Anninksschool adopteert herdenkingsmonument 68 jaar na bevrijding Hengelo

  Leerlingen bij het herdenkingsmonument voor het Hengelose stadhuis

Vandaag werd de bevrijding van Hengelo herdacht, die zich 68 jaar geleden voltrok. Engelse en Canadese troepen verdreven op 3 april 1945 de Nazi’s en bevrijdden onze stad daarmee van de terreur.  Vrijheid hergeven vroeg het offer van hun leven, zo staat nog steeds te lezen op het herdenkingsmonument bij het stadhuis. Het is een goed gebruik dat het monument, een kunstwerk van Pieter de Monchy uit 1965, jaarlijks geadopteerd wordt door een basisschool, en dat de overdracht plaatsvindt op de dag van de bevrijding. Vanochtend om 9 uur stonden tientallen leerlingen bij het monument. Het was koud, de temperatuur lag net boven het vriespunt, maar de stralende zon gaf de ceremonie iets feestelijks mee. De Dr. A. Kuyperschool gaf de adoptie over aan de Anninksschool. Kinderen lazen eigen gedichten voor over de oorlog, de vervolging van Joden en Anne Frank, en ze legden met burgemeester Sander Schelberg een krans. Nu de mensen die de oorlog bewust hebben meegemaakt langzaamaan uit ons midden verdwijnen is het goed dat jonge mensen even stil staan bij wat er destijds gebeurd is. De gevolgen van grootschalige intolerantie en repressie en de offers om dat teniet te doen mogen niet vergeten worden. Het zijn verhalen waar we zoveel van kunnen leren, ook in tijden van vrede.

Een stukje van het vernielde monument aan het Bevrijderslaantje

Hengelo heeft nog een ander monument dat onze bevrijders herdenkt. Het ligt aan het Bevrijderslaantje in Thiemsland. Het bestaat uit vier glasplaten van bijna een meter hoog en drie meter lang. Op het glas zijn subtiel de namen te lezen van de legereenheden die bijgedragen hebben aan de bevrijding van onze stad. In commemoration of our liberators – ter herdenking aan onze bevrijders – dat was er tot voor kort te lezen. In het weekend van 23/24 maart is er een aanslag gepleegd op dit monument, waarbij een van de glasplaten is verwoest. Misschien is ‘aanslag’ een te groot woord voor een actie die waarschijnlijk voortkomt uit dronkenschap, verveling of frustratie. Maar het voelt wel zo, vooral omdat juist de glasplaat met het woord ‘liberators’ is vernield en vergruizeld, waardoor alle tekst onleesbaar is geworden. De intolerantie lijkt weer te groeien, en dat is ook elders in de samenleving zichtbaar. Het is een sluipend proces dat ons langzaam omlaag trekt, en dat we beter niet kunnen negeren. Een monument vernielen dat verwijst naar onze bevrijding uit terreur kan ook een bewuste aanval zijn op onze bevrijders. En niet alleen op hen, maar ook op onze manier van leven, die gevormd is rond onze democratische rechtsstaat, die we dankzij de offers van onze bevrijders hebben kunnen herstellen en uitbouwen. Laten we vooral niet vergeten wat wij aan hen te danken hebben. 

Landbouwgif opnieuw onder vuur wegens bezorgdheid over bijensterfte

  Ook wilde bijen zijn kwetsbaar voor vergif

Bijensterfte komt wereldwijd voor en wordt al jaren in verband gebracht met een groep moderne zenuwgiffen die in toenemende mate in de land- en tuinbouw worden gebruikt en die bekend staat als neonicotinoïden. Vergeleken bij DDT is de giftigheidsgraad bijzonder hoog. Het gif zit zo in elkaar dat het zich verspreidt door de hele plant, als met het gif behandeld zaad ontkiemd. Dat betekent dat ook stuifmeel en nectar giftig worden. Bijen  worden zo aan het gif blootgesteld. Omdat het gaat om een zenuwgif werkt het in op hun zenuwgestel. Ze raken erdoor gedesoriënteerd, kunnen het nest niet terugvinden of zijn niet meer in staat om aan andere bijen door te geven waar nectar te halen valt. Bijen doen dat normalerwijs via een ‘dans’. Zo raken bijenvolken verzwakt, wat uiteindelijk leidt tot het verdwijnen van veel volken. In ons land gaat jaarlijks circa 25% van de volken ten onder. De terugloop van bijen (en hommels) is niet alleen slecht voor de biodiversiteit, maar kan ook economische consequenties hebben, omdat bijen en hommels een groot aandeel hebben in de bestuiving van veel van onze voedselgewassen. Gelukkig krijgt dit steeds meer aandacht, zoals vorige week nog naar aanleiding van een brief van Foodwatch Nederland, Milieudefensie en de Bijenstichting aan de staatssecretaris van Economische Zaken Dijksma, die zich vooral bezig houdt met landbouw, natuur en voedselkwaliteit. Deze organisaties vroegen haar de toelating van neonicotinoïden uit voorzorg op te schorten.

Wat mij bij alle publiciteit over neonicotoïden opvalt is dat heel veel aandacht gaat naar de gevolgen voor bijen. Maar wat doet het gif met ons? Omdat deze zenuwgiffen zich door de hele plant verspreiden en er dus niet af te wassen zijn, komt het uiteindelijk ook op ons bord terecht. De berichtgeving over de gevolgen daarvan is erg spaarzaam. In TC Tubantia van 19-3-2012 werd gemeld dat Imidacloprid, een neonicotinoïde, de hersenen van ongeboren kinderen aantast. Wetenschappers hadden dat uit recent Japans onderzoek afgeleid. Het gevaar van dit zenuwgif voor het menselijk zenuwstelsel wordt volgens hen ernstig onderschat. De norm voor het gebruik zou met een factor 1000 scherper moeten worden gesteld. Hier komt ook om de hoek kijken dat bij toelating van een middel de normen zijn afgestemd op volwassenen. Kinderen, en zeker ongeboren kinderen, zijn veel gevoeliger voor resten gif in voedsel en drinkwater. Canadese wetenschappers vermoeden dat de ontwikkeling van Alzheimer en Parkinson kan worden versneld door neonicotinoïden. Amerikaans onderzoek uit 2011 wees uit dat het binnen krijgen van een ander insecticide, dat wat minder sterk werkt op het zenuwgestel, bij zwangere vrouwen de hersenen van de ongeboren vrucht negatief beïnvloeden, wat een achteruitgang van gemiddeld zeven punten op het IQ veroorzaakt zou hebben. Als dat allemaal inderdaad waar is, dan zijn we onszelf langzaam aan het vergiftigen, met als resultaat dat we steeds dommer worden. En dat terwijl onze hersenen de kurk zijn waarop wij mensen drijven. Buiten ons verstand hebben we niet veel om in te zetten: we hebben geen scherpe tanden, klauwen of een pantser, en we zijn traag en slap. Alleen ons verstand houdt ons overeind. Als we dat verkwanselen aan wat korte termijn gewin voor aandeelhouders van grote multinationals, die dit vergif produceren, dan vallen we een keer om. De problemen die we zelf scheppen, zoals overbevolking, milieuvervuiling en klimaatverandering, zullen ons dwingen om goede oplossingen te zoeken. Als we dom worden, dan zullen we niet succesvol zijn.

Wie meer wil weten over gif in ons voedsel is hier een link naar Weet wat je eet.

Roofvogelvervolging speelt weer op in Twente

Vorige week haalde de illegale jacht op roofvogels in Twente weer eens het nieuws. In de gemeente Hof van Twente was een buizerd gevonden die onder verdachte omstandigheden was gestorven, zo viel te lezen in TC Tubantia. De milieupolitie heeft de vogel laten onderzoeken en daarbij was aan het licht gekomen dat het om illegaal afschot ging. Roofvogelvervolging komt elk jaar voor, maar veel slachtoffers worden niet gevonden. Dat maakt het moeilijk om de omvang te bepalen van dit hardnekkige verschijnsel. Hoewel het met de buizerd goed gaat, gaan veel andere roofvogelsoorten in aantal achteruit.

  Deze illegaal gedode buizerd lag aan een bosrand in Hof van Twente

Roofvogels zijn beschermde dieren, die in de natuur een belangrijke functie hebben. Ze houden de populaties waar ze jacht op maken sterk, omdat ze zich bij de jacht richten op zieke of zwakke prooien. Daarmee zijn ze echter ook concurrenten van jagers en stropers, vooral als het gaat om konijnen en fazanten. Veel jagers houden zich aan de regels, maar er zijn ook mensen met een geweer die het fijn vinden om dieren dood te schieten, of die daar graag goed aan willen verdienen. Zolang veel mensen wilde dieren graag op hun bord zien levert een konijn of fazant een leuke bijverdienste op. In beide gevallen kunnen deze mensen concurrenten missen als kiespijn. En dan heb je nog oude jagers die opgroeiden in een tijd dat het nog heel normaal was om op roofvogels te jagen, en die daar niet van los kunnen komen. Er wordt niet alleen op roofvogels geschoten, maar er wordt ook vergiftigd aas ingezet, waardoor ze een nare dood sterven. Meer over roofvogelvervolging is te lezen op roofvogels-hw.

