijen brengen elkaar op de hoogte van nieuwe voedselbronnen door middel van een ingewikkeld looppatroon in het nest, waarbij vaak op een specifieke manier met het achterlijf wordt geschud. Als gevolg van haperingen in het oriëntatievermogen en de bijendans wordt het lastiger om voldoende voedsel te verzamelen, waardoor bijen vatbaarder worden voor bepaalde schimmels en mijten, en zo indirect sterven aan het gif.

In een aantal Europese landen, waaronder Duitsland, Frankrijk en Italië, is deze rommel al verboden voor belangrijke, grootschalige toepassingen, maar in ons land zijn we nog niet veel verder dan een tijdelijk verbod tot september voor een drietal bij tuincentra verkochte producten voor particulieren. In opdracht van staatssecretaris Bleker wordt ondertussen aanvullend onderzoek gedaan naar de schadelijkheid voor bijen. Daar lag een motie van de Partij voor de Dieren, die al jaren heeft aangedrongen op maatregelen, aan ten grondslag. Nadat deze op 15 februari door de Tweede Kamer was aanvaard, bracht Zembla op 12 maart in de uitzending Moord op de honingbij aan het licht dat onze regering vaart op het kompas van de aan de Wageningse Universiteit gelieerde onderzoeksinstelling PRI, die financiële banden onderhoud met Bayer, producent van de bekritiseerde middelen. Volgens onderzoeker en teamleider Blacquiere van PRI had de bijensterfte weinig te maken met het gif, maar des te meer met een mijt. Imkers zouden te traag zijn bij de bestrijding ervan. Hoe komt zo’n man daarbij? PRI had één beperkt onderzoek gedaan naar de relatie tussen het gif en de bijensterfte, en daarbij was gebleken dat er geen nadelig effect was. Het onderzoek werd uitgevoerd door een stagiaire (!) van de Hogeschool Dronten en werd later door kritische deskundigen bestempeld als onwetenschappelijk. Het onderzoeksrapport werd wel breed geciteerd in officiële antwoorden van het RIVM op Kamervragen over de bijensterfte in relatie tot bestrijdingsmiddelen. Dat geeft te denken. Binnen de EU heeft ons land het meest te leiden van bijensterfte. Het is dan ook te hopen dat deze zaak tot de bodem wordt uitgezocht, want we zijn voor onze voedselvoorziening voor een belangrijk deel afhankelijk van de bestuiving door bijen. Voor wie meer wil weten over bijensterfte is http://www.bijensterfte.nl/ the place to bee.

Hengelo en het gif Round Up

Hengelo is nog steeds in de ban van het gif                                

Op een Kawasaki voor je werk door de stad toeren, wie wil dat nou niet? Twee keer per jaar bespuiten deze mannen in opdracht van de gemeente stoepen en straten in heel Hengelo met het onkruidverdelgingsmiddel Round Up, een vergif dat volgens fabrikant Monsanto weinig kwaad kan, maar dat in toenemende mate door onafhankelijke onderzoekers in verband wordt gebracht met kanker, de ziekte van Parkinson en andere ernstige gezondheidsklachten. De gemeente gebruikt het gif al jaren en heeft zich waarschijnlijk net als legio andere gebruikers in slaap laten sussen doordat Europa, gevolgd door onze eigen overheid, voor het gebruik ervan een vergunning heeft afgegeven. Wat veel mensen niet weten is dat deze vergunning werd verleend op basis van de gegevens die Monsanto zelf heeft overlegd, zo viel vandaag in Trouw te lezen. In het verleden is Monsanto herhaaldelijk door de Reclame Code Commissie aan het kruis genageld vanwege misleidende informatie over het gif, dat milieuvriendelijk heette te zijn. Het gebruik ervan neemt wereldwijd toe, maar desondanks is er gelukkig ook een hele reeks Nederlandse gemeenten die Round Up de rug toekeren en overgaan op andere middelen om onkruid tegen te gaan, zoals afbranden, borstelen of besproeien met heet water. Onder andere Breda, Eindhoven en Maastricht, bepaald niet de kleinste gemeenten, lieten het gif achter zich, maar Hengelo is nog niet zo ver. Zou het fabeltje dat gif spuiten goedkoper is dan andere methodes daaraan ten grondslag liggen? Greenpeace is inmiddels naar het Europees Hof gestapt met de vraag de vergunning van  Round Up zo snel mogelijk te herzien.

Lees hier Hengelo en het gif Round up, deel 2 en hier deel 3

Een pleidooi voor zorgvuldigheid II

In het vorige artikel gaf ik enkele voorbeelden van een gebrekkige informatieverstrekking, maar helaas staan deze niet op zichzelf. Er is het afgelopen jaar ook veel mist ontstaan door onvolledige en onjuiste uitspraken van de zijde van voorstanders van de herinrichting van de oude begraafplaats. Zo heb ik al eerder enkele uitspraken belicht van toenmalig wethouder de heer Weber, die in de gemeenteraadsvergadering van februari stelde dat bomen gebouwen ondermijnen, wat niet correct is, en dat coniferen niet passen bij linden, wat slechts een kwestie van smaak is en zeker geen objectief gegeven.

