donderdag 14 november 2013

Grote waterteunisbloem woekert in Weusthagpark


Grote waterteunisbloem bedreigt natuur van plassen van Rientjes in Weusthagpark Hengelo
In het water van de plassen van Rientjes, die deel uitmaken van het nieuwe Weusthagpark in het noorden van Hengelo, woekert op circa 20 plaatsen de grote waterteunisbloem. Deze exoot, die oorspronkelijk alleen in Zuid Amerika voorkomt, was tot 2011 vrij verkrijgbaar in tuincentra in ons land, maar de verkoop werd in dat jaar verboden vanwege de groeiende overlast en schade die deze plant, eenmaal uitgezet in de vrije natuur, kan aanrichten. Er is een plek aan de zuidoever van een van de meertjes waar de waterteunisbloem afgelopen zomer heeft gebloeid. Dat duidt erop dat de plant daar al een of enkele jaren groeit. De bloeistengels waren bijna een meter hoog, terwijl op alle andere plekken de plant nog niet verder is gekomen dat het beginstadium: in het water liggende stengels van enkele meters. De bloemen lijken op die van de teunisbloem, maar ze zijn kleiner en het geel is intenser. Het is een mooie plant, maar hij hoort in onze natuur niet thuis en wat veel belangrijker is: hij draagt de dood met zich mee.

De waterteunisbloem is de dood in de pot voor wateren als de plassen van Rientjes, voormalige kleigaten net ten noorden van de A1 in het noordelijke deel van het nieuwe Weusthagpark, dat nog bezig is zijn vorm te krijgen. De plant is een woekeraar van de ergste soort. Stengels kunnen gemakkelijk afbreken en door de wind naar een andere locatie worden geblazen, om daar uit te groeien tot een nieuwe plant. Wortels die blijven zitten kunnen ook weer uitgroeien. Deze plant had eigenlijk nooit verkocht mogen worden. Een vijver in een particuliere tuin groeit er binnen de kortste keren mee dicht. In de oude kleigaten van Rientjes duurt dat wel wat langer, maar het resultaat is hetzelfde. Als er niet wordt ingegrepen, dan groeit op termijn de hele boel dicht met een vlechtwerk van in het water liggende meterslange uitlopers. Dat kan zo’n dicht tapijt vormen, dat het lijkt alsof je er kunt lopen. Dat kan gevaarlijk zijn voor kinderen. De enorme plantengroei trekt zoveel zuurstof uit het water, dat alle leven in de plassen uiteindelijk door zuurstofgebrek afsterft. Wat we dan overhouden zijn dode, dichtgegoeide meren.

De plassen van Rientjes vormen een belangrijk natuurgebied midden in de stad. De meertjes zijn in trek bij allerlei vogelsoorten, zoals ijsvogel, kuifeend, dodaars, brand- en grauwe gans, aalscholver, blauwe reiger, kleine bonte specht en nog vele andere. Vandaag heb ik het waterschap ingelicht over de ‘besmetting’ met de waterteunisbloem. Het is onontkoombaar dat er ingegrepen moet worden. Niets doen is geen optie. Ik hoop wel dat dat gebeurt met respect voor de rijke natuur van de meertjes. Ik heb ervoor gepleit om de oeverbegroeiing zo veel mogelijk te sparen. De meertjes zullen al een klap krijgen door de transformatie tot een stadspark, met de daarbij behorende aanleg van infrastructuur in de vorm van paden. De recreatiedruk zal toenemen. Aan de noordoever zullen drastische veranderingen plaats gaan vinden door het afdekken van asbeststort uit het verleden en door de aanleg van een brug. Het is te hopen dat er na afloop nog iets van deze rijke natuur overblijft.

vrijdag 8 november 2013

Ateliers '93 koerst aan op een doorstart

Naar aanleiding van een artikel in TC Tubantia van 2-11-2013 over de huisvestingsproblemen van kunstinstelling Ateliers '93 heb ik de redactie een brief gestuurd, die in de krant van vandaag geplaats is:

Ateliers '93

In de krant van 2 november las ik dat het bestuur van stichting Ateliers ’93 vergeten was om het lopende huurcontract met verhuurder EMGA tijdig op te zeggen. “De stichting hief zich op om mogelijke financiële complicaties te voorkomen, mocht het tot een juridische procedure komen.” Dat is een fraai voorbeeld van bestuurlijke incompetentie. Het bestuur maakte een fout, waardoor een ander schade zou kunnen leiden, en hief in het geniep de organisatie op. Het wordt gebracht alsof dat een normale gang van zaken is. Ateliers ’93 wordt al 12 jaar bestuurd door mensen die geen verstand van zaken hebben. Met regelmaat werd in die tijd de wet- en regelgeving aan de laars gelapt. Het verbaast me niet dat de in 1994 opgerichte kunstinstelling aan incompetentie ten onder is gegaan. Wat me wel zeer verbaast is dat de gemeente niet heeft ingegrepen. Wethouder Mulder was al langer op de hoogte van onbehoorlijk bestuur, maar hij deed niets. Het lijkt alsof voor de bestuurders van de geliquideerde stichting andere regels gelden dan voor gewone Hengeloërs. De gemeenschap heeft al  een kwart miljoen in Ateliers ’93 geïnvesteerd, en mag opnieuw de knip trekken.