Wie illegale jacht op roofvogels wil helpen bestrijden zou een vondst van een dode roofvogel, die onder verdachte omstandigheden is gestorven, kunnen melden bij de WRN, de Werkgroep Roofvogels Nederland. Deze groep mensen heeft veel kennis van zaken en zij hebben ook goede contacten met de politie. Maar wat is nu verdacht? Als een dode roofvogel langs een verkeersweg ligt is de dood waarschijnlijk veroorzaakt door een aanrijding. In de meeste andere gevallen zou er wel eens iets aan de hand kunnen zijn. Roofvogels sterven natuurlijk ook door ouderdom, ziekte of gebrek, maar in die gevallen kruipen ze weg op een moeilijk toegankelijke plaats. Een dode roofvogel op een open plek, langs een bospad of in een wei is zonder meer verdacht.

Wie een verdachte dode roofvogel vindt en deze wil melden kan terecht bij de regionale steunpunten van de WRN: werkgroeproofvogels. Zij nemen dan contact op met de politie, die de zaak verder zal afhandelen. Het is erg belangrijk om de dode vogel te laten liggen waar hij ligt. Het is net als bij een misdrijf tegen een mens: de politie moet de plaats delict ongeschonden in ogenschouw kunnen nemen. Het beste is om een foto te maken, maar nog belangrijker is de exacte vindplaats te noteren, met GPS, of door middel van een (staf)kaart, of anders door een goede beschrijving. Deze informatie kan dan doorgegeven worden aan de WRN. Hoe meer mensen alert zijn en in actie komen tegen deze illegale praktijken, des te lastiger het wordt voor daders om toe te slaan. 

Laatste kans om je stem te geven voor natuur Overijssel

De omgeving van de Tankenberg bij Oldenzaal maakt

        deel uit van de EHS

Morgenavond om 24.00 uur verloopt de mogelijkheid om een zienswijze in te dienen tegen de bezuiniging die provincie Overijssel wil maken op de aanleg van de provinciale Ecologische hoofdstructuur. Natuurorganisaties hebben een oproep gedaan aan iedereen die natuur belangrijk vindt om een protestmail naar de provincie te sturen. Hoe meer mensen protesteren tegen het uitkleden van de voor de biodiversiteit zo belangrijke EHS, hoe lastiger het voor het provinciebestuur is om deze onzalige plannen door te zetten. De mail moet gestuurd worden naar omgevingsvisie@overijssel.nl o.v.v. EDO nr. 2046587 en gericht zijn aan Provincie Overijssel, tav. secretariaat RB. Voor meer informatie zie http://www.overijssel.nl/thema's/ruimte-wonen/omgevingsvisie-0/actualisatie/. Een voorbeeld en een kaart van de EHS zijn te vinden op de site van Landschap Overijssel. Op de kaart, die tot in detail bekeken kan worden, staat in rood aangegeven welke delen van de EHS niet zullen worden aangelegd. In de regio Hengelo gaat het dan met name om het niet aanleggen van een verbinding tussen het Dinkel- en het Reggedal. 

Ik ben nogal  geschrokken van het lage ambitieniveau dat uit plan naar voren komt. Jarenlang heeft Overijssel zichzelf gepromoot als ‘Tuin van Nederland’, waar volop rust en natuur voorhanden is, om daarmee bestedingen in de toeristisch/recreatieve sfeer te genereren. Dat heeft inderdaad gewerkt, en Overijssel is een populair gebied geworden om te genieten van natuurlijke schoonheid. Helaas gaat de natuur in onze provincie al jarenlang gestaag achteruit. De soortenrijkdom in de natuurgebieden staat onder druk door o.a. vervuiling, klimaatverandering en versnippering. Juist tegen de gevolgen van deze bedreigingen zou een goede, uitgebalanceerde EHS iets kunnen uitrichten. 

Willen we onze provincie aantrekkelijk houden voor bezoekers, maar ook voor de eigen bevolking, dan is het noodzakelijk om het landschap aantrekkelijk te houden. Daarvoor dient er geïnvesteerd te worden in maatregelen die een duurzaam aantrekkelijk landschap waarborgen. Dat daarop beknibbelt wordt vanwege uit de financieel-economische crisis voortkomende beperkte financiën is begrijpelijk, maar een grote bezuiniging zoals de provincie nu voorstelt gaat alle perken te buiten. 

Een goede EHS is een investering voor de lange termijn. Hier geldt dat goedkoop duurkoop is. Een uitgeklede versie, zoals er nu voorligt, gaat op termijn niet alleen ten koste van de biodiversiteit, maar zal ook leiden tot omzetverlies en verlies van werkgelegenheid in de toeristisch-recreatieve sector. Overijssel lijkt niet te beseffen dat het niet de enige provincie in het oosten van het land is die over natuur beschikt. Afgezien van Duitsland zijn Gelderland en Drente goede concurrenten. Beide provincies nemen de uitbouw van de EHS serieus en laten zien dat zij gericht zijn op lange termijn oplossingen en niet op kortstondig gewin.

Luchthaven Twente failliete boedel

Jordi Rietman heeft eind vorig jaar een actie ontketend voor de doorstart van vliegveld Twente. Op dat moment was al duidelijk dat geen van de drie gegadigden die in de race waren voor de exploitatie er brood in zagen. Nu beweert Rietman in TC Tubantia van vandaag dat hij ervan overtuigd is dat een meerderheid van Twentenaren voor het vliegveld is. Er is echter geen enkel wetenschappelijk onderzoek dat die stelling ondersteunt, en bovendien is het niet erg relevant. Waar het om gaat, en dat zou een student ondernemen in de detailhandel als Rietman ook moeten weten, is of er langdurig voldoende vraag is naar vliegen vanaf Twente.

Dat drie grote spelers met ervaring in het exploiteren van luchthavens, waaronder Schiphol, het vliegveld hebben afgeserveerd door geen bod uit te brengen bij de aanbesteding is veelzeggend. Schiphol zag al in 2008/2009 dat er geen muziek in zit, omdat het bedrijf op basis van bevolkingscijfers en de nabijheid van het Duitse vliegveld FMO te weinig klandizie en te veel concurrentie verwacht. FMO ligt op maar 60 km afstand en heeft onlangs nog de eigen positie versterkt door het binnenhalen van prijsvechter Ryanair, dat vanaf juni gaat vliegen op populaire Spaanse bestemmingen.

  Vliegen is prachtig, maar zou niet gesubsidieerd moeten worden

Voor een rendabele luchthaven moeten er dus voldoende passagiers zijn over een lange tijdsperiode. Drie grote bedrijven schatten in dat die er niet zullen zijn, en dat exploitatie daarom verliesgevend zal zijn. Dat is geheel in lijn met kritische rapporten die tegenstanders van doorstart eerder al naar voren hebben gebracht. Rietman klampt zich vast aan Dik Wessels van de investeringsmaatschappij Reggeborgh, die enkele weken geleden openbaar maakte dat hij wel geïnteresseerd is in de exploitatie van het vliegveld. Reggeborgh is niet te vergelijken met de drie gegadigden die geen bod hebben uitgebracht. De maatschappij voldoet niet aan de voorwaarden, omdat zij geen ervaring heeft met de exploitatie van een luchthaven, maar belangrijker is dat zij afkomt op een failliete boedel. Zo mag je het vliegveld na het mislukken van de aanbesteding immers wel noemen.

Bij de overname van een failliete boedel kunnen door de eigenaren, in dit geval de provincie Overijssel en de gemeente Enschede, geen al te hoge eisen worden gesteld. Officieel heet het dat Reggeborgh aan min of meer dezelfde eisen moet voldoen als de eerdere gegadigden, maar officieus zou dat wel eens anders kunnen zijn. Ik zou er niet vreemd van opkijken als de eisen flink omlaag worden geschroefd. Dat kan voor Twente meer lawaai betekenen. Het kan ook zijn dat de overheid nog veel meer aan de exploitatie gaat bijdragen. Vanwege concurrentievervalsing verbiedt de EU het subsidiëren daarvan, maar bij de overname van een failliete boedel kan er misschien toch wel iets geregeld worden. Vliegen met overheidssteun is echter geen goede besteding van belastinggeld.

Door de overheid is er al voor tientallen miljoenen geïnvesteerd in een doorstart. Dat maakt het moeilijk om de stekker eruit te trekken. Ook hebben invloedrijke politici hun lot verbonden met het realiseren van een luchthaven. Ze willen geen gezichtverlies en zullen waarschijnlijk blijven inzetten op een doorstart, ook als alle seinen op rood staan. Zoiets heet een autonome ontwikkeling, wat een groot risico inhoudt voor de regio. Het is te hopen dat Twente niet de fout maakt om nog dieper verstrikt te raken in een peperduur luchtkasteel.

