Meerderheid gemeenteraad voor kap Atlasceder

  De omstreden Atlasceder 'past niet in het moderne plaatje'

Gisteravond is in de gemeenteraad na een uur discussie een besluit genomen over de Atlasceder naast het stadhuis. Voor behoud van deze markante boom stemden de oppositiepartijen Pro Hengelo, Christenunie en uiteindelijk ook VVD. Daarnaast stemde coalitiepartij D'66 met hen mee. Samen goed voor 9 stemmen. De partijen die kozen voor de kap kregen 18 stemmers mee, wat betekent dat deze fraaie boom zal verdwijnen. Wethouder Bron benadrukte dat de ceder pas gekapt zal worden als de werkzaamheden aan het plein zullen beginnen. En dat gaat pas gebeuren als 80% van de commerciële ruimtes in het plan Lange Wemen verhuurd is. Met de huidige crisis zou dat nog wel eens een hele tijd kunnen duren. Volgens de wethouder is er in september meer duidelijkheid hierover.

Bron zei dat de horecaondernemers eigenlijk helemaal geen bomen op het plein wilden, maar dat de gemeente daar niet in mee wilde gaan. Gelukkig maar, want Hengelo heeft rond de eeuwwisseling al eens ervaring opgedaan met een plein met bijna geen bomen, en dat viel bijzonder slecht bij de bevolking, zodat er later weer moest worden bijgeplant. Hetzelfde gebeurde bij het Bevrijderslaantje in Thiemsland, wat alleen daar al een ton aan extra kosten opleverde. Bijzonder in dit verband was het standpunt van Burgerbelangen. Deze partij wil het besluit over een nieuwe grote boom op het stadhuisplein het liefst overlaten aan de horecaondernemers. Dan weet je dus wel wat daar van terecht komt. De stellingname van Marjo ter Haar van Groen Links heeft niet alleen mij verbaasd: ze vond dat de ceder 'niet past in het moderne plaatje' als hij blijft staan. Tja, wat zal ik daarop zeggen?

Er komt een nieuwe boom op het plein, met een stamdoorsnede van 30 cm, om de Atlasceder te compenseren. Die kost 25.000 euro. Verplaatsen van de ceder vond men veel te duur. De nieuwe boom, een plataan of een tulpenboom, komt 7-8 meter ten noorden van de standplaats van de ceder te staan.

Kap van stadhuisceder geeft reuring

 Rob Lehr van de Natuur- en Milieuraad bij de  omstreden

 ceder naast het stadhuis

De omstreden voorgenomen kap van de grote Atlasceder naast het Hengelose stadhuis blijft de gemoederen bezig houden. In de vergadering van de commissie Fysiek bood de stichting Natuur- en Mileuraad vorige week een pak steunbetuigingen aan voor het behoud van deze beeldbeplalende ceder. Ruim 300 mensen hadden daarvoor een handtekening gezet of een mail naar de stichting gestuurd. Helaas berichtte TC Tubantia daarover niets. Wel staan er vandaag twee ingezonden brieven van Hengeloers in die niet blij zijn met de kapplannen. Margeret Tuckermann deed uit de doeken hoe deze ceder lang geleden door de gemeente weg is gehaald bij de Vockerschool aan de Breemarsweg om het plein bij het stadhuis op te sieren. De omwonenden aan de Breemarsweg waren daar toen niet blij mee. En nu wil de gemeente deze boom dus kappen. Ze denkt dat verzet tegen de beslissing om te kappen niet veel zin heeft, maar dat ben ik niet met haar eens.

Paul Knaven en Marie-Anne Knaven-Koopman wijzen er nog maar eens op dat Hengelo meer dan eens heeft gefaald bij de herinrichting van pleinen. Het marktplein werd nog niet zo lang geleden dusdanig kaal ingericht, dat niemand er wilde huizen, zo schrijven ze. Ook het stationsplein werd in dezelfde tijd een oord waar niemand zich prettig voelde. Je zou mogen verwachten dat stadsplanners en gemeenteraadsleden daar iets van zouden leren en zorgvuldig met bestaand groen om zouden gaan. Daar lijkt het niet erg op. Volgende week dinsdag komt het Definitief Ontwerp van het plan Lange Wemen in de gemeenteraad, en dan wordt er over het lot van de ceder beslist. Ik ben benieuwd.

