Grote waterteunisbloem woekert in Weusthagpark

Grote waterteunisbloem bedreigt natuur van plassen van Rientjes in Weusthagpark Hengelo

In het water van de plassen van Rientjes, die deel uitmaken van het nieuwe Weusthagpark in het noorden van Hengelo, woekert op circa 20 plaatsen de grote waterteunisbloem. Deze exoot, die oorspronkelijk alleen in Zuid Amerika voorkomt, was tot 2011 vrij verkrijgbaar in tuincentra in ons land, maar de verkoop werd in dat jaar verboden vanwege de groeiende overlast en schade die deze plant, eenmaal uitgezet in de vrije natuur, kan aanrichten. Er is een plek aan de zuidoever van een van de meertjes waar de waterteunisbloem afgelopen zomer heeft gebloeid. Dat duidt erop dat de plant daar al een of enkele jaren groeit. De bloeistengels waren bijna een meter hoog, terwijl op alle andere plekken de plant nog niet verder is gekomen dat het beginstadium: in het water liggende stengels van enkele meters. De bloemen lijken op die van de teunisbloem, maar ze zijn kleiner en het geel is intenser. Het is een mooie plant, maar hij hoort in onze natuur niet thuis en wat veel belangrijker is: hij draagt de dood met zich mee.

De waterteunisbloem is de dood in de pot voor wateren als de plassen van Rientjes, voormalige kleigaten net ten noorden van de A1 in het noordelijke deel van het nieuwe Weusthagpark, dat nog bezig is zijn vorm te krijgen. De plant is een woekeraar van de ergste soort. Stengels kunnen gemakkelijk afbreken en door de wind naar een andere locatie worden geblazen, om daar uit te groeien tot een nieuwe plant. Wortels die blijven zitten kunnen ook weer uitgroeien. Deze plant had eigenlijk nooit verkocht mogen worden. Een vijver in een particuliere tuin groeit er binnen de kortste keren mee dicht. In de oude kleigaten van Rientjes duurt dat wel wat langer, maar het resultaat is hetzelfde. Als er niet wordt ingegrepen, dan groeit op termijn de hele boel dicht met een vlechtwerk van in het water liggende meterslange uitlopers. Dat kan zo’n dicht tapijt vormen, dat het lijkt alsof je er kunt lopen. Dat kan gevaarlijk zijn voor kinderen. De enorme plantengroei trekt zoveel zuurstof uit het water, dat alle leven in de plassen uiteindelijk door zuurstofgebrek afsterft. Wat we dan overhouden zijn dode, dichtgegoeide meren.

De plassen van Rientjes vormen een belangrijk natuurgebied midden in de stad. De meertjes zijn in trek bij allerlei vogelsoorten, zoals ijsvogel, kuifeend, dodaars, brand- en grauwe gans, aalscholver, blauwe reiger, kleine bonte specht en nog vele andere. Vandaag heb ik het waterschap ingelicht over de ‘besmetting’ met de waterteunisbloem. Het is onontkoombaar dat er ingegrepen moet worden. Niets doen is geen optie. Ik hoop wel dat dat gebeurt met respect voor de rijke natuur van de meertjes. Ik heb ervoor gepleit om de oeverbegroeiing zo veel mogelijk te sparen. De meertjes zullen al een klap krijgen door de transformatie tot een stadspark, met de daarbij behorende aanleg van infrastructuur in de vorm van paden. De recreatiedruk zal toenemen. Aan de noordoever zullen drastische veranderingen plaats gaan vinden door het afdekken van asbeststort uit het verleden en door de aanleg van een brug. Het is te hopen dat er na afloop nog iets van deze rijke natuur overblijft.

Nieuw gemeentelijk groenplan stap dichterbij

  Vlinders, zoals deze gehakkelde aurelia, zijn afhankelijk van 

  een groene omgeving

Het nieuwe Hengelose groenplan is een stap dichterbij gekomen toen het enkele dagen geleden gepresenteerd werd in de commissie fysiek. Dat werd ook wel tijd, want het is alweer zo’n twee jaar geleden dat er een start mee gemaakt werd. Veel verder dan een visie is de gemeente nog niet gekomen; de uitwerking op detailniveau laat nog op zich wachten. Het plan houdt in dat circa tweederde van de oppervlakte aan gemeentelijk groen valt onder de hoofdgroenstructuur, waar niet aan getornd mag worden. Dat het onderwerp leeft bleek wel uit het feit dat praktisch alle stoelen in de zaal bezet waren.

De discussie over het plan werd sterk beïnvloed door de onvrede in de Hasseler Es, waar de gemeente de afgelopen jaren nogal wat bewoners in de gordijnen heeft gejaagd met een rigide aanpak van groenstroken die door bewoners werden onderhouden. Leonard Schenck van het actiecomité ‘Een groene wijk maak je samen’ gaf als voorbeeld hoe een bewoner welwillend zijn hek terug zette nadat de gemeente bij een meting had geconstateerd dat dit hek 2 decimeter op gemeentegrond stond. Later kwam er opnieuw een gemeentelijke meetploeg langs die stelde dat de eerste meting niet juist was en dat het inmiddels verplaatste hek nog eens 7 cm verder terug moest. Hoe zot wil je het hebben? Schenck liet weten dat je met dit soort problemen ook heel anders om kunt gaan en gaf als voorbeeld hoe de gemeente Amersfoort bewoners die een gemeentelijk groenstrookje langs een fietspad verzorgden een brief stuurde waarin ze hen bedankten voor de zorg en zelfs hen het bewuste strookje groen cadeau deed. Als Hengelo creatiever met deze kwestie omgaat dan moet het toch mogelijk zijn om voor alle betrokkenen een redelijke oplossing te vinden.