Als vliegen vanaf Twente luchtfietserij is, waarom zou een succesvol ondernemer als Dik Wessels daar dan geld in willen stoppen? Ik vermoed dat het hem gaat om de grond rondom het vliegveld, en dat de exploitatie van de luchthaven alleen maar een middel is om er greep op te krijgen. Als de doorstart eenmaal gerealiseerd is, dan kan de grond geëxploiteerd worden, en dat wordt vooral profijtelijk als ook niet luchthaven gebonden bedrijvigheid wordt toegelaten. Het zou me niet verbazen als dat het gevecht is dat achter de schermen geleverd gaat worden. Als deze wijziging erdoor is, dan kan het hele gebied tot een normaal bedrijventerrein omgevormd worden. Dat levert pas echt winst op. En dan doet het er op een gegeven moment niet meer toe of vliegen nog wel rendabel is. Zodra het dat niet meer is, kan de stekker eruit. Dan blijven we zitten met een enorm bedrijventerrein op een plek waar dat eigenlijk ongewenst is. Zou het niet veel slimmer zijn om die startbanen vol te zetten met zonnepanelen? Dat hebben we een duurzame energiecentrale waar we ook nog trots op kunnen zijn!

Centrum Hengelo verliest opgaand groen

Eergisteren zijn een dozijn bomen gekapt op de parkeerplaats tussen stadhuis en het winkelcentrum Thiemsbrug ten behoeve van de bouw van Lange Wemen. Eerder dit jaar had de gemeente zichzelf daarvoor al een kapvergunning verleend. Twee grote populieren zijn nog even blijven staan. De Natuur- en Milieuraad had graag gezien dat deze populieren behouden zouden blijven, maar dat is helaas niet gelukt. Ook wat kleine bolacacia’s en de vier leilindes bij het bevrijdingsmonument zullen verdwijnen. Gelukkig zullen er na de bouw weer nieuwe bomen worden aangeplant, maar dat zullen kleine boompjes zijn, die pas na enkele decennia zich kunnen meten met wat nu weggehaald is. In het centrum van Hengelo is en wordt veel steen op steen gestapeld, en daar is niets op tegen, mits er voldoende tegenwicht is van bomen en heesters. Veel oudere bomen zijn in de loop van de tijd verdwenen, waardoor het centrum onevenwichtig dreigt te worden. Het plan Lange Wemen bedreigt ook de atlasceder tegenover Hotel Nationaal aan de andere kant van het Burgemeester Jansenplein. De gemeente heeft twee versies voor een nieuwe inrichting van het plein gemaakt: een met en een zonder de ceder. Binnenkort, op 17 januari, overleggen de Natuur en Milieuraad en verschillende andere organisaties met de gemeente over het plein en de ceder. De inzet van de Natuur en Milieuraad is behoud van de ceder. Dat lijkt mij ook de beste keuze. De ceder is gezond, bijna een halve meter dik en is nauwelijks opgesnoeid, wat het een goede klimboom maakt. Leuk voor kinderen die in het centrum toch niet zo veel mogelijkheden hebben om zich te vermaken.

Illegale kap kan daglicht niet verdragen

In de nacht van donderdag 27 op vrijdag 28 december 2012 is een Amerikaanse eik van bijna een halve meter dik in een plantsoen in de binnenstad op illegale wijze (bijna) omgezaagd. Het ging om een kerngezonde boom op de hoek van de Drienerstraat en de Wolter ten Catestraat, die kort voor middernacht minutenlang met een kettingzaag is bewerkt door een jongeman, die vervolgens vergeefs probeerde de boom om te duwen, waarna hij in een grijze Opel Astra stationcar stapte en er met hoge snelheid en gedoofde verlichting vandoor ging. In de auto zaten meerdere personen. De brandweer heeft de boom neergehaald, omdat het gevaar bestond dat hij op de weg zou kunnen vallen. Een dergelijke brutale aanslag op het openbare groen van Hengelo is bij mijn weten nog niet eerder voorgekomen. Wie iets gezien heeft of hier meer van weet wordt verzocht contact op te nemen met de politie, die een signalement heeft verspreid. De gemeente zal aangifte doen. Wat zit hier voor verhaal achter, en waarom juist deze boom?

De wereld vergaat, maar nu nog even niet

Een spannende tijd

Achterblijvers graveerden tekeningen op wanden

van tempels en paleizen na de ineenstorting

van de Maya-stadstaat Tikal in het noorden van

Guatamala in de 9e eeuw als gevolg van o.a. grote
bevolkingsgroei; © 1976.

Vandaag vergaat de wereld, althans volgens sommigen. Schuivende aardplaten en aardbevingen, omkering van de polen en zondvloeden, en een de aarde geselende komeet. Uit een berg bij Bugarach, een klein Frans dorpje in de Pyreneeën, zou een ruimteschip opsteigen met aliens die iedereen die vandaag rond of op die berg zit in veiligheid zullen brengen. De politie heeft de wegen erheen afgezet om een run op de berg te voorkomen. Wat een prachtig verhaal! In ons land vertrouwd Pieter van der Meer uit Kootwijkerbroek op de grote reddingsboot in zijn tuin om samen met zijn familie de rampspoed van het einde der tijden te overleven. En dat allemaal omdat een periode in de Maya-tijdrekening vandaag afloopt. Het gaat om het einde van het 13e baktun, een periode van circa 394 jaar in de zogenaamde Lange Telling, de historische tijdrekening van de Maya's, die begint op 11 augustus 3114 v.Chr. Het is min of meer vergelijkbaar met het einde van een eeuw in onze eigen jaartelling, zoals we kort geleden nog meegemaakt hebben. Ook toen was er onrust. Computers zouden ontregeld raken, vliegtuigen zouden uit de lucht vallen en de samenleving zou in een chaos storten. Er gebeurde niets van dat alles.

De wereld vergaat

Wie denkt dat de wereld vergaat, heeft echter groot gelijk: dat gaat inderdaad gebeuren, alleen niet vandaag. Zoals alles in de natuur zit er zowel aan de aarde als aan de zon een begin en een einde. Tegen het einde van haar levensduur wordt de zon instabiel en dijt ze uit tot een rode reus, waarbij de buitenste schil tot ver voorbij de baan van Venus komt. Daar zal de aarde niet tegen bestand zijn. Maar dan zijn we een slordige vijf miljard jaar verder. Dichterbij is de botsing met een enorm brok ruimtepuin, zoals dat 60 miljoen jaar geleden gebeurde. De klap was toen zo groot dat de wereldwijde dominantie van dinosauriërs volledig weggevaagd werd. Het leven nam daarop een totaal andere wending. Een herhaling zou dramatische gevolgen hebben voor onze menselijke samenleving. Gelukkig komt zo’n dreiging ‘out of the blue’ maar sporadisch voor en bovendien wordt ruimtepuin steeds meer in kaart gebracht. Mocht er iets groots op ramkoers liggen en bijtijds ontdekt worden, dan kunnen we zelfs proberen met waterstofbommen het ding uit koers te brengen. Zo zou het dan toch nog goed kunnen aflopen.

De aarde is een kippenhok

Waar we veel meer van te vrezen hebben is het gevaar dat onder onze neus ligt. Het is zo dichtbij, dat we het amper zien. Dat gevaar zijn wij zelf. Een eeuw geleden waren we met bijna 2 miljard, nu zijn we met 7 miljard, en binnen 40 jaar zal dat zijn aangegroeid tot 9 miljard. Van al die miljarden mensen willen er steeds meer een tweede huis, een derde auto en een vierde jaarlijkse vliegvakantie. Dat gaat niet. De aarde raakt nu al overbelast. We vissen de zeeën leeg, kappen enorme oppervlaktes bos, en we ontregelen het klimaat. We vinden ons het meest intelligente wezen op aarde, maar zijn we wel intelligent genoeg? We handelen nog steeds vanuit oeroude reflexen: pak wat je pakken kan. Dat is een heel natuurlijke reactie. Als een vos in een kippenhok binnendringt, dan doodt hij alle kippen, ook al heeft hij er aan een genoeg om zijn honger te stillen. De wereld is een heel groot kippenhok, en wij zijn de vos. Alleen kunnen we er niet uit. Dat betekent dat we ons moeten aanpassen aan de situatie. Kunnen we dat ook?

