Bezuinigen op onkruidbestrijding

Hengelo moet de komende jaren miljoenen bezuinigen. Een werkgroep van ambtenaren heeft 150 bezuinigingsvoorstellen uitgewerkt, maar onkruidbestrijding zat er niet bij. Gisteravond was de eerste van twee inspraakmomenten en dit was mijn bijdrage:  

Geachte bestuurders van de gemeente Hengelo,

U heeft uw ambtenaren opdracht gegeven om zonder enige beperking te zoeken naar posten waarop bezuinigd zou kunnen worden. Tot mijn verbazing komt onkruidbestrijding niet voor in het overzicht. Ik vind dat merkwaardig, want op dit item kan naar mijn mening voor tienduizenden euro’s bezuinigd worden. Twee tot driemaal per groeiseizoen worden stoepen en straten in Hengelo bespoten met het vergif Roundup om ze te ontdoen van wilde flora. Het kan echt heel wat minder. Hiervoor draag ik de volgende vier argumenten aan:

1                 Het is niet duurzaam

Omvangrijk gebruik van vergif in een stedelijke omgeving is gevaarlijk voor de gezondheid en het is niet duurzaam. Zo staat Roundup onder verdenking kankerverwekkend te zijn en de hersenen aan te tasten. Het kan ons ziek en dom maken, en het is dan ook niet voor niets dat het gebruik door gemeenten per 1 januari a.s. verboden is. Ook het alternatieve gif dat de gemeente vanaf volgend jaar overweegt te gebruiken is niet echt een verbetering. Gifgebruik op grote schaal is onwenselijk in de stad. Gelukkig zijn er alternatieven voor vergif: branden, borstelen en besprenkelen met heet water, maar elke methode belast het milieu, en zou slechts beperkt ingezet moeten worden.

2                 Het is veelal overbodig

Inheemse flora is pas een probleem als het zo hoog opgroeit dat het de doorgang belemmert. Veel soorten blijven echter zo laag, dat ze alleen visueel een probleem vormen. Op straten is veel verkeer, zodat daar alleen minuscule tredplantjes kunnen gedijen. Daar is niet of nauwelijks beheer nodig. Omdat we minder lopen dan vroeger kunnen tussen stoeptegels planten hoger opgroeien, maar één keer ingrijpen per seizoen is daar meer dan voldoende.

3                 Zwerfafval vormt het echte probleem

Het probleem met ongewenst groen ligt voor een belangrijk deel tussen de oren. We moeten af van het idee dat inheemse flora op stoepen en straten de stad er verwaarloosd en vies uit laat zien. Een stad krijgt een vies en verwaarloosd uiterlijk door de bergen zwerfafval, die je overal ziet rondslingeren. We kunnen ons beter daar op richten, en ondertussen genieten van het groen dat de natuur ons gratis schenkt.

4                 Schakel de burger in

Burgers zullen gaan klagen als wilde flora minder vaak bestreden wordt. Deze klachten kan de gemeente echter goed pareren. De tijden zijn veranderd: Hengelo staat steeds meer met de rug tegen de muur. Elk dubbeltje moet omgedraaid worden. Het geeft geen pas om bij de bestrijding van wildgroei een spic-en-span beleid te voeren, waar elders gekort gaat worden op duurzaamheid, kwetsbare mensen of nuttige instellingen. Burgers die er van wakker liggen dat zij meer groen tussen de stoeptegels aantreffen dan ze gewend zijn kunnen natuurlijk zelf die plantjes tussen de voegen wegtrekken. We willen toch naar een participatiesamenleving? Dan moet de gemeente niet alle gras voor de voeten van burgers wegmaaien.

     

Ik zou het op prijs stellen als de gemeente een bezuiniging op onkruidbestrijding serieus gaat overwegen. Ik denk dat het zinvoller is om te investeren in mensen, nuttige instellingen en een duurzame ontwikkeling, dan in het nodeloos oppoetsen van stoeptegels en straatstenen.

N.B. Een dag eerder had de gemeente Hengelo natuurorganisaties ingelicht dat per 1 januari 2016 onkruid bestreden gaat worden met stoom. Dat bericht bereikte mij te laat.

Stichting Ateliers ’93 is morsdood

Hier klopt iets niet

Voor velen kwam het als een verrassing: kunstenaarsinitiatief stichting Ateliers ’93 is uit haar lijden verlost. Na een langdurig ziekbed van 12 jaar werd zij op 3-9-2013 opgeheven. Uit informatie van de Kamer van Koophandel bleek dat het ging om een zogenaamde turboliquidatie. Bij de Kamer is gemeld dat er geen vermogen, positief of negatief, meer in de stichting zit. Een vereffenaar en een melding in een dagblad is in dat geval niet vereist. De stichting wordt dan zonder verdere plichtplegingen opgeheven verklaard.

Maar hier klopt iets niet: de stichting, die 17 kunstenaarsateliers verhuurt, huurt zelf 1000 m2 commerciële ruimte van projectontwikkelaar EMGA. Het contract is aangegaan per 1-1-2009 en loopt door na 1-1-2014. Het contract is niet rechtsgeldig opgezegd, aldus dhr. Goudszwaard van EMGA. Ateliers ’93 heeft van EMGA een prima nieuwe regeling voor 2014 aangeboden gekregen met een sterk verlaagde huur, maar die is door het bestuur afgewezen. Goudszwaard vreest dat na 1 januari a.s. de huur niet meer betaald zal worden en sluit niet uit dat EMGA de twee bestuurders in dat geval persoonlijk aansprakelijk zal stellen. Dat lijkt mij geen slecht idee.

We mogen het niet weten

In de contacten tussen het bestuur van Ateliers ’93 en EMGA werd de opheffing wekenlang verzwegen. Pas twee weken geleden kwam de aap uit de mouw en werd Emga van de opheffing op de hoogte gesteld. Zelf had ik gisteren contact met ex-werkneemster en woordvoerster van de geliquideerde stichting José Verstappen, die weigerde uitleg te geven over de opheffing. Ook bleek gisteren dat de gemeente, de subsidiegever van Ateliers ’93, niet van de opheffing op de hoogte is. Beleidsambtenaar Cultuur Klaske Buis was verbaasd en wist van niets. Ook een van de onderhuurders, Derya Zenginoglu, tevens raadslid voor Burgerbelangen, zei gisteren niet op de hoogte te zijn. De site en de facebookpagina van de stichting zwijgen als het graf over de liquidatie.

Het ziekbed van Ateliers ‘93

Onder kunstenaars, 2011, houtskool op papier, ©. Dit is het meest pijnlijke en

confronterende groepsportret van Hengelose kunstenaars dat ooit gemaakt is.

Twaalf jaar geleden kregen wanbetalers veel invloed op het bestuur van deze sociale verhuurder van atelierruimte. Het gevolg was dat de penningmeester onder druk werd gezet om af te treden. Hij werd vervangen door iemand die bewezen had dat zij niet met geld kon omgaan. De voormalige penningmeester kreeg eind 2002 een dreigbrief van het stichtingsbestuur, dat bijna geheel uit kunstenaars bestond. Het bestuur beval hem om voortaan te zwijgen over het verleden, want anders zou het huurcontract van zijn atelier ontbonden worden. Ik verbaas me er nog steeds over dat kunstenaars vijanden werden van de vrijheid van meningsuiting, terwijl zij voor hun werk afhankelijk zijn van diezelfde vrijheid. Je zou toch anders verwachten.

Oppositie was niet langer mogelijk en de stichting gleed onder invloed van onprofessioneel gedrag, in het bijzonder door een gebrek aan een moreel kompas, steeds verder af. De bestuursnotulen van eind 2002 meldden dat de schoondochter van een van de bestuurders bereid was gevonden om een wettelijk verplichte accountantscontrole uit te voeren die bedoeld was om te toetsen of een subsidieregeling juist was uitgevoerd. Dat was geheel tegen de regels in. Ik vraag me af of er daar ook iets onder de pet gehouden werd, en zo ja, wat dat dan was. Hoe lang ging dat door?

Eind 2005 vond een vergadering plaats over de toekomst van Ateliers ’93. Een bestuurder intimideerde daar aanwezige onderhuurders door een kritische kunstenaar opdracht te geven om de vergadering te verlaten. Als hij niet verdween, dan zou de bestuurder de politie bellen, zo liet hij weten. Deze kunstenaar werd onder druk gezet om zijn atelier te ontruimen. Begin 2007 dreigde het bestuur met een buitengerechtelijke ontruiming en liet alle sloten van het pand vervangen, zodat zijn atelier voor hem onbereikbaar werd.

