Mensenrechten gelden ook in Nederland

Het is vandaag 65 jaar geleden dat de Universele Verklaring voor de Rechten van de Mens door een groot aantal landen werd ondertekend. We moeten deze belangrijke rechten, zoals de vrijheid van meningsuiting en het recht op een eerlijk proces, in ere houden. Dat gaat niet vanzelf, en daarom is het belangrijk om bij deze verjaardag stil te staan en iets te doen voor mensen die gedupeerd zijn wegens het schenden van hun fundamentele rechten. Voor een aantal van hen organiseert Amnesty International deze maand een wereldwijde schrijfmarathon, waaraan naar verwachting meer dan een miljoen mensen in bijna 80 landen zullen deelnemen. Het gaat bijvoorbeeld om de vrijlating van de Saudische Mohammad al-Qahtani die vastzit omdat hij een mensenrechtenorganisatie heeft opgericht, en om gerechtigheid voor Yorm Bopha uit Cambodja, die een jaar geleden tot drie jaar veroordeeld werd vanwege haar geweldloze strijd tegen gedwongen huisuitzettingen, maar ook voor Miriam Lopez uit Mexico, die gemarteld en verkracht is door militairen. Meer informatie over deze schrijfactie is te vinden op de landelijke site van Amnesty.

    In het pand Nieuwstraat 6 kan iedereen zich aansluiten bij de internationale
schrijfactie van Amnesty dankzij de vrijwilligers van de afdeling Hengelo

Hengelo heeft een actieve afdeling van Amnesty met 22 enthousiaste vrijwilligers. De afdeling wist voor deze schrijfmarathon tijdelijk een leegstaand winkelpand aan de Nieuwstraat op nr. 6 te betrekken. Op alle woensdagen en zaterdagen tot en met 21 december kan iedereen die dat wil daar kant en klare brieven ondertekenen, waarin gevraagd wordt om vrijlating van gewetensgevangenen of vervolging van schenders van mensenrechten. De winkel is open van 11 tot 17 uur.

Bij de tiende verjaardag van de Universele Verklaring, in 1958, zei Eleanor Roosevelt, de weduwe van de grote Amerikaanse president Roosevelt, dat de mensenrechten volgens haar beginnen op kleine plaatsen: in kantoren, fabrieken en werkplaatsen. Zij vond dat mensenrechten door de gemeenschap gedragen moeten worden, ook in alledaagse situaties. Anders hebben ze weinig betekenis. Dat betekent dat we elkaar die rechten moeten gunnen, overal waar we onder elkaar verkeren. We zouden elkaar niet de mond moeten snoeren omdat een bepaalde boodschap ons onwelgevallig is. Toch gebeurt dat soms, ook in Hengelo.

Opvallend is dat we bij mensenrechten denken aan de andere kant van de wereld, niet aan de situatie in ons eigen land. Dat blijkt uit publieksonderzoek van het College voor de Rechten van de Mens, aldus Trouw van vandaag. “Nederlanders herkennen de mensenrechten niet als hun eigen recht of dat van een ander in het geding is”, aldus voorzitter Laurien Kosters. Drie op tien kunnen spontaan geen enkel mensenrecht noemen. Als je je rechten niet kent weet je ook niet wanneer ze onder druk komen te staan. Kosters: “Men denkt dat het allemaal goed geregeld is met onze mensenrechten, maar uit recente voorbeelden blijkt dat mensenrechten nog regelmatig onderwerp van discussie zijn.” We moeten alert blijven, want altijd zullen er mensen zijn die anderen de rechten willen ontzeggen die zij voor zichzelf wel opeisen.

Herdenking staatsgreep tegen Allende in Lambooijhuis

Eergisteren vond in kunstenaarssociëteit Lambooijhuis in Hengelo de opening plaats van een bijzondere expositie. Het ging om de herdenking van de coup van Pinochet tegen de wettig gekozen president van Chili Allende. Dat was op 11 september precies 40 jaar geleden. De hele maand november is de expositie te zien met o.a. foto’s van Allende op De Dag, en zijn enkele dagen na de coup in Washington vermoorde minister van buitenlandse zaken Orlando Letelier.