Leo Janssen van Pro Hengelo vond het opvallend dat de Natuur- en Milieuraad, die als groene partner van de gemeente meegedacht heeft bij het tot stand komen van  de groennota, toch kritisch was op het resultaat. Door een fout van de commissievoorzitter kon de NMR niet inspreken, maar gelukkig had de raad al een schriftelijk commentaar (zie www.nmrhengelo.nl onder actueel/natuur) aan alle fracties gestuurd. Daarin wordt de visie omarmt, maar tegelijkertijd bestaat er bezorgdheid over het ontbreken van een concrete uitwerking, waardoor het risico bestaat dat ad hoc beslissingen het beleid gaan beheersen, met negatieve gevolgen voor ons kostbare stadsgroen. In de discussie die volgde stelde Vincent Mulder van de SP voor om in buurten waar in het verleden veel klein blijvende miniboompjes zijn geplant deze te vervangen door echte bomen, zodat fraaie linden- en essenlanen ontstaan. Mulder maakt zich zorgen over de onevenredig grote aandacht die de Hasseler Es krijgt en de hoge kosten die daarmee gepaard gaan. Hij kent straten waar 20 gezinnen het met één boom moeten doen. Fractieleider van het CDA Marcel Elferink hekelde het rommelige groenbeleid. Hij vindt dat de gemeente geen grond moet terugnemen langs de geluidswallen bij de Dinant Buismanstraat en de Paul Kempenerstraat. Terwijl bewoners die stukken onderhouden en dat ook willen blijven doen wil de gemeente achter hun huizen een pad aanleggen om daar zelf incidenteel onderhoud te plegen. Alsof in Hengelo het geld tegen de plinten klotst en de stad zich dergelijke overbodige uitgaven gemakkelijk kan permitteren, nog afgezien van het feit dat je bewoners daar niet blij mee maakt. Het enige wat de gemeente volgens mij hier heeft te doen is met de bewoners vastleggen dat de betreffende grond een groene bestemming behoudt. Wees blij dat er bewoners zijn die gemeentelijk groen willen onderhouden! Elferink pleitte ook voor verkoop van snippergroen, wat de gemeente ruim 2,5 miljoen zou kunnen opleveren, nog afgezien van een structurele bezuiniging op onderhoud. Wethouder Janneke Oude Alink stemde in met de vanuit de raadsleden naar voren gebrachte wens voor een hoorzitting waarin burgers hun  licht kunnen laten schijnen over het nieuwe groenplan. Er komt ook een onafhankelijke commissie die zich zal buigen over groenconflicten tussen burgers en gemeente.

Wat ik mis in het groenplan, dat heet te gaan over al het groen in onze stad, is een paragraaf over spontaan groen, wildgroei, ook wel onkruid genoemd. Dit groen valt nu onder netheid en wordt op dezelfde manier behandeld als een weggeworpen bierblik. Het zou het overwegen waard zijn om dit specifieke groen ook onder te brengen in de groennota. Hoe om te gaan met dit plaaggroen, dat momenteel twee maal per jaar door de gemeente weggespoten wordt met het omstreden vergif Roundup, dat onder verdenking staat o.a. kanker te veroorzaken. Waarom zou de gemeente eigenlijk dit groen op straten en stoepen moeten bestrijden? De gemeente zorgt er toch ook niet voor dat stoepen in de winter sneeuwvrij zijn? Burgers worden geacht daarvoor te zorgen, en zo zou dat evengoed kunnen met het onkruidvrij maken van stoepen. Op straten hoeft helemaal geen actie ondernomen te worden, omdat het verkeer weinig anders toelaat dat platgereden straatgras. Daar zou een mooie bezuiniging uit voort kunnen komen, die bovendien de gezondheid van burgers ten goede zou komen.

Terrein voormalig politiebureau langdurig in het slop

  Op de tegenoverliggende wand was de laatste regel van het gedicht

  Celdroom van H.M. van Randwijk uitgehakt: 'gerechtigheid zal 

  wederkeren'

Het is al weer 7 jaar geleden dat op de wand van een cel in het voormalige Hengelose politiebureau aan de Marskant de naam van de Birmese oppositieleidster Aung San Suu Kye viel te lezen, naast die van 9 andere vrouwen die de dupe waren van vervolging en geweld. De wand maakte deel uit van de installatie Celdroom tijdens de kunstmanifestatie Gevangen in kunst, die aan de sloop van het gebouw voorafging. Daar moest ik aan denken toen deze dappere strijdster voor de democratie en de mensenrechten vorige week zaterdag in het stadhuis van Oslo een staande ovatie kreeg na het uitspreken van haar dankwoord voor de al in 1991 aan haar toegekende Nobelprijs voor de Vrede. Van de afgelopen 22 jaar zat ze er 15 gevangen, eind 2010 volgde haar vrijlating, en inmiddels is zij lid van het Birmese parlement. Wat kan er veel veranderen in zeven jaar tijd!

  Ook de Japanse wijnbes heeft vanzelf wortel geschoten op het braakliggende

  terrein waar tot 7 jaar geleden het oude politiebureau stond

Er kan ook heel weinig veranderen in zeven jaar. Na de sloop van het oude politiebureau in de zomer van 2005 is het omvangrijke terrein op een steenworp afstand van het stadhuis braak blijven liggen. De natuur neemt er langzamerhand bezit van, voor zover dat gaat met een bodem vol puin. Er zijn enkele tientallen soorten inheemse  planten te vinden, naast verwilderde tuinplanten als vlinderstruik en mahonie. Het terrein wisselde wel van eigenaar en is momenteel in bezit van de enige Hengelose woningcorporatie Welbions. Het zou mij niet verbazen als er nog eens zeven jaren voorbij gaan voordat er hier iets gaat gebeuren. De appartementenmarkt ligt op zijn gat en de stad staat vol met leegstaande kantoren.

Er is veel geklaagd over deze en andere Hengelose stadsprairies, waarvan er meer dan 30 zijn. Sommigen zouden het liefst asfalt willen storten om er een parkeerplaats van te maken. Anderen zien meer in beplanting. Een poging vanuit de politiek om projectontwikkelaars zo ver te krijgen hun langdurig braakliggende terreinen tijdelijk een groener aanzien te geven heeft nog bitter weinig opgeleverd. De gemeenteraadsfractie van Burgerbelangen heeft dit voorjaar van Welbions evenwel toestemming gekregen om hier aan de Marskant eenjarige zomerbloemen in te zaaien, wat half mei ook gebeurd is. Helaas liet de corporatie daarop het veld zodanig maaien, dat ook veel vlinderstruiken tegen de vlakte gingen. Dat schiet zo niet op. Het is nog afwachten wat de zaaiactie van Burgerbelangen op deze dorre en stenige grond op gaat leveren. Het zou wel eens een beter idee kunnen zijn om de natuur gewoon maar haar gang te laten gaan; dat werkt en het kost niets. Geduld is dan het enige dat nodig is. Aan een stoppelveld heeft niemand iets, en dat is bovendien geen reclame voor Hengelo.

Gemeente Hengelo blijft inzetten op RoundUp

  Wildgroei kan ook heel mooi zijn!                     