Meer over de Atlasceder hier

Natuur- en Milieuraad Hengelo voert actie voor behoud stadhuisceder

Op het plein voor het stadhuis staat een mooie, beeldbepalende Atlasceder. De Natuur- en Milieuraad is een actie begonnen om deze boom te behouden, want de gemeente wil hem omzagen. Hij zou de zichtlijnen in het nieuw aan te leggen horecaplein verstoren. De gemeente ziet hem als een sta-in-de-weg, die ook nog eens te veel terrasruimte inneemt en die niet zou passen in stedelijk gebied. Waar ze dat laatste vandaan halen is me een raadsel, want in veel stadstuinen staan atlasceders. Het worden inderdaad grote bomen, maar op een plein is daar toch ruimte voor zou je denken. Het gaat om een gezonde boom. Toch moet deze ceder wijken, en dat is de Natuur- en Milieuraad in het verkeerde keelgat geschoten.

  Wel of niet behouden?

Al jaren achtereen zijn veel grote bomen uit het Hengelose stadsbeeld verdwenen, o.a. op het voormalige terrein van de Heemaf ten behoeve van de bouw van Thiemsland, langs de Troelstrastraat vanwege de aanleg van fietspaden, en rond het ROC. Dit jaar verdwijnt nog een groep oude eiken aan de Aletta Jacobslaan voor een wegverbreding en een fietspad. Er zijn altijd genoeg redenen om grote bomen te laten verdwijnen. Hengelo heeft daardoor een relatief jong bomenbestand, en daarom zouden we zuinig moeten zijn op op onze grote, oudere bomen. Jonge bomen terugplanten is gemakkelijk, maar voordat het weer wat lijkt zijn we een generatie verder. Grote bomen zijn belangrijk in de stad, omdat ze de lucht zuiveren van giftige stoffen, en ze spelen tevens een grote rol voor vogels en andere dieren. Omdat Hengelo niet bekend staat als een stad met een fraaie architectuur zijn grote bomen ook belangrijk om dat wat niet zo mooi is te verzachten.

Het is jammer dat de gemeente bij de presentatie van de plannen aan ondernemers alleen maar de variant zonder ceder heeft getoond. Eind vorig jaar heeft ze aangegeven dat er twee versies zouden worden voorgelegd, een met en een zonder ceder. Niet dus, en het verbaast mij dan ook niet dat de meerderheid van instellingen en bedrijven die gereageerd hebben op het Voorlopig Ontwerp kozen voor de variant zonder ceder. Zo gaat dat blijkbaar.

De Natuur- en Mileuraad heeft goede hoop dat de plannen nog te beïnvloeden zijn als veel Hengeloers de actie steunen en zich uitspreken voor het behoud van de stadhuisceder. Wie vindt dat deze fraaie boom moet blijven kan de Milieuraad een mail sturen: nmrhengelo@hotmail.com. Er zijn inmiddels al tientallen reacties binnen. Volgende week komt deze zaak in de raadscommissie Fysiek aan de orde, en de Natuur- en Milieuraad zal dan inspreken.

Zie ook 'Valt Atlasceder ten offer aan Lange Wemen?'

Update: 
http://bomen-in-hengelo.blogspot.nl/2013/06/meerderheid-gemeenteraad-voor-kap.html

Inspraakprocedure Concept Groenplan Hengelo afgesloten

Kaart hoofdgroenstruktuur is onvolledig

  De Hengelose oude Algemene begraafplaats in herfsttooi

Gisteren was de laatste dag waarop een inspraakreactie gegeven kon worden op het gemeentelijke concept groenplan, dat 6 weken ter inzage heeft gelegen. Naast de visie, de kern van het geheel, ging het ook om de bijbehorende kaart, waarop de hoofdgroenstructuur staat aangegeven. Wat me meteen opviel is dat de oude Algemene begraafplaats aan de Bornsestraat daar geen deel van uit maakt, en op de kaart zelfs niet eens als groen staat aangemerkt, terwijl dit zeer boomrijke kerkhof toch zeker tot de groene longen van Hengelo gerekend kan worden. Het kerkhof heeft de afgelopen jaren niet te klagen gehad over een gebrek aan belangstelling vanwege een herinrichting en daarmee gepaard gaande bomenkap, wat deze omissie des te raadselachtiger maakt. Ook de Dr. Kuyperstraat met 23 monumentale platanen is over het hoofd gezien.

