Luchthaven Twente stap verder naar heropening

Met de ondertekening van de concessieovereenkomst tussen ADT Twente en het consortium Reggeborgh/Aviapartner  vorige week vrijdag is de heropening van de luchthaven Twente een stap dichterbij gekomen. Opvallend bij deze gebeurtenis was dat alleen Dik Wessels van Reggeborgh zijn handtekening zette. Bij de ondertekening ontbrak een vertegenwoordiger van Aviapartner n.v., de Europese bagage-afhandelaar die garant schijn te staan voor de nodige knowhow voor het opstarten en in bedrijf houden van een luchthaven. Met die afwezigheid hoeft overigens niets mis mee te zijn, hoewel die wel vragen oproept.

ADT Twente sloot de concessieovereenkomst met Exploitatiemaatschappij Luchthaven Twente b.v. Opvallend is dat de enige bestuurder daarvan Twente Support b.v. is. En de enige bestuurder en aandeelhouder van Twente Support b.v. is Reggeborgh Invest b.v. De enige bestuurder en aandeelhouder van Reggeborgh Invest b.v. is Reggeborgh Bestuur b.v. De enige bestuurder van de laatstgenoemde is de stichting Administratiekantoor Aandelen D. Wessels Rijssen met Dik Wessels en twee anderen als bestuurder. De Exploitatiemaatschappij Luchthaven Twente heeft dus maar een bestuurder, nl. miljardair Dik Wessels en dat is opmerkelijk. Er zijn echter bij de Exploitatiemaatschappij Luchthaven Twente meerdere aandeelhouders in het spel. Volgens de Kamer van Koophandel is er geen verplichting voor een b.v. om de namen van de aandeelhouders te onthullen als er meerdere aandeelhouders zijn, dus blijft het schimmig wie of wat erachter zit.* We weten wel zeker dat dat Dik Wessels is, met nog een of meer andere partijen. Het is aannemelijk dat Aviapartner de andere of een van de andere aandeelhouders is. Onduidelijk is hoe de aandelenverhouding werkelijk ligt. Is dat 50/50, dan hebben zowel Reggeborgh als Aviapartner uiteindelijk evenveel in te brengen. Maar het kan bijvoorbeeld ook 60/40 in het voordeel van Wessels zijn. Het zou me niet verbazen als ook hier Wessels de spin in het web is, die hoe dan ook aan alle touwtjes trekt. Wessels heeft geen enkele ervaring met het exploiteren van een luchthaven. Hij heeft een bagage-afhandelaar er met de haren bijgesleept om om zich te kunnen kwalificeren als luchthavenexploitant. In hoeverre heeft Aviapartner nog iets in te brengen? Gelet op de eisen die gesteld zijn aan de exploitant en ten behoeve van de democratische controle zouden Reggeborgh en Aviapartner bekend moeten maken hoeveel aandelen van de Exploitatiemaatschappij Luchthaven Twente b.v. zij in bezit hebben.

  Marken bij de nadering van Schiphol. 

  Vliegen is prachtig, maar erg vervuilend. Het zou niet gesubsidieerd moeten worden.

Wessels is vooral een bouwer. Dat komt mooi uit, want er moet veel gebouwd worden op en rondom de opnieuw op te starten luchthaven. Volgens mij gaat Wessels dikke winsten maken op de bouw die gepaard gaat met de heropening van het vliegveld. Voorspellingen van deskundigen geven aan dat het vliegveld niet rendabel zal worden. Als het over tien jaar niet loopt, dan is het voor Wessels denk ik geen ramp als het failliet zou gaan. Hij is dan al lang binnen. Maar de luchthaven gaat natuurlijk niet zomaar failliet. De gemeente Enschede en de provincie Overijssel zitten er tot over hun oren in. Ze zullen dat niet zomaar laten gebeuren. Ik denk dat ze alle Twentse gemeenten onder druk zullen zetten om mee te betalen aan het dekken van de verliezen als de luchthaven een marginale onderneming blijft. Dan wordt het voor de gemeenschap een bodemloze put. Jammer van al dat geld, dat ook zinvol besteed zou kunnen worden.

Natuurlijk zou het ook kunnen dat de luchthaven tegen alle verwachtingen in een miljoenenpubliek trekt en daardoor een groot succes wordt. Dat heeft wel als keerzijde dat o.a. de Oldenzaalse wijk Zuid Berghuizen, de Hengelose wijken Groot Driene en Veldwijk, en het dorp De Lutte veel lawaaioverlast te verduren zullen krijgen. En veel buitengebieden, die voor de recreatie van stadsbewoners van belang zijn, zoals Boerskotten bij Oldenzaal en het Sterrebos bij Hengelo, zullen hun rust verliezen en daarmee een groot deel van hun waarde.

Onder druk van VOLT (Vereniging Omwonenden Luchthaven Twente) heeft ADT Twente vorige week de vluchtroutes aan de openbaarheid moeten prijsgeven. Wie wil zien hoe de ontworpen vluchtroutes lopen kan hier videoanimaties van de routes bekijken, waarbij ook een indicatie wordt gegeven van de te verwachten geluidsoverlast. De vraag is wel of deze weergaven het geluid correct weergeven, want het maakt veel uit of verouderde lawaaibakken of supermoderne geluidsarme vliegtuigen worden ingezet. In de gemeenteraad van Losser zijn al vragen gesteld over de consequenties van de vliegroutes voor m.n. De Lutte. Ik ben benieuwd of er ook in de gemeenteraad van Hengelo aandacht voor deze aanstormende lawaaideken komt. Groot Driene kan lawaai verwachten van 90-100 dB, iets van een elektrische grasmaaier tot een drilboor.

Luchthaven Twente wordt een succes, en dan wordt de regio een lawaaiput; of de luchthaven wordt een mislukking, en dan wordt het een financiële molensteen om de nek. In beide gevallen geen fijn vooruitzicht. Helemaal zeker is het nog niet dat de luchthaven er komt, want de Europese Commissie moet zich nog uitspreken over o.a. de vraag of er sprake is van verboden staatssteun. Zie in dit verband ook www.volt-twente.nl voor meer informatie.

* Update 3-10:
Volgens J. Glazenburg stond er op het moment van ondertekenen 1 aandeelhouder vermeld in het handelsregister en dat was Twente Support b.v. Op enig moment na de ondertekening is een deel van de aandelen in de Exploitatiemaatschappij Vliegveld Twente b.v. overgedragen aan een of meerdere andere aandeelhouders.

Marianne Thieme pleit in Droomrede voor duurzame economie

In jagerskledij gestoken speechte Marianne Thieme van de Partij voor de Dieren gisteren op Prinsjesdag haar Droomrede. Zij pleitte voor respect voor de grenzen van de aarde en keerde zich tegen het najagen van onmogelijke groeiscenario's: 

'De niet-aflatende aandacht voor de groei van de economie zal plaats moeten maken voor een gezonde dosis kwaliteitsverbetering van leven en leefomgeving. Dat is een roep om méér, maar niet om meer geld, meer groei of meer consumeren, maar om meer mededogen, meer duurzaamheid, meer dierenwelzijn, meer biodiversiteit, meer geluk, meer perspectief, meer vertrouwen. Vervuilers moeten niet langer gesubsidieerd worden. Niet via enorme landbouwsubsidies vanuit de EU die vrijwel de helft van het Europese budget opslokken, maar ook niet via subsidies op fossiele brandstoffen. We kunnen daar jaarlijks miljarden op besparen, wanneer we bereid zijn het traditionele denken te verlaten.'

Thieme stelt dat niet langer korte termijn belangen van mensen centraal zouden moeten staan, maar juist de belangen van onze planeet, met daaruit afgeleid de lange termijn belangen van al haar bewoners, dus ook de onze. We hebben een economie nodig die zich beweegt binnen de grenzen die de aarde aan kan. Onze kleine planeet zal binnen twee generaties door 11 miljard mensen bewoond worden. We kunnen niet op de oude voet verder gaan.  

De tekst van de Droomrede is hier te lezen.