In 2009 gaven bestuurders Marcel G. en Anita H. een valse verklaring af bij de Kamer van Koophandel, waarbij gesteld werd dat zij in 2008 bestuurder werden bij stichting Ateliers ’93, terwijl dat in werkelijkheid plaatsvond in 2004, resp. 2006.

Waarom werd Ateliers ’93 opgeheven?

Voor veel mensen zal het een raadsel zijn waarom stichting Ateliers ’93 als bij donderslag is opgeheven. In de vorige week ter visie gelegde conceptnota Kunst en Cultuur 2014-2020 staat Ateliers ’93 immers nog genoemd als aanvullende kunstinstelling, die voor 2014 een subsidie mag verwachten van €5680. Begin dit jaar heeft het CDA zich nog sterk gemaakt voor deze kunstenaarsorganisatie door het college van b&w op te roepen mee te werken aan het realiseren van betaalbare huisvesting per 1-1-2014. Er zou dan een probleem gaan ontstaan, omdat de door de gemeente gesubsidieerde huurperiode voorbij was. Maar voor wie weet heeft van onbehoorlijk bestuur, zoals hierboven beschreven, is het niet echt een verrassing. Als je een capabele penningmeester eruit werkt en vervangt door een nitwit, als je het onmogelijk maakt om kritische vragen te stellen, als je als bestuurder niet je verantwoordelijkheid durft te nemen, dan is dat vragen om moeilijkheden. Je brengt daarmee je organisatie in steeds slechter vaarwater. Door het niet toelaten van kritiek schiep het bestuur van Ateliers ’93 een een situatie, waarin men dacht de wijsheid in pacht te hebben. Dat blijkt nu ineens niet zo te zijn. De voormalige bestuurders, die de stichting geliquideerd hebben, zitten dieper in de moeilijkheden dan ooit.

De gemeente lijkt machteloos, maar is het niet

Al sinds begin 2007 heb ik onbehoorlijk bestuur bij Ateliers ’93 meermaals onder de aandacht gebracht van de gemeente. Ik heb er daarbij op aan gedrongen in te grijpen. Tijdens de vorige collegeperiode heeft toenmalig wethouder van Cultuur dhr. Ter Ellen in 2008 toegezegd dat hij de bestuurders voor zou houden dat zij integer dienen te handelen en de wet- en regelgeving dienen na te leven. Dat leidde tot niets, want binnen de kortste keren werd de wet opnieuw overtreden. De gemeente was daarvan op de hoogte, maar deed niets. Wethouder Mulder is sinds maart van dit jaar op de hoogte van de misstanden uit het vorige decennium. Helaas vond hij het niet nodig om met een klokkenluider een gesprek aan te gaan. Op 25 juni j.l. verdedigde hij in de commissie Sociaal het bestuur van Ateliers ’93 nog door o.a. te suggereren dat er sprake zou zijn van “min of meer persoonlijke problematiek” tussen mij en het bestuur van Ateliers ’93. De wethouder beschikte op dat moment echter over documenten waaruit onmiskenbaar blijkt dat bestuurders van Ateliers ’93 zich in het verleden schuldig hebben gemaakt aan o.a. illegale repressie en liegen tegen de Kamer van Koophandel.

Gaan we op herhaling?

Ateliers ’93 heeft voor 28 oktober a.s. een gezamenlijk fractiespreekuur aangevraagd om de penibele huisvestingssituatie met de raadsleden te bespreken. Zij hopen op steun van de gemeente. De situatie lijkt veel op die in de herfst van 2008. Toen leverde druk op de raadsleden een huursubsidie op van minimaal €50.000, waardoor de huren voor de kunstenaars na de verhuizing per 1-1-2009 van een slooppand naar het huidige pand betaalbaar bleven. Dat is nu ook de inzet. Ik zou het zeer onverstandig van de gemeente vinden als er opnieuw onbekommerd steun wordt gegeven, zoals in 2008 het geval was. Nog nooit heeft de top van Ateliers ’93 zich moeten verantwoorden voor de wanprestaties die in een reeks van jaren geleverd zijn.

Volgens dhr. Goudszwaard van EMGA bestaan er plannen om vanuit de puinhopen van Ateliers ’93 een nieuwe organisatie op te tuigen. Ik zie geen heil in een nieuwe organisatie. Ik denk dat er een andere weg gekozen moet worden, als de gemeente deze groep in de steek gelaten kunstenaars uit de nood wil helpen. Het beste lijkt mij om de groep onder te brengen bij de stichting Woon- en Werkruimte Kunstenaars. Dat is een solide en vertrouwenwekkende organisatie zonder schandalen. Daar kan eventueel een pand aan toevertrouwd worden. Dat zou ook het huidige pand kunnen zijn. De gemeente moet zien te voorkomen dat aan knoeiers nog meer subsidie verspild wordt. Speciaal in deze barre tijd van voortdurende bezuinigingen is het belangrijk om te zorgen dat subsidie goed besteed wordt.

De puinhoop is te groot geworden

Deze informatie heb ik op internet geplaatst om iedereen te informeren die banden had met de geliquideerde stichting Ateliers ’93 te Hengelo, en niet op de hoogte is van de liquidatie. TCTubantia zal hierover pas volgende week publiceren. Er komen ongetwijfeld nog meer onthullingen. Op dit weblog zijn ze te volgen.

Het is te hopen dat de gemeente dit keer niet wegkijkt en opnieuw doet alsof er niets aan de hand is. De puinhoop is inmiddels te groot geworden om te bagatelliseren. Bestuurders van gesubsidieerde instellingen dienen integer te handelen en de wet- en regelgeving na te leven. De gemeente zou dat een zorg moeten zijn.

Update per 16-12-2013: een puinhoop in het kwadraat

Hierboven schreef ik dat de puinhoop rond Ateliers '93 te groot is geworden om te bagatelliseren, maar niets blijkt minder waar. In een gesprek vorige maand met wethouder van Financiën en Cultuur Wieger Mulder, eveneens van de locale partij Burgerbelangen, bleek dat hij het niet met mij eens is als ik ex-bestuurders van Ateliers '93 onbetrouwbaar en incompetent noem. Toch beschikt de wethouder over bewijzen van hun leugenachtigheid, en is het evident dat zij uit angst hun organisatie hebben opgedoekt. Ik verbaas me er dan ook niet over dat de gemeente steun verleent aan een nieuw in het leven geroepen stichting Ateliers '93, die op 28 november het licht zag. Gelukkig wel met een ander bestuur, maar zonder dat er iets geleerd is van het verleden. Hoe lang kan dat goed gaan?

Op 10 december 2013 ontvingen alle fractievoorzitters van de gemeenteraad van Hengelo ernstige aantijgingen aan mijn adres van een lid van de gemeenteraad, wier gedrag ik bekritiseerd had. Klaarblijkelijk zijn er in Hengelo bestuurders die geen behoefte hebben aan betrokken burgers. Ik heb geprobeerd misstanden aan de kaak te stellen, maar dat werd niet gewaardeerd. Integendeel, ik ondervond alleen tegenwerking. Mijn motivatie om mij in te zetten voor een beter Hengelo is inmiddels tot een dieptepunt gedaald. Ik heb dan ook besloten daar geen energie meer in te stoppen. Dit weblog stopt op 10 december met mijn stelling dat mensenrechten ook gelden in Nederland, dus ook in Hengelo. Dat lijkt een open deur, maar is geen vanzelfsprekendheid zo is mij gebleken.

Update 21-3-2014: lente!
De definitieve uitslag van de gemeenteraadsverkiezing wijst uit dat Burgerbelangen, de partij van het hierboven genoemde raadslid, gehalveerd is.  De persoon in kwestie verdwijnt uit de raad, en ook wethouder Mulder mag wat anders gaan doen. Een mooi resultaat. Hoera voor de democratie!