Groen en kansen voor kinderen

Een onderdeel dat ik in de visie te weinig terug vindt is aandacht voor mogelijkheden voor kinderen om  in de stad spelenderwijs met natuur in aanraking te komen. Het belang van deze mogelijkheden moet niet onderschat worden, omdat juist op die manier een basis gelegd kan worden voor een latere positieve houding tot en omgang met natuur. De kinderen van nu zijn de volwassenen van de toekomst: als zij de waarde van groen niet inzien, dan kan dat consequenties hebben voor de leefbaarheid van de stad. De onwenselijke trend om bv. tuinen te bestraten kan dan een nog grotere vlucht gaan nemen. Graag wat meer kansen voor kinderen om op te groeien tussen het groen, bv. door vergroening van schoolpleinen en uitdagende groene speelplekken in parken. Veel geld is daar niet voor nodig, maar creativiteit des te meer.

Al het groen moet in het groenplan

Het groenplan wekt de suggestie dat het gaat over al het groen in de stad. Ik mis echter de aandacht voor het groen met de laagste status, het plaaggroen, ook wel onkruid genaamd. Dit groen wordt doorgaans als ongewenst beschouwd, maar desondanks is het groen. Ik wil ervoor pleiten om ook dit groen in het groenplan op te nemen. Waar voor ander groen beheersmaatregelen in het groenplan, of de uitwerking daarvan, worden opgenomen, zou het logisch zijn om dit ook te doen voor plaaggroen. Daarbij kan de gedachte dat groen een directe relatie heeft met duurzaamheid, dat het een voorwaarde is voor de leefbaarheid van de stad en voor de gezondheid van haar inwoners, mede bepalend zijn bij de bestrijding van overlast door plaaggroen.

Onkruidbestrijding en RoundUp

Momenteel is de situatie zo dat de gemeente twee keer per groeiseizoen stoepen en straten met RoundUp laat besproeien. Dat heeft niets met duurzaamheid te maken. RoundUp komt steeds meer onder vuur te liggen en het middel wordt ervan verdacht dat het o.a. kanker, Parkinson, huidaandoeningen, miskramen en aangeboren afwijkingen veroorzaakt. Het is een weliswaar goedkoop, maar geen veilig middel. Burgers worden blootgesteld aan dit vergif. Uit Duits onderzoek van december 2011 bleek dat de werkzame stof van RoundUp, glysofaat, in de urine van Berlijners aantoonbaar was in concentraties van 5-20 keer de toegestane norm voor drinkwater! Toen er eerder dit jaar  gespoten werd op het trottoir van de Troelstrastraat heb ik zelf geconstateerd dat het vergif zelfs de overkant van deze toch bepaald niet smalle straat kan bereiken. Ik zag in mijn eigen straat een moeder met een baby in haar kinderwagen vlak langs een voertuig lopen dat op de stoep een bespuiting uitvoerde. Ze was zich er stellig niet van bewust dat zij haar kind daarmee in gevaar kon brengen. Kinderen in het algemeen, maar babies in het bijzonder, zijn veel gevoeliger voor vergif dan volwassenen. Wordt daar bij de toelating van vergif wel rekening mee gehouden?