Meer stadsnatuur op Hengelose braaklanden zeer welkom

TC Tubantia van vandaag bracht een krachtig pleidooi voor meer stadsnatuur op braakliggende terreinen in de stad. Jan Zwienenberg van de KNNV, de vereniging voor veldbiologie, pleitte voor meer ruimte voor de natuur en minder ingrijpen bij de circa dertig braaklanden die Hengelo rijk is, en die vaak al vele, vele jaren wachten op nieuwbouw die maar niet van de grond komt. Met de aanhoudende economische crisis zullen de meeste nog vele jaren braak blijven liggen. Wat een rijkdom zou het aan de stad toevoegen als de natuur daar meer haar gang zou kunnen gaan. Vaak worden deze terreinen meerdere keren per jaar gemaaid. Dat gaat ten koste van de op natuurlijke wijze ontstane bloemenrijkdom. Op een braakliggend terrein vestigen zich al gauw zo’n 30 tot 40 soorten wilde planten, die, als ze eenmaal bloeien, aantrekkelijk zijn voor vlinders en bijen.

  Terrein aan de Marskant voor het maaien: kleine vos op vlinderstruik

Een mooi voorbeeld is het terrein aan de Marskant, waar tot acht jaar geleden het politiebureau stond. Dit terrein is erg afwisselend. Er is een vochtig gedeelte in de buurt van de Berflobeek, een stuk met veel puin aan de straatzijde, en een zandig deel daar tussenin. Er groeien meer dan 40 soorten planten. Exoten als vlinderstruik, schijnhulst, Japanse wijnbes en schijnacacia groeien er naast inheemse flora zoals guldenroede, klaproos, wilgenroosje, wilde bertram, melkdistel en boerenwormkruid. Zoveel diversiteit trekt veel vlinders aan, waaronder distelvlinder, atalanta, dagpauwoog, kleine vos, koolwitje en luzernevlinder. Omdat eigenaar woningbouwcorporatie Welbions hier regelmatig maait, kunnen de vlinderstruiken op het terrein niet hoger groeien dan een meter, terwijl ze gemakkelijk drie meter hoog kunnen worden als je ze met rust laat. Hoe het terrein verandert na een maaibeurt laten de foto’s van eind augustus en begin september goed zien. Van een groen paradijsje naar een barre vlakte: wordt daar iemand blij van?

Wilde kruiden vallen niet bij iedereen in de smaak. Wie er niet door gecharmeerd is heeft het al gauw over onkruid, en waar dat groeit, heet het niet netjes te zijn. Dat kan de achtergrond zijn van veel geklaag over de braaklandjes. Nog onlangs liet het bestuur van voetbalvereniging WBO een noodkreet uitgaan over ‘manshoog onkruid’ tegenover hun pand. Maar zouden deze mensen nu echt een kaalslagvlakte prefereren boven een bloemenweelde? Kunnen we nog wel samenleven met de natuur of zijn we dat verleerd?

  De plek van het voormalige politiebureau aan de Marskant na het maaien

Het terrein aan de Marskant zou er veel op vooruit gaan als er minder aan gedaan wordt. Er zit bodemvervuiling, en dat maakt dat het niet geschikt is voor tijdelijke invulling als een stadsmoestuin. Het beste zou zijn om hier, midden in de stad, de natuur meer ruimte te geven door nog maar één keer per jaar te maaien, maar dan wel later in het jaar, als de bloei voorbij is. Daarbij zou het een goed idee zijn om in elk geval de vlinderstruiken bij het maaien te sparen, zodat ze kunnen uitgroeien. Deze heesters zijn erg waardevol voor vlinders, die het in ons land steeds moeilijker krijgen. Vlinders zijn te beschouwen als vliegende bloemen. Als zij verdwijnen, dan gaat er iets bijzonders verloren.

Jan Zwienenberg heeft al meerdere keren een beroep op de gemeente gedaan om meer ruimte te scheppen voor stadsnatuur op braakliggende terreinen. Dat heeft nog niet veel opgeleverd. Het zou mooi zijn als de gemeente zich zou willen inspannen om op dit vlak iets te bereiken. Zij zou een beroep kunnen doen op eigenaren van braaklandjes, zoals Welbions, om mee te werken aan een natuurlijker, kleurrijker en daardoor aantrekkelijker stad. Het onderwerp valt onder de verantwoordelijkheid van GroenLinks wethouder Janneke Oude Alink, en je zou daarom verwachten dat zij niet afwijzend staat tegenover dit idee.

Belangrijk in dit verband is dat de natuur zelf de mogelijkheden benut die wij haar bieden. Als je de natuur haar werk laat doen ben je goedkoop uit. Je hoeft hooguit een beetje te begeleiden. Vergelijk dat eens met de andere kant van het spectrum: het Wij-land Lange Wemen, waar hoge kosten zijn gemaakt om van een braakland, dat bezig was om vanzelf te vergroenen, een puinvlakte te maken. Er moeten nog meer kosten gemaakt worden om daar een laag geel zand op aan te brengen en dat af te dekken met plastic gras. Dan pas heb je een voetgolfterrein. Behalve het geld zijn er nog meer kosten: luchtvervuiling van vrachtwagens en bulldozers. En dan was er nog de vervuiling door resten plastic, die door het puin gemengd waren, en door de wind de stad in werden geblazen. Dat alles voor een tijdelijke invulling en onder de vlag van het Pact Verantwoord Maatschappelijk Ondernemen. Als veel mensen straks van de voetgolfbaan gebruik gaan maken is dat alles nog enigszins acceptabel, maar zo niet, wat moeten we er dan mee?

In Hengelo is de afgelopen decennia niet alleen veel steen, maar ook veel grijsheid op elkaar gestapeld. Wat meer natuur, wat meer kleur zou zou de stad heel wat spannender, levendiger en aangenamer maken.

Goed nieuws over RoundUp

Gemeenten moeten al per november 2015 overstappen op niet-chemische onkruidbestrijding op verhardingen. Vanaf dat moment is het verboden om gif te spuiten op straten, speeltuinen en wegen. Dat meldde Binnenlands Bestuur vorige week, nota bene vrijdag de 13^e! Staatssecretaris Wilma Mansveld van Milieu heeft de eerdere planning, een verbod per 2018, naar voren gehaald. Dat geldt ook voor particulier gebruik van alle gewasbeschermingsmiddelen. De Tweede Kamer drong er eerder bij de staatssecretaris op aan om meer vaart te zetten achter het verbod op glyfosaat, de werkzame stof in RoundUp. In een brief aan de Tweede Kamer heeft Mansveld laten weten daar gehoor aan te willen geven. De maatschappelijke onrust over de milieuschade en gezondheidsrisico’s van onkruidbestrijding met gif is groot, verklaarde Mansveld.

Alle lof voor deze dappere staatssecretaris! RoundUp is het meest verkochte onkruidbestrijdingsmiddel, dus de belangen van producent Monsanto zijn enorm. Maar het is toch ook te gek voor woorden om ’s zomers voortdurend gif te spuiten in een stedelijke omgeving, zoals o.a. de gemeente Hengelo doet. De Natuur en Milieuraad Hengelo heeft de afgelopen vijf jaar het gebruik van RoundUp al een keer of 4-5 bij de gemeente aangekaart, voor het laatst vorig jaar. Ambtenaren vinden de alternatieven te duur, en ze zijn bang dat burgers gaan klagen als ongewenst groen niet twee keer per seizoen bestreden wordt. Dus gaat Hengelo gewoon door met het spuiten van vergif tot de limiet die de rijksoverheid stelt. Nog twee spuitseizoenen, en dan moet ook Hengelo om, of de ambtenaren nu willen of niet.

Behalve een dappere staatssecretaris is dit succes ook te danken aan Milieudefensie, Greenpeace en de Partij voor de Dieren, die alle drie actie gevoerd hebben, en nog steeds actie voeren om het gebruik van RoundUp in te perken. En niet te vergeten ook bezorgde burgers, zoals Petro van der Plas, die in Rotterdam een petitie startte tegen het gebruik van RoundUp in de stad, Anita Mooijman en haar dochter, die in Den Haag lokaal verzet tegen het gif mobiliseerde, of een inwoner van Oostzaan, die de site www.nederlandgifvrij.nl op de kaart zette. De Partij voor de Dieren geeft de mogelijkheid het spuiten van vergif digitaal te melden.