  Het late zondagmiddaglicht weerspiegelt de ruiten van het Lambooijhuis

  op een foto van president Allende (l) op 11 september 1973

Allende zette zich in voor een Chili dat meer kansen zou geven aan mensen aan de onderkant van de samenleving. Dat viel in slechte aarde bij het rijke deel van de bevolking, zoals grootgrondbezitters. Die zetten de middenklasse op tegen het socialistische experiment van Allende, waardoor de samenleving ontwricht dreigde te raken. Op 11-9-1973 greep een militaire junta de macht, en startte een harde repressie. Allende pleegde zelfmoord, waarna Pinochet 17 jaar lang aan de macht bleef. Er zijn in die tijd 300.000 mensen opgepakt, waarvan er 30.000 langdurig gevangen gezet zijn. Van deze groep zijn er zo’n 20.000 gemarteld. Circa 2000 mensen zijn vermoord, en er zijn 1000 vermisten.

De dag 11 september 1973 is vergelijkbaar met wat 10 mei 1940 was voor ons land. In beide gevallen een machtsovername door een horde gewetenloze figuren, hoewel de uitwerking verschillend was. In Chili volgde meteen terreur, terwijl de nazi’s zich in ons land in het begin nog gedeisd hielden. Maar het aantal doden was hier in Nederland uiteindelijk heel veel groter dan in Chili, wat voor een groot deel veroorzaakt werd door de vervolging van de Joodse bevolking. Misschien dat de nabijheid van de oorlog in de tijd en de enorme effecten van de nazistische repressie het mogelijk hebben gemaakt dat in de jaren 70 Chileense vluchtelingen in ons land met open armen ontvangen werden. Kom daar nu maar eens om!

Hoewel het Lambooijhuis een kunstenaarssociëteit is, spotte ik maar één beeldend kunstenaar. Misschien was er ook een dichter, en in elk geval enkele muzikanten, zoals Ivan Vargas, die zo prachtig “gracias por la vida” (bedankt voor het leven) zong, heel indrukwekkend. Patricia Dávila Carvacho, een van de velen die na de staatsgreep naar Nederland vluchtte, vertelde hoe onder Pinochet heel langgerekte muurschilderingen gemaakt werden, omdat de schilders niet hoger kwamen dan iemand kon schilderen die op de schouder van een ander stond. Die schilderingen verhaalden van wat er gebeurd was. Ze riep kunstenaars op om het verleden vast te leggen.

Stichting Ateliers ’93 is morsdood

Hier klopt iets niet

Voor velen kwam het als een verrassing: kunstenaarsinitiatief stichting Ateliers ’93 is uit haar lijden verlost. Na een langdurig ziekbed van 12 jaar werd zij op 3-9-2013 opgeheven. Uit informatie van de Kamer van Koophandel bleek dat het ging om een zogenaamde turboliquidatie. Bij de Kamer is gemeld dat er geen vermogen, positief of negatief, meer in de stichting zit. Een vereffenaar en een melding in een dagblad is in dat geval niet vereist. De stichting wordt dan zonder verdere plichtplegingen opgeheven verklaard.

Maar hier klopt iets niet: de stichting, die 17 kunstenaarsateliers verhuurt, huurt zelf 1000 m2 commerciële ruimte van projectontwikkelaar EMGA. Het contract is aangegaan per 1-1-2009 en loopt door na 1-1-2014. Het contract is niet rechtsgeldig opgezegd, aldus dhr. Goudszwaard van EMGA. Ateliers ’93 heeft van EMGA een prima nieuwe regeling voor 2014 aangeboden gekregen met een sterk verlaagde huur, maar die is door het bestuur afgewezen. Goudszwaard vreest dat na 1 januari a.s. de huur niet meer betaald zal worden en sluit niet uit dat EMGA de twee bestuurders in dat geval persoonlijk aansprakelijk zal stellen. Dat lijkt mij geen slecht idee.