Denken vanuit een op duurzaamheid gerichte groenvisie

Het is beter om plaaggroen een plek te geven in het groenplan, omdat dan vanuit de groenvisie bekeken kan worden of, waar en hoe ingegrepen moet worden. Je kunt dan duurzaamheid, veiligheid, leefbaarheid en gezondheid een rol laten spelen bij deze afweging. Is het bv. echt nodig om twee keer per jaar actie te ondernemen? Moet het minimale groen, dat door onze 50.000 gemotoriseerde vervoermiddelen constant plat wordt gereden en tussen straatstenen echt niet hoger wordt dat 5 mm, beslist weggespoten worden? Volgens mij kan daar heel veel bezuinigd worden, vooral als we ons ook gaan afvragen waarom de gemeente stoepen van onkruid zou moeten ontdoen. De gemeente veegt ook niet de stoepen als er sneeuw ligt. Misschien is het veel slimmer om de verantwoordelijkheid daarvoor bij burgers te leggen. Dan moet wel het gif in de ban. Dat is heel goed uit te leggen vanuit een consistente, op duurzaamheid gerichte groenvisie.

Wat is men van plan rond het oude arbeidsbureau?

In TC Tubantia van gisteren staat dat DOGM Onroerend Goed Maatschappij uit Breukelen, de tegenwoordige eigenaar van het voormalige arbeidsbureau op de hoek van de Oldenzaalsestraat en de Eikstraat, van plan is om op deze locatie woningen te bouwen. DOGM, een bedrijf dat zich bezig houdt met bemiddeling bij handel, huur en verhuur van onroerend goed, gaat spoedig in gesprek met de gemeente over zijn plannen, maar wenst in dit stadium daar geen toelichting op te geven. Ook de bij het plan betrokken makelaar laat zich er niet over uit, want het gaat om een ‘gevoelige zaak’. Ik vroeg me meteen af waarom men zo geheimzinnig doet. Wat is er gevoelig aan de voorgenomen sloop van een al jaren leegstaand kantoorpand ten behoeve van woningbouw? Het pand heeft geen bijzondere kwaliteiten, zoals het oude badhuis iets verderop aan de overkant van de Oldenzaalsestraat, waar ook zo geheimzinnig over wordt gedaan. Ik heb het sterke vermoeden dat de gevoeligheid het groen op het terrein betreft. Er staan twee monumentale bruine beuken met een diameter van ca. 1,3 meter. Ik schat ze op bijna anderhalve eeuw oud. Vermoedelijk zijn ze gepoot in de jaren 1870. Ze zien er nog prima uit.

  Het oude arbeidsbureau ligt deels verscholen in een groene oase

Natuurlijk is dit speculatie, maar het zou me niet verbazen als de eigenaar uit is op medewerking van de kant van de gemeente voor het verkrijgen van een kapvergunning voor deze waardevolle beuken, en waarschijnlijk ook voor alle andere bomen op het terrein. Behalve een vijftal bomen met een geringe dikte, die niet waardevol zijn en gerust gekapt zouden kunnen worden, gaat het om twee oude walnotenbomen met een diameter van circa 50 cm, twee vederesdoorns van ongeveer 40 cm dik en een gewone esdoorn met een dikte van bijna een meter. Een terrein zonder lastig opgaand groen geeft natuurlijk veel meer winst mogelijkheden, dus is het logisch als DOGM zou proberen om daar vanaf te komen. Voor Hengelo zou het echter een groot verlies zijn. Onze stad heeft in de loop van de jaren veel oud geboomte zien verdwijnen, en het einde is nog niet in zicht. Vooral het centrum heeft een erg stenig karakter gekregen. Veel parken zijn er niet. Er zijn en worden wel steeds nieuwe bomen aangeplant, maar het duurt lang voordat ze tegenwicht kunnen bieden aan al het steen. Hengelo heeft een waterhoofd als het gaat om bomen: meer dan de helft van de ruim 30.000 geregistreerde gemeentelijke bomen zijn jonge bomen. Bij particulieren speelt daarnaast de mode om tuinen in sterke mate te verstenen, wat de leefbaarheid in de stad niet ten goede komt. Dat alles maakt dat we zorgvuldig moeten zijn met wat ons nog rest.

Hoe groen blijft het park Bataafse Kamp?

   Zal deze oude plataan in het park Bataafse Kamp verdwijnen
   voor skaters en zichtlijnen?