Zie ook Waar is het vermogen van Ateliers '93? en Verwarring omtrent de ondergang van Ateliers '93

Laatste kans om je stem te geven voor natuur Overijssel

De omgeving van de Tankenberg bij Oldenzaal maakt

        deel uit van de EHS

Morgenavond om 24.00 uur verloopt de mogelijkheid om een zienswijze in te dienen tegen de bezuiniging die provincie Overijssel wil maken op de aanleg van de provinciale Ecologische hoofdstructuur. Natuurorganisaties hebben een oproep gedaan aan iedereen die natuur belangrijk vindt om een protestmail naar de provincie te sturen. Hoe meer mensen protesteren tegen het uitkleden van de voor de biodiversiteit zo belangrijke EHS, hoe lastiger het voor het provinciebestuur is om deze onzalige plannen door te zetten. De mail moet gestuurd worden naar omgevingsvisie@overijssel.nl o.v.v. EDO nr. 2046587 en gericht zijn aan Provincie Overijssel, tav. secretariaat RB. Voor meer informatie zie http://www.overijssel.nl/thema's/ruimte-wonen/omgevingsvisie-0/actualisatie/. Een voorbeeld en een kaart van de EHS zijn te vinden op de site van Landschap Overijssel. Op de kaart, die tot in detail bekeken kan worden, staat in rood aangegeven welke delen van de EHS niet zullen worden aangelegd. In de regio Hengelo gaat het dan met name om het niet aanleggen van een verbinding tussen het Dinkel- en het Reggedal. 

Ik ben nogal  geschrokken van het lage ambitieniveau dat uit plan naar voren komt. Jarenlang heeft Overijssel zichzelf gepromoot als ‘Tuin van Nederland’, waar volop rust en natuur voorhanden is, om daarmee bestedingen in de toeristisch/recreatieve sfeer te genereren. Dat heeft inderdaad gewerkt, en Overijssel is een populair gebied geworden om te genieten van natuurlijke schoonheid. Helaas gaat de natuur in onze provincie al jarenlang gestaag achteruit. De soortenrijkdom in de natuurgebieden staat onder druk door o.a. vervuiling, klimaatverandering en versnippering. Juist tegen de gevolgen van deze bedreigingen zou een goede, uitgebalanceerde EHS iets kunnen uitrichten. 

Willen we onze provincie aantrekkelijk houden voor bezoekers, maar ook voor de eigen bevolking, dan is het noodzakelijk om het landschap aantrekkelijk te houden. Daarvoor dient er geïnvesteerd te worden in maatregelen die een duurzaam aantrekkelijk landschap waarborgen. Dat daarop beknibbelt wordt vanwege uit de financieel-economische crisis voortkomende beperkte financiën is begrijpelijk, maar een grote bezuiniging zoals de provincie nu voorstelt gaat alle perken te buiten. 

Een goede EHS is een investering voor de lange termijn. Hier geldt dat goedkoop duurkoop is. Een uitgeklede versie, zoals er nu voorligt, gaat op termijn niet alleen ten koste van de biodiversiteit, maar zal ook leiden tot omzetverlies en verlies van werkgelegenheid in de toeristisch-recreatieve sector. Overijssel lijkt niet te beseffen dat het niet de enige provincie in het oosten van het land is die over natuur beschikt. Afgezien van Duitsland zijn Gelderland en Drente goede concurrenten. Beide provincies nemen de uitbouw van de EHS serieus en laten zien dat zij gericht zijn op lange termijn oplossingen en niet op kortstondig gewin.

Inspraakprocedure Concept Groenplan Hengelo afgesloten

Kaart hoofdgroenstruktuur is onvolledig

  De Hengelose oude Algemene begraafplaats in herfsttooi

Gisteren was de laatste dag waarop een inspraakreactie gegeven kon worden op het gemeentelijke concept groenplan, dat 6 weken ter inzage heeft gelegen. Naast de visie, de kern van het geheel, ging het ook om de bijbehorende kaart, waarop de hoofdgroenstructuur staat aangegeven. Wat me meteen opviel is dat de oude Algemene begraafplaats aan de Bornsestraat daar geen deel van uit maakt, en op de kaart zelfs niet eens als groen staat aangemerkt, terwijl dit zeer boomrijke kerkhof toch zeker tot de groene longen van Hengelo gerekend kan worden. Het kerkhof heeft de afgelopen jaren niet te klagen gehad over een gebrek aan belangstelling vanwege een herinrichting en daarmee gepaard gaande bomenkap, wat deze omissie des te raadselachtiger maakt. Ook de Dr. Kuyperstraat met 23 monumentale platanen is over het hoofd gezien.

Groen en kansen voor kinderen

Een onderdeel dat ik in de visie te weinig terug vindt is aandacht voor mogelijkheden voor kinderen om  in de stad spelenderwijs met natuur in aanraking te komen. Het belang van deze mogelijkheden moet niet onderschat worden, omdat juist op die manier een basis gelegd kan worden voor een latere positieve houding tot en omgang met natuur. De kinderen van nu zijn de volwassenen van de toekomst: als zij de waarde van groen niet inzien, dan kan dat consequenties hebben voor de leefbaarheid van de stad. De onwenselijke trend om bv. tuinen te bestraten kan dan een nog grotere vlucht gaan nemen. Graag wat meer kansen voor kinderen om op te groeien tussen het groen, bv. door vergroening van schoolpleinen en uitdagende groene speelplekken in parken. Veel geld is daar niet voor nodig, maar creativiteit des te meer.

Al het groen moet in het groenplan

Het groenplan wekt de suggestie dat het gaat over al het groen in de stad. Ik mis echter de aandacht voor het groen met de laagste status, het plaaggroen, ook wel onkruid genaamd. Dit groen wordt doorgaans als ongewenst beschouwd, maar desondanks is het groen. Ik wil ervoor pleiten om ook dit groen in het groenplan op te nemen. Waar voor ander groen beheersmaatregelen in het groenplan, of de uitwerking daarvan, worden opgenomen, zou het logisch zijn om dit ook te doen voor plaaggroen. Daarbij kan de gedachte dat groen een directe relatie heeft met duurzaamheid, dat het een voorwaarde is voor de leefbaarheid van de stad en voor de gezondheid van haar inwoners, mede bepalend zijn bij de bestrijding van overlast door plaaggroen.

Onkruidbestrijding en RoundUp

Momenteel is de situatie zo dat de gemeente twee keer per groeiseizoen stoepen en straten met RoundUp laat besproeien. Dat heeft niets met duurzaamheid te maken. RoundUp komt steeds meer onder vuur te liggen en het middel wordt ervan verdacht dat het o.a. kanker, Parkinson, huidaandoeningen, miskramen en aangeboren afwijkingen veroorzaakt. Het is een weliswaar goedkoop, maar geen veilig middel. Burgers worden blootgesteld aan dit vergif. Uit Duits onderzoek van december 2011 bleek dat de werkzame stof van RoundUp, glysofaat, in de urine van Berlijners aantoonbaar was in concentraties van 5-20 keer de toegestane norm voor drinkwater! Toen er eerder dit jaar  gespoten werd op het trottoir van de Troelstrastraat heb ik zelf geconstateerd dat het vergif zelfs de overkant van deze toch bepaald niet smalle straat kan bereiken. Ik zag in mijn eigen straat een moeder met een baby in haar kinderwagen vlak langs een voertuig lopen dat op de stoep een bespuiting uitvoerde. Ze was zich er stellig niet van bewust dat zij haar kind daarmee in gevaar kon brengen. Kinderen in het algemeen, maar babies in het bijzonder, zijn veel gevoeliger voor vergif dan volwassenen. Wordt daar bij de toelating van vergif wel rekening mee gehouden?

Denken vanuit een op duurzaamheid gerichte groenvisie

Het is beter om plaaggroen een plek te geven in het groenplan, omdat dan vanuit de groenvisie bekeken kan worden of, waar en hoe ingegrepen moet worden. Je kunt dan duurzaamheid, veiligheid, leefbaarheid en gezondheid een rol laten spelen bij deze afweging. Is het bv. echt nodig om twee keer per jaar actie te ondernemen? Moet het minimale groen, dat door onze 50.000 gemotoriseerde vervoermiddelen constant plat wordt gereden en tussen straatstenen echt niet hoger wordt dat 5 mm, beslist weggespoten worden? Volgens mij kan daar heel veel bezuinigd worden, vooral als we ons ook gaan afvragen waarom de gemeente stoepen van onkruid zou moeten ontdoen. De gemeente veegt ook niet de stoepen als er sneeuw ligt. Misschien is het veel slimmer om de verantwoordelijkheid daarvoor bij burgers te leggen. Dan moet wel het gif in de ban. Dat is heel goed uit te leggen vanuit een consistente, op duurzaamheid gerichte groenvisie.