Een week geleden heeft de Natuur-  en Milieuraad tijdens het driemaandelijks groenoverleg met de gemeente gevraagd om het gebruik van het onkruidbestrijdingsmiddel RoundUp terug te dringen, desnoods door nog maar één keer per jaar een bespuiting uit te laten voeren in plaats van de gebruikelijke twee keer. Dit naar aanleiding van de door de Tweede Kamer in september aangenomen motie om het niet-commerciële gebruik van dit middel te verbieden. De motie was ingediend door Rik Grashof van Groen Links, die daarmee reageerde op nieuwe inzichten over de schadelijkheid van RoundUp. In juni 2011 was door de Earth Open Source Group een rapport openbaar gemaakt waarin onder andere beschreven werd dat dit herbicide genetische schade en miskramen kan veroorzaken bij mensen die regelmatig aan het middel worden blootgesteld. Er lag al een verdenking dat RoundUp kanker en andere ernstige ziekten kan veroorzaken. Het is blijkbaar geen middel dat zorgeloos in tuinen en op straten rondgespoten kan worden. Toch gebeurt dat.

Uit het overleg met ambtenaren bleek dat Hengelo nog niet zo ver is dat het RoundUp aan banden wil leggen. Alternatieven vindt de gemeente te duur, en slechts één keer spuiten is ook geen optie, want burgers gaan klagen als het onkruid toeneemt. Dat laatste vind ik geen sterk argument. Veel mensen zijn door de uitlatingen van fabrikant Monsanto in slaap gesust en hebben geen idee dat er steeds meer bewijs boven tafel komt dat RoundUp beslist geen ongevaarlijk middel is. Met een voorlichtingscampagne zou de gemeente al veel kritiek kunnen wegnemen. Bovendien kun je je afvragen waarom de gemeente zich door die kritiek moet laten beïnvloeden. Elke herfst zijn er ook talloze mensen die klagen over de blaadjes die vanaf gemeentelijke bomen in hun tuin waaien. Ze vragen dan of die bomen niet gekapt kunnen worden. Daar gaat de gemeente (gelukkig) ook niet in mee. De gezondheid van de Hengelose burgers is van groter belang dat het minimaliseren van onkruid, dat zou een heldere boodschap moeten zijn. 

Lees hier meer over (gezondheids)gevolgen van blootstelling aan glysofaat, het werkzame bestanddeel van RoundUp. Lees hier Hengelo en het gif RoundUp, deel 3.

Nieuw gemeentelijk groenplan in de maak

Volgende maand ligt het concept op tafel van een nieuw stedelijk groenplan voor Hengelo. Een snoer van ‘groene parels’ zal daarvoor de basis vormen, berichtte TC Tubantia vandaag. Het gaat daarbij om ecologisch waardevolle gebieden die met elkaar zullen worden verbonden, zoals onder meer de begraafplaatsen, de tuindorpvijver, beken en waterlopen, monumentale en bijzondere bomen, parken en andere groene longen. Verschillende groene organisaties kunnen meedenken, o.a. KNNV en de Natuur- en Milieuraad, maar ze achten zich niet medeverantwoordelijk voor het eindresultaat.

Na alle commotie over de 8000 bomen eind vorig jaar is dit een mooi streven dat de stad echt verder kan brengen. Het is immers bekend dat losstaande gebiedjes ecologisch verarmen als er geen verbindingen zijn met andere gebieden. Het is wel van belang dat het beheer meer afgestemd moet worden op het behouden en liefst vergroten van de ecologische rijkdom. Dat vereist wel een cultuuromslag, want te vaak is het beheer nog afgestemd op beheersing, op netjes. Er wordt bijvoorbeeld te veel gif gespoten. Vorig jaar september werden in het Wilbert zelfs kale straatstenen besprenkeld met Round Up, een uiterst smerig en gevaarlijk goedje.

Een kale boel resteert na het maaien van al het riet in de grachten.        

Er wordt ook te veel gemaaid. Een mooi voorbeeld daarvan is het volledig wegmaaien van alle riet in de grachten rond de plek waar tot 1821 Huys Hengelo heeft gestaan. Dat gebeurde vlak voor het invallen van de winter. De groep eenden, het dozijn waterhoentjes en het paartje meerkoeten, dat zich daar kortgeleden vestigde, hebben nu geen enkele dekking meer. Ook de waterplanten zijn verdwenen. Je zou toch denken dat de gemeente vanwege de bezuinigingen wel op een betere manier haar geld kan besteden. Een jaar geleden is er ook riet gemaaid, maar toen bleef nog de helft staan. Je gaat bijna denken dat deze kaalslag te maken heeft met het peperdure kunstwerk Watereiland van Jeroen Hoogstraten, dat vorige herfst op het stenen eiland is aangelegd. Zonder riet kun je het ongehinderd van alle kanten bekijken. Gelukkig dat de watervogels er nog zijn, want anders was dit nu een heel erg dode bak water. Terwijl het een parel zou kunnen zijn!

Zie ook 'Maak het groen!'.

Actiecomité roept gemeente op kaalslag definitief te staken

Het spandoek liet niets aan duidelijkheid te wensen over      

Gisteravond voorafgaand aan de commissievergadering Fysiek deed het actiecomité ‘Een groene wijk maak je samen’ een dringende oproep aan de politiek om de kaalslag in de Hasseler Es definitief te staken. Leonard Schenck, voorzitter van van het comité, deed deze oproep naar aanleiding van de enorme kaalslag  van de afgelopen weken in o.a de Willem Kesstraat, Louis Bouwmeesterstraat en Cruys Voorberghstraat. Hij hekelde het schermen met termen als 'hoofdgroenstructuur' en 'beeldbepalend groen' door ambtenaren ten nadele van bewoners, terwijl volstrekt onduidelijk blijft wat deze begrippen inhouden. Er moet eerst een degelijk groenplan voor de hele gemeente komen, vond hij.

Een gerooid bosplantsoen achter de Louis Bouwmeesterstraat 

Hoewel het onderwerp groen niet op de agenda van de commissie stond is er toch ruim aandacht aan besteed dankzij de oppositiepartijen Pro Hengelo, CDA en VVD. Ze vroegen zich af waar de gemeente nu eigenlijk naar toe wil. Het CDA is bezorgd over de uitvoering en verzocht maatwerk toe te passen en terughoudend te zijn. De partij maakte gewag van schrijnende situaties. De VVD vindt dat het afgelopen moet zijn: tot hier en niet verder. Ze zijn verbaasd over de communicatie. Pro Hengelo wil dat de gemeente niet eerder verder gaat dan wanneer de groennota is vastgesteld. Het moet duidelijk worden wat de hoofdgroenstructuur is. Wethouder Janneke Oude Alink van GroenLinks beloofde dat er een ‘marsroute’ komt. Het laatste woord over dit hoofdpijndossier is nog lang niet gezegd. Wordt vervolgd.