Grenzen trekken

Behalve archaïsche reflexen spelen ook ideeën in ons hoofd ons parten. Veel mensen die onder de indruk zijn van onze technische vooruitgang denken dat we de natuur in onze zak hebben, dat wij mensen heersen over de natuur. Misschien is dat ook wel zo op de vierkante micrometer, maar verder gaat het niet op. Zoals alle levende wezens is immers ook de mens onderhevig aan de wetten van de natuur. Een van die wetten luidt dat als een soort zich niet of onvoldoende kan aanpassen aan sterk veranderde omstandigheden, deze gedoemd is om te verdwijnen. Als wij mensen niet leren om onszelf grenzen op te leggen, dan zal de aarde ons grenzen opleggen. De aarde is per slot van rekening een zelfregulerend systeem. Als het uit balans raakt, dan zal zij streven naar een nieuw evenwicht. Dat kan een evenwicht zonder mensen zijn, of met heel veel minder mensen. Ik ben ervan overtuigd dat het voor ons beter zou zijn als wij zouden leren onszelf grenzen op te leggen, dan te wachten tot de aarde dat voor ons gaat doen.

Inspraakprocedure Concept Groenplan Hengelo afgesloten

Kaart hoofdgroenstruktuur is onvolledig

  De Hengelose oude Algemene begraafplaats in herfsttooi

Gisteren was de laatste dag waarop een inspraakreactie gegeven kon worden op het gemeentelijke concept groenplan, dat 6 weken ter inzage heeft gelegen. Naast de visie, de kern van het geheel, ging het ook om de bijbehorende kaart, waarop de hoofdgroenstructuur staat aangegeven. Wat me meteen opviel is dat de oude Algemene begraafplaats aan de Bornsestraat daar geen deel van uit maakt, en op de kaart zelfs niet eens als groen staat aangemerkt, terwijl dit zeer boomrijke kerkhof toch zeker tot de groene longen van Hengelo gerekend kan worden. Het kerkhof heeft de afgelopen jaren niet te klagen gehad over een gebrek aan belangstelling vanwege een herinrichting en daarmee gepaard gaande bomenkap, wat deze omissie des te raadselachtiger maakt. Ook de Dr. Kuyperstraat met 23 monumentale platanen is over het hoofd gezien.

Groen en kansen voor kinderen

Een onderdeel dat ik in de visie te weinig terug vindt is aandacht voor mogelijkheden voor kinderen om  in de stad spelenderwijs met natuur in aanraking te komen. Het belang van deze mogelijkheden moet niet onderschat worden, omdat juist op die manier een basis gelegd kan worden voor een latere positieve houding tot en omgang met natuur. De kinderen van nu zijn de volwassenen van de toekomst: als zij de waarde van groen niet inzien, dan kan dat consequenties hebben voor de leefbaarheid van de stad. De onwenselijke trend om bv. tuinen te bestraten kan dan een nog grotere vlucht gaan nemen. Graag wat meer kansen voor kinderen om op te groeien tussen het groen, bv. door vergroening van schoolpleinen en uitdagende groene speelplekken in parken. Veel geld is daar niet voor nodig, maar creativiteit des te meer.

Al het groen moet in het groenplan

Het groenplan wekt de suggestie dat het gaat over al het groen in de stad. Ik mis echter de aandacht voor het groen met de laagste status, het plaaggroen, ook wel onkruid genaamd. Dit groen wordt doorgaans als ongewenst beschouwd, maar desondanks is het groen. Ik wil ervoor pleiten om ook dit groen in het groenplan op te nemen. Waar voor ander groen beheersmaatregelen in het groenplan, of de uitwerking daarvan, worden opgenomen, zou het logisch zijn om dit ook te doen voor plaaggroen. Daarbij kan de gedachte dat groen een directe relatie heeft met duurzaamheid, dat het een voorwaarde is voor de leefbaarheid van de stad en voor de gezondheid van haar inwoners, mede bepalend zijn bij de bestrijding van overlast door plaaggroen.

Onkruidbestrijding en RoundUp

Momenteel is de situatie zo dat de gemeente twee keer per groeiseizoen stoepen en straten met RoundUp laat besproeien. Dat heeft niets met duurzaamheid te maken. RoundUp komt steeds meer onder vuur te liggen en het middel wordt ervan verdacht dat het o.a. kanker, Parkinson, huidaandoeningen, miskramen en aangeboren afwijkingen veroorzaakt. Het is een weliswaar goedkoop, maar geen veilig middel. Burgers worden blootgesteld aan dit vergif. Uit Duits onderzoek van december 2011 bleek dat de werkzame stof van RoundUp, glysofaat, in de urine van Berlijners aantoonbaar was in concentraties van 5-20 keer de toegestane norm voor drinkwater! Toen er eerder dit jaar  gespoten werd op het trottoir van de Troelstrastraat heb ik zelf geconstateerd dat het vergif zelfs de overkant van deze toch bepaald niet smalle straat kan bereiken. Ik zag in mijn eigen straat een moeder met een baby in haar kinderwagen vlak langs een voertuig lopen dat op de stoep een bespuiting uitvoerde. Ze was zich er stellig niet van bewust dat zij haar kind daarmee in gevaar kon brengen. Kinderen in het algemeen, maar babies in het bijzonder, zijn veel gevoeliger voor vergif dan volwassenen. Wordt daar bij de toelating van vergif wel rekening mee gehouden?

Denken vanuit een op duurzaamheid gerichte groenvisie

Het is beter om plaaggroen een plek te geven in het groenplan, omdat dan vanuit de groenvisie bekeken kan worden of, waar en hoe ingegrepen moet worden. Je kunt dan duurzaamheid, veiligheid, leefbaarheid en gezondheid een rol laten spelen bij deze afweging. Is het bv. echt nodig om twee keer per jaar actie te ondernemen? Moet het minimale groen, dat door onze 50.000 gemotoriseerde vervoermiddelen constant plat wordt gereden en tussen straatstenen echt niet hoger wordt dat 5 mm, beslist weggespoten worden? Volgens mij kan daar heel veel bezuinigd worden, vooral als we ons ook gaan afvragen waarom de gemeente stoepen van onkruid zou moeten ontdoen. De gemeente veegt ook niet de stoepen als er sneeuw ligt. Misschien is het veel slimmer om de verantwoordelijkheid daarvoor bij burgers te leggen. Dan moet wel het gif in de ban. Dat is heel goed uit te leggen vanuit een consistente, op duurzaamheid gerichte groenvisie.

Zoektocht Hengelose kunstenaars succesvol van start

Nu de allerlaatste expositie, ‘Exit’, onder de vlag van het ten gevolge van bezuinigingen gesneuvelde kunstcentrum AkkuH bijna voorbij is wordt de vraag ‘hoe nu verder’ voor Hengelose kunstenaars steeds nijpender. Gisteravond kwamen ongeveer 70 van hen bij elkaar in Metropool om daarover te discussiëren. In september had wethouder van cultuur Wieger Mulder nog toegezegd dat ongeveer €150.000 van het budget van AkkuH behouden zou blijven voor de presentatie van kunst, maar ondertussen heeft de gemeenteraad dat naar beneden bijgesteld tot slechts een derde van dat bedrag, wat neer komt op iets meer dan een tiende deel van het oorspronkelijke budget van het kunstcentrum. Uit de discussie kwam naar voren dat er een pand moet komen om werk te kunnen presenteren, en ook meer geld: een ton! Molenstraat 16, waar tot enkele jaren geleden een commerciële kunstuitleen zat, gooide hoge ogen, omdat de ruimte geschikt is en direct in het centrum ligt. Een werkgroep van kunstenaars, met daarin o.a. Pier van Dijk, Guusje Beverdam, Henk Lassche en José Verstappen, gaat aan de slag om plannen te ontwikkelen die worden teruggekoppeld in een volgende vergadering.

  The freedom of speech, © 2012, is tot januari te zien in de expositie

  Te kijk 2012 in het Lambooijhuis te Hengelo

De uitstekend bezochte avond was een succes. Er was een sterke wens om samen verder te komen, en bovendien was er voor iedereen ruimte om een eigen visie te ontvouwen. Anders dan de meeste sprekers was mijn inbreng vanuit een andere invalshoek, nl. het belang van tolerantie onder kunstenaars. Als er gebrek is aan tolerantie, dan is dat schadelijk voor het aanzien van de Hengelose kunstsector, en dat beïnvloedt vanzelfsprekend ook het succes van het presenteren van kunst. Het blijft vreemd dat een aanslag op het vrije woord binnen een kunstinstelling onder de vorige coalitie onweersproken is gebleven. Ik vroeg de wethouder een heldere boodschap af te geven over de waarde van de vrijheid van meningsuiting, en ik vroeg mijn collega’s om niet samen te werken met hen die aantoonbaar de indruk wekken dat zij intolerant zijn. Repressie is antikunst, en ik vind dat wie daarop gericht blijft, geen invloed behoort te hebben op de gang van zaken in de kunstsector. Natuurlijk zou ik liever zien dat degenen die als bestuurder grove fouten hebben gemaakt zich daarvan zouden distantiëren, maar de realiteit is dat niet iedereen zoveel kracht in zich heeft. Het is volgens mij het een of het ander: of je erkent de fundamentele rechten van anderen, of je ziet af van invloed. Een tussenweg is er niet.