Nadat onlangs door de gemeente twee bomen gekapt werden op de Bataafse Kamp ontstond enige onrust. Een van de omwonenden dacht dat er al gekapt werd als voorbereiding op de plannen om een skateplaza in het park aan te leggen. Dat bleek niet het geval te zijn: de bomen waren aangetast door schimmels en hadden geen toekomst meer. Niets aan de hand dus, hoewel het opnieuw een aderlating was voor het park. Een jaar of tien geleden gingen al twee monumentale beuken ten onder, eveneens door zwamaantasting. Vervolgens kostte de zomerstorm van 12 juli 2010 het park enkele oude bomen. En drie jonge bomen, nog maar enkele jaren geleden geplant, hebben alweer de geest gegeven.

De commotie over de kap van deze twee bomen was aanleiding voor de Natuur- en Milieuraad om weer eens op het park in te zoomen. B&W heeft begin dit jaar de Bataafse Kamp aangewezen als de beste locatie voor een goede skatevoorziening, waar door skaters al jaren om gevraagd wordt. Verschillende partijen vonden dat B&W te hard van stapel liep. Het college was te gemakkelijk heen gestapt over bezwaren van de kant van het Bataafs College, dat van plan was de aanpalende gebouwen te betrekken. Inmiddels is dit plan uit beeld vanwege te hoge verbouwingskosten. Dat maakt het voor sommige partijen gemakkelijker om in te stemmen met een skateplaza in het park. Omwondenden vrezen geluidsoverlast en zijn daarom tegen.

Hoewel het nog onduidelijk is hoe het college van B&W verder wil, bestaat er een gerede kans dat het park in beeld blijft voor een skatevoorziening. Het groen zal gespaard worden, is begin dit jaar door de gemeente naar voren gebracht. Er bestaat evenwel ook een schetsontwerpje, waarop op de plek van een drietal oude bomen, waaronder een plataan van ruim een eeuw oud, een skatevoorziening staat ingetekend. Deze bomen staan niet op de kaart aangegeven als oude bomen, terwijl andere wel zo staan aangegeven, wat kan betekenen dat ze gekapt zullen worden. Er wordt ook nog gewerkt met zichtlijnen, en het park moet meer allure uit gaan stralen, vindt B&W. Nu zou het wel heel erg dom zijn om gezonde oude bomen te kappen ten behoeve van zichtlijnen en skatevoorzieningen! Hengelo heeft zo weinig groen in het centrum dat we op het oude, bestaande groen uiterst zuinig moeten zijn. De Natuur- en Milieuraad is er niet gerust op en gaat B&W verzoeken om schriftelijk te bevestigen dat deze drie bomen behouden zullen blijven.

Sloop voormalige bibliotheek/stadskantoor van start gegaan

   Sloop voormalig stadskantoor Hengelo

Vroeger bouwde men voor eeuwen, maar tegenwoordig is dat beslist niet meer vanzelfsprekend. De oude bibliotheek annex voormalig stadskantoor, in 1985 in gebruik genomen, wordt momenteel al weer gesloopt om de realisatie van het bestemmingsplan Lange Wemen mogelijk te maken. Met een leeftijd van net iets meer dan een kwart eeuw kun je hier gerust spreken van wegwerparchitectuur. Niet dat het zo gebouwd is, want het is een degelijk gebouw, maar je zou kunnen zeggen dat het is ingehaald door de ontwikkelingen. De gemeente wil alle ambtenaren weer terug naar de binnenstad, maar dit gebouw is te klein om ze allemaal te huisvesten. Er komt een nieuw stadskantoor aan de Deldenerstraat, een besluit dat nogal wat barensweeën heeft gekend. Hengelo heeft een buitengewoon hoog percentage leegstand van kantoorruimte, leegstand die alleen maar groter wordt door de bouw van nog meer kantoorruimte. En bovendien zijn we niet meer zo rijk als in het verleden en moet er flink bezuinigd worden. Wat is dan verstandig? Over duurzaam bouwen heb ik het dan nog niet, en evenmin over de vraag wat de meerkosten zijn van een arbeidsplaats in een gebouw dat zo snel werd afgeschreven.