Na druk actiecomité staakt gemeente rooien in Hasseler Es

Een gesloopte houtwal achter de Cruys Voorberghstraat wordt afgevoerd       

Het actiecomité Een Groene Wijk Maak Je Samen heeft afgelopen week opnieuw bereikt dat de gemeente het rooien van openbaar groen in de wijk Hasseler Es staakt. Ook begin dit jaar was dat al eens gelukt nadat wijkbewoners massaal kritiek uitten tijdens een protestvergadering over kaalslag in het groen. De gemeente riep daarop een klankbordgroep in het leven, waarin zowel het comité als de wijkraad waren vertegenwoordigd, aangevuld met een lid van de KNNV en de Natuur- en Milieuraad. Het comité schreef medio november een brief aan de voorzitter van de klankbordgroep met het verzoek een aantal punten op de agenda voor de volgende vergadering te plaatsen. Het ging om tijdige informatie over projecten die de gemeente van plan was uit te voeren, en inspraak over de aanpak daarvan. Prompt werd de vergadering door de gemeente afgelast met als argument dat gezien de ingebrachte agendapunten een vergadering niet zo goed uit kwam. Het lijkt erop dat de gemeente eigenlijk niet bereid is te overleggen, constateert het comité in een persverklaring, terwijl ondertussen de kaalslag gewoon doorgaat. ‘Ons geduld met het college van B&W is op’.

Vlak voordat de gemeente het rooien stopzette sneuvelde o.a. nog een houtwal achter huizen in de Cruys Voorberghstraat. Met een grote grijper werd het groen uit de grond gerukt en daarna verdween alles in een enorme container. Volgens Jantine Lasonder zijn er vast wel een paar egels mee gegaan, want de houtwal was zo dicht dat als er een bal ingeschoten werd je die er niet meer eruit kreeg. Behalve rode kornoelje ging er ook o.a. meidoorn, lijsterbes en hazelaar tegen de vlakte. De eekhoorns zullen het nu ook wel voor gezien houden. De inspraak stelt niets voor, zei ze. Bewoners mogen alleen meepraten over wat er opnieuw ingeplant wordt. Je krijgt een lijst waarop je vier soorten mag aankruisen. Het is de bedoeling dat de nieuwe heesters niet hoger worden dan een meter. Ze moeten machinaal gemaaid kunnen worden, en daar zal de bezuiniging wel in zitten. Wat een armoe!

Bezwaar maken bij dreigende bomenkap

Eenvormige nieuwe aanplant contrasteert sterk met de grote            
biodiversiteit in de nog niet gerenoveerde delen van de Hasseler Es   

De irritaties over kaalslag in de Hasseler Es laaien weer op, kopte vanochtend TC Tubantia. Er gaat daar de komende tijd weer flink wat groen op de schop. Renovatie van (bos)plantsoen noemt de gemeente dat, en daarbij sneuvelen niet alleen de heesters, maar ook gaan er bomen tegen de vlakte. Leonard Schenck van het comité ‘Een groene wijk maak je samen’ vraagt zich hardop af of het comité niet uit de door de gemeente ingestelde klankbordgroep moet stappen. De oppositie, Pro Hengelo, CDA en VVD, is not amused. Dat geldt ook voor Jantine Lasonder, die al jaren het groen achter haar huis onderhoudt. Bewoners worden met de klankbordgroep in slaap gesust, zegt ze. ‘En dan organiseer je je niet meer, omdat het zo zinloos is.’

Het is beslist niet zinloos als burgers zich verzetten tegen ongewenste ontwikkelingen met het groen in hun buurt, dat heeft het verleden wel bewezen. Tijdens de vorige coalitie heeft de Woolderparkgroep tot aan de rechter geageerd tegen de kap van bomen in het gebied van het gezondheidspark met als resultaat compensatie voor de kap. Het actiecomité Bomenkap Oude Begraafplaats Nee! verzamelde vorig jaar 372 handtekeningen tegen de kap van 35 bomen en wist zo een handvol bomen te redden. Het comité Groen voor poen maakte bezwaar tegen de kap van 9 bomen langs de Sloetsweg, waardoor de belangrijkste twee, een grote linde en een dikke schietwilg, niet gekapt worden. Het is waar, het zijn maar gedeeltelijke successen, maar ook gedeeltelijke successen zijn successen. Het is echt belangrijk dat we alert zijn en actie ondernemen als we de indruk hebben dat er iets niet klopt met wat de gemeente van plan is met het groen rondom ons. Als niemand iets doet, dan gebeurt het gewoon, en dan zijn we die bomen kwijt. Bezwaar maken tegen ongewenste kapplannen is niet moeilijk, maar vraagt wel aandacht. Binnenkort hierover meer.

8000 bomen kappen is kapitaalvernietiging

Veel eiken langs de Jan Gossaertstraat staan opgesloten in stoep en parkeerplaatsen

Het Hengelose plan om 8000 bomen langs straten te verwijderen om daarmee de kwaliteit van het groen te verhogen en tegelijkertijd op onderhoud te bezuinigen heeft nogal wat vragen opgeroepen, zowel bij de leden van natuurorganisaties als bij raadsleden. Wat voor effect heeft dit plan op het leefklimaat in de stad? Hoe komt men aan het getal van 8000 te verwijderen bomen? Speelt de behoefte aan parkeerplaatsen hierbij een rol? En hoe wordt kwaliteit omschreven?

De beoogde teruggang van 33.000 naar 25.000 bomen betreft alleen de geregistreerde bomen, en dat zijn bomen langs straten en pleinen, dus in de wijken. Bomen in bosplantsoen zijn niet geregistreerd en het schijnt de bedoeling te zijn dat bosplantsoen gebruikt wordt voor herplant. Daar hebben bomen alle ruimte om uit te groeien tot ‘kwaliteitsbomen’ die weinig onderhoud vergen.  Maar bomen in bosplantsoen zijn ook niet veilig, zo hebben we eerder dit jaar kunnen zien in de Hasseler Es. Is er eigenlijk wel ruimte voor al die herplant?