Al veel gemeenten, zoals Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht, zijn overgestapt op alternatieven zoals borstelen, branden en de heet water methode, waarbij ongewenst groen een douche krijgt met bijna kokend water. Ook natuurazijn schijnt een goed middel te zijn. En dan is er natuurlijk de vraag waarom gemeenten zouden moeten zorgen voor het onkruidvrij maken van stoepen en straten. In Hengelo rijden circa 40.000 gemotoriseerde voertuigen rond. Die kunnen heel goed het ongewenste groen op straten binnen de perken houden. Op stoepen kan een probleem ontstaan als er geen onkruidbestrijding plaats vindt, omdat er steeds minder gelopen wordt. Maar gemeenten nemen ook niet de taak op zich om in de winter stoepen ijsvrij te houden. Burgers worden geacht dat te doen. Dat zou ook met het verwijderen van ongewenst groen mogelijk kunnen zijn. De gemeente kan zich dan concentreren op probleemlocaties als burgers zelf de handen uit de mouwen steken. Daarmee zou een flinke bezuiniging gerealiseerd kunnen worden. Daarbij is het wel essentieel dat deze radicale beleidsverandering goed aan burgers wordt uitgelegd. Gezondheid gaat toch voor netheid? Moet elk plantje dat zomaar ergens gaat groeien ook echt de nek omgedraaid worden?

Gebruik van gif in de stad is een buitengewoon slechte zaak. Nederland is in Europa de grootste gebruiker van vergif. Een op de drie Nederlanders krijgt kanker. Is er een verband?

Geslaagde bomenwandeling door ‘arboretum’ Klein Driene

  Uitleg bij een winterlinde nabij de Ockeghemstraat

Gisteren vond een interessante bomenwandeling plaats in de uit de jaren ’50 daterende Hengelose nieuwbouwwijk Klein Driene. Onderzoek van twee leden van de locale afdeling van de KNNV, Gerrit Haverkamp en Jan Zwienenberg heeft uitgewezen dat daar maar liefst 86 soorten bomen staan. Dat is uitzonderlijk veel, waardoor je gerust kunt spreken van een arboretum. De meeste bomen dateren uit de beginperiode en staan zowel op gemeentegrond als op terreinen van woningcorporatie Welbions, die enkele jaren jaren geleden is ontstaan na een fusie van het gemeentelijk woningbedrijf St. Jozef en corporatie Ons Belang. Dat destijds drie partijen tot overeenstemming kwamen om een grote diversiteit aan bomen aan te planten mag best bijzonder genoemd worden. Men had in die tijd ook het lef om te experimenteren met soorten die niet direct bekend staan als straatbomen, zoals honingboom en meelbes, die aan resp. de Diepenbrockstraat en de Wagenaarstraat te vinden zijn. De honingboom is een laatbloeier, die pas in augustus en september heel veel kleine, witte bloempjes tevoorschijn tovert. Die zijn zozeer in trek bij bijen, dat ze zelfs van afgevallen bloemen nog de nectar opslurpen. Het zou mooi zijn als deze bomen meer zouden worden  aangeplant, want bijen zitten laat in de zomer vaak om nectar verlegen, omdat de bloei van veel bloemen over het hoogtepunt heen is. Hopelijk weten de gemeente en Welbions het arboretum in stand te houden en er ook lering uit te trekken. Grotere diversiteit in aanplant maakt een straat of buurt interessant, en ongebruikelijke soorten kunnen het toch langdurig uithouden in stedelijk gebied, zo is in Klein Driene gebleken. 

Voetgolf op puinvlakte bij Thiemsbrug: aanwinst of afgang?

De economie staat er weer slechter voor dan we dachten, zo lieten cijferaars van CBS en Centraal Plan Bureau gisteren zien. Nederland komt in tegenstelling tot de meeste landen in de EU maar niet uit de crisis. Dat maakt een spoedige start van het grote nieuwbouwproject Lange Wemen nog onwaarschijnlijker dan het al was. Lange Wemen: nieuwe winkels, horeca, appartementen en een nieuw stadskantoor in het hart van Hengelo, ondanks hoge leegstand onder winkels en kantoren. De projectontwikkelaar wil pas bouwen als 80% van de commerciële ruimte is verhuurd. Maar iedereen houdt de hand op de knip en winkels krijgen steeds meer digitale concurrentie. Misschien wordt het wel terug naar af.

   Puinvlakte bij winkelcentrum Thiemsbrug wordt voetgolfbaan

Een deel van het beoogde bouwterrein, daar waar het oude stadskantoor stond, ligt nu een jaar braak. Het terrein, dat eerst door boterbloemen werd gekoloniseerd en langzaam op een natuurlijke manier groen begon te worden, kon je beter niet zonder laarzen verkennen. Op sommige plekken kon je tot je knieën wegzakken in de modder. Begin juli werd het opgehoogd en over de hele breedte met geotextiel, ofwel anti-worteldoek, afgedekt. Daarna werd er een laag van twee decimeter gemalen puin over uitgestort. Dat bracht de geur van afbraak met zich mee, die nog steeds waarneembaar is. Het puin bleek ook vervuild met stukjes plastic, die door de wind over de omgeving werden verspreid, soms honderden meters ver. Ik ben nog niet helemaal van de verbazing bekomen. Waartoe dit alles?

Bureau Hengelo, de combi van VVV en stadspromotie, heeft het idee ingebracht om er tijdelijk, zolang er nog niet gebouwd wordt, een voetgolfbaan aan te leggen. Voetgolf is iets nieuws, maar komt op hetzelfde neer als gewoon golf: winnaar is degene die met zo min mogelijk keren balcontact de bal in een hole laat belanden. Je gebruikt alleen je voet. Er komen vijf holes op vijf groene eilanden volgens een voorlopig ontwerp. Het idee is omarmd door het Pact MVO, een groep ondernemers en instellingen die zich verenigd hebben onder de vlag van maatschappelijk verantwoord ondernemen. Het plan moet duurzaam uitgevoerd worden en tegen zo laag mogelijke kosten, wat in dit geval betekend dat er zoveel mogelijk gewerkt gaat worden met hergebruikte materialen die ook weer hergebruikt kunnen worden. Er is een oproep uitgegaan aan Hengelose ondernemers om ideeën, menskracht en materialen in te brengen. Het uiteindelijke plan wordt zoveel mogelijk afgestemd op wat wordt ingebracht.

Wie de wensenlijst van Bureau Hengelo bekijkt ziet daarop teelaarde en graszoden, maar ook kunstgras. Ook wordt een groenvoorziening of halfverharding gevraagd voor de ruimte tussen de holes. Het is niet onwaarschijnlijk dat dit terrein van een halve hectare straks uit niets anders bestaat dan kunstgras en gemalen puin. Misschien zijn er mensen die daar vrolijk van worden, maar mij lijkt zoiets een treurniswekkende en naargeestige omgeving. De plek blinkt niet uit in boeiende architectuur en heeft een lage ruimtelijke kwaliteit. Levend groen kan daarbij veel verzachten. Voor Lange Wemen zijn al veel bomen gekapt aan de randen van de naastliggende parkeerplaats, waardoor het er niet gezelliger op is geworden. Het belang van levend groen moet je niet onderschatten. Het kan voor een project het verschil maken tussen een aanwinst en een aanfluiting.

Update 21-8: De brainstormsessie over dit 'Wij-land' Lange Wemen, die voor gisteravond stond gepland, is 's middags wegens gebrek aan belangstelling afgelast. Slechts twee genodigden, leden van de Natuur- en Milieuraad, hadden zich voor deze avond aangemeld, aldus de gemeente.

Update 31-8: Het wordt kunstgras, dat voor onbepaalde tijd wordt uitgeleend door een bedrijf uit Barneveld. Het was te verwachten dat het op kunstgras uit zou draaien, want je zou veel zwarte aarde moeten storten om daar met succes gras te laten groeien. Het contact met het grondwater is door het storten van een laag puin immers verbroken. Dan kun je alleen nog een grasveld aanleggen als je een hele dikke laag zwarte aarde opbrengt, want anders droogt het gras wel erg snel uit.

Petitie voor bloemrijke weiden van Vogelbescherming

  Ingezaaid bloemenmengsel op een nieuw aangelegd natuurterrein 

  langs de Grote Veldweg vlakbij Hengelo

De Vogelbescherming is een petitie gestart om meer weilanden van een bloemrijke vegetatie te voorzien. Daarmee wil de organisatie bereiken dat de voortdurende afname van de weidevogelstand gestopt wordt. Moderne weilanden bestaan doorgaans uit nog maar één soort gras, waarbij wilde kruiden volledig zijn verdwenen. In deze monocultures is voor veel weidevogels te weinig eten te vinden. Een halve eeuw geleden waren vogels als kievit, grutto  en veldleeuwerik op het platteland nog alom vertegenwoordigd, maar nu zie je ze steeds minder. De stand is dramatisch achteruit gegaan. De Vogelbescherming probeert het tij te keren en pleit voor 200.000 hectare bloemrijk grasland, dat is 20 % van het totale graslandareaal. Daarmee zouden weidevogels voor ons land behouden kunnen blijven. Dat zou ook een impuls kunnen geven aan het plattelandstoerisme en daarmee aan lokale werkgelegenheid, want veel mensen genieten niet alleen van vogels, maar ook van wilde bloemenpracht. Bijkomend voordeel is dat dit plan ook een oppepper zou zijn voor de bedreigde bijenstand, die evenzeer heeft te leiden van het gebrek aan bloeiende planten. Voor de petitie heeft de Vogelbescherming een speciale site gemaakt met informatie en met de mogelijkheid de petitie te ondertekenen: http://www.redderijkeweide.nl/. Er zijn al 13.000 ondertekenaars.