Zoektocht Hengelose kunstenaars succesvol van start

Nu de allerlaatste expositie, ‘Exit’, onder de vlag van het ten gevolge van bezuinigingen gesneuvelde kunstcentrum AkkuH bijna voorbij is wordt de vraag ‘hoe nu verder’ voor Hengelose kunstenaars steeds nijpender. Gisteravond kwamen ongeveer 70 van hen bij elkaar in Metropool om daarover te discussiëren. In september had wethouder van cultuur Wieger Mulder nog toegezegd dat ongeveer €150.000 van het budget van AkkuH behouden zou blijven voor de presentatie van kunst, maar ondertussen heeft de gemeenteraad dat naar beneden bijgesteld tot slechts een derde van dat bedrag, wat neer komt op iets meer dan een tiende deel van het oorspronkelijke budget van het kunstcentrum. Uit de discussie kwam naar voren dat er een pand moet komen om werk te kunnen presenteren, en ook meer geld: een ton! Molenstraat 16, waar tot enkele jaren geleden een commerciële kunstuitleen zat, gooide hoge ogen, omdat de ruimte geschikt is en direct in het centrum ligt. Een werkgroep van kunstenaars, met daarin o.a. Pier van Dijk, Guusje Beverdam, Henk Lassche en José Verstappen, gaat aan de slag om plannen te ontwikkelen die worden teruggekoppeld in een volgende vergadering.

  The freedom of speech, © 2012, is tot januari te zien in de expositie

  Te kijk 2012 in het Lambooijhuis te Hengelo

De uitstekend bezochte avond was een succes. Er was een sterke wens om samen verder te komen, en bovendien was er voor iedereen ruimte om een eigen visie te ontvouwen. Anders dan de meeste sprekers was mijn inbreng vanuit een andere invalshoek, nl. het belang van tolerantie onder kunstenaars. Als er gebrek is aan tolerantie, dan is dat schadelijk voor het aanzien van de Hengelose kunstsector, en dat beïnvloedt vanzelfsprekend ook het succes van het presenteren van kunst. Het blijft vreemd dat een aanslag op het vrije woord binnen een kunstinstelling onder de vorige coalitie onweersproken is gebleven. Ik vroeg de wethouder een heldere boodschap af te geven over de waarde van de vrijheid van meningsuiting, en ik vroeg mijn collega’s om niet samen te werken met hen die aantoonbaar de indruk wekken dat zij intolerant zijn. Repressie is antikunst, en ik vind dat wie daarop gericht blijft, geen invloed behoort te hebben op de gang van zaken in de kunstsector. Natuurlijk zou ik liever zien dat degenen die als bestuurder grove fouten hebben gemaakt zich daarvan zouden distantiëren, maar de realiteit is dat niet iedereen zoveel kracht in zich heeft. Het is volgens mij het een of het ander: of je erkent de fundamentele rechten van anderen, of je ziet af van invloed. Een tussenweg is er niet.

Nieuw gemeentelijk groenplan stap dichterbij

  Vlinders, zoals deze gehakkelde aurelia, zijn afhankelijk van 

  een groene omgeving

Het nieuwe Hengelose groenplan is een stap dichterbij gekomen toen het enkele dagen geleden gepresenteerd werd in de commissie fysiek. Dat werd ook wel tijd, want het is alweer zo’n twee jaar geleden dat er een start mee gemaakt werd. Veel verder dan een visie is de gemeente nog niet gekomen; de uitwerking op detailniveau laat nog op zich wachten. Het plan houdt in dat circa tweederde van de oppervlakte aan gemeentelijk groen valt onder de hoofdgroenstructuur, waar niet aan getornd mag worden. Dat het onderwerp leeft bleek wel uit het feit dat praktisch alle stoelen in de zaal bezet waren.

De discussie over het plan werd sterk beïnvloed door de onvrede in de Hasseler Es, waar de gemeente de afgelopen jaren nogal wat bewoners in de gordijnen heeft gejaagd met een rigide aanpak van groenstroken die door bewoners werden onderhouden. Leonard Schenck van het actiecomité ‘Een groene wijk maak je samen’ gaf als voorbeeld hoe een bewoner welwillend zijn hek terug zette nadat de gemeente bij een meting had geconstateerd dat dit hek 2 decimeter op gemeentegrond stond. Later kwam er opnieuw een gemeentelijke meetploeg langs die stelde dat de eerste meting niet juist was en dat het inmiddels verplaatste hek nog eens 7 cm verder terug moest. Hoe zot wil je het hebben? Schenck liet weten dat je met dit soort problemen ook heel anders om kunt gaan en gaf als voorbeeld hoe de gemeente Amersfoort bewoners die een gemeentelijk groenstrookje langs een fietspad verzorgden een brief stuurde waarin ze hen bedankten voor de zorg en zelfs hen het bewuste strookje groen cadeau deed. Als Hengelo creatiever met deze kwestie omgaat dan moet het toch mogelijk zijn om voor alle betrokkenen een redelijke oplossing te vinden.

Leo Janssen van Pro Hengelo vond het opvallend dat de Natuur- en Milieuraad, die als groene partner van de gemeente meegedacht heeft bij het tot stand komen van  de groennota, toch kritisch was op het resultaat. Door een fout van de commissievoorzitter kon de NMR niet inspreken, maar gelukkig had de raad al een schriftelijk commentaar (zie www.nmrhengelo.nl onder actueel/natuur) aan alle fracties gestuurd. Daarin wordt de visie omarmt, maar tegelijkertijd bestaat er bezorgdheid over het ontbreken van een concrete uitwerking, waardoor het risico bestaat dat ad hoc beslissingen het beleid gaan beheersen, met negatieve gevolgen voor ons kostbare stadsgroen. In de discussie die volgde stelde Vincent Mulder van de SP voor om in buurten waar in het verleden veel klein blijvende miniboompjes zijn geplant deze te vervangen door echte bomen, zodat fraaie linden- en essenlanen ontstaan. Mulder maakt zich zorgen over de onevenredig grote aandacht die de Hasseler Es krijgt en de hoge kosten die daarmee gepaard gaan. Hij kent straten waar 20 gezinnen het met één boom moeten doen. Fractieleider van het CDA Marcel Elferink hekelde het rommelige groenbeleid. Hij vindt dat de gemeente geen grond moet terugnemen langs de geluidswallen bij de Dinant Buismanstraat en de Paul Kempenerstraat. Terwijl bewoners die stukken onderhouden en dat ook willen blijven doen wil de gemeente achter hun huizen een pad aanleggen om daar zelf incidenteel onderhoud te plegen. Alsof in Hengelo het geld tegen de plinten klotst en de stad zich dergelijke overbodige uitgaven gemakkelijk kan permitteren, nog afgezien van het feit dat je bewoners daar niet blij mee maakt. Het enige wat de gemeente volgens mij hier heeft te doen is met de bewoners vastleggen dat de betreffende grond een groene bestemming behoudt. Wees blij dat er bewoners zijn die gemeentelijk groen willen onderhouden! Elferink pleitte ook voor verkoop van snippergroen, wat de gemeente ruim 2,5 miljoen zou kunnen opleveren, nog afgezien van een structurele bezuiniging op onderhoud. Wethouder Janneke Oude Alink stemde in met de vanuit de raadsleden naar voren gebrachte wens voor een hoorzitting waarin burgers hun  licht kunnen laten schijnen over het nieuwe groenplan. Er komt ook een onafhankelijke commissie die zich zal buigen over groenconflicten tussen burgers en gemeente.