Naar later bleek heeft de vertegenwoordiger van de Vereniging Gemeenschappelijk Onderhoud tijdens de hoorzitting van de commissie voor de bezwaarschriften in februari met zijn uitspraken meer vragen opgeroepen dan dat hij helderheid bracht. De coniferen midden op het kerkhof zouden de graven ondermijnen, maar dat is schromelijk overdreven. Alleen de coniferen die graven ondermijnen of slecht zijn zouden gekapt worden, maar dat bleek tijdens de klankbordbijeenkomst op 10 november toch weer anders te liggen. Dat de hulst bij de ingang in de knel zou komen door een lindeboom langs de laan is geen correcte weergave van de werkelijkheid, om maar eens wat te noemen. Verder zouden er zeker geen beeldbepalende bomen in het geding zijn. Uit de rapportage van adviesbureau Eelerwoude bleek onlangs echter dat het wel degelijk gaat om een aantal beeldbepalende bomen, namelijk de atlasceder, vier grote coniferen midden op het oudste deel van het kerkhof, en enkele die langs de Bornsestraat staan. Verwarrend allemaal.

Eigenlijk is alles begonnen met de ondoordachte kap van tientallen rododendrons in het voorjaar van 2009. Er is niet goed over nagedacht en men had beter kunnen wachten tot alle vergunningen rond waren. Volgens een bestuurder van de VGO is er vergif aangebracht op de stobben om opnieuw uitlopen te voorkomen. Dat vind ik bijzonder kwalijk, omdat het een nodeloze actie was. Er bestaat apparatuur om wortelresten weg te vrezen, en die zal ook ingezet worden zodra de kap van bomen achter de rug is. Bovendien gaat het hier om een natuurrijk gebied waar het gebruik van gif al helemaal niet op zijn plaats is. In april van dit jaar gaf het verenigingsbestuur aan dat de groencommissarissen van vereniging met de kap van de rododendrons en de manier waarop een en ander is uitgevoerd ‘helaas’ geen bemoeienis hebben gehad. De gemeente weerspreekt dat echter. Hoogst merkwaardig allemaal en bepaald niet bevorderlijk voor het vertrouwen.

In de ban van het gif

‘Onkruid vergaat niet’, heet het, maar onkruidverdelgers weten er wel raad mee. Tot begin deze maand stonden tegen het hek dat de oude begraafplaats scheidt van de Bornsestraat een flink aantal wilde planten, vooral stinkende gouwe, die maandenlang gebloeid heeft met fraaie, gele bloemen. Ook elders op het gedeelte van het kerkhof dat in bezit is van de Vereniging Gemeenschappelijk Onderhoud, een strook aan de noord- en westkant, sneuvelde inheemse flora, o.a. een jonge vlier. Enkele weken geleden is daar gespoten met een verdelgingsmiddel met een traag werkende stof, zodat het even duurde voordat de gevolgen volledig aan het licht kwamen. De trage werking duidt op het gebruik van glysofaat, het werkzame middel in Round Up. Dat is tegenwoordig een veelgebruikt gif, niet alleen in de land- en tuinbouw, maar ook bij veel gemeenten en particulieren is het populair geworden om stoep en tuinpad van groen te ontdoen. Het middel heeft de naam veilig te zijn voor zowel mens als milieu, omdat het vrij snel zou worden afgebroken. Er duikt echter steeds meer informatie op waaruit afgeleid kan worden dat dit bepaald geen onschuldig middel is. In regio’s in Argentinië, waar het gebruik hoog is vanwege sojateelt, zit het aantal gevallen van kanker, geboorteafwijkingen, long- en huidziekten sterk in de lift. Vorig jaar brachten bezorgde Argentijnse onderzoekers naar buiten dat embryo’s van amfibieën die in contact waren gebracht met een zeer sterk verdunde oplossing van glysofaat een kleinere kop en een afwijkend zenuwstelsel ontwikkelden. ‘Het is duidelijk dat glyfosaat niet onschadelijk is en dat het niet afbreekt, maar zich opstapelt in cellen’, aldus een van de onderzoekers. ‘Men kan er vanuit gaan dat wat met amfibieën gebeurt ook met mensen kan gebeuren.’

Wie thuis het eigen milieu wil verpesten moet dat natuurlijk helemaal zelf weten, maar in dit geval gaat het om de openbare ruimte. Je moet er toch niet aan denken dat je daar onwetend een met vergif behandelde bloem of blad aanraakt, of juist voorbij loopt op de stoep tijdens een bespuiting. Waarom men vergif gebruikt om zich van een paar onwelgevallige plantjes te ontdoen is mij helemaal een raadsel  Het probleem is toch simpel op te lossen met een schoffel? Of is de VGO zo in de ban geraakt van het ‘onschuldige’ glysofaat dat zij niet anders meer weet? [NB zie naschrift] Het is immers niet de eerste keer dat het door of in opdracht van de vereniging gebruikt wordt, want vorig jaar werd het ook uit de kast gehaald om te voorkomen dat de tientallen gekapte rododendrons opnieuw zouden uitlopen. Je gaat je zo langzamerhand afvragen welke waarde de VGO toekent aan de natuur in deze bijzondere en soortenrijke stadsoase.

Naschrift: Tijdens de bijeenkomst van de klankbordgroep op 10 november bleek dat de VGO geen opdracht heeft gegeven om gif te spuiten op de wilde planten langs het hek aan de Bornsestraat. Dat was een initiatief van een werknemer van een onderhoudsbedrijf dat werkzaamheden op de begraafplaats uitvoerde. Deze persoon handelde geheel op eigen gelegenheid, aldus een woordvoerder van de VGO, en hij is inmiddels ter verantwoording geroepen.