Met roofvogelshow bij ‘Vogelvlucht’ maakt MHHK bijzondere keuze

De officiële presentatie van het kunstproject ‘Vogelvlucht’, een digitale expositie van het Hengelose internetmuseum MHHK, werd gistermiddag afgesloten met een roofvogelshow. Daar ben ik beslist geen liefhebber van. Ik houdt van vrije vogels, die de lucht doorklieven zoals hen dat goed dunkt. Bij roofvogelshows worden vogels getoond die gevangen worden gehouden. In mijn ogen zijn dat sneue vogels, die alleen op de wieken mogen als hun baasje dat goed vindt. Voor commerciële doeleinden en het vermaak van mensen, die zich vaak niet bewust zijn van wat zij zien. Dat is een treurig lot, voor elke vogel.

   Een kerkuil in een kooitje: wie de vrijheid lief heeft 

   loopt hier niet warm voor

Als ik daar even aan voorbij ga kan ik toch wel enige bewondering opbrengen voor de gewaagde combinatie van een roofvogelshow met het kunstproject Vogelvlucht, waaraan louter Hengelose kunstenaars deelnemen. Bij de start van het project werd aan de kunstenaars als inspiratiebron een gedicht van stadsdichter John Heymans meegegeven, dat eveneens ‘Vogelvlucht’ getiteld is. Het gedicht verhaalt over een duif die op vleugelslag zoekt naar een hoger perspectief, tussen de Hengelose torens vliegt en uiteindelijk landt op het plein. Een vrije vogel, daar zou je je als kunstenaar in kunnen herkennen. En vervolgens worden bij de presentatie van het resultaat door het museum onvrije vogels uit de hoed getoverd: wat een contrast!

Maar dat is nog niet alles. Ingewijden weten dat de Hengelose kunstsector verdeeld is over een belangrijk onderwerp als de vrijheid van meningsuiting. Bestuurders van stichting Ateliers ’93 schreven kort na de eeuwwisseling een dreigbrief om te voorkomen dat pijnlijke zaken uit het verleden besproken zouden worden. Daarmee werd het verleden een taboeonderwerp. Nog steeds is deze aantasting van een fundamenteel recht een heikele kwestie. Je kunt er maar beter je mond over houden. Dat is bizar, want van kunstenaars zou je mogen verwachten dat zij het vrije woord een warm hart toedragen, en dat zij zich er bewust van zijn wat het betekent als een kliekje van kunstenaars/bestuurders gaat bepalen waar anderen het wel en niet over mogen hebben. Het kunstproject Vogelvlucht openbaart nu wat er in de Hengelose kunstsector is gebeurd: een verschuiving van vrijheid naar onvrijheid. Wat een treurige toestand!

Roofvogelshows zijn de laatste jaren flink in aantal gegroeid. Ze worden vaak gebruikt om mensen ergens naar toe te lokken, want veel mensen zijn onder de indruk van deze prachtige vogels. Maar de Werkgroep Roofvogels Nederland (WRN) is faliekant tegen het gebruik (beter gezegd: misbruik) van roofvogels voor commerciële doeleinden, waaronder roofvogelshows. Ook de Vogelbescherming en de Vogelwerkgroep Twente spraken zich uit tegen shows met roofvogels en uilen, en met hen nog meer dan 100 andere organisaties. De nadelen van deze shows zijn groot. De betroffen roofvogels en uilen leven onder omstandigheden die zelfs in de verste verte niets te maken hebben met hun natuurlijke leefwijze. Ter vermaak van het publiek moeten ze kunstjes doen. Ze zitten het grootste deel van de tijd opgesloten. Als exoten en gekruiste soorten ontsnappen, dan kunnen zij een belasting vormen voor de natuur. Meer informatie over de nadelen van roofvogelshows is te vinden op de informatieve site van de WRN.

Kunstproject S.O.S. roept weerstand op vanwege ‘bloedende’ elzen

Project S.O.S. oogt sympathiek, maar lijkt niet goed doordacht

Wie achter het Hengelose ziekenhuis de Aletta Jacobslaan afrijdt kan zich sinds dinsdag verbazen over ‘bloedende’ elzen in de berm. De stobben van tientallen gemeentelijke elzen die daar eerder dit jaar zijn gekapt, zijn met rode verf bestreken, net alsof ze bloeden. Dit is een actie in het kader van het deelproject 'S.O.S.', dat onderdeel uitmaakt van de projectenreeks ‘De Ingreep’ van kunstenaars van Stichting Ateliers ’93. De gedachte erachter is dat als bomen zouden bloeden, net zoals wijzelf, we niet zo gemakkelijk tot kappen over zouden gaan. Op de achtergrond speelt het verhaal van de mogelijke kap van 8000 gemeentelijke bomen vanwege bezuinigingen, dat vorige herfst onrust veroorzaakte. De kunstenaars maken zich daar zorgen over, zo blijkt uit de facebook pagina van de stichting.*

Deze opvallende en originele kunstuiting roept evenwel onbegrip en weerstand op. Sommige mensen wisten dinsdagochtend niet wat ze zagen. Het leek wel of er een idioot bezig was geweest, zegt één van hen. Ze vinden het geen gezicht. Het woord vandalisme valt zelfs. Dat dit kunst zou zijn gaat er niet in. Kunstenaars hebben hun huiswerk niet goed gedaan, is nog de mildste kritiek. Ook is er bezorgdheid over de invloed van de verf op de toestand van de elzen. De bomen zijn weliswaar gekapt omdat ze door bouwwerkzaamheden te lijden hebben gehad, maar het was de bedoeling van de gemeente dat ze opnieuw zouden uitlopen. Dat gaat doorgaans heel goed bij elzen. Het zou jammer zijn als de verf daarop een negatieve invloed zou hebben. Ook de gemeente Hengelo is niet blij met deze ontwikkeling. De gemeente was zelfs niet eens op de hoogte en heeft geen toestemming voor de verfactie verleend. Daar willen we ook geen medewerking aan verlenen, aldus ambtenaar Oude Lenferink. De gemeente zal de zaak gaan onderzoeken.

Hoewel ik sympathie koester voor de wens van de kunstenaars om mensen zorgvuldiger met bomen om te laten gaan, vind ik de manier die hier gekozen is niet acceptabel. Er is klaarblijkelijk geen toestemming van de eigenaar van de betreffende bomen, de gemeente, en dan kan dit inderdaad gezien worden als een daad van vandalisme. Ateliers’93, een door de gemeente gesubsidieerde organisatie, heeft in het verleden al vaker de wet- en regelgeving aan de laars gelapt, ook ten nadele van de gemeente, en is daar tot nu toe steeds mee weg gekomen. Ik ben benieuwd of de gemeente het dit keer aandurft om grenzen te stellen.

Naschrift: Ook TCTubantia van 16-5-2012 berichtte over deze actie onder de titel 'De bomen bloeden...'. Daarbij stelde een van de kunstenaars, Nicole van Heeswijk, dat de verf na één hoosbui weg is. Dat blijkt echter niet zo te zijn.
* Opmerkelijk genoeg blijkt commentaar en reacties op dit onderdeel inmiddels verwijderd te zijn.