Wat ik mis in het groenplan, dat heet te gaan over al het groen in onze stad, is een paragraaf over spontaan groen, wildgroei, ook wel onkruid genoemd. Dit groen valt nu onder netheid en wordt op dezelfde manier behandeld als een weggeworpen bierblik. Het zou het overwegen waard zijn om dit specifieke groen ook onder te brengen in de groennota. Hoe om te gaan met dit plaaggroen, dat momenteel twee maal per jaar door de gemeente weggespoten wordt met het omstreden vergif Roundup, dat onder verdenking staat o.a. kanker te veroorzaken. Waarom zou de gemeente eigenlijk dit groen op straten en stoepen moeten bestrijden? De gemeente zorgt er toch ook niet voor dat stoepen in de winter sneeuwvrij zijn? Burgers worden geacht daarvoor te zorgen, en zo zou dat evengoed kunnen met het onkruidvrij maken van stoepen. Op straten hoeft helemaal geen actie ondernomen te worden, omdat het verkeer weinig anders toelaat dat platgereden straatgras. Daar zou een mooie bezuiniging uit voort kunnen komen, die bovendien de gezondheid van burgers ten goede zou komen.

Roundup is een gevaarlijk vergif

 Straatgras enkele weken na een spuitbeurt: wat is het 

 maatschappelijk belang van het platspuiten ervan?

Het het vrijgeven vorige maand van de resultaten van een tweejarig onderzoek naar de invloed van Roundup en gentech-graan op ratten raakt dit wereldwijd meest gebruikte herbicide nog meer omstreden dan het tot dusverre al was. Franse onderzoekers onder leiding van prof Séralini werkten met drie groepen van elk 60 ratten. Een groep werd gevoerd met gentech- mais (GM), dat genetisch zodanig is aangepast dat het grote hoeveelheden Roundup kan weerstaan, een groep kreeg met Roundup bespoten GM en de derde groep kreeg normale mais, maar kreeg daarnaast een beetje Roundup in het drinkwater toegediend. Verder was er een controlegroep van 20 ratten die niets anders kreeg dan normale mais. De ratten werden gedurende hun hele levenscyclus van twee jaar gevolgd, wat dit onderzoek uniek maakt. Eerdere onderzoeken naar mogelijke schadelijke werking van Roundup duurde slechts drie maanden en viel onder de regie van de industrie. In dit uitgebreide onderzoek, dat geheel los van de producent tot stand kwam, bleek dat er na vier maanden tumorgroei tot ontwikkeling kwam, die uiteindelijk een groot aantal m.n. vrouwelijke ratten fataal werd, en waarbij de sterfte opliep tot 70%, terwijl in de controlegroep slechts 20% stierf. Uit het onderzoek kan de conclusie getrokken worden dat het zeer aannemelijk is dat zowel GM als Roundup ook voor mensen schadelijk zijn op de lange termijn. De EU laat de studie met spoed verifiëren.

Zoals te verwachten was kreeg de studie direct kritiek vanuit de hoek van de biotechnologie. Belangrijkste punt van kritiek betreft het gebruik van albino laboratoriumratten, die meer dan gewone ratten gevoelig zijn voor de ontwikkeling van tumoren. Maar zelfs al zou maar de helft van de resultaten overeind blijven, dan is er nog voldoende reden om aan te koersen op een spoedig verbod van Roundup. Bovendien komt dit onderzoek boven op alle eerdere aanwijzingen dat RoundUp niet pluis is. 

De gemeente Hengelo gebruikt nog steeds twee keer per jaar Roundup om straten en stoepen van spontaan groen te ontdoen. Begin dit jaar bleek na kritische vragen van de Natuur- en Milieuraad dat de gemeente daar mee door wil gaan, want alternatieven zijn duurder. De gemeente is ook bang dat burgers gaan klagen als er nog maar één keer per groeiseizoen bestrijding plaats vindt. Er zijn echter voldoende argumenten om klagers op andere gedachten te brengen. Is het niet heel vreemd dat we onze gezondheid van minder belang achten dan ‘nette’, van spontaan groen ontdane stoepen en straten? Wat zegt dat over ons? Wat ik ook heel raar vind is dat de gemeente dit werk überhaupt uitvoert. De gemeente zorgt er ook niet voor dat 's winters de stoepen sneeuwvrij zijn. Dat wordt gezien als een taak voor burgers. Dat zou voor het verwijderen van spontaan groen op stoepen even goed kunnen, met een leuke besparing als resultaat!

Verzet tegen sluiting AkkuH vooral ritueel van aard

  Protestexpositie Accrochage Sauvage in AkkuH

Het verzet tegen de sluiting van kunstcentrum AkkuH, zoals dat afgelopen weekend gestalte kreeg met de tweedaagse flitsexpositie Accrochage Sauvage, had een nogal ritueel karakter door het ontbreken van perspectief op het behoud van het kunstcentrum, iets wat door de organisatoren van de expositie, Pier van Dijk en Antek Olszanowski, ook al voorzien was. Er werd zoveel stoom afgeblazen dat de ter verantwoording geroepen wethouder van cultuur Wieger Mulder zich bepaald ongemakkelijk leek te voelen. Pier van Dijk hield een donderpreek waarbij alles wat de afgelopen decennia verkeerd was gegaan voor het voetlicht werd gebracht. De toon was met termen als ‘terroristische kaalslag’ over de top, vond de wethouder, en daarin kan ik wel met hem meevoelen, hoewel ik ook de achterliggende frustratie begrijp over het vaak vertoonde gebrek aan visie op beeldende kunst bij de gemeente. Begin dit jaar had Mulder nog zijn betrokkenheid bij de kunstsector getoond door aan te geven dat hij een goed kunstklimaat belangrijk vindt, maar helaas zag hij zich genoodzaakt om al in het voorjaar aan te kondigen dat AkkuH moet sluiten. Het college van B&W wilde niet langer de kaasschaaf hanteren, maar keuzes maken, en dat viel uit ten nadele van Akkuh. Prompt kreeg de wethouder tijdens de opening van de flitsexpositie een kaasschaaf uitgereikt.

Zoals te verwachten was hield Mulder ondanks het protest vast aan het besluit om AkkuH te sluiten, maar bracht als goed nieuws dat een slordige anderhalve ton, een derde van het budget van AkkuH, voor kunst behouden blijft. Daarmee worden de kunstuitleen en kunsteducatie gered, en dan zal er ook nog geld overblijven voor het subsidiëren van tentoonstellingen en manifestaties. Mulder gaat geen energie meer steken in het plan om te onderzoeken of leegstaande winkels geschikt zijn als vervangende expositielocatie, omdat daar vanuit de kunstenaars kritiek op kwam. Andere mogelijkheden als de Bataafse Kamp en het Dikkerspand aan de Industriestraat krijgen wel zijn aandacht. De vraag is of het afschieten van het idee om winkelpanden te rekruteren verstandig is, want wat als blijkt dat de andere mogelijkheden voorlopig niet realiseerbaar zijn?

Een goed kunstklimaat is gebaat met meer dan geld en expositiemogelijkheden, zo heb ik in het op de expositie openbaar gemaakte manifest Naar een goed kunstklimaat! betoogd. Aan de basis ervan ligt de open uitwisseling van ideeën, welke berust op de vrije meningsuiting. Waar de vrijheid van meningsuiting gevaar loopt dient de gemeente als toezichthouder grenzen te stellen. Bestuurlijk ingrijpen om het vrije woord te beschermen is heel goed mogelijk waar het gaat om gesubsidieerde instellingen. Tot vorig jaar stond in de algemene subsidieverordening nog expliciet dat het bestuurders van gesubsidieerde instellingen verboden is om te discrimineren of de wet te overtreden. Dat was een duidelijk handvat, waar de gemeente in de kwestie Ateliers ’93 onder de vorige wethouder helaas geen gebruik van wist te maken, hoewel het zonneklaar was dat de top van de betreffende organisatie zich niet gedroeg zoals men van bestuurders van een kunstinstelling zou mogen verwachten. Uit dit gegeven vloeit mijn stelling voort dat de gemeente subsidiering van kunstinstellingen maar beter achterwege kan laten als zij niet in staat of bereid is om grenzen te stellen, terwijl daartoe wel alle aanleiding is. Zolang de Hengelose kunstsector verdeeld is over het belang van het vrije woord zijn er eigenlijk maar twee opties: toezicht en geld of geen toezicht en geen geld. Kunstenaars en gemeenschap dienen door de overheid beschermd te worden tegen de gevolgen van onbehoorlijk bestuur. Ook daaruit kan betrokkenheid bij de kunstsector blijken.