Meerderheid gemeenteraad voor kap Atlasceder

  De omstreden Atlasceder 'past niet in het moderne plaatje'

Gisteravond is in de gemeenteraad na een uur discussie een besluit genomen over de Atlasceder naast het stadhuis. Voor behoud van deze markante boom stemden de oppositiepartijen Pro Hengelo, Christenunie en uiteindelijk ook VVD. Daarnaast stemde coalitiepartij D'66 met hen mee. Samen goed voor 9 stemmen. De partijen die kozen voor de kap kregen 18 stemmers mee, wat betekent dat deze fraaie boom zal verdwijnen. Wethouder Bron benadrukte dat de ceder pas gekapt zal worden als de werkzaamheden aan het plein zullen beginnen. En dat gaat pas gebeuren als 80% van de commerciële ruimtes in het plan Lange Wemen verhuurd is. Met de huidige crisis zou dat nog wel eens een hele tijd kunnen duren. Volgens de wethouder is er in september meer duidelijkheid hierover.

Bron zei dat de horecaondernemers eigenlijk helemaal geen bomen op het plein wilden, maar dat de gemeente daar niet in mee wilde gaan. Gelukkig maar, want Hengelo heeft rond de eeuwwisseling al eens ervaring opgedaan met een plein met bijna geen bomen, en dat viel bijzonder slecht bij de bevolking, zodat er later weer moest worden bijgeplant. Hetzelfde gebeurde bij het Bevrijderslaantje in Thiemsland, wat alleen daar al een ton aan extra kosten opleverde. Bijzonder in dit verband was het standpunt van Burgerbelangen. Deze partij wil het besluit over een nieuwe grote boom op het stadhuisplein het liefst overlaten aan de horecaondernemers. Dan weet je dus wel wat daar van terecht komt. De stellingname van Marjo ter Haar van Groen Links heeft niet alleen mij verbaasd: ze vond dat de ceder 'niet past in het moderne plaatje' als hij blijft staan. Tja, wat zal ik daarop zeggen?

Er komt een nieuwe boom op het plein, met een stamdoorsnede van 30 cm, om de Atlasceder te compenseren. Die kost 25.000 euro. Verplaatsen van de ceder vond men veel te duur. De nieuwe boom, een plataan of een tulpenboom, komt 7-8 meter ten noorden van de standplaats van de ceder te staan.

Met roofvogelshow bij ‘Vogelvlucht’ maakt MHHK bijzondere keuze

De officiële presentatie van het kunstproject ‘Vogelvlucht’, een digitale expositie van het Hengelose internetmuseum MHHK, werd gistermiddag afgesloten met een roofvogelshow. Daar ben ik beslist geen liefhebber van. Ik houdt van vrije vogels, die de lucht doorklieven zoals hen dat goed dunkt. Bij roofvogelshows worden vogels getoond die gevangen worden gehouden. In mijn ogen zijn dat sneue vogels, die alleen op de wieken mogen als hun baasje dat goed vindt. Voor commerciële doeleinden en het vermaak van mensen, die zich vaak niet bewust zijn van wat zij zien. Dat is een treurig lot, voor elke vogel.

   Een kerkuil in een kooitje: wie de vrijheid lief heeft 

   loopt hier niet warm voor

Als ik daar even aan voorbij ga kan ik toch wel enige bewondering opbrengen voor de gewaagde combinatie van een roofvogelshow met het kunstproject Vogelvlucht, waaraan louter Hengelose kunstenaars deelnemen. Bij de start van het project werd aan de kunstenaars als inspiratiebron een gedicht van stadsdichter John Heymans meegegeven, dat eveneens ‘Vogelvlucht’ getiteld is. Het gedicht verhaalt over een duif die op vleugelslag zoekt naar een hoger perspectief, tussen de Hengelose torens vliegt en uiteindelijk landt op het plein. Een vrije vogel, daar zou je je als kunstenaar in kunnen herkennen. En vervolgens worden bij de presentatie van het resultaat door het museum onvrije vogels uit de hoed getoverd: wat een contrast!

Maar dat is nog niet alles. Ingewijden weten dat de Hengelose kunstsector verdeeld is over een belangrijk onderwerp als de vrijheid van meningsuiting. Bestuurders van stichting Ateliers ’93 schreven kort na de eeuwwisseling een dreigbrief om te voorkomen dat pijnlijke zaken uit het verleden besproken zouden worden. Daarmee werd het verleden een taboeonderwerp. Nog steeds is deze aantasting van een fundamenteel recht een heikele kwestie. Je kunt er maar beter je mond over houden. Dat is bizar, want van kunstenaars zou je mogen verwachten dat zij het vrije woord een warm hart toedragen, en dat zij zich er bewust van zijn wat het betekent als een kliekje van kunstenaars/bestuurders gaat bepalen waar anderen het wel en niet over mogen hebben. Het kunstproject Vogelvlucht openbaart nu wat er in de Hengelose kunstsector is gebeurd: een verschuiving van vrijheid naar onvrijheid. Wat een treurige toestand!

Roofvogelshows zijn de laatste jaren flink in aantal gegroeid. Ze worden vaak gebruikt om mensen ergens naar toe te lokken, want veel mensen zijn onder de indruk van deze prachtige vogels. Maar de Werkgroep Roofvogels Nederland (WRN) is faliekant tegen het gebruik (beter gezegd: misbruik) van roofvogels voor commerciële doeleinden, waaronder roofvogelshows. Ook de Vogelbescherming en de Vogelwerkgroep Twente spraken zich uit tegen shows met roofvogels en uilen, en met hen nog meer dan 100 andere organisaties. De nadelen van deze shows zijn groot. De betroffen roofvogels en uilen leven onder omstandigheden die zelfs in de verste verte niets te maken hebben met hun natuurlijke leefwijze. Ter vermaak van het publiek moeten ze kunstjes doen. Ze zitten het grootste deel van de tijd opgesloten. Als exoten en gekruiste soorten ontsnappen, dan kunnen zij een belasting vormen voor de natuur. Meer informatie over de nadelen van roofvogelshows is te vinden op de informatieve site van de WRN.

Hengelo Biennale in Houtmaat met een week verlengd

Kinderen spelevaren tussen het kunstwerk 'Ongestoeld' van Martin Oostenrijk

De eerste Hengelo Biennale op de oevers van de vijver bij de Houtmaat is vanwege grote belangstelling op de valreep met een week verlengd en loopt nu door tot en met zondag 16 juni. Deze expositie 'Plaatsbepaling', waaraan 32 Hengelose kunstenaars deelnemen, is gratis toegankelijk van 10.00 tot 20.00 uur. De ingang is iets voorbij de hoofdingang van De Houtmaat aan de Houtmaatweg. Aan de westkant van de vijver zijn ruim 50 kunstwerken te bewonderen. Informatie over de deelnemende kunstenaars is te vinden in het kleine, houten huisje bij de ingang.

  

De Houtmaat is een aantrekkelijke locatie door het water en het vele groen. De natuur is er dominant aanwezig. Vanmiddag moest ik een meikever redden die in mijn glas bier was beland. Die had even een hele goede dag, tenminste dat dacht ik aanvankelijk, maar omdat ik vergat hem af te spoelen kon het wel eens verkeerd met deze mooie drenkeling zijn afgelopen. Bier vormt immers een plakkerig laagje als het opdroogt. Dat zou jammer zijn, want grote kevers zijn al zo zeldzaam, en dat heeft gevolgen voor vogels die zich ermee voeden, zoals klauwieren en klapeksters.

In de vijver huizen twee koppels brandganzen, de kleinste ganzensoort in ons land, met hun vijf jongen.  Soms komen ze op de oever om te grazen, en dat is leuk om te zien. Doorgaans is de Houtmaat een heel rustige plek, maar op zondagmiddag juist niet, omdat er dan in het zomerseizoen levende muziek aan de rand van de vijver te beluisteren valt. Vanmiddag was dat de uit Borne afkomstige Euregio brass band, die er lekker op los speelde. En dan heb je alles bij elkaar: muziek, water, natuur, nu ook kunst, en verder een aangename, ontspannen sfeer en lekker hapjes en drankjes. Dan hoeft alleen het weer nog maar mee te werken.