Vliegveld Twente nog niet van de kaart

'The end’ kopte TCTubantia van 5 december, nadat bekend was geworden dat er geen enkele marktpartij middels een bieding interesse had getoond om het stilgevallen vliegveld Twente nieuw leven in te blazen, terwijl de provincie Overijssel samen met de gemeente Enschede toch zo voor Sinterklaas had proberen te spelen met leuke cadeautjes, zoals zeven jaar lang vrijstelling van het betalen van een vergoeding voor het gebruik van de luchthaven, en een (omstreden) overheidsinvestering van 16 miljoen in de luchthaveninfrastructuur.

  Ten behoeve van de luchthaven Twente zou dit gebied langs de Sniedersveldweg 

  omgetoverd moeten worden tot een immens parkeerterrein

Maar dat het doek zou zijn gevallen voor dit onduurzame plan is een voorbarige uitspraak. De verantwoordelijke Enschedese wethouder Marijke van Hees is nog niet zo ver dat ze een streep zet onder het luchtkasteel, waarvan de voorbereiding al vele miljoenen heeft gekost: ‘Het blijft mijn wens om te vliegen’. Hans Mohrman, leider van de aanbesteding, denkt dat er nog steeds een markt is  voor een luchthaven Twente, maar nu even niet vanwege het tegen zittende economische tij. De Enschedese burgemeester Peter den Oudsten gelooft dat de luchthaven alles in zich draagt om een economische motor voor Twente te zijn. Vanochtend wees Trouw erop dat het Enschedese coalitieakkoord stelt dat een mislukte aanbesteding het einde van de vliegveldplannen inhoudt. Maar dat hebben we al eens vaker gehoord. Er komt nu een onderzoek waarom marktpartijen het hebben laten afweten, en dat geeft te denken. Tegenstanders van de heropening van de luchthaven doen er goed aan om de champagne nog maar even niet te ontkurken. De luchtvaartlobby is wereldwijd een van de sterkste lobbies, die absoluut niet onderschat moet worden. Hoewel er een slag gewonnen is, lijkt mij de strijd nog niet gestreden.

Het onderzoek, dat ADT, het samenwerkingsverband van gemeente en provincie, zal gaan uitvoeren, en waarvan de resultaten in februari verwacht worden, zal zich o.a. gaan richten op de kaders die gesteld zijn. Zo waren bv. nachtvluchten niet toegestaan. Het is alleszins denkbaar dat zodra de economie uit het dal kruipt, er een nieuwe poging gedaan zal worden met veel meer tegemoetkomingen naar marktpartijen. Te denken valt aan meer subsidies en het toestaan van lawaaiige vrachtvluchten en van nachtvluchten. Het gaat hier om een prestigeproject waar veel politici zich sterk mee verbonden hebben, en dat vergroot het risico op autonome ontwikkelingen, die los gezongen zijn van de werkelijkheid. Er zijn voorbeelden genoeg van regionale vliegvelden waar locale overheden een te grote broek hebben aangetrokken en die in een duur fiasco zijn geëindigd. Het is te hopen dat het in Twente niet zo ver komt. Laten we alert blijven!

Singing for the climate: een oproep uit de samenleving

Een beeld uit de clip 'Sing for the climate': we need to wise up...
Als het klimaat uit de hand gaat lopen zullen daar vooral mensen mee te maken krijgen die
nu jong zijn.

Gisteren werd op de Klimaattop in Doha de clip ‘Sing for the climate’ vertoond, een Belgisch burgerinitiatief om politici bij de les te houden als het gaat om maatregelen tegen klimaatverandering. Op 22 en 23 september gaven meer dan 80.000 Belgen hun stem aan het klimaat tijdens Sing for the Climate. Op 26 oktober deden 300.000 leerlingen hetzelfde. Vorige week werd de clip al gepresenteerd in het Belgische Parlement. Bedoeling is de clip en het concept van Sing for the climate op die manier internationaal te lanceren. Initiatiefnemer Nic Balthazar: "Waar wachten we nog op? Is het draagvlak er nu niet om de noodzakelijke maatregelen te nemen? Een duurzame economie, een duurzame ontwikkeling, het kan. We worden er gezonder, gelukkiger en rijker van."

Burgerinitiatieven zoals deze zijn dringend nodig, want het ziet er naar uit dat ook deze top, die op 26 november begon, geen succes zal zijn. Verbazingwekkend is dat niet, want deze 18^e klimaatconferentie onder VN-vlag vindt plaats in het oliestaatje Qatar, dat met 55 ton CO2-uitstoot/inwoner relatief het meest bijdraagt aan de klimaatverandering. De leider van de conferentie is de Qatarese vice-premier, een voormalig OPEC topman, die zich onlangs nog lovend uitsprak over fossiele brandstoffen, en de ontwikkelingen rond de uiterst vervuilende productie van schaliegas goed nieuws vindt. Er zijn enorme belangen gemoeid met het in stand houden van onze afhankelijkheid van fossiele energie, en dat is denk ik de belangrijkste reden dat een omschakeling naar duurzame energie zo moeilijk van de grond komt. Terwijl ondertussen de tijd steeds meer gaat dringen. Als we te lang wachten met omschakelen, dan kunnen de gevolgen voor met name de volgende generaties groot zijn. Het is een treurige zaak dat jonge, kritische mensen bij deze conferentie naar de marge zijn verbannen, terwijl het hun toekomst is die daar wordt bepaald.

Denken over pesten na de dood van Tim

Zelden is de destructieve kracht van pesten zo helder en kernachtig onder de aandacht gebracht als in de hartbrekende overlijdensadvertentie van de 20-jarige Tim Ribberink afgelopen maandag in TC Tubantia. Wat een tragedie dat een zo jong leven op zo’n manier ten einde kwam. En wat dapper van zijn ouders dat zij de laatste woorden van Tim openbaar maakten. Zij hopen dat er nu een discussie op gang komt, die helpt voorkomen dat nog meer kinderen en jongeren het slachtoffer zullen worden van pesten, aldus pastor Marinus van den Berg tijdens een persconferentie gisteren te Denekamp, waar hij ook een verklaring van de ouders voorlas. ‘Een kind dat door pesters wordt buitengesloten, mag zich nooit gedwongen voelen om te kiezen voor deze ultieme uitweg. Door de brief van Tim te plaatsen, hopen wij dat het probleem dat pesten heet echt wordt aangepakt. Wij willen dat zelfmoord, zeker vanwege pestgedrag, uit het verdomhoekje komt’, zo lieten de ouders weten.

Het overlijden van Tim maakt door het hele land heel veel reacties los, ook van andere slachtoffers van pesterijen en hun ouders. Daaruit blijkt, voor zover we dat nog niet wisten, dat pesten diepe sporen kan trekken in de levens van slachtoffers. Omdat het vaak in het geniep gebeurt zijn daders moeilijk aan te spreken. Pesten is een heel gecompliceerd verschijnsel, dat alleen goed bestreden kan worden als we het vanuit verschillende hoeken aanpakken. Er open en kritisch over praten is daarvoor onontbeerlijk.

Een vraag die ik vaak voorbij zag komen in reacties in de media is waarom sommigen anderen pesten. Daar zijn verschillende redenen voor. Pesters zijn vaak mensen die slecht in hun vel zitten, bijvoorbeeld omdat ze ooit zelf zijn gepest, mishandeld of verwaarloosd. Ze proberen hun frustratie op een ander af te reageren. Of het zijn meelopers, die het doen om erbij te kunnen horen. Of ze hebben specifieke belangen die ze willen beschermen. Ze kiezen mensen uit die op de een of andere manier kwetsbaar zijn, bijvoorbeeld mensen die er anders uit zien, andere gewoontes en voorkeuren hebben of verbaal minder begaafd zijn. Het kan ook zijn, zoals in mijn geval heeft meegespeeld, dat zij iemand als een bedreiging zien voor hun belangen.

Soms schrik ik wel van reacties, waarin heel erg hard wordt uitgehaald naar pesters. Iemand schreef dat ze tot op de grond toe afgebroken moeten worden, totdat ze helemaal niets meer zijn. Dat moeten we vooral niet doen! Ze zijn toch al niets? Moreel gezien liggen ze al in de goot. Het gedrag van pesters kopiëren, wat door sommigen aanbevolen wordt, heeft, hoe verleidelijk ook, mij niet echt aangetrokken. Ik wil me niet verlagen tot dat niveau. Maar als pesters fysiek worden, kun je natuurlijk best terug meppen, dat is wat anders. In elk geval ben ik ervan overtuigd dat haat en wraak doodlopende wegen zijn. Als we pesters sterker zouden maken, dan zouden ze denk ik niet meer zo’n behoefte hebben om anderen omlaag te duwen. Ze verdienen straf, maar hebben voor alles goede hulp nodig. Dat laatste moeten we niet vergeten.