Kunstproject S.O.S. roept weerstand op vanwege ‘bloedende’ elzen

Project S.O.S. oogt sympathiek, maar lijkt niet goed doordacht

Wie achter het Hengelose ziekenhuis de Aletta Jacobslaan afrijdt kan zich sinds dinsdag verbazen over ‘bloedende’ elzen in de berm. De stobben van tientallen gemeentelijke elzen die daar eerder dit jaar zijn gekapt, zijn met rode verf bestreken, net alsof ze bloeden. Dit is een actie in het kader van het deelproject 'S.O.S.', dat onderdeel uitmaakt van de projectenreeks ‘De Ingreep’ van kunstenaars van Stichting Ateliers ’93. De gedachte erachter is dat als bomen zouden bloeden, net zoals wijzelf, we niet zo gemakkelijk tot kappen over zouden gaan. Op de achtergrond speelt het verhaal van de mogelijke kap van 8000 gemeentelijke bomen vanwege bezuinigingen, dat vorige herfst onrust veroorzaakte. De kunstenaars maken zich daar zorgen over, zo blijkt uit de facebook pagina van de stichting.*

Deze opvallende en originele kunstuiting roept evenwel onbegrip en weerstand op. Sommige mensen wisten dinsdagochtend niet wat ze zagen. Het leek wel of er een idioot bezig was geweest, zegt één van hen. Ze vinden het geen gezicht. Het woord vandalisme valt zelfs. Dat dit kunst zou zijn gaat er niet in. Kunstenaars hebben hun huiswerk niet goed gedaan, is nog de mildste kritiek. Ook is er bezorgdheid over de invloed van de verf op de toestand van de elzen. De bomen zijn weliswaar gekapt omdat ze door bouwwerkzaamheden te lijden hebben gehad, maar het was de bedoeling van de gemeente dat ze opnieuw zouden uitlopen. Dat gaat doorgaans heel goed bij elzen. Het zou jammer zijn als de verf daarop een negatieve invloed zou hebben. Ook de gemeente Hengelo is niet blij met deze ontwikkeling. De gemeente was zelfs niet eens op de hoogte en heeft geen toestemming voor de verfactie verleend. Daar willen we ook geen medewerking aan verlenen, aldus ambtenaar Oude Lenferink. De gemeente zal de zaak gaan onderzoeken.

Hoewel ik sympathie koester voor de wens van de kunstenaars om mensen zorgvuldiger met bomen om te laten gaan, vind ik de manier die hier gekozen is niet acceptabel. Er is klaarblijkelijk geen toestemming van de eigenaar van de betreffende bomen, de gemeente, en dan kan dit inderdaad gezien worden als een daad van vandalisme. Ateliers’93, een door de gemeente gesubsidieerde organisatie, heeft in het verleden al vaker de wet- en regelgeving aan de laars gelapt, ook ten nadele van de gemeente, en is daar tot nu toe steeds mee weg gekomen. Ik ben benieuwd of de gemeente het dit keer aandurft om grenzen te stellen.

Naschrift: Ook TCTubantia van 16-5-2012 berichtte over deze actie onder de titel 'De bomen bloeden...'. Daarbij stelde een van de kunstenaars, Nicole van Heeswijk, dat de verf na één hoosbui weg is. Dat blijkt echter niet zo te zijn.
* Opmerkelijk genoeg blijkt commentaar en reacties op dit onderdeel inmiddels verwijderd te zijn. 

Verhaal kap 8000 bomen blijft vragen oproepen

Het verhaal van de kap van 8000 bomen door de gemeente Hengelo blijft de gemoederen bezig houden, zo is op te maken uit de brievenrubriek van TC Tubantia.  In oktober wekte de gemeente de indruk dat het aantal ‘openbare’ bomen  teruggebracht zou worden van 33.000 naar 25.000 exemplaren als onderdeel van een bezuiniging op groen. Dat gaf vorige maand veel heisa en al snel liet de gemeente weten dat het niet in de bedoeling lag om 8000 bomen te kappen. Het zou alleen gaan om bomen die stonden te verpieteren. Ze zouden herplant worden op plekken waar ze de ruimte konden krijgen. Daarnaast zouden bomen die niet langs de weg staan uit het registratiesysteem worden gehaald, waardoor onderhoud niet meer nodig zou zijn. Dat alles zou dan tot bezuinigingen leiden.

Hengelo kapt binnenkort 3 acacia's op het Kuyperplein. Ze groeien slecht

en er zit dood hout in deze jonge bomen. Er komen 3 ginkgo's voor terug. 

Wat dat laatste betreft is dat begrijpelijk. Stoppen met onderhoud levert geld op. Het kappen en herplanten van bomen kost juist heel veel geld. E.I. van Ieperen waagde zich in de krant van gisteren aan een schatting en komt op 2 miljoen euro voor kap en herplant van 8000 bomen. Dat zou een kwart miljoen zijn per 1000 bomen. De bezuiniging zit hier verborgen in de lange termijn: de onderhoudskosten voor een gezonde boom zijn lager en dat voordeel weegt op den duur op tegen de kosten van de kap van een kwakkelend exemplaar en herplant van een nieuwe boom. Waar geen plek is voor bomen wil de gemeente herplant in plantsoenen, waar geen of weinig onderhoud aan te pas komt. Dan krijg je misschien wel straten zonder bomen, een ronduit treurig gezicht. Om het niet zover te laten komen heeft wethouder Janneke Oude Alink toegezegd te bekijken of er in dat er in dat geval heesters geplant kunnen worden. Maar heesters moeten ook onderhouden worden, dus wat is dan de bezuiniging? En wat is de waarde van een bezuiniging op de lange termijn als er volgend jaar al flink op bomen bezuinigd moet worden? Het schijnt dat zelfs ambtenaren zich afvragen hoe ze dat voor elkaar moeten krijgen. Ik ben benieuwd…

Na druk actiecomité staakt gemeente rooien in Hasseler Es

Een gesloopte houtwal achter de Cruys Voorberghstraat wordt afgevoerd       

Het actiecomité Een Groene Wijk Maak Je Samen heeft afgelopen week opnieuw bereikt dat de gemeente het rooien van openbaar groen in de wijk Hasseler Es staakt. Ook begin dit jaar was dat al eens gelukt nadat wijkbewoners massaal kritiek uitten tijdens een protestvergadering over kaalslag in het groen. De gemeente riep daarop een klankbordgroep in het leven, waarin zowel het comité als de wijkraad waren vertegenwoordigd, aangevuld met een lid van de KNNV en de Natuur- en Milieuraad. Het comité schreef medio november een brief aan de voorzitter van de klankbordgroep met het verzoek een aantal punten op de agenda voor de volgende vergadering te plaatsen. Het ging om tijdige informatie over projecten die de gemeente van plan was uit te voeren, en inspraak over de aanpak daarvan. Prompt werd de vergadering door de gemeente afgelast met als argument dat gezien de ingebrachte agendapunten een vergadering niet zo goed uit kwam. Het lijkt erop dat de gemeente eigenlijk niet bereid is te overleggen, constateert het comité in een persverklaring, terwijl ondertussen de kaalslag gewoon doorgaat. ‘Ons geduld met het college van B&W is op’.

Vlak voordat de gemeente het rooien stopzette sneuvelde o.a. nog een houtwal achter huizen in de Cruys Voorberghstraat. Met een grote grijper werd het groen uit de grond gerukt en daarna verdween alles in een enorme container. Volgens Jantine Lasonder zijn er vast wel een paar egels mee gegaan, want de houtwal was zo dicht dat als er een bal ingeschoten werd je die er niet meer eruit kreeg. Behalve rode kornoelje ging er ook o.a. meidoorn, lijsterbes en hazelaar tegen de vlakte. De eekhoorns zullen het nu ook wel voor gezien houden. De inspraak stelt niets voor, zei ze. Bewoners mogen alleen meepraten over wat er opnieuw ingeplant wordt. Je krijgt een lijst waarop je vier soorten mag aankruisen. Het is de bedoeling dat de nieuwe heesters niet hoger worden dan een meter. Ze moeten machinaal gemaaid kunnen worden, en daar zal de bezuiniging wel in zitten. Wat een armoe!

Gemeente ontkent dat 8000 bomen zullen sneuvelen

Stam en blad van een oude krimlinde op de oude begraafplaats.
De gemeente heeft voorkomen dat de lindelaan gekapt werd.    