Bomen langs straten hebben vaak weinig groeiruimte meegekregen, zo is de redenering, waardoor ze in hun groei belemmerd worden en in een later stadium hogere onderhoudskosten vergen. Op de foto is goed te zien hoe bomen in de groenstrook aan de linkerkant goed ontwikkeld zijn, terwijl de bomen in de verharding duidelijk in groei zijn achtergebleven, hoewel ze even oud zijn. Daar staan ze ingesnoerd in een stenen ring van 60 cm doorsnede, waardoor ze over weinig regenwater kunnen beschikken. Geen wonder dat ze maar half zo snel groeien als aan de overkant. Maar daarmee zijn het nog niet meteen slechte bomen. Ze dragen bij aan een groene omgeving, ook al is dat minder dan de fors uitgegroeide exemplaren. Toch  zouden bomen in dit soort situaties op grote schaal gekapt kunnen gaan worden. Dat zou een aantasting zijn van het groene kapitaal van de stad. Het zou  kunnen betekenen dat hele straten en misschien wel buurten (vrijwel) zonder bomen komen te zitten. En wat is een straat of buurt zonder bomen?

Hengelo en het gif Round up, deel II



Canadese fijnstraal drie weken na een bespuiting met gif                               

Al wekenlang is de zomer regenrijker dan veel mensen lief is, en dat heeft onder andere gevolgen voor de onkruidbestrijding op straten en stoepen in Hengelo. Vandaag publiceerde TC Tubantia een groot komkommerartikel over de vergroening van de stad als gevolg van de sterke groei van onkruid. Straten krijgen een groenzweem en wilde kruiden kruipen centimeters hoog tegen de stoepranden op. Zoals ik op 7 juli al beschreef gebruikt de gemeente twee keer per jaar het verdelgingsmiddel Round Up. Het werk is uitbesteedt aan een extern bedrijf dat de DOB-methode toepast (Duurzaam Onkruid Beheer). Dat houdt in dat sensoren de plantjes detecteren en spuitmondjes het gif vervolgens gericht spuiten. Als er binnen 24 uur kans is op regen mag er niet gespoten worden. De methode is sinds 2007 verplicht voor het gebruik van gif op verhardingen en heeft tot doel de waterkwaliteit te beschermen. Maar hoe duurzaam is DOB?

In H2O, vakblad voor de waterbranche, 04-2011, staat een onderzoek beschreven naar afspoeling van glyfosaat, het werkzame middel in Round Up. In vier gemeenten, Duiven, Geldermalsen, Bunschoten en Wezep, werd stedelijk oppervlaktewater bemonsterd na twee bespuitingen van de verhardingen met Round Up volgens de DOB-methode. Daaruit bleek dat bij 75% van de onderzochte locaties sterk verhoogde concentraties glyfosaat in het water werden aangetroffen. De milieunorm werd weliswaar niet overschreden, maar wel benaderd. De onderzoekers concludeerden dat het aantal dagen zonder regen na een bespuiting maatgevend was voor de hoeveelheid glyfosaat in het water. Steeds meer gemeenten maken gebruik van het gif Round Up, en er wordt nog maar weinig gemeten hoeveel glyfosaat daardoor in het oppervlaktewater terecht komt. Met een verwachte toename van hevige regenval in de zomer vanwege de klimaatverandering neemt ook de kans op afspoeling van glyfosaat toe, en daarmee toenemende vervuiling van grond- en oppervlaktewater met een voor mens en dier schadelijk gif.

Voor verscheidene gemeenten zijn milieuoverwegingen een reden geweest om chemische onkruidbestrijding vaarwel te zeggen. "Chemisch onkruidbeheer is niet meer van deze tijd", zei Frank van Swol, hoofd Groen & Water van de gemeente Eindhoven begin dit jaar op www.duurzamegemeente.nl. Sinds 1996 maakt de gemeente Eindhoven geen gebruik meer van chemische onkruidbestrijdingsmiddelen op verhardingen en in groenvoorzieningen. Men probeert zo het het oppervlakte- en grondwater schoon te houden, zodat het voor iedereen geschikt is en blijft als bron voor drinkwater. Het duurzame beheer in Eindhoven bestaat uit een combinatie van chemievrije technieken en verbetering van de inrichting, bijvoorbeeld door verkeersheuvels zoveel mogelijk af te dichten, waardoor onkruidzaden niet kunnen kiemen.

Hengelo heeft in het verleden ook andere manieren van onkruidverwijdering geprobeerd, zoals borstelen en branden. De gemeente heeft deze methodes afgeschaft, omdat er te veel zware metalen respectievelijk te veel CO2 in het milieu terecht kwam. Hengelo heeft een grondwaterbeschermingsgebied binnen de bebouwde kom en zou daarom alert moeten zijn. Het zogenaamde Duurzaam Onkruid Beheer lijkt misschien duurzaam, maar is het niet. Met het oog op de waterkwaliteit en vanwege de dubieuze reputatie van het controversiële middel Round Up zou het verstandig zijn het omvangrijke gebruik van het gif in de stad zo snel mogelijk af te bouwen.

Lees hier Hengelo en het gif Round up, deel 1 en hier deel 3

Hengelo en het gif Round Up

Hengelo is nog steeds in de ban van het gif                                

Op een Kawasaki voor je werk door de stad toeren, wie wil dat nou niet? Twee keer per jaar bespuiten deze mannen in opdracht van de gemeente stoepen en straten in heel Hengelo met het onkruidverdelgingsmiddel Round Up, een vergif dat volgens fabrikant Monsanto weinig kwaad kan, maar dat in toenemende mate door onafhankelijke onderzoekers in verband wordt gebracht met kanker, de ziekte van Parkinson en andere ernstige gezondheidsklachten. De gemeente gebruikt het gif al jaren en heeft zich waarschijnlijk net als legio andere gebruikers in slaap laten sussen doordat Europa, gevolgd door onze eigen overheid, voor het gebruik ervan een vergunning heeft afgegeven. Wat veel mensen niet weten is dat deze vergunning werd verleend op basis van de gegevens die Monsanto zelf heeft overlegd, zo viel vandaag in Trouw te lezen. In het verleden is Monsanto herhaaldelijk door de Reclame Code Commissie aan het kruis genageld vanwege misleidende informatie over het gif, dat milieuvriendelijk heette te zijn. Het gebruik ervan neemt wereldwijd toe, maar desondanks is er gelukkig ook een hele reeks Nederlandse gemeenten die Round Up de rug toekeren en overgaan op andere middelen om onkruid tegen te gaan, zoals afbranden, borstelen of besproeien met heet water. Onder andere Breda, Eindhoven en Maastricht, bepaald niet de kleinste gemeenten, lieten het gif achter zich, maar Hengelo is nog niet zo ver. Zou het fabeltje dat gif spuiten goedkoper is dan andere methodes daaraan ten grondslag liggen? Greenpeace is inmiddels naar het Europees Hof gestapt met de vraag de vergunning van  Round Up zo snel mogelijk te herzien.