'Love is in the air' - liefde is een goed tegengif tegen pesterijen

Aan de andere kant van het spectrum staan de gedupeerden. Voor hen is het belangrijk dat ze zich realiseren dat het niet aan hen ligt. De pesters hebben een probleem, terwijl van de gedupeerden een probleem wordt gemaakt! Als je je dat niet realiseert, dan kun je je knap waardeloos gaan voelen, en dat is niet zonder risico. Voor iedereen die de dupe is van pesterijen is het belangrijk om voor ogen te houden dat de wereld heel veel groter is dan het stukje waar pesters macht en invloed hebben. Gelukkig zijn er heel veel positief ingestelde, integere mensen. Zoek ze op. Laat je vooral niet omlaag trekken, maar probeer er boven te staan. Het gaat om zielige mensen, die niet geleerd hebben om op een normale manier met anderen om te gaan. Mijd de daders waar dat kan en ontwikkel je eigen kracht. En vergeet de liefde niet, de liefde voor een ander, voor dieren, de natuur, of wat dan ook, de liefde, ja dat is een goed tegengif!

Tussen pesters en hun slachtoffers staan mensen die er niets mee te maken hebben, maar er wel in meegezogen kunnen worden. Pesters gebruiken leugens om hun daden te verstoppen of acceptabel te laten lijken. Daardoor kunnen ze soms een grote groep mensen om zich heen verzamelen die hen steunen, waardoor het erg moeilijk wordt om ze ter verantwoording te roepen. Iedereen die er van weet, maar niets doet, ondersteunt indirect de daders. Wat zou het mooi zijn als die beschermende ring van strikt genomen goede, maar vaak onwetende, naïeve en soms ook bange mensen, zou breken.

Een informatieve site over pesten is www.pesteninhetnieuws.blogspot.com.

Valt Atlasceder ten offer aan Lange Wemen?

Eergisteren meldde TC Tubantia dat de Atlasceder op het Burg. Jansenplein ‘waarschijnlijk’ zal moeten verdwijnen. De boom zou in de weg staan en het uitzicht vanaf de Enschedesestraat op het bordes van het stadhuis belemmeren. Dat laatste is zeker het geval, maar hoe erg is dat? Zonder die boom heb je vanuit de straat vrij zicht op het bordes, maar veel mensen die op de terrassen zitten zullen ook dan niets van het bordes zien, omdat parasols en terrasoverkappingen zozeer het zicht beperken, dat alleen wie in de voorste gelederen zit nog iets kan meekrijgen van wat er op het bordes gebeurt. Hoewel de top ooit uit de boom gewaaid is, heeft de ceder een mooie vorm behouden. Deze boom heeft een diameter van iets meer dan een halve meter en is daarmee geen kleintje meer. Atlasceders zijn snelle groeiers als ze nog jong zijn; deze is misschien nog maar nauwelijks 40 jaar oud. Bijzonder is dat het een van de weinige dikkere bomen is die niet zijn opgesnoeid. Daardoor is het een leuke klimboom voor kinderen.

Zal deze Atlasceder ten offer vallen aan het plan Lange Wemen?

De gemeente wil wel een nieuwe ‘monumentale boom’ planten, en op de in de krant gepubliceerde artist’s impression van de gemeente zien we er een van ongeveer vergelijkbare dikte. Die is wel hoog opgesnoeid, daar kunnen kinderen weinig mee. Als je goed kijkt dan zie je dat het om een plataan gaat, en juist van die boom loopt de binnenstad al over. Spannend kun je die keuze niet meer noemen. Daar komt nog bij dat er, als het allemaal zo doorgaat, opnieuw een naaldboom wordt vervangen door een loofboom. Dat komt wel vaker voor, waardoor het lijkt alsof naaldbomen in ongenade zijn gevallen. Naaldbomen hebben voor op bladverliezende loofbomen dat ze ook ’s winters, als iedereen vanwege het slechte weer de auto pakt, de lucht reinigen. Bovendien is de luchtreinigende werking van platanen niet zo groot vanwege het gladde bladoppervlak. Het zou goed zijn als dit soort overwegingen ook in de discussie een rol gaan spelen.

Het planten van een vergelijkbare ‘monumentale boom’ kan volgens de Natuur- en Milieuraad al gauw zo’n €40.000 gaan kosten. Mijn eigen voorkeur gaat uit naar behoud van de bestaande Atlasceder. Als hij echt in de weg staat, verplaats hem dan! Dat kost ook een lieve cent, maar de vraag is of je daarmee duurder uit bent dan een nieuwe grote boom. Deze optie is binnen de gemeente ook besproken, maar behalve de hoge kosten speelt ook dat er geen garantie is dat verhuizing een succes wordt. Maar dat geldt natuurlijk eveneens voor het verplanten van elke andere grote boom. Voordeel van de ceder is dat je ook ’s winters groen hebt, en dat het leuk is voor kinderen, die er in de binnenstad toch al zo bekaaid van af komen. De Atlasceder, een ondersoort van de Libanonceder, heeft een luchtige kroon die niet zo massief wordt als die van een plataan. Hij vraagt wel ruimte: hij kan op den duur 30 meter hoog en 30 meter breed worden. Ceders kunnen bovendien heel oud worden.

Voor het verplaatsen van een grote boom komt nogal wat kijken. In de eerste plaats heb je tijd nodig, zeker twee jaar, om de wortels zodanig te behandelen dat ze een compacte kluit gaan vormen. Die tijd is er, want het is nog volstrekt onduidelijk wanneer de bouw van Lange Wemen van start zal gaan. Dat gebeurt pas als 70-80% van de commerciële ruimte verhuurd is. Er zijn nog steeds geen handtekeningen binnen. Met het vooruitzicht dat de financieel-economische crisis nog wel vijf jaar kan gaan duren verwacht ik niet dat het storm gaan lopen.

De gemeente laat trouwens weten dat uit het krantenbericht van zaterdag niet de conclusie getrokken mag worden dat wat de ceder betreft de voorkeur van de gemeente gaat in de richting van kap en nieuwe aanplant. Er is nog geen voorkeur bepaald. Tussen 10 en 15 december komt er een inloopbijeenkomst, waar meer informatie wordt gegeven over de inrichting van de openbare ruimte in het plan Lange Wemen, en waar twee modellen worden gepresenteerd: met en zonder ceder.

Nieuw gemeentelijk groenplan stap dichterbij

  Vlinders, zoals deze gehakkelde aurelia, zijn afhankelijk van 

  een groene omgeving

Het nieuwe Hengelose groenplan is een stap dichterbij gekomen toen het enkele dagen geleden gepresenteerd werd in de commissie fysiek. Dat werd ook wel tijd, want het is alweer zo’n twee jaar geleden dat er een start mee gemaakt werd. Veel verder dan een visie is de gemeente nog niet gekomen; de uitwerking op detailniveau laat nog op zich wachten. Het plan houdt in dat circa tweederde van de oppervlakte aan gemeentelijk groen valt onder de hoofdgroenstructuur, waar niet aan getornd mag worden. Dat het onderwerp leeft bleek wel uit het feit dat praktisch alle stoelen in de zaal bezet waren.

De discussie over het plan werd sterk beïnvloed door de onvrede in de Hasseler Es, waar de gemeente de afgelopen jaren nogal wat bewoners in de gordijnen heeft gejaagd met een rigide aanpak van groenstroken die door bewoners werden onderhouden. Leonard Schenck van het actiecomité ‘Een groene wijk maak je samen’ gaf als voorbeeld hoe een bewoner welwillend zijn hek terug zette nadat de gemeente bij een meting had geconstateerd dat dit hek 2 decimeter op gemeentegrond stond. Later kwam er opnieuw een gemeentelijke meetploeg langs die stelde dat de eerste meting niet juist was en dat het inmiddels verplaatste hek nog eens 7 cm verder terug moest. Hoe zot wil je het hebben? Schenck liet weten dat je met dit soort problemen ook heel anders om kunt gaan en gaf als voorbeeld hoe de gemeente Amersfoort bewoners die een gemeentelijk groenstrookje langs een fietspad verzorgden een brief stuurde waarin ze hen bedankten voor de zorg en zelfs hen het bewuste strookje groen cadeau deed. Als Hengelo creatiever met deze kwestie omgaat dan moet het toch mogelijk zijn om voor alle betrokkenen een redelijke oplossing te vinden.