Eind vorige week verscheen een opmerkelijke verklaring op de website van de gemeente Hengelo, waarin gesteld werd dat er beslist geen massale kap van bomen zal plaatsvinden. Het verhaal van de 8000 te kappen bomen is volgens de gemeente een eigen leven gaan leiden nadat groendeskundigen ooit hadden geroepen dat het beter is om 25.000 gezonde bomen te hebben dan 33.000 waarvan een deel niet gezond is. Het was bedoeld om een beeld te geven, om duidelijk te maken dat inzetten op kwaliteit belangrijk is, maar niet om duizenden bomen te kappen. Merkwaardig dat zo’n uitspraak vanuit de losse pols vervolgens in de aan de raad voorgelegde bezuinigingsvoorstellen verzeild geraakt is. Hengelo is een groene stad en dat koesteren we, vervolgt de gemeente. ‘We zijn zuinig op ons groen en zien het als een voorwaarde voor een gezonde leefomgeving’. Er worden geen gezonde bomen gekapt. ‘Het zou immers vreemd zijn als de gemeente zo met zijn kostbare bomen zou omgaan.’ Dat is een mooi statement en we zullen zien of dat meer is dan loze woorden.

De gemeente zegt vanwege de bezuinigingen (2 ton op groen) in de toekomst slimmer met het budget voor bomen om te willen gaan door te kiezen voor duurzaamheid en kwaliteit. Dat vereist een andere kijk op het groen: een gezonde boom met een grote kroon is van meer waarde dan twee ongezonde boompjes met weinig groeiruimte. De komende jaren wordt kritisch gekeken of de toekomst van straatbomen gewaarborgd is of kan worden. Is dat niet zo, dan betekent dat het einde van de betreffende bomen en dan komen op die plek ook geen nieuwe. In zijn analyse in TC Tubantia van gisteren is Jan Ankoné er niet gerust op als hij stelt dat vooral in de oudere wijken flinke gaten in het bomenbestand geslagen zullen worden, zelfs  als alleen maar zieke bomen en bomen die weinig ruimte hebben sneuvelen. Dat de sussende verklaring van de gemeente de bezorgdheid daarover niet kan wegnemen blijkt wel uit de vele afkeurende reacties op de site van de krant: ‘Hengelo, stad van beton en steen.’ Pas op, stadsbestuur, dit ligt héél gevoelig!

“Er komt geen massale bomenkap”

 

 

Bomen hebben vaak maar weinig ruimte meegekregen               

Gisteren heeft Groen Links Hengelo een persbericht verspreid, waarin de afdeling stelt dat er geen massale bomenkap komt. Fractieleider Wim Jager reageert (eindelijk!) op twee artikelen in TC Tubantia van vorige week, waarin melding werd gemaakt van het voornemen van de gemeente om 8000 bomen te kappen om zo te kunnen bezuinigen op groen. Die 8000 bomen, dat is niet waar, aldus Jager. Er zal wel wat gekapt worden, maar alleen de bomen die ziek zijn of die staan te verpieteren, omdat ze niet meer verder kunnen groeien. Die bomen zullen vervangen worden door gezonde exemplaren die daar geplant worden waar ze wel de ruimte hebben om tot volledige wasdom te komen. Dat zijn dan plekken die niet direct aan straten liggen, waardoor er minder onderhoud gepleegd hoeft te worden, en dat leidt tot besparingen. Er blijven in de gemeente Hengelo evenveel bomen als er nu zijn en de kwaliteit gaat omhoog, aldus Jager. Dat is een mooie belofte, waarbij we wel moeten bedenken dat nu al heel veel oudere bomen in onze stad zijn vervangen door jonge, een proces dat nog steeds doorgaat. 

Wat is er nu eigenlijk gebeurd? De SP wil dat Hengelo een sociaal gezicht behoudt, zo bleek tijdens de uitzending Onder Vuur van Radio Hengelo van 14 november. Daarom moet er o.a. op groen bezuinigd worden. Ambtenaren hebben vervolgens bedacht dat je kunt besparen op groenonderhoud als je het aantal bomen dat veel onderhoud nodig heeft, dat wil zeggen bomen langs straten, vermindert. Uit de losse pols is er toen een vermindering bedacht van 33.000 naar 25.000 bomen. En dat kwam begin oktober in de bezuinigingsstukken te staan. Vervolgens gingen de alarmbellen af. Blijkbaar was dat een verrassing voor Groen Links. Vreemd is dat de partij zo traag reageert op alle kritische signalen. Mijn eerste artikel over de voorgenomen kap van 8000 bomen dateert van 26 oktober. Tijdens de gecombineerde raadscommissievergadering van eind oktober hebben zowel de Natuur- en Milieuraad als ikzelf ingesproken, en de eerste heeft vervolgens haar bezorgdheid uitgesproken op een gemeenschappelijke  fractiespreekuur. Dat er iets aan zat te komen was toch wel duidelijk, dacht ik. Een snelle reactie van Groen Links had veel schade voor de partij kunnen voorkomen. Intussen houdt de Natuur- en Milieuraad, die binnenkort haar 40-jarig jubileum viert, de vinger aan de pols.

Duurzaamheid en bomenkap

Gisteren presenteerde het Internationaal Energie Agentschap zijn jaarrapport, waarin gesteld wordt dat de wereldwijde energiebehoefte de komende 25 jaar met een derde zal stijgen. Ondanks een toename van hernieuwbare energiebronnen zoals waterkracht en windenergie zal het gebruik van fossiele brandstoffen dominant blijven en zelfs toenemen met 25% ten opzichte van het huidige niveau. Dat betekent dat ook de CO2-uitstoot zal blijven stijgen. Het IEA verwacht daardoor op de lange termijn een wereldwijde stijging van de gemiddelde temperatuur met 3,5 graden als er niet wordt ingegrepen. Omdat zoiets gepaard zal gaan met grote ontwrichting pleit het IEA voor een bindend klimaatverdrag, waarbij aan CO2-uitstoot een sereuze prijs komt te hangen, zo berichtte Trouw vandaag. In ons land bouwt Essent ondertussen met steun van de overheid gestaag door aan een grote nieuwe kolencentrale alsof er niets aan de hand is. En de regering heeft van het verhogen van de maximumsnelheid naar 130 km/h een speerpunt gemaakt. Wat vernieuwbare energie betreft raken we steeds verder achterop, zeker vergeleken met een modern land als Duitsland.

Als je zoals ons land veel fossiele energie produceert dan kun je nog proberen de vrijgekomen CO2 vast te leggen in de bodem of in bomen. Het vastleggen in lege gasvelden is echter afgeketst op verzet van omwonenden, en dat zou een reden te meer moeten zijn om bomen te planten, of in elk geval zo veel mogelijk te sparen. In plaats van duizenden bomen te kappen, zoals de gemeente Hengelo van plan is, zou het verstandiger zijn om er een paar duizend bij te planten. Maar ja, dat is natuurlijk geen bezuiniging. De financiële situatie van Hengelo is bepaald niet rooskleurig, iets wat deels te wijten is aan blunders in het verleden, zoals de geldverslindende en mislukte herinrichting van de binnenstad rond de eeuwwisseling, een kwestie die nog steeds veel emoties oproept. Wordt de geplande omvangrijke bomenkap de volgende blunder?

Gemeenteraad Hengelo akkoord met massale bomenkap

Een zwarte dag voor Hengelo? (archiefopname)                                   

Een meerderheid in de gemeenteraad van Hengelo ging gisteravond akkoord met de plannen om 8000 bomen te verwijderen om zo te kunnen bezuinigen op groenonderhoud. Het gaat om een kwart van het geregistreerde bomenbestand. Geregistreerde bomen zijn bomen langs straten en pleinen, waaraan in verband met verkeerstechnische en veiligheidseisen regelmatig onderhoud gepleegd moet worden. Volgens wethouder Janneke Oude Alink staan de 8000 te zieltogen door ruimtegebrek en worden ze vervangen door ander groen. En elders worden er nieuwe bomen voor in de plaats gezet. Dat was voor de coalitie van Groen Links, SP, PvdA, Burgerbelangen en D’66 voldoende om met deze bezuinigingsrichting in te stemmen. De waarschuwende woorden van Pro Hengelo: ‘hier komt narigheid van; er is nu al strijd over groen met de bewoners van de Hasseler Es, en dat zal zich uitbreiden’ werden in de wind geslagen. Het amendement van CDA en Pro Hengelo om bij de bezuiniging de bomen te ontzien werd dan ook verworpen met 12 tegen 19 stemmen. Wel werd een motie van SP en Groen Links aangenomen om met de uitwerking te wachten op de nota Groenbeleid, die over enkele maanden verwacht wordt. Dan kan een en ander in samenhang beoordeeld worden.* De wethouder deed de toezegging dat zowel de raad als de adviesorganen bij de uitwerking zullen worden betrokken.