We mogen het niet weten

In de contacten tussen het bestuur van Ateliers ’93 en EMGA werd de opheffing wekenlang verzwegen. Pas twee weken geleden kwam de aap uit de mouw en werd Emga van de opheffing op de hoogte gesteld. Zelf had ik gisteren contact met ex-werkneemster en woordvoerster van de geliquideerde stichting José Verstappen, die weigerde uitleg te geven over de opheffing. Ook bleek gisteren dat de gemeente, de subsidiegever van Ateliers ’93, niet van de opheffing op de hoogte is. Beleidsambtenaar Cultuur Klaske Buis was verbaasd en wist van niets. Ook een van de onderhuurders, Derya Zenginoglu, tevens raadslid voor Burgerbelangen, zei gisteren niet op de hoogte te zijn. De site en de facebookpagina van de stichting zwijgen als het graf over de liquidatie.

Het ziekbed van Ateliers ‘93

Onder kunstenaars, 2011, houtskool op papier, ©. Dit is het meest pijnlijke en

confronterende groepsportret van Hengelose kunstenaars dat ooit gemaakt is.

Twaalf jaar geleden kregen wanbetalers veel invloed op het bestuur van deze sociale verhuurder van atelierruimte. Het gevolg was dat de penningmeester onder druk werd gezet om af te treden. Hij werd vervangen door iemand die bewezen had dat zij niet met geld kon omgaan. De voormalige penningmeester kreeg eind 2002 een dreigbrief van het stichtingsbestuur, dat bijna geheel uit kunstenaars bestond. Het bestuur beval hem om voortaan te zwijgen over het verleden, want anders zou het huurcontract van zijn atelier ontbonden worden. Ik verbaas me er nog steeds over dat kunstenaars vijanden werden van de vrijheid van meningsuiting, terwijl zij voor hun werk afhankelijk zijn van diezelfde vrijheid. Je zou toch anders verwachten.

Oppositie was niet langer mogelijk en de stichting gleed onder invloed van onprofessioneel gedrag, in het bijzonder door een gebrek aan een moreel kompas, steeds verder af. De bestuursnotulen van eind 2002 meldden dat de schoondochter van een van de bestuurders bereid was gevonden om een wettelijk verplichte accountantscontrole uit te voeren die bedoeld was om te toetsen of een subsidieregeling juist was uitgevoerd. Dat was geheel tegen de regels in. Ik vraag me af of er daar ook iets onder de pet gehouden werd, en zo ja, wat dat dan was. Hoe lang ging dat door?

Eind 2005 vond een vergadering plaats over de toekomst van Ateliers ’93. Een bestuurder intimideerde daar aanwezige onderhuurders door een kritische kunstenaar opdracht te geven om de vergadering te verlaten. Als hij niet verdween, dan zou de bestuurder de politie bellen, zo liet hij weten. Deze kunstenaar werd onder druk gezet om zijn atelier te ontruimen. Begin 2007 dreigde het bestuur met een buitengerechtelijke ontruiming en liet alle sloten van het pand vervangen, zodat zijn atelier voor hem onbereikbaar werd.

In 2009 gaven bestuurders Marcel G. en Anita H. een valse verklaring af bij de Kamer van Koophandel, waarbij gesteld werd dat zij in 2008 bestuurder werden bij stichting Ateliers ’93, terwijl dat in werkelijkheid plaatsvond in 2004, resp. 2006.

Waarom werd Ateliers ’93 opgeheven?

Voor veel mensen zal het een raadsel zijn waarom stichting Ateliers ’93 als bij donderslag is opgeheven. In de vorige week ter visie gelegde conceptnota Kunst en Cultuur 2014-2020 staat Ateliers ’93 immers nog genoemd als aanvullende kunstinstelling, die voor 2014 een subsidie mag verwachten van €5680. Begin dit jaar heeft het CDA zich nog sterk gemaakt voor deze kunstenaarsorganisatie door het college van b&w op te roepen mee te werken aan het realiseren van betaalbare huisvesting per 1-1-2014. Er zou dan een probleem gaan ontstaan, omdat de door de gemeente gesubsidieerde huurperiode voorbij was. Maar voor wie weet heeft van onbehoorlijk bestuur, zoals hierboven beschreven, is het niet echt een verrassing. Als je een capabele penningmeester eruit werkt en vervangt door een nitwit, als je het onmogelijk maakt om kritische vragen te stellen, als je als bestuurder niet je verantwoordelijkheid durft te nemen, dan is dat vragen om moeilijkheden. Je brengt daarmee je organisatie in steeds slechter vaarwater. Door het niet toelaten van kritiek schiep het bestuur van Ateliers ’93 een een situatie, waarin men dacht de wijsheid in pacht te hebben. Dat blijkt nu ineens niet zo te zijn. De voormalige bestuurders, die de stichting geliquideerd hebben, zitten dieper in de moeilijkheden dan ooit.