Kap van stadhuisceder geeft reuring

 Rob Lehr van de Natuur- en Milieuraad bij de  omstreden

 ceder naast het stadhuis

De omstreden voorgenomen kap van de grote Atlasceder naast het Hengelose stadhuis blijft de gemoederen bezig houden. In de vergadering van de commissie Fysiek bood de stichting Natuur- en Mileuraad vorige week een pak steunbetuigingen aan voor het behoud van deze beeldbeplalende ceder. Ruim 300 mensen hadden daarvoor een handtekening gezet of een mail naar de stichting gestuurd. Helaas berichtte TC Tubantia daarover niets. Wel staan er vandaag twee ingezonden brieven van Hengeloers in die niet blij zijn met de kapplannen. Margeret Tuckermann deed uit de doeken hoe deze ceder lang geleden door de gemeente weg is gehaald bij de Vockerschool aan de Breemarsweg om het plein bij het stadhuis op te sieren. De omwonenden aan de Breemarsweg waren daar toen niet blij mee. En nu wil de gemeente deze boom dus kappen. Ze denkt dat verzet tegen de beslissing om te kappen niet veel zin heeft, maar dat ben ik niet met haar eens.

Paul Knaven en Marie-Anne Knaven-Koopman wijzen er nog maar eens op dat Hengelo meer dan eens heeft gefaald bij de herinrichting van pleinen. Het marktplein werd nog niet zo lang geleden dusdanig kaal ingericht, dat niemand er wilde huizen, zo schrijven ze. Ook het stationsplein werd in dezelfde tijd een oord waar niemand zich prettig voelde. Je zou mogen verwachten dat stadsplanners en gemeenteraadsleden daar iets van zouden leren en zorgvuldig met bestaand groen om zouden gaan. Daar lijkt het niet erg op. Volgende week dinsdag komt het Definitief Ontwerp van het plan Lange Wemen in de gemeenteraad, en dan wordt er over het lot van de ceder beslist. Ik ben benieuwd.

Meer over de Atlasceder hier

Kap van Atlasceder bij stadhuis geen uitgemaakte zaak

  De Atlasceder voor het Hengelose stadhuis, gezien vanuit de Burgerzaal

In de vergadering van de commissie Fysiek van eind vorige week over het Definitief Ontwerp van Lange Wemen werd uitvoerig gesproken over de Atlasceder, die gekapt zou moeten worden omdat hij zichtlijnen op het nieuwe plein zou verstoren, een obstakel voor het verkeer zou zijn en niet in de stad zou passen. De stichting Natuur- en Milieuraad pleitte voor het behoud van deze beeldbeplalende boom en overhandigde de voorzitter van de commissie een pak steunbetuigingen. In korte tijd had de stichting ruim 300 handtekeningen en e-mails ontvangen van Hengeloërs die vinden dat de ceder moet blijven. De ceder is gezond, veel groter dan een nieuwe boom, en laten staan is veel goedkoper dan herplant. Bovendien blijft de ceder in de winter groen, en dat kun je niet zeggen van andere bomen in het centrum. De boom geeft dan ook geen bladoverlast.

Mijn eigen inbreng bij de commissie was dat als het echt niet mogelijk is om de ceder op de huidige locatie te handhaven er altijd nog de optie is om de boom te verplaatsen naar een plek op het plein waar zichtlijnen niet verstoord worden. Verplaatsing is volgens BTL, het groenbedrijf waar de gemeente mee werkt, niet duurder dan het planten en verzorgen van een jonge boom tot deze de omvang heeft van de huidige Atlasceder. De afstand die bij verplaatsing overbrugd moet worden is slechts 10 of 20 meter. Met moderne methoden is de slagingskans van een dergelijke operatie bijna 100%, aldus BTL. Zo zou deze ceder, voor veel Hengeloërs een vertrouwd baken op het stenige stadhuisplein, toch voor de stad behouden kunnen blijven.

Het plan om de ceder te kappen gaat volledig voorbij aan de waarde van grote bomen voor de leefbaarheid van onze stad. Onderzoek bevestigt keer op keer dat grote bomen bijzonder waardevol zijn voor de stedelijke leefbaarheid. Een groene omgeving met bomen heeft een positief effect op de gezondheid en leidt tot lagere kosten van zorg en ziekteverzuim. Grote bomen hebben een verkoelend effect wat van groot belang is omdat steden door toenemende verstening steeds meer last krijgen van overmatige zomerhitte. Grote bomen zijn bovendien aantrekkelijk voor flora en fauna en dragen zodoende bij aan biodiversiteit. Grote bomen dragen ook bij aan vermindering van de luchtvervuiling. En last but not least: grote bomen zijn van grote esthetische waarde. Het is daarbij belangrijk om in het oog te houden dat er de laatste 20 jaar veel grote, oude bomen in Hengelo verdwenen zijn, zoals bijvoorbeeld rondom het ROC. Dat proces gaat nog steeds voort. Het bomenbestand van de gemeente is daardoor gemiddeld genomen erg jong. We moeten dan ook zuinig zijn op de oude bomen die we nu nog hebben. Het beste besluit dat de gemeenteraad zou kunnen nemen is deze grote Atlasceder te laten staan.

In de commissie Fysiek bleek vervolgens dat veel partijen er nog niet helemaal uit zijn, en open staan voor de mogelijkheid dat de ceder blijft staan, al dan niet op de huidige locatie.  Pro Hengelo en Christenunie spraken zich uit voor het behoud van de boom, terwijl D’66    aangaf veel voor het behoud te voelen. Burgerbelangen is een van de partijen die de ceder wel kwijt wil. Als enige partij sprak Burgerbelangen zich ook uit tegen een nieuwe grote boom op het plein, met als argument dat de boom daar een sta-in-de-weg zal zijn voor kleine evenementen. Van deze partij moeten we het blijkbaar niet hebben als het om stadgroen gaat. Wethouder Bron kreeg de opdracht mee om een overzicht te maken van de kosten van de drie opties die besproken zijn: kap met herplant, verplaatsing op het plein en de ceder laten staan waar hij nu staat.

Bekijk ook het interview van Rob Lehr van de Natuur- en Milieuraad door RadioHengeloTV: Nieuwsflits van 2 juni (begint bij 2.00 min.).
Meer over de Atlasceder hier

Update: 
http://bomen-in-hengelo.blogspot.nl/2013/06/meerderheid-gemeenteraad-voor-kap.html

Expositie Hengelose kunstenaars op Buitenplaats de Houtmaat

Bericht aan de reizigers (detail) in een natuurlijke omgeving bij Buitenplaats de Houtmaat

Eind vorige week werd in het parkbos van de Houtmaat een buitenexpositie opengesteld, waar 52 werken te zien zijn van 32 locale beeldend kunstenaars. Onder de titel Plaatsbepaling is dit de eerste editie van de hiermee in het leven geroepen Hengelo Biënnale. De organisatie berust bij Bureautje Voorwaarts, dat sinds vorig jaar, als reactie op de bezuinigingen van de gemeente op kunst, aan professionele kunstenaars een platform biedt door het organiseren van tentoonstellingen op bijzondere locaties. Plaatsbepaling is tot stand gekomen zonder subsidie, in tegenstelling tot de tegelijkertijd lopende Twente Biënnale in Enschede. De expositie is te zien tot en met 9 juni, dagelijks van 10 tot 20 uur. Inmiddels is de expositie verlengd t/m 16 juni, zie Hengelo Biennale Houtmaat met week verlengd.

Mijn bijdrage aan Plaatsbepaling bestaat uit het werk ‘Bericht aan de reizigers’ uit 1996, dat voor het laatst te zien was in 2006 in het voormalige slachthuis van Oldenzaal. Hier staat het midden in de natuur. Het werk bestaat uit drie samengestelde boomvormige delen, elk opgebouwd uit hout en zink. Op het hout zijn zinken blaadjes bevestigd, waarop namen van kinderen zijn gegraveerd. Zoals van Joodse kinderen die aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog vanuit Duitsland naar ons land zijn gevlucht en stierven in nazi-concentratiekampen. Daarnaast gaat het om kinderen van vluchtelingen die in de jaren ‘90 naar ons land kwamen, en tenslotte om namen van Nederlandse kinderen die geboren zijn in het jaar dat Tjernobyl ontplofte (1986). Aan de voet ligt achtereenvolgens lydiet, stenen van allerlei kleur, en witte kwarts. Lydiet, een zwarte steensoort die ook wel toetssteen wordt genoemd, werd in de Oudheid gebruikt om de zuiverheid van goud te meten.