Zie ook Stichting Ateliers '93 is morsdood

dinsdag 5 november 2013

Herdenking staatsgreep tegen Allende in Lambooijhuis


Eergisteren vond in kunstenaarssociëteit Lambooijhuis in Hengelo de opening plaats van een bijzondere expositie. Het ging om de herdenking van de coup van Pinochet tegen de wettig gekozen president van Chili Allende. Dat was op 11 september precies 40 jaar geleden. De hele maand november is de expositie te zien met o.a. foto’s van Allende op De Dag, en zijn enkele dagen na de coup in Washington vermoorde minister van buitenlandse zaken Orlando Letelier.

  Het late zondagmiddaglicht weerspiegelt de ruiten van het Lambooijhuis
  op een foto van president Allende (l) op 11 september 1973
Allende zette zich in voor een Chili dat meer kansen zou geven aan mensen aan de onderkant van de samenleving. Dat viel in slechte aarde bij het rijke deel van de bevolking, zoals grootgrondbezitters. Die zetten de middenklasse op tegen het socialistische experiment van Allende, waardoor de samenleving ontwricht dreigde te raken. Op 11-9-1973 greep een militaire junta de macht, en startte een harde repressie. Allende pleegde zelfmoord, waarna Pinochet 17 jaar lang aan de macht bleef. Er zijn in die tijd 300.000 mensen opgepakt, waarvan er 30.000 langdurig gevangen gezet zijn. Van deze groep zijn er zo’n 20.000 gemarteld. Circa 2000 mensen zijn vermoord, en er zijn 1000 vermisten.

De dag 11 september 1973 is vergelijkbaar met wat 10 mei 1940 was voor ons land. In beide gevallen een machtsovername door een horde gewetenloze figuren, hoewel de uitwerking verschillend was. In Chili volgde meteen terreur, terwijl de nazi’s zich in ons land in het begin nog gedeisd hielden. Maar het aantal doden was hier in Nederland uiteindelijk heel veel groter dan in Chili, wat voor een groot deel veroorzaakt werd door de vervolging van de Joodse bevolking. Misschien dat de nabijheid van de oorlog in de tijd en de enorme effecten van de nazistische repressie het mogelijk hebben gemaakt dat in de jaren 70 Chileense vluchtelingen in ons land met open armen ontvangen werden. Kom daar nu maar eens om!

Hoewel het Lambooijhuis een kunstenaarssociëteit is, spotte ik maar één beeldend kunstenaar. Misschien was er ook een dichter, en in elk geval enkele muzikanten, zoals Ivan Vargas, die zo prachtig “gracias por la vida” (bedankt voor het leven) zong, heel indrukwekkend. Patricia Dávila Carvacho, een van de velen die na de staatsgreep naar Nederland vluchtte, vertelde hoe onder Pinochet heel langgerekte muurschilderingen gemaakt werden, omdat de schilders niet hoger kwamen dan iemand kon schilderen die op de schouder van een ander stond. Die schilderingen verhaalden van wat er gebeurd was. Ze riep kunstenaars op om het verleden vast te leggen.

Afgang Ateliers ’93 compleet


TCTubantia van afgelopen zaterdag meldde dat kunstinstelling stichting Ateliers ’93 door het bestuur is opgeheven uit angst voor een mogelijke schadeclaim van EMGA, nadat het bestuur had nagelaten om tijdig het lopende huurcontract op te zeggen. Het lopende huurcontract verplicht Ateliers ’93 een huur te betalen die alleen opgebracht kan worden als de gemeente huursubsidie geeft, zoals de afgelopen vijf jaar gebeurd is.

  Dark side of the moon V, houtskool op papier, 2008,  ©
  Ateliers '93 had het contact met onze moderne, open samenleving verloren. 
Het nieuws wordt gebracht alsof het de normaalste zaak van de wereld is: bestuurders blunderen en heffen in het geniep hun organisatie op, in de verwachting dat zij daarmee beschermd zijn tegen juridische procedures. Hoe dom kun je zijn! Alsof projectontwikkelaar EMGA daar zomaar mee akkoord zou gaan en het hoofd in de schoot zou leggen voor dit bespottelijke staaltje van bestuurlijke incompetentie. Wat een gebrek aan integriteit, en wat een gebrek aan verantwoordelijkheidszin. Het is niet de eerste keer dat bestuurders van deze kunstinstelling zich te buiten gaan aan onbehoorlijk bestuur, maar nu treedt het voor iedereen die ogen heeft aan het daglicht. En dat is winst.