De gemeente lijkt machteloos, maar is het niet

Al sinds begin 2007 heb ik onbehoorlijk bestuur bij Ateliers ’93 meermaals onder de aandacht gebracht van de gemeente. Ik heb er daarbij op aan gedrongen in te grijpen. Tijdens de vorige collegeperiode heeft toenmalig wethouder van Cultuur dhr. Ter Ellen in 2008 toegezegd dat hij de bestuurders voor zou houden dat zij integer dienen te handelen en de wet- en regelgeving dienen na te leven. Dat leidde tot niets, want binnen de kortste keren werd de wet opnieuw overtreden. De gemeente was daarvan op de hoogte, maar deed niets. Wethouder Mulder is sinds maart van dit jaar op de hoogte van de misstanden uit het vorige decennium. Helaas vond hij het niet nodig om met een klokkenluider een gesprek aan te gaan. Op 25 juni j.l. verdedigde hij in de commissie Sociaal het bestuur van Ateliers ’93 nog door o.a. te suggereren dat er sprake zou zijn van “min of meer persoonlijke problematiek” tussen mij en het bestuur van Ateliers ’93. De wethouder beschikte op dat moment echter over documenten waaruit onmiskenbaar blijkt dat bestuurders van Ateliers ’93 zich in het verleden schuldig hebben gemaakt aan o.a. illegale repressie en liegen tegen de Kamer van Koophandel.

Gaan we op herhaling?

Ateliers ’93 heeft voor 28 oktober a.s. een gezamenlijk fractiespreekuur aangevraagd om de penibele huisvestingssituatie met de raadsleden te bespreken. Zij hopen op steun van de gemeente. De situatie lijkt veel op die in de herfst van 2008. Toen leverde druk op de raadsleden een huursubsidie op van minimaal €50.000, waardoor de huren voor de kunstenaars na de verhuizing per 1-1-2009 van een slooppand naar het huidige pand betaalbaar bleven. Dat is nu ook de inzet. Ik zou het zeer onverstandig van de gemeente vinden als er opnieuw onbekommerd steun wordt gegeven, zoals in 2008 het geval was. Nog nooit heeft de top van Ateliers ’93 zich moeten verantwoorden voor de wanprestaties die in een reeks van jaren geleverd zijn.

Volgens dhr. Goudszwaard van EMGA bestaan er plannen om vanuit de puinhopen van Ateliers ’93 een nieuwe organisatie op te tuigen. Ik zie geen heil in een nieuwe organisatie. Ik denk dat er een andere weg gekozen moet worden, als de gemeente deze groep in de steek gelaten kunstenaars uit de nood wil helpen. Het beste lijkt mij om de groep onder te brengen bij de stichting Woon- en Werkruimte Kunstenaars. Dat is een solide en vertrouwenwekkende organisatie zonder schandalen. Daar kan eventueel een pand aan toevertrouwd worden. Dat zou ook het huidige pand kunnen zijn. De gemeente moet zien te voorkomen dat aan knoeiers nog meer subsidie verspild wordt. Speciaal in deze barre tijd van voortdurende bezuinigingen is het belangrijk om te zorgen dat subsidie goed besteed wordt.

De puinhoop is te groot geworden

Deze informatie heb ik op internet geplaatst om iedereen te informeren die banden had met de geliquideerde stichting Ateliers ’93 te Hengelo, en niet op de hoogte is van de liquidatie. TCTubantia zal hierover pas volgende week publiceren. Er komen ongetwijfeld nog meer onthullingen. Op dit weblog zijn ze te volgen.