Realistatie van Lange Wemen zal ook gepaard gaan met de kap van tenminste 17 bomen, waaronder twee grote populieren. De Natuur- en Milieuraad heeft nog geprobeerd om de populieren te redden, maar dat is niet gelukt. Er was volgens de gemeente risico op takbreuk. Veel van de andere bomen, meest elzen, zijn niet in al te beste staat. Ook de bijzondere boom op de foto, een boom waar niets mis mee is, zal verdwijnen. Het is geen zeldzame soort en hij blinkt ook niet uit door ouderdom, maar bijzonder is hij vanwege de vele paren sportschoenen die erin hangen. Dat is al jaren zo, en ik verdenk de skaters die hier tot vorig jaar op een baan hun capriolen volbrachten ervan daar meer van te weten. Schoenen vallen onder kleding, en in een grijs verleden dachten mensen dat als ze in een bepaalde boom kleding hingen dat hun gebeden eerder verhoord zouden worden. De skaters hebben jarenlang geijverd voor een goede skatebaan, en onlangs heeft B&W besloten dat er in het parkje bij de Bataafse Kamp  een nieuwe skatebaan zal worden aangelegd. De omwonenden zijn er niet blij mee, dus is het nog niet helemaal zeker of de gebeden van de skaters verhoord zullen worden. Maar dat is een heel ander verhaal.

Na de bouw zullen in het plangebied enkele tientallen nieuwe bomen geplant worden, waaronder 6 langs de Deldenerstraat, waar het nu wel een heel erg stenige bedoening is. De vier oude lindebomen aan de Oldenzaalsestraat opzij van het voormalige stadskantoor staan in een boombeschermingszone en zullen gelukkig behouden blijven.

Monumentale atlasceder bij verdwenen ziekenhuis

De monumentale Atlasceder aan de Oldenzaalsestraat 184 is een    
laatst overgebleven herinnering aan het oude katholieke ziekenhuis

Slechts vier van de bijna 500 bomen die op de Hengelose lijst van bijzondere bomen staan zijn coniferen. Een van deze vier is de blauwe Atlasceder aan de Oldenzaalsestraat op het terrein waar tot medio jaren negentig het Gerardus Majella ziekenhuis stond. Het ziekenhuis werd in 1990 gesloten, nadat het tien jaar eerder was gefuseerd met het Streekziekenhuis Midden-Twente, en de ceder is nog iets wat er aan herinnert.

Atlasceders komen van nature voor in het Atlasgebergte in Algerije en Marokko. Ze zijn bij ons veel aangeplant in tuinen en parken. Het zijn in het begin snelle groeiers die ook erg groot kunnen worden, waardoor ze veel ruimte vragen. Naarmate hij ouder wordt neemt het groeitempo wel af. Dat geldt voor meer bomen: als ze jong zijn moeten ze zich nog een plek veroveren. In hun oorspronkelijke leefgebied kunnen ze 40 meter hoog worden met een kroondoorsnede van 30 meter. Ze kunnen daar ook een hoge leeftijd bereiken, 1000 jaar is mogelijk.

De Atlasceder vormt een ondersoort van de Libanonceder, die wat minder goed aangepast is aan ons klimaat en wellicht daardoor ook veel minder aangeplant is.  Ceders hebben naalden in groepjes van 20-40 bijeen staan. De naalden van de blauwe Atlasceder zijn grijsblauw en met een lengte van 1-2 cm wat korter dan de groene naalden van de Libanonceder. De kegels zitten drie jaar lang aan de boom en vormen voedsel voor zaadeters als goudhaantje en kruisbek.

Een jonge Atlasceder heeft nog een duidelijke pyramidale vorm, wat bij het ouder worden kan veranderen. De Atlasceder aan de Oldenzaalsestraat is  80 cm dik en is aangeplant in 1926. De boom heeft een mooie vorm gekregen, wat ook te danken is aan het feit dat er nauwelijks gesnoeid is, waardoor laag zittende, zware takken alle kanten op gaan. Doordat er voldoende ruimte is rondom de boom kan hij vrij uitgroeien, en dat geeft het fraaiste resultaat.