Hoe gaan we om met vluchtelingen, en is het denkbaar dat onze eigen kinderen ooit vluchteling zouden kunnen worden? Hoe verantwoordelijk voelen wij ons voor hun toekomst? Daarover na te denken kan tot een plaatsbepaling leiden. De vraag hoe wij om willen gaan met vluchtelingen staat juist nu weer in het middelpunt van de belangstelling. Ons land krijgt steeds meer kritiek van o.a. de VN over de behandeling van vluchtelingen. Jaarlijks worden er duizenden gevangen gezet alsof ze crimineel zijn. Amnesty International is een petitie gestart (www.ikschaammediep.nl) om te bereiken dat het vluchtelingenbeleid humaner wordt. Zij vraagt ons om een plaatsbepaling.

Natuur- en Milieuraad Hengelo voert actie voor behoud stadhuisceder

Op het plein voor het stadhuis staat een mooie, beeldbepalende Atlasceder. De Natuur- en Milieuraad is een actie begonnen om deze boom te behouden, want de gemeente wil hem omzagen. Hij zou de zichtlijnen in het nieuw aan te leggen horecaplein verstoren. De gemeente ziet hem als een sta-in-de-weg, die ook nog eens te veel terrasruimte inneemt en die niet zou passen in stedelijk gebied. Waar ze dat laatste vandaan halen is me een raadsel, want in veel stadstuinen staan atlasceders. Het worden inderdaad grote bomen, maar op een plein is daar toch ruimte voor zou je denken. Het gaat om een gezonde boom. Toch moet deze ceder wijken, en dat is de Natuur- en Milieuraad in het verkeerde keelgat geschoten.

  Wel of niet behouden?

Al jaren achtereen zijn veel grote bomen uit het Hengelose stadsbeeld verdwenen, o.a. op het voormalige terrein van de Heemaf ten behoeve van de bouw van Thiemsland, langs de Troelstrastraat vanwege de aanleg van fietspaden, en rond het ROC. Dit jaar verdwijnt nog een groep oude eiken aan de Aletta Jacobslaan voor een wegverbreding en een fietspad. Er zijn altijd genoeg redenen om grote bomen te laten verdwijnen. Hengelo heeft daardoor een relatief jong bomenbestand, en daarom zouden we zuinig moeten zijn op op onze grote, oudere bomen. Jonge bomen terugplanten is gemakkelijk, maar voordat het weer wat lijkt zijn we een generatie verder. Grote bomen zijn belangrijk in de stad, omdat ze de lucht zuiveren van giftige stoffen, en ze spelen tevens een grote rol voor vogels en andere dieren. Omdat Hengelo niet bekend staat als een stad met een fraaie architectuur zijn grote bomen ook belangrijk om dat wat niet zo mooi is te verzachten.

Het is jammer dat de gemeente bij de presentatie van de plannen aan ondernemers alleen maar de variant zonder ceder heeft getoond. Eind vorig jaar heeft ze aangegeven dat er twee versies zouden worden voorgelegd, een met en een zonder ceder. Niet dus, en het verbaast mij dan ook niet dat de meerderheid van instellingen en bedrijven die gereageerd hebben op het Voorlopig Ontwerp kozen voor de variant zonder ceder. Zo gaat dat blijkbaar.

De Natuur- en Mileuraad heeft goede hoop dat de plannen nog te beïnvloeden zijn als veel Hengeloers de actie steunen en zich uitspreken voor het behoud van de stadhuisceder. Wie vindt dat deze fraaie boom moet blijven kan de Milieuraad een mail sturen: nmrhengelo@hotmail.com. Er zijn inmiddels al tientallen reacties binnen. Volgende week komt deze zaak in de raadscommissie Fysiek aan de orde, en de Natuur- en Milieuraad zal dan inspreken.

Zie ook 'Valt Atlasceder ten offer aan Lange Wemen?'

Update: 
http://bomen-in-hengelo.blogspot.nl/2013/06/meerderheid-gemeenteraad-voor-kap.html

Duif bij Hengelose Dodenherdenking steelt de show

  Dodenherdenking Hengelo 2013

Onder het voortdurende gebeier van klokken liepen eergisteren honderden Hengeloërs naar het oorlogsmonument naast het stadhuis om deel te nemen aan de herdenkingsplechtigheid. Na het spelen van The last post en twee minuten stilte werd een witte duif vrijgelaten. Het dier vloog meteen naar een richel onder de overkapping tussen de zuilen van de gevel van het stadhuis en bleef daar nog een hele tijd zitten. Ik denk dat weinig mensen hebben gezien hoe gestrest en angstig die duif was. Ondertussen vloog een heel andere stadsduif af en aan over de menigte, steeds terugkerend met een takje in de bek. Daar wordt in vrijheid aan de toekomst gebouwd, en dat was mooi om te zien. Wat een contrast met dat gedesoriënteerde, net vrijgelaten symbool voor de vrede! Ik vind het niet erg passend om een duif angst aan te jagen, zeker niet bij een ceremonie voor het herdenken van oorlogsslachtoffers. De duif zit al in het monument, en de natuur voegde er nog een levende aan toe. Het is er al! In plaats van met een duif in de weer te gaan zouden we er beter aan doen om de vrijheid te onderhouden. Vrijheid is immers niet vanzelfsprekend, ook niet in ons vredige landje.

‘Vrijheid spreek je af’ was dit jaar het thema bij de herdenkingsdagen. Wat toepasselijk nu net enkele dagen eerder op de Dam te Amsterdam tijdens de abdicatie van Beatrix twee antimonarchisten door de politie zijn opgepakt, terwijl ze niets hadden misdaan. Ze werden afgevoerd en twee uur vastgehouden. Met de burgemeester van Amsterdam hadden ze de afspraak gemaakt dat ze individueel hun mening mochten uiten met behulp van een bordje, en dat deden ze ook, en niet meer dan dat. Inderdaad, vrijheid spreek je af, maar wat als de sterkere partij zich niet aan de afspraken houdt?

Anninksschool adopteert herdenkingsmonument 68 jaar na bevrijding Hengelo

  Leerlingen bij het herdenkingsmonument voor het Hengelose stadhuis

Vandaag werd de bevrijding van Hengelo herdacht, die zich 68 jaar geleden voltrok. Engelse en Canadese troepen verdreven op 3 april 1945 de Nazi’s en bevrijdden onze stad daarmee van de terreur.  Vrijheid hergeven vroeg het offer van hun leven, zo staat nog steeds te lezen op het herdenkingsmonument bij het stadhuis. Het is een goed gebruik dat het monument, een kunstwerk van Pieter de Monchy uit 1965, jaarlijks geadopteerd wordt door een basisschool, en dat de overdracht plaatsvindt op de dag van de bevrijding. Vanochtend om 9 uur stonden tientallen leerlingen bij het monument. Het was koud, de temperatuur lag net boven het vriespunt, maar de stralende zon gaf de ceremonie iets feestelijks mee. De Dr. A. Kuyperschool gaf de adoptie over aan de Anninksschool. Kinderen lazen eigen gedichten voor over de oorlog, de vervolging van Joden en Anne Frank, en ze legden met burgemeester Sander Schelberg een krans. Nu de mensen die de oorlog bewust hebben meegemaakt langzaamaan uit ons midden verdwijnen is het goed dat jonge mensen even stil staan bij wat er destijds gebeurd is. De gevolgen van grootschalige intolerantie en repressie en de offers om dat teniet te doen mogen niet vergeten worden. Het zijn verhalen waar we zoveel van kunnen leren, ook in tijden van vrede.