Het is te hopen dat de gemeente dit keer niet wegkijkt en opnieuw doet alsof er niets aan de hand is. De puinhoop is inmiddels te groot geworden om te bagatelliseren. Bestuurders van gesubsidieerde instellingen dienen integer te handelen en de wet- en regelgeving na te leven. De gemeente zou dat een zorg moeten zijn.

Update per 16-12-2013: een puinhoop in het kwadraat

Hierboven schreef ik dat de puinhoop rond Ateliers '93 te groot is geworden om te bagatelliseren, maar niets blijkt minder waar. In een gesprek vorige maand met wethouder van Financiën en Cultuur Wieger Mulder, eveneens van de locale partij Burgerbelangen, bleek dat hij het niet met mij eens is als ik ex-bestuurders van Ateliers '93 onbetrouwbaar en incompetent noem. Toch beschikt de wethouder over bewijzen van hun leugenachtigheid, en is het evident dat zij uit angst hun organisatie hebben opgedoekt. Ik verbaas me er dan ook niet over dat de gemeente steun verleent aan een nieuw in het leven geroepen stichting Ateliers '93, die op 28 november het licht zag. Gelukkig wel met een ander bestuur, maar zonder dat er iets geleerd is van het verleden. Hoe lang kan dat goed gaan?

Op 10 december 2013 ontvingen alle fractievoorzitters van de gemeenteraad van Hengelo ernstige aantijgingen aan mijn adres van een lid van de gemeenteraad, wier gedrag ik bekritiseerd had. Klaarblijkelijk zijn er in Hengelo bestuurders die geen behoefte hebben aan betrokken burgers. Ik heb geprobeerd misstanden aan de kaak te stellen, maar dat werd niet gewaardeerd. Integendeel, ik ondervond alleen tegenwerking. Mijn motivatie om mij in te zetten voor een beter Hengelo is inmiddels tot een dieptepunt gedaald. Ik heb dan ook besloten daar geen energie meer in te stoppen. Dit weblog stopt op 10 december met mijn stelling dat mensenrechten ook gelden in Nederland, dus ook in Hengelo. Dat lijkt een open deur, maar is geen vanzelfsprekendheid zo is mij gebleken.

Update 21-3-2014: lente!
De definitieve uitslag van de gemeenteraadsverkiezing wijst uit dat Burgerbelangen, de partij van het hierboven genoemde raadslid, gehalveerd is.  De persoon in kwestie verdwijnt uit de raad, en ook wethouder Mulder mag wat anders gaan doen. Een mooi resultaat. Hoera voor de democratie!

Zie ook Waar is het vermogen van Ateliers '93? en Verwarring omtrent de ondergang van Ateliers '93

Met roofvogelshow bij ‘Vogelvlucht’ maakt MHHK bijzondere keuze

De officiële presentatie van het kunstproject ‘Vogelvlucht’, een digitale expositie van het Hengelose internetmuseum MHHK, werd gistermiddag afgesloten met een roofvogelshow. Daar ben ik beslist geen liefhebber van. Ik houdt van vrije vogels, die de lucht doorklieven zoals hen dat goed dunkt. Bij roofvogelshows worden vogels getoond die gevangen worden gehouden. In mijn ogen zijn dat sneue vogels, die alleen op de wieken mogen als hun baasje dat goed vindt. Voor commerciële doeleinden en het vermaak van mensen, die zich vaak niet bewust zijn van wat zij zien. Dat is een treurig lot, voor elke vogel.

   Een kerkuil in een kooitje: wie de vrijheid lief heeft 

   loopt hier niet warm voor

Als ik daar even aan voorbij ga kan ik toch wel enige bewondering opbrengen voor de gewaagde combinatie van een roofvogelshow met het kunstproject Vogelvlucht, waaraan louter Hengelose kunstenaars deelnemen. Bij de start van het project werd aan de kunstenaars als inspiratiebron een gedicht van stadsdichter John Heymans meegegeven, dat eveneens ‘Vogelvlucht’ getiteld is. Het gedicht verhaalt over een duif die op vleugelslag zoekt naar een hoger perspectief, tussen de Hengelose torens vliegt en uiteindelijk landt op het plein. Een vrije vogel, daar zou je je als kunstenaar in kunnen herkennen. En vervolgens worden bij de presentatie van het resultaat door het museum onvrije vogels uit de hoed getoverd: wat een contrast!