Bijzondere bomen aan het Krabbenbosplein

Japanse rode dennen aan het Hengelose Krabbenbosplein  

Aan het Krabbenbosplein staat een groepje van drie Japanse rode dennen, die als monumentale bomen opgenomen zijn in de Hengelose lijst van bijzondere bomen, waardoor ze extra bescherming genieten. De Japanse rode den komt oorspronkelijk voor in Japan, Korea, het noordoosten van China en het aangrenzende deel van het uiterste zuidoosten van Siberië. De soort staat op de rode lijst van bedreigde soorten van het IUCN (International Union for Conservation of Nature). De bedreiging voor het voortbestaan is (nog) niet ernstig. Deze exotische den kan zeker 20 meter hoog worden. De naam is afgeleid van de roodbruine tint van de jongere takken, die na verloop van tijd verandert in grijsbruin. De Japanse rode den is nauw verwant aan onze inheemse grove den, maar heeft dunnere naalden die helder groen zijn zonder de blauwe waas, die zo kenmerkend is voor de grove den. De dikste van het drietal meet ongeveer 60 cm in doorsnede.  

Hengelose Bomencommissie gaat van start

Een oude en onbeschermde monumentale taxus in de Hasseler Es         

De gemeentelijke bomencommissie gaat met ingang van dit jaar eindelijk van start. De commissie is ingesteld als onderdeel van de bomenverordening, die in 2007 door de gemeenteraad is aangenomen. De taak van de commissie is om de gemeentelijke lijst van bijzondere bomen actueel te houden en verder uit te bouwen. Op deze lijst zijn in 2007 bijna 500 ‘publieke’ bomen geplaatst. De gemeente onderscheidt daarbij 4 categorieën: monumentale bomen, toekomstig monumentale bomen, herdenkingsbomen en bijzondere soorten. Het gaat in vrijwel alle gevallen om loofbomen, waarbij de inlandse eik heel dominant aanwezig is. Op de bijzondere bomenlijst staan slechts 4 naaldbomen: 3 Japanse rode dennen aan het Krabbenbosplein en een Atlasceder aan de Oldenzaalsestraat voor de plek waar ooit het oude ziekenhuis stond. De lijst is overigens nog lang niet compleet. Er staan nog veel oude en waardevolle bomen langs de kant van de weg of in groenstroken en plantsoenen, bomen die de speciale bescherming van een plek op de bomenlijst waard zijn. Een voorbeeld daarvan is een oude taxus in de Hasseler Es, die daar onbeschermd is een grasveld staat. Hij is een meter of 10 hoog en circa 65 cm dik. De meeste bomen worden per jaar ongeveer een centimeter dikker, maar taxus is een erg traag groeiende boom die met deze omvang toch al gauw op een leeftijd van ruim 100 jaar komt. Daarmee zou het wel eens de oudste taxus op gemeentelijke grond kunnen  zijn, en misschien wel de oudste in Hengelo. Eigenlijk stelt een taxus van een eeuw nog niet veel voor, want deze inheemse naaldboom kan onder gunstige omstandigheden duizenden jaren oud worden.

Bomenstichting maakt doorstart

De mammoetboom in het Enschedese Ledeboerpark is met
31 meter de hoogste van ons land                                     

De 3000 donateurs van de Bomenstichting kregen deze week bericht dat de organisatie een doorstart zal maken. In juni gaf de landelijk opererende stichting al aan dat ze eind dit jaar de deuren zou sluiten als gevolg van het wegvallen van overheidssubsidies. Dat had te maken met de enorme bezuinigingen op natuur, die de regering aan het doorvoeren is. Men wilde het niet op een faillissement aan laten komen. Daarom is het kantoor inmiddels gesloten en het personeel ontslagen. Gelukkig blijft de Bomenstichting bestaan, al is het dan als vrijwilligersorganisatie, net zoals bij het ontstaan in 1970. Per 1-1-2012 komt er een nieuw bestuur en een nieuwe, door actieve vrijwilligers gedragen werkorganisatie op een ander adres.