Een stukje van het vernielde monument aan het Bevrijderslaantje

Hengelo heeft nog een ander monument dat onze bevrijders herdenkt. Het ligt aan het Bevrijderslaantje in Thiemsland. Het bestaat uit vier glasplaten van bijna een meter hoog en drie meter lang. Op het glas zijn subtiel de namen te lezen van de legereenheden die bijgedragen hebben aan de bevrijding van onze stad. In commemoration of our liberators – ter herdenking aan onze bevrijders – dat was er tot voor kort te lezen. In het weekend van 23/24 maart is er een aanslag gepleegd op dit monument, waarbij een van de glasplaten is verwoest. Misschien is ‘aanslag’ een te groot woord voor een actie die waarschijnlijk voortkomt uit dronkenschap, verveling of frustratie. Maar het voelt wel zo, vooral omdat juist de glasplaat met het woord ‘liberators’ is vernield en vergruizeld, waardoor alle tekst onleesbaar is geworden. De intolerantie lijkt weer te groeien, en dat is ook elders in de samenleving zichtbaar. Het is een sluipend proces dat ons langzaam omlaag trekt, en dat we beter niet kunnen negeren. Een monument vernielen dat verwijst naar onze bevrijding uit terreur kan ook een bewuste aanval zijn op onze bevrijders. En niet alleen op hen, maar ook op onze manier van leven, die gevormd is rond onze democratische rechtsstaat, die we dankzij de offers van onze bevrijders hebben kunnen herstellen en uitbouwen. Laten we vooral niet vergeten wat wij aan hen te danken hebben. 

Landbouwgif opnieuw onder vuur wegens bezorgdheid over bijensterfte

  Ook wilde bijen zijn kwetsbaar voor vergif

Bijensterfte komt wereldwijd voor en wordt al jaren in verband gebracht met een groep moderne zenuwgiffen die in toenemende mate in de land- en tuinbouw worden gebruikt en die bekend staat als neonicotinoïden. Vergeleken bij DDT is de giftigheidsgraad bijzonder hoog. Het gif zit zo in elkaar dat het zich verspreidt door de hele plant, als met het gif behandeld zaad ontkiemd. Dat betekent dat ook stuifmeel en nectar giftig worden. Bijen  worden zo aan het gif blootgesteld. Omdat het gaat om een zenuwgif werkt het in op hun zenuwgestel. Ze raken erdoor gedesoriënteerd, kunnen het nest niet terugvinden of zijn niet meer in staat om aan andere bijen door te geven waar nectar te halen valt. Bijen doen dat normalerwijs via een ‘dans’. Zo raken bijenvolken verzwakt, wat uiteindelijk leidt tot het verdwijnen van veel volken. In ons land gaat jaarlijks circa 25% van de volken ten onder. De terugloop van bijen (en hommels) is niet alleen slecht voor de biodiversiteit, maar kan ook economische consequenties hebben, omdat bijen en hommels een groot aandeel hebben in de bestuiving van veel van onze voedselgewassen. Gelukkig krijgt dit steeds meer aandacht, zoals vorige week nog naar aanleiding van een brief van Foodwatch Nederland, Milieudefensie en de Bijenstichting aan de staatssecretaris van Economische Zaken Dijksma, die zich vooral bezig houdt met landbouw, natuur en voedselkwaliteit. Deze organisaties vroegen haar de toelating van neonicotinoïden uit voorzorg op te schorten.

Wat mij bij alle publiciteit over neonicotoïden opvalt is dat heel veel aandacht gaat naar de gevolgen voor bijen. Maar wat doet het gif met ons? Omdat deze zenuwgiffen zich door de hele plant verspreiden en er dus niet af te wassen zijn, komt het uiteindelijk ook op ons bord terecht. De berichtgeving over de gevolgen daarvan is erg spaarzaam. In TC Tubantia van 19-3-2012 werd gemeld dat Imidacloprid, een neonicotinoïde, de hersenen van ongeboren kinderen aantast. Wetenschappers hadden dat uit recent Japans onderzoek afgeleid. Het gevaar van dit zenuwgif voor het menselijk zenuwstelsel wordt volgens hen ernstig onderschat. De norm voor het gebruik zou met een factor 1000 scherper moeten worden gesteld. Hier komt ook om de hoek kijken dat bij toelating van een middel de normen zijn afgestemd op volwassenen. Kinderen, en zeker ongeboren kinderen, zijn veel gevoeliger voor resten gif in voedsel en drinkwater. Canadese wetenschappers vermoeden dat de ontwikkeling van Alzheimer en Parkinson kan worden versneld door neonicotinoïden. Amerikaans onderzoek uit 2011 wees uit dat het binnen krijgen van een ander insecticide, dat wat minder sterk werkt op het zenuwgestel, bij zwangere vrouwen de hersenen van de ongeboren vrucht negatief beïnvloeden, wat een achteruitgang van gemiddeld zeven punten op het IQ veroorzaakt zou hebben. Als dat allemaal inderdaad waar is, dan zijn we onszelf langzaam aan het vergiftigen, met als resultaat dat we steeds dommer worden. En dat terwijl onze hersenen de kurk zijn waarop wij mensen drijven. Buiten ons verstand hebben we niet veel om in te zetten: we hebben geen scherpe tanden, klauwen of een pantser, en we zijn traag en slap. Alleen ons verstand houdt ons overeind. Als we dat verkwanselen aan wat korte termijn gewin voor aandeelhouders van grote multinationals, die dit vergif produceren, dan vallen we een keer om. De problemen die we zelf scheppen, zoals overbevolking, milieuvervuiling en klimaatverandering, zullen ons dwingen om goede oplossingen te zoeken. Als we dom worden, dan zullen we niet succesvol zijn.

Wie meer wil weten over gif in ons voedsel is hier een link naar Weet wat je eet.

Roofvogelvervolging speelt weer op in Twente

Vorige week haalde de illegale jacht op roofvogels in Twente weer eens het nieuws. In de gemeente Hof van Twente was een buizerd gevonden die onder verdachte omstandigheden was gestorven, zo viel te lezen in TC Tubantia. De milieupolitie heeft de vogel laten onderzoeken en daarbij was aan het licht gekomen dat het om illegaal afschot ging. Roofvogelvervolging komt elk jaar voor, maar veel slachtoffers worden niet gevonden. Dat maakt het moeilijk om de omvang te bepalen van dit hardnekkige verschijnsel. Hoewel het met de buizerd goed gaat, gaan veel andere roofvogelsoorten in aantal achteruit.

  Deze illegaal gedode buizerd lag aan een bosrand in Hof van Twente

Roofvogels zijn beschermde dieren, die in de natuur een belangrijke functie hebben. Ze houden de populaties waar ze jacht op maken sterk, omdat ze zich bij de jacht richten op zieke of zwakke prooien. Daarmee zijn ze echter ook concurrenten van jagers en stropers, vooral als het gaat om konijnen en fazanten. Veel jagers houden zich aan de regels, maar er zijn ook mensen met een geweer die het fijn vinden om dieren dood te schieten, of die daar graag goed aan willen verdienen. Zolang veel mensen wilde dieren graag op hun bord zien levert een konijn of fazant een leuke bijverdienste op. In beide gevallen kunnen deze mensen concurrenten missen als kiespijn. En dan heb je nog oude jagers die opgroeiden in een tijd dat het nog heel normaal was om op roofvogels te jagen, en die daar niet van los kunnen komen. Er wordt niet alleen op roofvogels geschoten, maar er wordt ook vergiftigd aas ingezet, waardoor ze een nare dood sterven. Meer over roofvogelvervolging is te lezen op roofvogels-hw.

Wie illegale jacht op roofvogels wil helpen bestrijden zou een vondst van een dode roofvogel, die onder verdachte omstandigheden is gestorven, kunnen melden bij de WRN, de Werkgroep Roofvogels Nederland. Deze groep mensen heeft veel kennis van zaken en zij hebben ook goede contacten met de politie. Maar wat is nu verdacht? Als een dode roofvogel langs een verkeersweg ligt is de dood waarschijnlijk veroorzaakt door een aanrijding. In de meeste andere gevallen zou er wel eens iets aan de hand kunnen zijn. Roofvogels sterven natuurlijk ook door ouderdom, ziekte of gebrek, maar in die gevallen kruipen ze weg op een moeilijk toegankelijke plaats. Een dode roofvogel op een open plek, langs een bospad of in een wei is zonder meer verdacht.

Wie een verdachte dode roofvogel vindt en deze wil melden kan terecht bij de regionale steunpunten van de WRN: werkgroeproofvogels. Zij nemen dan contact op met de politie, die de zaak verder zal afhandelen. Het is erg belangrijk om de dode vogel te laten liggen waar hij ligt. Het is net als bij een misdrijf tegen een mens: de politie moet de plaats delict ongeschonden in ogenschouw kunnen nemen. Het beste is om een foto te maken, maar nog belangrijker is de exacte vindplaats te noteren, met GPS, of door middel van een (staf)kaart, of anders door een goede beschrijving. Deze informatie kan dan doorgegeven worden aan de WRN. Hoe meer mensen alert zijn en in actie komen tegen deze illegale praktijken, des te lastiger het wordt voor daders om toe te slaan. 