Volgens de krant kunnen de kunstenaars opgelucht adem halen: ze hoeven niet te verkassen. Half oktober lagen de zaken nog heel anders. “Dus als je nog een plek weet in Hengelo die 10 tot 12 kunstenaars een paar jaar kunnen betalen. Help ons uit de brand.” schreef Gertie van Nuenen, een van de huurders, op 16 oktober, zes weken na de liquidatie, op Facebook. Een ander: “Treurig dat A93 er weer uit moet”. Blijkbaar is er in de afgelopen twee weken achter de schermen hard gewerkt. Als de activiteitensubsidie van €5680 per jaar wordt omgezet in huursubsidie, dan blijven de ateliers betaalbaar. “De verwachting is dat dit geen problemen gaat opleveren.” Gelukkig voor de ex-bestuurders, die de stichting de nek omdraaiden, want zij zullen dan niet persoonlijk aansprakelijk gesteld worden door EMGA, als blijkt dat het huurcontract niet meer wordt nageleefd.

Na politieke instemming zal er een nieuwe stichting worden opgericht, een soort Ateliers ’93 2.0. Dat lijkt mij bijzonder onverstandig, omdat deze groep kunstenaars en hun bestuurders niet erg bereid lijken om iets te leren van het verleden. We kunnen opnieuw geblunder verwachten, met de mogelijkheid dat individuen, organisaties of de gemeenschap schade lijden. Dat kan toch niet de bedoeling zijn van het geven van subsidie. De bestuurscultuur bestond al vele jaren uit wegduiken voor verantwoordelijkheid en lak hebben aan de belangen van anderen. Er is sprake van chronische incompetentie en een aaneenschakeling van overtredingen van de wet- en regelgeving sinds wanbetalers 12 jaar geleden grote invloed op het bestuur kregen.

Voordat de gemeente akkoord gaat met deze “beperkte financiële verschuiving” zou zij kunnen verlangen dat er schoon schip gemaakt wordt. Als men daar niet toe bereid is, laat de gemeente dan zo verstandig zijn om de 14 huurders over te hevelen naar de Stichting Woon- en Werkgemeenschap Kunstenaars (SWWK). Dat is tenminste een solide en betrouwbare organisatie. Het gedrag van bestuurders die moreel laakbaar hebben gehandeld zou niet beloond moeten worden met het onbekommerd optuigen van een nieuwe organisatie, want daar gaat een heel verkeerd signaal van uit. Aan sjoemelende bestuurders moet je grenzen stellen. Wethouder van Financiën en Cultuur Wieger Mulder en zijn partij Burgerbelangen kunnen hier een hele positieve rol gaan vervullen door duidelijk aan te geven dat bestuurders van gesubsidieerde instellingen integer dienen te handelen en de wet- en regelgeving dienen na te leven.

Update: Inmiddels is duidelijk geworden dat wethouder Mulder niet kiest voor een oplossing via de SWWK, maar dat hij onbekommerd medewerking gaat verlenen aan een doorstart van Ateliers '93.

Zie ook Stichting Ateliers '93 is morsdood

Bomen-in-Hengelo tijdelijk minder groen


   Een ruim anderhalve eeuw oude eik viel op een boerderij in de Hengelose
   Es tijdens de storm van een week geleden
Het weblog Bomen-in-Hengelo zal tijdelijk minder aandacht besteden aan groene onderwerpen. Dat heeft te maken met ontwikkelingen in de Hengelose kunstsector. Onderwerpen gerelateerd aan kunst waren altijd ondergeschikte items, maar krijgen nu voorrang. Dat heeft te maken met het feit dat er binnen de Hengelose professionele kunstsector een verschil van inzicht is ontstaan over het belang van de vrijheid van meningsuiting. Zoals de meeste mensen wel weten vormt de vrijheid van meningsuiting de basis van onze democratische rechtsstaat, en is het tevens het fundament waarop kunstenaars hun werk maken. In de Hengelose kunstsector blijkt dat besef nog niet tot iedereen doorgedrongen te zijn, iets wat 11 jaar geleden al aan het licht trad.

Ik vind het zot als kunstenaars en/of bestuurders van kunstinstellingen niet kunnen leven met de vrijheid van meningsuiting. Alsof ze niets geleerd hebben van ’40-’45. Er zijn nogal wat kunstenaars die geen interesse hebben in het verleden. Hebben ze dan ook niets met kunstgeschiedenis? Leren ze niets van het verleden? Ik vind dat een intrigerend verschijnsel, dat me mateloos boeit. Waar gaan we naar toe als het verleden niet meer beschouwd wordt als een plek om van te leren? Zijn degenen die vielen in de strijd tegen het fascisme dan voor niets gestorven?