Lees hier Hengelo en het gif Round up, deel 2 en hier deel 3

'Achterstallig onderhoud'

Hier stond een oude kronkelhazelaar                                          

Een forse achterstallige onderhoudsbeurt, dat is wat er gaande is op de oude begraafplaats, zo konden we vanochtend lezen in TC Tubantia. Met de kap van 35 bomen wordt het kerkhof weer in de oude luister hersteld, aldus de gemeente. Maar wat verkocht wordt als achterstallig groot onderhoud is echter een heuse grootschalige herinrichting, waarbij omwille van zichtlijnen en nette perkjes nog veel meer groen tegen de vlakte gaat. Zo sneuvelde begin deze week een kronkelhazelaar die er al tientallen jaren stond. Die moest weg zodat je de erachter liggende graven beter kunt zien. Zo'n hazelaar is nog best te verpoten, liet ik me door iemand vertellen die zelf zo'n fraai, oud exemplaar in de tuin heeft staan. Maar dat past blijkbaar niet in Het Plan, dat door de Vereniging Gemeenschappelijk Onderhoud is opgesteld en momenteel met 163.000 euro gemeentelijke subsidie wordt uitgevoerd. Aan het eind van het artikel komt voor de argeloze lezer toch nog de aap uit de mouw. Het kerkhof moet teruggebracht worden in de vroegere staat, de situatie van 1940: een strakke en rechte indeling met graven in het gelid. Het wordt opgeruimd en netjes, en voor de natuur is dat de dood in de pot.

Hengelo, wat maak je me nou?

Links van het fietspad is het nog onaangeroerd                        

Afgeladen vol was een zaal in lagere school 't Schöppert in de Hasseler Es. Het comité 'Een groene wijk maak je samen' had gisteravond een protestbijeenkomst belegd tegen de uit de rails gelopen kaalslag in de wijk. Iedereen hing aan de lippen van buurtbewoners, die getuigden hoe gemeentelijke kaalslagers de buurt beroven van groenstroken en bosplantsoen onder het mom van onderhoud. Je mond zakt open van verbazing als je hoort wat zich daar afspeelt. Het verhaal dat mij het meest trof kwam van een bewoonster die daar een jaar of vier geleden een huis had gekocht, niet vanwege het huis, maar vanwege het mooie plekje, met zicht op een bosplantsoen. Op een kwade dag ging de hele boel plat nog voordat ze drie keer met haar ogen kon knipperen. Inclusief egeltjes die daar overwinterden ging het hele zaakje zo de kiepbak in en weg ermee. Weg mooi plekje, weg dieren, weg vertrouwen in de gemeente. Waar zijn ze daar op het stadhuis toch in in 's hemels naam mee bezig?

De politici achter de tafel lieten de treurig stemmende verhalen gelaten over zich heen komen. Bijna alle partijen in de raad waren vertegenwoordigd. Opvallend was dat fractievoorzitter Wim Jager van Groen Links wel een meter ver naar achteren geschoven op zijn stoel zat, alsof hij wilde zeggen: ik ben er even niet bij. Voor Groen Links is dit natuurlijk een heel pijnlijke zaak, omdat dit alles gebeurt onder de regie van wethouder Oude Alink, en wel heel erg haaks staat op wat je van een groene partij mag verwachten. Eerlijkheidshalve moet ik hier wel aan toevoegen dat dit beleid niet door haar, noch door haar partij gemaakt is, want het dateert van 2005 en het is destijds met instemming van de wijkraad op de rails gezet. Wisten die trouwens wel waar ze ja tegen zeiden? Maar Oude Alink is wel verantwoordelijk voor de uitvoering van dit beleid, en van Groen Links zou je mogen verwachten dat deze partij stadsnatuur hoog heeft zitten. Bij de oude begraafplaats is trouwens gebleken dat dat een illusie is. Jager zei in de tweede ronde dat het natuurlijk nooit de bedoeling is geweest om beleid te verzinnen dat op kaalslag uitdraait. We moeten echt goed kijken hoe dat is te veranderen, zei hij. De aanwezige politici gaan het college vragen om met onmiddelijke ingang te stoppen met de werkzaamheden. Er hangt verandering in de lucht...

De oude begraafplaats in de jaren 90

Bij een vergelijking van de oude begraafplaats zoals die was in de jaren negentig en de tegenwoordige tijd vallen vooral twee dingen op, namelijk de veranderde omgeving, waarover een andere keer meer, en het groenonderhoud. Het onderhoud van het groen was veel minder intensief, waardoor natuur en cultuur samenvloeiden tot een evenwichtig geheel. De graven van Frederika Johanna ter Horst uit Goor, wellicht verre familie van haar naamgenote Johanna Frederika ter Horst, de oprichtster van de Vereniging Gemeenschappelijk Onderhoud, en haar man Willem Hulshoff Pol, bij leven directeur van de Hengeloosche Bontweverij, liggen in het achterste deel van het kerkhof. Ze vormden samen een fraai voorbeeld hoe prachtig en harmonieus het leven en de dood op elkaar kunnen inwerken: oude rododendronstruiken zetten met hun bloemenpracht luister bij aan de overledenen, terwijl de ranken van klimop, van oudsher een symbool voor eeuwig leven, de harde vormen van de omranding van het graf verzachtten.

 

De graven van Johanna Frederika ter Horst en haar man Willem Hulshoff Pol in 1991 (links) en tegenwoordig                      

Dat alles is inmiddels verdwenen. De rodo's zijn gekapt en de stobben met gif bewerkt, zodat ze nooit meer uitlopen, en de klimop is al evenzeer wegggevaagd. De grafstenen zijn heilig, aldus de Vereniging Gemeenschappelijk Onderhoud, die de afgelopen jaren een flinke opruiming onder het groen heeft gehouden. Het spannende, het onverwachte, dat is goeddeels weg. Kaalheid is wat ons rest.