Leo Janssen van Pro Hengelo vond het opvallend dat de Natuur- en Milieuraad, die als groene partner van de gemeente meegedacht heeft bij het tot stand komen van  de groennota, toch kritisch was op het resultaat. Door een fout van de commissievoorzitter kon de NMR niet inspreken, maar gelukkig had de raad al een schriftelijk commentaar (zie www.nmrhengelo.nl onder actueel/natuur) aan alle fracties gestuurd. Daarin wordt de visie omarmt, maar tegelijkertijd bestaat er bezorgdheid over het ontbreken van een concrete uitwerking, waardoor het risico bestaat dat ad hoc beslissingen het beleid gaan beheersen, met negatieve gevolgen voor ons kostbare stadsgroen. In de discussie die volgde stelde Vincent Mulder van de SP voor om in buurten waar in het verleden veel klein blijvende miniboompjes zijn geplant deze te vervangen door echte bomen, zodat fraaie linden- en essenlanen ontstaan. Mulder maakt zich zorgen over de onevenredig grote aandacht die de Hasseler Es krijgt en de hoge kosten die daarmee gepaard gaan. Hij kent straten waar 20 gezinnen het met één boom moeten doen. Fractieleider van het CDA Marcel Elferink hekelde het rommelige groenbeleid. Hij vindt dat de gemeente geen grond moet terugnemen langs de geluidswallen bij de Dinant Buismanstraat en de Paul Kempenerstraat. Terwijl bewoners die stukken onderhouden en dat ook willen blijven doen wil de gemeente achter hun huizen een pad aanleggen om daar zelf incidenteel onderhoud te plegen. Alsof in Hengelo het geld tegen de plinten klotst en de stad zich dergelijke overbodige uitgaven gemakkelijk kan permitteren, nog afgezien van het feit dat je bewoners daar niet blij mee maakt. Het enige wat de gemeente volgens mij hier heeft te doen is met de bewoners vastleggen dat de betreffende grond een groene bestemming behoudt. Wees blij dat er bewoners zijn die gemeentelijk groen willen onderhouden! Elferink pleitte ook voor verkoop van snippergroen, wat de gemeente ruim 2,5 miljoen zou kunnen opleveren, nog afgezien van een structurele bezuiniging op onderhoud. Wethouder Janneke Oude Alink stemde in met de vanuit de raadsleden naar voren gebrachte wens voor een hoorzitting waarin burgers hun  licht kunnen laten schijnen over het nieuwe groenplan. Er komt ook een onafhankelijke commissie die zich zal buigen over groenconflicten tussen burgers en gemeente.

Wat ik mis in het groenplan, dat heet te gaan over al het groen in onze stad, is een paragraaf over spontaan groen, wildgroei, ook wel onkruid genoemd. Dit groen valt nu onder netheid en wordt op dezelfde manier behandeld als een weggeworpen bierblik. Het zou het overwegen waard zijn om dit specifieke groen ook onder te brengen in de groennota. Hoe om te gaan met dit plaaggroen, dat momenteel twee maal per jaar door de gemeente weggespoten wordt met het omstreden vergif Roundup, dat onder verdenking staat o.a. kanker te veroorzaken. Waarom zou de gemeente eigenlijk dit groen op straten en stoepen moeten bestrijden? De gemeente zorgt er toch ook niet voor dat stoepen in de winter sneeuwvrij zijn? Burgers worden geacht daarvoor te zorgen, en zo zou dat evengoed kunnen met het onkruidvrij maken van stoepen. Op straten hoeft helemaal geen actie ondernomen te worden, omdat het verkeer weinig anders toelaat dat platgereden straatgras. Daar zou een mooie bezuiniging uit voort kunnen komen, die bovendien de gezondheid van burgers ten goede zou komen.

Roundup is een gevaarlijk vergif

 Straatgras enkele weken na een spuitbeurt: wat is het 

 maatschappelijk belang van het platspuiten ervan?

Het het vrijgeven vorige maand van de resultaten van een tweejarig onderzoek naar de invloed van Roundup en gentech-graan op ratten raakt dit wereldwijd meest gebruikte herbicide nog meer omstreden dan het tot dusverre al was. Franse onderzoekers onder leiding van prof Séralini werkten met drie groepen van elk 60 ratten. Een groep werd gevoerd met gentech- mais (GM), dat genetisch zodanig is aangepast dat het grote hoeveelheden Roundup kan weerstaan, een groep kreeg met Roundup bespoten GM en de derde groep kreeg normale mais, maar kreeg daarnaast een beetje Roundup in het drinkwater toegediend. Verder was er een controlegroep van 20 ratten die niets anders kreeg dan normale mais. De ratten werden gedurende hun hele levenscyclus van twee jaar gevolgd, wat dit onderzoek uniek maakt. Eerdere onderzoeken naar mogelijke schadelijke werking van Roundup duurde slechts drie maanden en viel onder de regie van de industrie. In dit uitgebreide onderzoek, dat geheel los van de producent tot stand kwam, bleek dat er na vier maanden tumorgroei tot ontwikkeling kwam, die uiteindelijk een groot aantal m.n. vrouwelijke ratten fataal werd, en waarbij de sterfte opliep tot 70%, terwijl in de controlegroep slechts 20% stierf. Uit het onderzoek kan de conclusie getrokken worden dat het zeer aannemelijk is dat zowel GM als Roundup ook voor mensen schadelijk zijn op de lange termijn. De EU laat de studie met spoed verifiëren.

Zoals te verwachten was kreeg de studie direct kritiek vanuit de hoek van de biotechnologie. Belangrijkste punt van kritiek betreft het gebruik van albino laboratoriumratten, die meer dan gewone ratten gevoelig zijn voor de ontwikkeling van tumoren. Maar zelfs al zou maar de helft van de resultaten overeind blijven, dan is er nog voldoende reden om aan te koersen op een spoedig verbod van Roundup. Bovendien komt dit onderzoek boven op alle eerdere aanwijzingen dat RoundUp niet pluis is. 

De gemeente Hengelo gebruikt nog steeds twee keer per jaar Roundup om straten en stoepen van spontaan groen te ontdoen. Begin dit jaar bleek na kritische vragen van de Natuur- en Milieuraad dat de gemeente daar mee door wil gaan, want alternatieven zijn duurder. De gemeente is ook bang dat burgers gaan klagen als er nog maar één keer per groeiseizoen bestrijding plaats vindt. Er zijn echter voldoende argumenten om klagers op andere gedachten te brengen. Is het niet heel vreemd dat we onze gezondheid van minder belang achten dan ‘nette’, van spontaan groen ontdane stoepen en straten? Wat zegt dat over ons? Wat ik ook heel raar vind is dat de gemeente dit werk überhaupt uitvoert. De gemeente zorgt er ook niet voor dat 's winters de stoepen sneeuwvrij zijn. Dat wordt gezien als een taak voor burgers. Dat zou voor het verwijderen van spontaan groen op stoepen even goed kunnen, met een leuke besparing als resultaat!

Keep It Clean Day en RoundUp

Vandaag is het Keep It Clean Day, een dag om ons te ontdoen van zwerfvuil op straat en in de natuur. Op het groene eiland bij Huys Hengelo zag ik 3 blikjes, een plastic fles en een stuk plastic liggen, die ik natuurlijk meteen opgeruimd heb. Ik heb er geen moeite mee om me over de zooi van anderen te ontfermen. Het is gewoon een kwestie van solidariteit: de sterken helpen de zwakken, en daar is niets mis mee.

Het opruimen van  zwerfafval, waar vandaag veel mensen aan mee doen, is belangrijk, maar er is iets heel veel groters dat om aandacht vraagt. Kijk even naar dit filmpje over de nieuwste onderzoeksresultaten over de gevolgen van het gebruik van het herbicide RoundUp, dat ook in Hengelo nog gewoon door de gemeente gebruikt wordt om onkruidjes op stoep en straat tegen te gaan. Schrik niet van de beelden van enorme tumoren die bij (vooral vrouwelijke!) ratten ontstonden. RoundUp blijkt een smerig gif: wanneer gaan we die rommel verbieden?

Verzet tegen sluiting AkkuH vooral ritueel van aard

  Protestexpositie Accrochage Sauvage in AkkuH

Het verzet tegen de sluiting van kunstcentrum AkkuH, zoals dat afgelopen weekend gestalte kreeg met de tweedaagse flitsexpositie Accrochage Sauvage, had een nogal ritueel karakter door het ontbreken van perspectief op het behoud van het kunstcentrum, iets wat door de organisatoren van de expositie, Pier van Dijk en Antek Olszanowski, ook al voorzien was. Er werd zoveel stoom afgeblazen dat de ter verantwoording geroepen wethouder van cultuur Wieger Mulder zich bepaald ongemakkelijk leek te voelen. Pier van Dijk hield een donderpreek waarbij alles wat de afgelopen decennia verkeerd was gegaan voor het voetlicht werd gebracht. De toon was met termen als ‘terroristische kaalslag’ over de top, vond de wethouder, en daarin kan ik wel met hem meevoelen, hoewel ik ook de achterliggende frustratie begrijp over het vaak vertoonde gebrek aan visie op beeldende kunst bij de gemeente. Begin dit jaar had Mulder nog zijn betrokkenheid bij de kunstsector getoond door aan te geven dat hij een goed kunstklimaat belangrijk vindt, maar helaas zag hij zich genoodzaakt om al in het voorjaar aan te kondigen dat AkkuH moet sluiten. Het college van B&W wilde niet langer de kaasschaaf hanteren, maar keuzes maken, en dat viel uit ten nadele van Akkuh. Prompt kreeg de wethouder tijdens de opening van de flitsexpositie een kaasschaaf uitgereikt.