Maar dat is nog niet alles. Ingewijden weten dat de Hengelose kunstsector verdeeld is over een belangrijk onderwerp als de vrijheid van meningsuiting. Bestuurders van stichting Ateliers ’93 schreven kort na de eeuwwisseling een dreigbrief om te voorkomen dat pijnlijke zaken uit het verleden besproken zouden worden. Daarmee werd het verleden een taboeonderwerp. Nog steeds is deze aantasting van een fundamenteel recht een heikele kwestie. Je kunt er maar beter je mond over houden. Dat is bizar, want van kunstenaars zou je mogen verwachten dat zij het vrije woord een warm hart toedragen, en dat zij zich er bewust van zijn wat het betekent als een kliekje van kunstenaars/bestuurders gaat bepalen waar anderen het wel en niet over mogen hebben. Het kunstproject Vogelvlucht openbaart nu wat er in de Hengelose kunstsector is gebeurd: een verschuiving van vrijheid naar onvrijheid. Wat een treurige toestand!

Roofvogelshows zijn de laatste jaren flink in aantal gegroeid. Ze worden vaak gebruikt om mensen ergens naar toe te lokken, want veel mensen zijn onder de indruk van deze prachtige vogels. Maar de Werkgroep Roofvogels Nederland (WRN) is faliekant tegen het gebruik (beter gezegd: misbruik) van roofvogels voor commerciële doeleinden, waaronder roofvogelshows. Ook de Vogelbescherming en de Vogelwerkgroep Twente spraken zich uit tegen shows met roofvogels en uilen, en met hen nog meer dan 100 andere organisaties. De nadelen van deze shows zijn groot. De betroffen roofvogels en uilen leven onder omstandigheden die zelfs in de verste verte niets te maken hebben met hun natuurlijke leefwijze. Ter vermaak van het publiek moeten ze kunstjes doen. Ze zitten het grootste deel van de tijd opgesloten. Als exoten en gekruiste soorten ontsnappen, dan kunnen zij een belasting vormen voor de natuur. Meer informatie over de nadelen van roofvogelshows is te vinden op de informatieve site van de WRN.

Expositie Hengelose kunstenaars op Buitenplaats de Houtmaat

Bericht aan de reizigers (detail) in een natuurlijke omgeving bij Buitenplaats de Houtmaat

Eind vorige week werd in het parkbos van de Houtmaat een buitenexpositie opengesteld, waar 52 werken te zien zijn van 32 locale beeldend kunstenaars. Onder de titel Plaatsbepaling is dit de eerste editie van de hiermee in het leven geroepen Hengelo Biënnale. De organisatie berust bij Bureautje Voorwaarts, dat sinds vorig jaar, als reactie op de bezuinigingen van de gemeente op kunst, aan professionele kunstenaars een platform biedt door het organiseren van tentoonstellingen op bijzondere locaties. Plaatsbepaling is tot stand gekomen zonder subsidie, in tegenstelling tot de tegelijkertijd lopende Twente Biënnale in Enschede. De expositie is te zien tot en met 9 juni, dagelijks van 10 tot 20 uur. Inmiddels is de expositie verlengd t/m 16 juni, zie Hengelo Biennale Houtmaat met week verlengd.

Mijn bijdrage aan Plaatsbepaling bestaat uit het werk ‘Bericht aan de reizigers’ uit 1996, dat voor het laatst te zien was in 2006 in het voormalige slachthuis van Oldenzaal. Hier staat het midden in de natuur. Het werk bestaat uit drie samengestelde boomvormige delen, elk opgebouwd uit hout en zink. Op het hout zijn zinken blaadjes bevestigd, waarop namen van kinderen zijn gegraveerd. Zoals van Joodse kinderen die aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog vanuit Duitsland naar ons land zijn gevlucht en stierven in nazi-concentratiekampen. Daarnaast gaat het om kinderen van vluchtelingen die in de jaren ‘90 naar ons land kwamen, en tenslotte om namen van Nederlandse kinderen die geboren zijn in het jaar dat Tjernobyl ontplofte (1986). Aan de voet ligt achtereenvolgens lydiet, stenen van allerlei kleur, en witte kwarts. Lydiet, een zwarte steensoort die ook wel toetssteen wordt genoemd, werd in de Oudheid gebruikt om de zuiverheid van goud te meten.