In de ban van het gif

‘Onkruid vergaat niet’, heet het, maar onkruidverdelgers weten er wel raad mee. Tot begin deze maand stonden tegen het hek dat de oude begraafplaats scheidt van de Bornsestraat een flink aantal wilde planten, vooral stinkende gouwe, die maandenlang gebloeid heeft met fraaie, gele bloemen. Ook elders op het gedeelte van het kerkhof dat in bezit is van de Vereniging Gemeenschappelijk Onderhoud, een strook aan de noord- en westkant, sneuvelde inheemse flora, o.a. een jonge vlier. Enkele weken geleden is daar gespoten met een verdelgingsmiddel met een traag werkende stof, zodat het even duurde voordat de gevolgen volledig aan het licht kwamen. De trage werking duidt op het gebruik van glysofaat, het werkzame middel in Round Up. Dat is tegenwoordig een veelgebruikt gif, niet alleen in de land- en tuinbouw, maar ook bij veel gemeenten en particulieren is het populair geworden om stoep en tuinpad van groen te ontdoen. Het middel heeft de naam veilig te zijn voor zowel mens als milieu, omdat het vrij snel zou worden afgebroken. Er duikt echter steeds meer informatie op waaruit afgeleid kan worden dat dit bepaald geen onschuldig middel is. In regio’s in Argentinië, waar het gebruik hoog is vanwege sojateelt, zit het aantal gevallen van kanker, geboorteafwijkingen, long- en huidziekten sterk in de lift. Vorig jaar brachten bezorgde Argentijnse onderzoekers naar buiten dat embryo’s van amfibieën die in contact waren gebracht met een zeer sterk verdunde oplossing van glysofaat een kleinere kop en een afwijkend zenuwstelsel ontwikkelden. ‘Het is duidelijk dat glyfosaat niet onschadelijk is en dat het niet afbreekt, maar zich opstapelt in cellen’, aldus een van de onderzoekers. ‘Men kan er vanuit gaan dat wat met amfibieën gebeurt ook met mensen kan gebeuren.’

Wie thuis het eigen milieu wil verpesten moet dat natuurlijk helemaal zelf weten, maar in dit geval gaat het om de openbare ruimte. Je moet er toch niet aan denken dat je daar onwetend een met vergif behandelde bloem of blad aanraakt, of juist voorbij loopt op de stoep tijdens een bespuiting. Waarom men vergif gebruikt om zich van een paar onwelgevallige plantjes te ontdoen is mij helemaal een raadsel  Het probleem is toch simpel op te lossen met een schoffel? Of is de VGO zo in de ban geraakt van het ‘onschuldige’ glysofaat dat zij niet anders meer weet? [NB zie naschrift] Het is immers niet de eerste keer dat het door of in opdracht van de vereniging gebruikt wordt, want vorig jaar werd het ook uit de kast gehaald om te voorkomen dat de tientallen gekapte rododendrons opnieuw zouden uitlopen. Je gaat je zo langzamerhand afvragen welke waarde de VGO toekent aan de natuur in deze bijzondere en soortenrijke stadsoase.

Naschrift: Tijdens de bijeenkomst van de klankbordgroep op 10 november bleek dat de VGO geen opdracht heeft gegeven om gif te spuiten op de wilde planten langs het hek aan de Bornsestraat. Dat was een initiatief van een werknemer van een onderhoudsbedrijf dat werkzaamheden op de begraafplaats uitvoerde. Deze persoon handelde geheel op eigen gelegenheid, aldus een woordvoerder van de VGO, en hij is inmiddels ter verantwoording geroepen.

Meer bezuinigen op groenonderhoud

Zoals ik in het vorige artikel beschreef stelt de gemeente hoge eisen aan grasvelden. Dat merk je ook aan het maaibeleid. Onvermoeibaar rukken de maaimachines uit, of er nu iets te maaien valt of niet. Het voorjaar en de eerste helft van de zomer waren veel te droog, maar desondanks werd er gewoon gemaaid, zoals op het groene eiland in Thiemsland. Het door zon en watergebrek verdorde gras was geen millimeter gegroeid, maar het maaien ging door. Het leek wel de werkverschaffing. Het zou bij de gemeente toch bekend moeten zijn dat maaien in dergelijke omstandigheden geen zin heeft. Door het nastreven van biljartlakengazons is het aantal maaibeurten zonder meer veel te groot. Daar valt flink op te besparen, want de gemeente betaalt per vierkante meter. Gemillimeterd gras is bovendien veel kwetsbaarder dan gras dat wat langer is. Het is veel gevoeliger voor uitdroging, en het is dan ook geen wonder dat het er wekenlang bruin aangebrand bij lag. Het herstelt zich gelukkig wel weer als de weersomstandigheden zich wijzigen, maar zolang dat niet het geval is, ziet het er niet uit. Op de natuurrijke oude begraafplaats, waar de onderhoudsnormen flink zullen worden opgeschroefd, zal het gras in het groeiseizoen elke week gemaaid worden, zo onthulde een ambtenaar een klein jaar geleden. Is dat wel een verstandige beslissing?

Bezuinigen op groenonderhoud

Met het oog op de gevolgen van de financieel-economische crisis maakt de gemeente zich op voor bezuinigingen van 15 miljoen voor de komende vier jaren. Onlangs hebben de oppositiepartijen bekend gemaakt dat ze de komende weken gezamenlijk willen onderzoeken waar op bezuinigd kan worden. Ze vinden de voorstellen die het college van B&W tot nu toe heeft ontwikkeld te weinig concreet. Het CDA heeft vorige maand de website www.ideevoorhengelo.nl gelanceerd, waar iedereen ideeën voor bezuinigingen kan inbrengen. Een prima idee!

Waar veel op bezuinigd kan worden is het onderhoud van grasvelden. In mei en september zijn in Thiemsland aan weerszijden van het Bevrijderslaantje bestaande grasvelden op de schop gegaan, omdat ze ‘niet meer aan de gestelde kwaliteitsnorm voldoen’, zo bracht toenmalig wethouder Weber in april nog op de valreep naar buiten. Wat was het geval: tussen het gras van de gazons, die ongeveer 10 jaar geleden zijn aangelegd, groeiden wilde planten en dat schijnt niet door de beugel te kunnen. Een graafmachine schepte de bovenlaag om waarbij organische mest werd toegevoegd, waarna nieuw gras werd ingezaaid. Het verrijken van de grond vermindert de kans dat de wilde flora opnieuw de kop op steekt. Zo ontstaan soortenarme groene grasvelden, ook wel groen asfalt genoemd.

Aan de westkant van het houten wandelpad van het Heemafstraatje naar het groene eiland is de situatie nog onveranderd. Hier groeien nog allerlei wilde planten, die vaak lang en uitbundig bloeien. Vaak is de natuurlijke flora ook beter bestand tegen droogte, zoals we dit jaar goed hebben kunnen zien. Te midden van het troosteloos bruin verbrande gras staken wilde bloemen vrolijk af in roze, witte en gele tinten. Van zo’n bloemenweelde word je vanzelf vrolijk! Het is dan ook moeilijk te begrijpen waarom er zoveel geld wordt uitgegeven om van iets moois iets saais te maken. Zou het niet veel slimmer zijn om met de natuur mee te bewegen in plaats van er tegen in gaan? Hoe meer we de natuur naar onze hand willen zetten, hoe duurder we uit zijn!