De Bomenstichting heeft zich al 41 jaar lang ingezet voor een duurzame, boomrijke leefomgeving in stad en land. Bomen zijn van grote waarde voor mensen, maar worden desondanks geregeld als wegwerpproducten behandeld. De Bomenstichting bood vaak tegengas en heeft daarbij duizenden bomen kunnen redden, waaronder tientallen monumentale bomen. De doorstart maakt het mogelijk om met dit werk door te gaan, hoewel het wegvallen van zeven betaalde krachten wel zijn tol zal eisen. In elk geval blijft de zeer informatieve site bestaan. Daar is bijvoorbeeld informatie te vinden over wat te doen bij dreigende kap. Ook het register van monumentale bomen, dat circa 10.000 items bevat, is veilig gesteld. In een tijd waarin de natuur er niet meer zo toe lijkt te doen hebben we een organisatie als de Bomenstichting hard nodig.

Monumentale bomen in Hengelo

In 1930 aangeplante platanen aan de Dr. Kuyperstraat                                         

Aan de bomenverordening van Hengelo is een lijst van bijzondere gemeentelijke bomen toegevoegd, die waardevol worden geacht en daarom extra bescherming genieten. Op de lijst staan 475 bomen, die in groepen onderverdeeld zijn. Het gaat om 350 monumentale bomen, 98 toekomstige monumentale bomen, 6 herdenkingsbomen en 21 bomen die waardevol zijn vanuit dendrologisch oogpunt, wat wil zeggen dat het om bijzondere soorten gaat. Bij de monumentale bomen gaat het vooral om bomen langs lanen. Het laantje achter het ziekenhuis, tussen Carinth en de Deldenerstraat, is met 201 zomereiken wel het grootste van alle. Belangrijk is ook de Dennebosweg/Oude Molenweg met 41 zomereiken, en de Kuyperstraat met 23 oude platanen. Opvallend is dat 75% van de monumentale bomen eiken betreft, terwijl er slechts vier coniferen beschreven worden. In de telling zijn de bomen op de kerkhoven niet meegenomen, omdat de gemeente ervan uit gaat dat de daar aanwezige bomen zich ongestoord kunnen ontwikkelen. De verwikkelingen rond de kap van tientallen bomen op de oude Algemene begraafplaats in het recente verleden lieten echter zien dat dit beslist geen vanzelfsprekende zaak is.

Het bijwerken en uitbreiden van het register van waardevolle bomen zou de taak worden van een in te stellen bomencommissie. Helaas wachten we daar al zo’n vier jaar op. De gemeente heeft een half jaar geleden aan de Natuur- en Milieuraad de toezegging gedaan dat voor het eind van het jaar een bomencommissie in het leven zal worden geroepen. Het is te hopen dat dat nu eindelijk gaat lukken, want het is dringend nodig dat deze commissie er komt. Er wordt om allerlei redenen heel wat gekapt in de stad, terwijl op een aantal plaatsen waardevolle bomen onbeschermd langs de kant van de weg staan.

Lees hier de lijst van bijzondere gemeentelijke bomen, die onder aan de bomenverordening als bijlage is toegevoegd.

Een ode aan de vrijheid

Aan de rand van het kerkhof, aan de linkerkant, achter de stenen bank die herinnert aan Frederika Ter Horst, staan een viertal beuken, welke dwars door het hek zijn gegroeid. Vorig jaar juni heeft deze plek op mijn initiatief gefigureerd in Het ware gezicht, een serie over mooie en lelijke plekken in Hengelo in Tc Tubantia. Ik vind dit een hele mooie plek vanwege de magie! Ooit hield het hek de beuken ‘gevangen’ op het kerkhof, nu houden de beuken het hek gevangen sinds zij er dwars doorheen zijn gegroeid, het licht volgend. De bomen hebben het hek in zich opgenomen. Zij staan daarmee symbool voor het leven dat de dood overwint. Ook zou je ze kunnen zien als inspiratiebron voor iedereen die de dupe is geworden van onderdrukking. Repressie is uiteindelijk te overwinnen, is de boodschap van deze bomen. Je kunt er zodoende ook een monument in zien dat ons herinnert aan onze bevrijding uit de overheersing van de Nazi’s. Vanuit een ander perspectief herinneren deze bomen ons aan de kracht van de natuur en aan onze eigen nietigheid. Wij maken deel uit van de natuur en zijn ondergeschikt aan haar wetten. Voor de natuur zijn er geen grenzen, voor de mens wel, ook al denken we daar liever niet aan.