Hoe gaan we om met vluchtelingen, en is het denkbaar dat onze eigen kinderen ooit vluchteling zouden kunnen worden? Hoe verantwoordelijk voelen wij ons voor hun toekomst? Daarover na te denken kan tot een plaatsbepaling leiden. De vraag hoe wij om willen gaan met vluchtelingen staat juist nu weer in het middelpunt van de belangstelling. Ons land krijgt steeds meer kritiek van o.a. de VN over de behandeling van vluchtelingen. Jaarlijks worden er duizenden gevangen gezet alsof ze crimineel zijn. Amnesty International is een petitie gestart (www.ikschaammediep.nl) om te bereiken dat het vluchtelingenbeleid humaner wordt. Zij vraagt ons om een plaatsbepaling.

Anninksschool adopteert herdenkingsmonument 68 jaar na bevrijding Hengelo

  Leerlingen bij het herdenkingsmonument voor het Hengelose stadhuis

Vandaag werd de bevrijding van Hengelo herdacht, die zich 68 jaar geleden voltrok. Engelse en Canadese troepen verdreven op 3 april 1945 de Nazi’s en bevrijdden onze stad daarmee van de terreur.  Vrijheid hergeven vroeg het offer van hun leven, zo staat nog steeds te lezen op het herdenkingsmonument bij het stadhuis. Het is een goed gebruik dat het monument, een kunstwerk van Pieter de Monchy uit 1965, jaarlijks geadopteerd wordt door een basisschool, en dat de overdracht plaatsvindt op de dag van de bevrijding. Vanochtend om 9 uur stonden tientallen leerlingen bij het monument. Het was koud, de temperatuur lag net boven het vriespunt, maar de stralende zon gaf de ceremonie iets feestelijks mee. De Dr. A. Kuyperschool gaf de adoptie over aan de Anninksschool. Kinderen lazen eigen gedichten voor over de oorlog, de vervolging van Joden en Anne Frank, en ze legden met burgemeester Sander Schelberg een krans. Nu de mensen die de oorlog bewust hebben meegemaakt langzaamaan uit ons midden verdwijnen is het goed dat jonge mensen even stil staan bij wat er destijds gebeurd is. De gevolgen van grootschalige intolerantie en repressie en de offers om dat teniet te doen mogen niet vergeten worden. Het zijn verhalen waar we zoveel van kunnen leren, ook in tijden van vrede.

Een stukje van het vernielde monument aan het Bevrijderslaantje

Hengelo heeft nog een ander monument dat onze bevrijders herdenkt. Het ligt aan het Bevrijderslaantje in Thiemsland. Het bestaat uit vier glasplaten van bijna een meter hoog en drie meter lang. Op het glas zijn subtiel de namen te lezen van de legereenheden die bijgedragen hebben aan de bevrijding van onze stad. In commemoration of our liberators – ter herdenking aan onze bevrijders – dat was er tot voor kort te lezen. In het weekend van 23/24 maart is er een aanslag gepleegd op dit monument, waarbij een van de glasplaten is verwoest. Misschien is ‘aanslag’ een te groot woord voor een actie die waarschijnlijk voortkomt uit dronkenschap, verveling of frustratie. Maar het voelt wel zo, vooral omdat juist de glasplaat met het woord ‘liberators’ is vernield en vergruizeld, waardoor alle tekst onleesbaar is geworden. De intolerantie lijkt weer te groeien, en dat is ook elders in de samenleving zichtbaar. Het is een sluipend proces dat ons langzaam omlaag trekt, en dat we beter niet kunnen negeren. Een monument vernielen dat verwijst naar onze bevrijding uit terreur kan ook een bewuste aanval zijn op onze bevrijders. En niet alleen op hen, maar ook op onze manier van leven, die gevormd is rond onze democratische rechtsstaat, die we dankzij de offers van onze bevrijders hebben kunnen herstellen en uitbouwen. Laten we vooral niet vergeten wat wij aan hen te danken hebben.