Zorg en zorgvuldigheid

De enorme hoosbuien van vorige week hebben in één klap het neerslagtekort van vele maanden weggevaagd, zodat het grondwaterpeil eindelijk weer op een normaal niveau ligt. De verwachting is dat we vanwege de klimaatverandering in de toekomst vaker te maken zullen krijgen met weerextremen zoals langdurige droogte en zware buien. We zullen moeten leren om daar op in te spelen. Wie jong groen aanplant in een droog voorjaar zou zich ervan bewust moeten zijn dat die aanplant extra zorg nodig heeft om te overleven. Vooraan op de oude begraafplaats is dit voorjaar een proefvak aangelegd met bodembedekkers en stuk of 15 jonge rhododendrons. Het is de bedoeling om dit gedeelte, als de herinrichting wordt hervat, te gaan ‘stempelen’ op de rest van het kerkhof. Nu de droogte voorbij is staat meer dan de helft van de pas aangeplante rhododendrons in het proefvak er ellendig bij en lijkt op sterven na dood. Blijkbaar hebben ze geen of te weinig water gehad. Is dit een gebrek aan zorg of een gebrek aan deskundigheid? Hopelijk gaan gemeente en VGO voortaan zorgvuldiger te werk, want hier wordt, met uitzondering van de kwekerij, niemand beter van.

De ene stijl is de andere niet

Zowel de Franse als de Engelse stijl hebben elk hun eigen schoonheid. Ze zijn wel gebaseerd op heel verschillende ideeën over de relatie van de mens tot de natuur. Bij de Franse stijl draait alles om beheersing van de natuur. Rechte paden, strak gesnoeide hagen in rechte lijnen, symmetrie, geometrische vormen en verhoudingsgewijs grote, kort geschoren gazons bepalen het beeld. Alles is heel rationeel opgezet. Er wordt veel gebruik gemaakt van buxushagen om vakken aan te leggen. Per vak wordt er maar één soort planten gebruikt. Alles wat op een ongedwongen en nonchalante wijze groeit en niet in model geknipt kan worden is bij deze stijl eigenlijk niet zo welkom.

De Franse stijl maakte zo’n 300 jaar geleden furore in adellijke kringen. Als reactie hierop ontstond in de 18e eeuw de Engelse landschapsstijl. In plaats van de natuur in het gareel houden wilde men dat zij gewoon haar gang kon gaan. De kern van deze stijl is niet beheersing, maar loslaten. Het idee is om een landschap te scheppen waar weinig logica in zit, zodat je één kunt worden met de natuur. Het gevoel domineert hier het ontwerp, niet het verstand. Slingerpaden, boogjes en een spannende afwisseling van beplanting bepalen het beeld.

Zoals eerder al gezegd heeft de oude begraafplaats gedurende de vorige eeuw een geleidelijke verandering van stijl ondergaan. Door een beperkter onderhoud en een andere beplanting is het kerkhof meer en meer opgeschoven in de richting van de Engelse stijl. De paden verraden nog de opzet van weleer, maar de afwisselende en spannende beplanting zijn onbetwist de kenmerken van een veel lossere stijl, die veel meer past bij een historisch kerkhof. De VGO vindt echter dat het zo niet langer kan: terug naar ‘de oorsprong’, de formele Franse stijl.

Er zijn nog een aantal verschillen die er toe doen. Wilde dieren en planten lijken meer kans te maken in een omgeving die volgens de Engelse stijl is aangelegd, omdat deze stijl de natuur meer ruimte biedt. Dat is niet onbelangrijk nu steeds meer dieren, net als mensen overigens, naar de stad trekken, omdat het leven buiten de stad steeds moeilijker voor hen wordt. Een tweede verschil is dat het onderhoud bij de Franse stijl aanzienlijk duurder is. Er moet veel gesnoeid en gemaaid worden, en de strakke aanleg mag niet ontsierd worden door onkruid. Dat alles kost veel geld. De gemeente heeft twee jaar geleden € 14.000 per jaar gereserveerd voor het groenonderhoud van de oude begraafplaats in de nieuwe situatie. Dan kan het gras elke week gemaaid worden. Wel moet er nog even 15 miljoen bezuinigd worden…

Rhodondendrons

Een van de dingen waarover nogal wat mensen zich kwaad hebben gemaakt is de kap van tientallen rhododendrons in 2009, waardoor veel van de intimiteit van het kerkhof verloren is gegaan. Er zullen nog meer rhodo’s verdwijnen, maar omdat sommige nu nog bloeien is besloten om nog even te wachten met de kap. De aannemer zal in de tweede helft van augustus weer beginnen. Dat is fijn voor jonge vogels die nu nog in alle rust rondfladderen in afwachting van een nieuw door hun ouders uitgereikt hapje. Er huizen jonge roodborsten en winterkoninkjes, en onlangs is bij een van de buren een nest zwartkoppen uitgevlogen. Jonge vogels en kettingzagen vormen geen gelukkige combinatie en het is mooi dat de gemeente pas op de plaats maakt.

Niet alle rhododendrons gaan weg. Hier en daar zullen ze blijven staan als ze in het plan passen. De rest gaat weg, maar er komen nieuwe voor in de plaats. Waarom worden ze dan gekapt? Als rhodo’s te oud worden bestaat de kans dat ze omvallen, liet een ambtenaar mij weten. Als je ze terugzet als ze al een meter of drie hoog zijn, dan duurt het lang voor ze weer uitlopen. Het is dan beter om nieuwe te planten, je hebt dan sneller resultaat.

Snel resultaat past echt in deze jachtige tijd, en gezien vanuit het perspectief van de VGO is het ook nodig, want in 2012 bestaat de vereniging 100 jaar, en dan wil men wat kunnen laten zien. Oude rhodo’s kunnen heel goed worden teruggezet, zoals iedereen weet die bekend is met bijvoorbeeld de Rhododendronlaan bij Oldenzaal. Het is wel zo dat ze daarna de eerste jaren niet bloeien, dus dat gaat in 2012 zeker niet lukken. Er staan nog steeds hele oude rhodo’s met aan de voet een diameter van wel 15-20 cm en een hoogte van een meter of vier. Ze staan rechts van het pad dat naar de moestuin leidt. Die oudjes vallen echt niet zomaar om. Wie de moeite neemt om de stammen te bekijken ziet dat ze er gezond uit zien. Ze worden wel elk jaar hoger en breder en dat kan op een gegeven moment een probleem worden. Terugzetten kan, maar dan moet het wel goed gebeuren: een halve tot een hele meter stam moet blijven staan. Voor de rest is geduld nodig. Helaas is dat niet op voorraad.