Laatste kans om je stem te geven voor natuur Overijssel

De omgeving van de Tankenberg bij Oldenzaal maakt

        deel uit van de EHS

Morgenavond om 24.00 uur verloopt de mogelijkheid om een zienswijze in te dienen tegen de bezuiniging die provincie Overijssel wil maken op de aanleg van de provinciale Ecologische hoofdstructuur. Natuurorganisaties hebben een oproep gedaan aan iedereen die natuur belangrijk vindt om een protestmail naar de provincie te sturen. Hoe meer mensen protesteren tegen het uitkleden van de voor de biodiversiteit zo belangrijke EHS, hoe lastiger het voor het provinciebestuur is om deze onzalige plannen door te zetten. De mail moet gestuurd worden naar omgevingsvisie@overijssel.nl o.v.v. EDO nr. 2046587 en gericht zijn aan Provincie Overijssel, tav. secretariaat RB. Voor meer informatie zie http://www.overijssel.nl/thema's/ruimte-wonen/omgevingsvisie-0/actualisatie/. Een voorbeeld en een kaart van de EHS zijn te vinden op de site van Landschap Overijssel. Op de kaart, die tot in detail bekeken kan worden, staat in rood aangegeven welke delen van de EHS niet zullen worden aangelegd. In de regio Hengelo gaat het dan met name om het niet aanleggen van een verbinding tussen het Dinkel- en het Reggedal. 

Ik ben nogal  geschrokken van het lage ambitieniveau dat uit plan naar voren komt. Jarenlang heeft Overijssel zichzelf gepromoot als ‘Tuin van Nederland’, waar volop rust en natuur voorhanden is, om daarmee bestedingen in de toeristisch/recreatieve sfeer te genereren. Dat heeft inderdaad gewerkt, en Overijssel is een populair gebied geworden om te genieten van natuurlijke schoonheid. Helaas gaat de natuur in onze provincie al jarenlang gestaag achteruit. De soortenrijkdom in de natuurgebieden staat onder druk door o.a. vervuiling, klimaatverandering en versnippering. Juist tegen de gevolgen van deze bedreigingen zou een goede, uitgebalanceerde EHS iets kunnen uitrichten. 

Willen we onze provincie aantrekkelijk houden voor bezoekers, maar ook voor de eigen bevolking, dan is het noodzakelijk om het landschap aantrekkelijk te houden. Daarvoor dient er geïnvesteerd te worden in maatregelen die een duurzaam aantrekkelijk landschap waarborgen. Dat daarop beknibbelt wordt vanwege uit de financieel-economische crisis voortkomende beperkte financiën is begrijpelijk, maar een grote bezuiniging zoals de provincie nu voorstelt gaat alle perken te buiten. 

Een goede EHS is een investering voor de lange termijn. Hier geldt dat goedkoop duurkoop is. Een uitgeklede versie, zoals er nu voorligt, gaat op termijn niet alleen ten koste van de biodiversiteit, maar zal ook leiden tot omzetverlies en verlies van werkgelegenheid in de toeristisch-recreatieve sector. Overijssel lijkt niet te beseffen dat het niet de enige provincie in het oosten van het land is die over natuur beschikt. Afgezien van Duitsland zijn Gelderland en Drente goede concurrenten. Beide provincies nemen de uitbouw van de EHS serieus en laten zien dat zij gericht zijn op lange termijn oplossingen en niet op kortstondig gewin.

Luchthaven Twente failliete boedel

Jordi Rietman heeft eind vorig jaar een actie ontketend voor de doorstart van vliegveld Twente. Op dat moment was al duidelijk dat geen van de drie gegadigden die in de race waren voor de exploitatie er brood in zagen. Nu beweert Rietman in TC Tubantia van vandaag dat hij ervan overtuigd is dat een meerderheid van Twentenaren voor het vliegveld is. Er is echter geen enkel wetenschappelijk onderzoek dat die stelling ondersteunt, en bovendien is het niet erg relevant. Waar het om gaat, en dat zou een student ondernemen in de detailhandel als Rietman ook moeten weten, is of er langdurig voldoende vraag is naar vliegen vanaf Twente.

Dat drie grote spelers met ervaring in het exploiteren van luchthavens, waaronder Schiphol, het vliegveld hebben afgeserveerd door geen bod uit te brengen bij de aanbesteding is veelzeggend. Schiphol zag al in 2008/2009 dat er geen muziek in zit, omdat het bedrijf op basis van bevolkingscijfers en de nabijheid van het Duitse vliegveld FMO te weinig klandizie en te veel concurrentie verwacht. FMO ligt op maar 60 km afstand en heeft onlangs nog de eigen positie versterkt door het binnenhalen van prijsvechter Ryanair, dat vanaf juni gaat vliegen op populaire Spaanse bestemmingen.

  Vliegen is prachtig, maar zou niet gesubsidieerd moeten worden

Voor een rendabele luchthaven moeten er dus voldoende passagiers zijn over een lange tijdsperiode. Drie grote bedrijven schatten in dat die er niet zullen zijn, en dat exploitatie daarom verliesgevend zal zijn. Dat is geheel in lijn met kritische rapporten die tegenstanders van doorstart eerder al naar voren hebben gebracht. Rietman klampt zich vast aan Dik Wessels van de investeringsmaatschappij Reggeborgh, die enkele weken geleden openbaar maakte dat hij wel geïnteresseerd is in de exploitatie van het vliegveld. Reggeborgh is niet te vergelijken met de drie gegadigden die geen bod hebben uitgebracht. De maatschappij voldoet niet aan de voorwaarden, omdat zij geen ervaring heeft met de exploitatie van een luchthaven, maar belangrijker is dat zij afkomt op een failliete boedel. Zo mag je het vliegveld na het mislukken van de aanbesteding immers wel noemen.

Bij de overname van een failliete boedel kunnen door de eigenaren, in dit geval de provincie Overijssel en de gemeente Enschede, geen al te hoge eisen worden gesteld. Officieel heet het dat Reggeborgh aan min of meer dezelfde eisen moet voldoen als de eerdere gegadigden, maar officieus zou dat wel eens anders kunnen zijn. Ik zou er niet vreemd van opkijken als de eisen flink omlaag worden geschroefd. Dat kan voor Twente meer lawaai betekenen. Het kan ook zijn dat de overheid nog veel meer aan de exploitatie gaat bijdragen. Vanwege concurrentievervalsing verbiedt de EU het subsidiëren daarvan, maar bij de overname van een failliete boedel kan er misschien toch wel iets geregeld worden. Vliegen met overheidssteun is echter geen goede besteding van belastinggeld.

Door de overheid is er al voor tientallen miljoenen geïnvesteerd in een doorstart. Dat maakt het moeilijk om de stekker eruit te trekken. Ook hebben invloedrijke politici hun lot verbonden met het realiseren van een luchthaven. Ze willen geen gezichtverlies en zullen waarschijnlijk blijven inzetten op een doorstart, ook als alle seinen op rood staan. Zoiets heet een autonome ontwikkeling, wat een groot risico inhoudt voor de regio. Het is te hopen dat Twente niet de fout maakt om nog dieper verstrikt te raken in een peperduur luchtkasteel.

Als vliegen vanaf Twente luchtfietserij is, waarom zou een succesvol ondernemer als Dik Wessels daar dan geld in willen stoppen? Ik vermoed dat het hem gaat om de grond rondom het vliegveld, en dat de exploitatie van de luchthaven alleen maar een middel is om er greep op te krijgen. Als de doorstart eenmaal gerealiseerd is, dan kan de grond geëxploiteerd worden, en dat wordt vooral profijtelijk als ook niet luchthaven gebonden bedrijvigheid wordt toegelaten. Het zou me niet verbazen als dat het gevecht is dat achter de schermen geleverd gaat worden. Als deze wijziging erdoor is, dan kan het hele gebied tot een normaal bedrijventerrein omgevormd worden. Dat levert pas echt winst op. En dan doet het er op een gegeven moment niet meer toe of vliegen nog wel rendabel is. Zodra het dat niet meer is, kan de stekker eruit. Dan blijven we zitten met een enorm bedrijventerrein op een plek waar dat eigenlijk ongewenst is. Zou het niet veel slimmer zijn om die startbanen vol te zetten met zonnepanelen? Dat hebben we een duurzame energiecentrale waar we ook nog trots op kunnen zijn!