Zoals te verwachten was hield Mulder ondanks het protest vast aan het besluit om AkkuH te sluiten, maar bracht als goed nieuws dat een slordige anderhalve ton, een derde van het budget van AkkuH, voor kunst behouden blijft. Daarmee worden de kunstuitleen en kunsteducatie gered, en dan zal er ook nog geld overblijven voor het subsidiëren van tentoonstellingen en manifestaties. Mulder gaat geen energie meer steken in het plan om te onderzoeken of leegstaande winkels geschikt zijn als vervangende expositielocatie, omdat daar vanuit de kunstenaars kritiek op kwam. Andere mogelijkheden als de Bataafse Kamp en het Dikkerspand aan de Industriestraat krijgen wel zijn aandacht. De vraag is of het afschieten van het idee om winkelpanden te rekruteren verstandig is, want wat als blijkt dat de andere mogelijkheden voorlopig niet realiseerbaar zijn?

Een goed kunstklimaat is gebaat met meer dan geld en expositiemogelijkheden, zo heb ik in het op de expositie openbaar gemaakte manifest Naar een goed kunstklimaat! betoogd. Aan de basis ervan ligt de open uitwisseling van ideeën, welke berust op de vrije meningsuiting. Waar de vrijheid van meningsuiting gevaar loopt dient de gemeente als toezichthouder grenzen te stellen. Bestuurlijk ingrijpen om het vrije woord te beschermen is heel goed mogelijk waar het gaat om gesubsidieerde instellingen. Tot vorig jaar stond in de algemene subsidieverordening nog expliciet dat het bestuurders van gesubsidieerde instellingen verboden is om te discrimineren of de wet te overtreden. Dat was een duidelijk handvat, waar de gemeente in de kwestie Ateliers ’93 onder de vorige wethouder helaas geen gebruik van wist te maken, hoewel het zonneklaar was dat de top van de betreffende organisatie zich niet gedroeg zoals men van bestuurders van een kunstinstelling zou mogen verwachten. Uit dit gegeven vloeit mijn stelling voort dat de gemeente subsidiering van kunstinstellingen maar beter achterwege kan laten als zij niet in staat of bereid is om grenzen te stellen, terwijl daartoe wel alle aanleiding is. Zolang de Hengelose kunstsector verdeeld is over het belang van het vrije woord zijn er eigenlijk maar twee opties: toezicht en geld of geen toezicht en geen geld. Kunstenaars en gemeenschap dienen door de overheid beschermd te worden tegen de gevolgen van onbehoorlijk bestuur. Ook daaruit kan betrokkenheid bij de kunstsector blijken.

Wat is men van plan rond het oude arbeidsbureau?

In TC Tubantia van gisteren staat dat DOGM Onroerend Goed Maatschappij uit Breukelen, de tegenwoordige eigenaar van het voormalige arbeidsbureau op de hoek van de Oldenzaalsestraat en de Eikstraat, van plan is om op deze locatie woningen te bouwen. DOGM, een bedrijf dat zich bezig houdt met bemiddeling bij handel, huur en verhuur van onroerend goed, gaat spoedig in gesprek met de gemeente over zijn plannen, maar wenst in dit stadium daar geen toelichting op te geven. Ook de bij het plan betrokken makelaar laat zich er niet over uit, want het gaat om een ‘gevoelige zaak’. Ik vroeg me meteen af waarom men zo geheimzinnig doet. Wat is er gevoelig aan de voorgenomen sloop van een al jaren leegstaand kantoorpand ten behoeve van woningbouw? Het pand heeft geen bijzondere kwaliteiten, zoals het oude badhuis iets verderop aan de overkant van de Oldenzaalsestraat, waar ook zo geheimzinnig over wordt gedaan. Ik heb het sterke vermoeden dat de gevoeligheid het groen op het terrein betreft. Er staan twee monumentale bruine beuken met een diameter van ca. 1,3 meter. Ik schat ze op bijna anderhalve eeuw oud. Vermoedelijk zijn ze gepoot in de jaren 1870. Ze zien er nog prima uit.

  Het oude arbeidsbureau ligt deels verscholen in een groene oase

Natuurlijk is dit speculatie, maar het zou me niet verbazen als de eigenaar uit is op medewerking van de kant van de gemeente voor het verkrijgen van een kapvergunning voor deze waardevolle beuken, en waarschijnlijk ook voor alle andere bomen op het terrein. Behalve een vijftal bomen met een geringe dikte, die niet waardevol zijn en gerust gekapt zouden kunnen worden, gaat het om twee oude walnotenbomen met een diameter van circa 50 cm, twee vederesdoorns van ongeveer 40 cm dik en een gewone esdoorn met een dikte van bijna een meter. Een terrein zonder lastig opgaand groen geeft natuurlijk veel meer winst mogelijkheden, dus is het logisch als DOGM zou proberen om daar vanaf te komen. Voor Hengelo zou het echter een groot verlies zijn. Onze stad heeft in de loop van de jaren veel oud geboomte zien verdwijnen, en het einde is nog niet in zicht. Vooral het centrum heeft een erg stenig karakter gekregen. Veel parken zijn er niet. Er zijn en worden wel steeds nieuwe bomen aangeplant, maar het duurt lang voordat ze tegenwicht kunnen bieden aan al het steen. Hengelo heeft een waterhoofd als het gaat om bomen: meer dan de helft van de ruim 30.000 geregistreerde gemeentelijke bomen zijn jonge bomen. Bij particulieren speelt daarnaast de mode om tuinen in sterke mate te verstenen, wat de leefbaarheid in de stad niet ten goede komt. Dat alles maakt dat we zorgvuldig moeten zijn met wat ons nog rest.

Blijmoedig swingen in de file

  Steeds meer wegen raken overvol

Schuif aan in de file

sluit aan in die rij

van ’s ochtends vroeg

tot ’s avonds laat

dat maakt een mens weer blij

ja, ja, schuif aan in de file

sluit aan in die rij

we dansen op de daken

en we zijn weer eind’lijk vrij!

Nederlanders staan vaak en misschien ook wel graag in de file. In het drukke en jachtige bestaan van deze tijd is het wel fijn om even een ogenblik voor jezelf te hebben. Tijd voor een croissantje, de krant of je mail bijwerken.  Daar zitten natuurlijk ook wel grenzen aan. Na een paar uur heb je de krant echt wel drie keer uit. Stel dat de file de hele dag duurt: dan moet je toch wat anders. Bewegen is gezond, dus wat zou er dan mooier zijn als iemand lekker harde, swingende muziek opzet, het dak van z’n bolide op klimt en aan het zingen en dansen slaat, wat dan meteen de uitwerking heeft van een olievlek. Heel Nederland gaat uit z’n bol, fantastisch toch?

Zo’n droombeeld is niet erg reëel, maar – wonder boven wonder – aan de realisering ervan wordt gewerkt! Per 1 september is dankzij de VVD de snelheid op een groot aantal snelwegen verhoogt van 120 naar 130 km per uur. Hogere snelheden leiden sneller tot ongelukken, en meer ongelukken veroorzaken meer files, niet alleen op de rijbanen waar het zich afspeelt, maar vaak ook in de andere rijrichting: dat zijn de kijkfiles. De VVD is een echte filepartij, want het ligt in haar bedoeling om op nog meer wegen de snelheid te verhogen. Bovendien staat het partijprogramma waar zij mee de verkiezingen in gaat ook nog eens vol met andere maatregelen die de files met circa 15% laten groeien in de komende vier jaar, zo bleek onlangs na doorrekening van het Centraal Planbureau. Het ligt in de verwachting dat de VVD de grootste partij wordt: veel mensen vinden het blijkbaar belangrijk dat de files groeien. En de VVD staat in haar streven beslist niet alleen, want ook PVV en CDA willen maatregelen die de filegroei bevorderen. Nu lijkt 15% in vier jaar niet zoveel, maar als je dat vijf volle kabinetsperiodes weet vol te houden zijn na 20 jaar de files verdubbeld! Misschien gaat het in de toekomst nog wel sneller als maatregel op maatregel wordt gestapeld. Dat de VVD officieel de files wil bestrijden zegt natuurlijk niets. Dat kunnen politiek-strategische overwegingen zijn. Het gaat uiteindelijk om de effecten van het beoogde beleid, en dat ziet er hoopvol uit. Zo gek is dat idee nog niet: swingen op een autodak!