Is dit een zwarte dag voor Hengelo? Daar lijkt het wel op, maar het kan natuurlijk werkelijk zo zijn dat elke vierde boom in Hengelo ziek, zwak en misselijk is, en dan is het misschien maar goed dat die gekapt en vervangen gaan worden. Ik vind het wel merkwaardig dat ik in de stad maar weinig van zulke bomen tegen kom. Af en toe zie ik wel eens een boom van matige of slechte kwaliteit, maar in het algemeen zien de bomen op de routes die ik rijd er nog goed uit. Waar, o waar staan die 8000 verpieterende en zieltogende bomen?

* De met algemene stemmen aangenomen motie draagt het college op om het te bereiken aantal geregistreerde bomen pas vast te stellen nadat in de nieuwe groennota 'kaders zijn vastgesteld welke bomen het betreft en hoe de vervanging van de boom door ander groen op die plaats geregeld wordt of is.'

Veel verzet tegen kap van 8000 Hengelose bomen

Nadat de Natuur- en Milieuraad Hengelo haar grote bezorgdheid over de bezuinigingsplannen van B&W om 8000 stadsbomen te kappen aan alle gemeenteraadsfracties had kenbaar gemaakt verscheen gisteren een informatief artikel in TC Tubantia, waarin wethouder Janneke Oude Alink van Groen Links uitlegde dat Hengelo er ‘netto’ niet op achteruit gaat wat het aantal bomen betreft. De gemeente heeft namelijk een compensatieplicht, wat inhoudt dat elders in de stad, zoals in het Weusthagpark, duizenden nieuwe bomen geplant gaan worden. Ze zei er niet bij dat dat veel geld gaat kosten. Nog afgezien van de kosten voor het kappen van 8000 bomen is met de aanplant van een gelijke hoeveelheid nieuwe bomen een flinke bak geld nodig. Dat lijkt in tegenspraak met de bezuinigingsoperatie op groen, maar het werkt als volgt. De gemeente haalt 8000 bomen weg langs de straten in de wijken en poot nieuwe in parken en bosplantsoenen, waar het noodzakelijk onderhoudsniveau veel lager ligt. De winst zit in dat veel lagere onderhoudsniveau, waardoor op termijn toch een grotere besparing wordt bereikt dan de investeringen die met de kap en herplant gepaard gaan.

Niets aan de hand dus? Wat de wethouder niet vermeldde is dat je weer helemaal opnieuw moet beginnen. De herplant bestaat doorgaans uit boompjes van 6-7 cm dik, wat waarschijnlijk in geen verhouding staat tot wat er gaat verdwijnen. Veel mensen, zo blijkt ook uit reacties van lezers op de site van TC Tubantia, willen liever groen direct in hun naaste omgeving dan ergens ver weg. Dat heeft gewoon veel voordelen. Zo is het bv. een feit dat de prijzen van onroerend goed hoger liggen als er in de naaste omgeving veel groen is. Ook voelen mensen zich prettiger bij het zicht op groen. De wethouder wil laten onderzoeken of de bomen die verdwijnen vervangen kunnen worden door een ander type groen, zoals struiken. Maar struiken hebben ook regelmatig onderhoud nodig, tenzij het van die laagblijvende bodembedekkertjes zijn. Moet je het als buurt daar dan mee doen?

Gaat het er straks zo uitzien? (archiefopname)                              

De wethouder schermt ermee dat veel bomen staan te ‘verpieteren’, omdat ze niet voldoende ruimte hebben om te groeien. “Dan kun je ze beter weghalen en nieuwe planten op een betere plek, waar ze wel kunnen groeien.”  Blijkbaar is er decennialang door de gemeente zo weinig in bomen geïnvesteerd dat inmiddels 8000 bomen geen kant op kunnen door gebrek aan leefruimte, als het al zo is. Is kappen dan de enige oplossing? Je kunt toch ook de leefruimte vergroten? Veel bomen staan strak in steen ingesnoerd: doe daar eens iets aan!

Vanavond valt in de gemeenteraad een besluit over de radicale kapplannen. Gisteren bleek er in de raad veel weerstand te bestaan, zowel binnen de coalitie als bij de oppositie. Ook veel lezers van TC Tubantia reageerden op de site van de krant en de reacties logen er niet om: volkomen gestoord, meteen kappen dat college, gemeente kan beter de bijl in het ambtenarenapparaat zetten. De teneur van het overgrote deel van de reacties was er een van onbegrip, zowel over het plan als over het feit dat het verdedigt wordt door een wethouder van Groen Links. Wordt er soms een spelletje gespeeld met de wethouder? Waar is trouwens haar eigen visie?

Bomen zijn roetfilters en verminderen luchtvervuiling

Het radicale plan van de gemeente Hengelo om een kwart van de bomen langs straten en pleinen te kappen roept gelukkig verzet op. Verscheidene raadsfracties hebben zich voorgenomen om vanavond bij de behandeling van de bezuinigingsplannen in de gemeenteraad op dit punt moties of amendementen in te dienen. Hier gaat men niet in stilte aan voorbij en dat is maar goed ook, want daar zijn bomen te belangrijk voor.

 

 

Magnolia is een fraaie boom die veel NO2 uit de lucht haalt                                 

Bomen hebben esthetische waarden, ze zijn mooi door hun vorm, kleur of bloeiwijze, en natuurwaarden: ze brengen de natuur in de stad, o.a. door voedsel en beschutting te geven aan vogels, eekhoorns en andere dieren. Dat bomen daarnaast ook milieuwaarden hebben en bijdragen aan een goed leefmilieu is iets dat we ons pas laat zijn gaan realiseren. De kennis van de luchtreinigende werking van bomen is bepaald nog niet overal doorgedrongen, terwijl dit aspect steeds belangrijker wordt vanwege de luchtvervuiling en de klimaatverandering. TC Tubantia berichtte op 17-10-2011 in het artikel ‘Nederland meest vervuilde land Europa’ dat ons land wat luchtvervuiling betreft in de top 3 zit van alle 27 EU-landen. Daar blijft het niet bij, want recent onderzoek heeft uitgewezen dat roetfilters voor auto’s weliswaar het grovere fijnstof afvangen, maar niet het voor de gezondheid veel schadelijker ultrafijnstof. Dat gaat gewoon de lucht en onze longen in, met als resultaat een geschatte 18.000 voortijdige sterfgevallen ten gevolge van luchtverontreiniging per jaar, wat neerkomt op circa 12% van de jaarlijkse sterfte. Uit ander onderzoek is gebleken dat bomen juist uitstekende luchtreinigers zijn (‘Stadsbomen voor een goede luchtkwaliteit’, Bomennieuws lente 2006), hoewel er tussen de verschillende soorten grote verschillen bestaan. Sommige soorten, zoals groenblijvende naaldbomen, vangen veel fijnstof weg, terwijl bv. gewone acacia, kronkelwilg en magnolia vooral stikstofdioxide, een giftig uitlaatgas van auto’s, uit de lucht halen.

 

 

Hengelo heeft 50.000 gemotoriseerde voertuigen en wordt aan drie kanten door snelwegen omgeven. Vergeleken met andere steden als Deventer (69.000 bomen op 100.000 inwoners), en Utrecht (één boom per 2 inwoners) loopt Hengelo bepaald niet voorop met het aantal van 33.000 (geregistreerde) bomen op 80.000 inwoners. Daar komt nog bij dat de gemiddelde leeftijd van onze bomen ligt op 33 jaar, wat duidt op een verhoudingsgewijs jong bestand, dat nog weinig zoden aan de dijk zet. In 2015 gaan strengere EU-normen gelden om de gezondheidsschade door luchtvervuiling te verminderen. Ondertussen worden de snelwegen verbreed, gaat de maximumsnelheid omhoog en neemt het gemotoriseerde verkeer toe, en met dat alles ook de uitstoot. Is het dan verstandig om 25% van de bomen langs straten te verwijderen?