Petitie voor bloemrijke weiden van Vogelbescherming

  Ingezaaid bloemenmengsel op een nieuw aangelegd natuurterrein 

  langs de Grote Veldweg vlakbij Hengelo

De Vogelbescherming is een petitie gestart om meer weilanden van een bloemrijke vegetatie te voorzien. Daarmee wil de organisatie bereiken dat de voortdurende afname van de weidevogelstand gestopt wordt. Moderne weilanden bestaan doorgaans uit nog maar één soort gras, waarbij wilde kruiden volledig zijn verdwenen. In deze monocultures is voor veel weidevogels te weinig eten te vinden. Een halve eeuw geleden waren vogels als kievit, grutto  en veldleeuwerik op het platteland nog alom vertegenwoordigd, maar nu zie je ze steeds minder. De stand is dramatisch achteruit gegaan. De Vogelbescherming probeert het tij te keren en pleit voor 200.000 hectare bloemrijk grasland, dat is 20 % van het totale graslandareaal. Daarmee zouden weidevogels voor ons land behouden kunnen blijven. Dat zou ook een impuls kunnen geven aan het plattelandstoerisme en daarmee aan lokale werkgelegenheid, want veel mensen genieten niet alleen van vogels, maar ook van wilde bloemenpracht. Bijkomend voordeel is dat dit plan ook een oppepper zou zijn voor de bedreigde bijenstand, die evenzeer heeft te leiden van het gebrek aan bloeiende planten. Voor de petitie heeft de Vogelbescherming een speciale site gemaakt met informatie en met de mogelijkheid de petitie te ondertekenen: http://www.redderijkeweide.nl/. Er zijn al 13.000 ondertekenaars.

Meerderheid gemeenteraad voor kap Atlasceder

  De omstreden Atlasceder 'past niet in het moderne plaatje'

Gisteravond is in de gemeenteraad na een uur discussie een besluit genomen over de Atlasceder naast het stadhuis. Voor behoud van deze markante boom stemden de oppositiepartijen Pro Hengelo, Christenunie en uiteindelijk ook VVD. Daarnaast stemde coalitiepartij D'66 met hen mee. Samen goed voor 9 stemmen. De partijen die kozen voor de kap kregen 18 stemmers mee, wat betekent dat deze fraaie boom zal verdwijnen. Wethouder Bron benadrukte dat de ceder pas gekapt zal worden als de werkzaamheden aan het plein zullen beginnen. En dat gaat pas gebeuren als 80% van de commerciële ruimtes in het plan Lange Wemen verhuurd is. Met de huidige crisis zou dat nog wel eens een hele tijd kunnen duren. Volgens de wethouder is er in september meer duidelijkheid hierover.

Bron zei dat de horecaondernemers eigenlijk helemaal geen bomen op het plein wilden, maar dat de gemeente daar niet in mee wilde gaan. Gelukkig maar, want Hengelo heeft rond de eeuwwisseling al eens ervaring opgedaan met een plein met bijna geen bomen, en dat viel bijzonder slecht bij de bevolking, zodat er later weer moest worden bijgeplant. Hetzelfde gebeurde bij het Bevrijderslaantje in Thiemsland, wat alleen daar al een ton aan extra kosten opleverde. Bijzonder in dit verband was het standpunt van Burgerbelangen. Deze partij wil het besluit over een nieuwe grote boom op het stadhuisplein het liefst overlaten aan de horecaondernemers. Dan weet je dus wel wat daar van terecht komt. De stellingname van Marjo ter Haar van Groen Links heeft niet alleen mij verbaasd: ze vond dat de ceder 'niet past in het moderne plaatje' als hij blijft staan. Tja, wat zal ik daarop zeggen?

Er komt een nieuwe boom op het plein, met een stamdoorsnede van 30 cm, om de Atlasceder te compenseren. Die kost 25.000 euro. Verplaatsen van de ceder vond men veel te duur. De nieuwe boom, een plataan of een tulpenboom, komt 7-8 meter ten noorden van de standplaats van de ceder te staan.

Met roofvogelshow bij ‘Vogelvlucht’ maakt MHHK bijzondere keuze

De officiële presentatie van het kunstproject ‘Vogelvlucht’, een digitale expositie van het Hengelose internetmuseum MHHK, werd gistermiddag afgesloten met een roofvogelshow. Daar ben ik beslist geen liefhebber van. Ik houdt van vrije vogels, die de lucht doorklieven zoals hen dat goed dunkt. Bij roofvogelshows worden vogels getoond die gevangen worden gehouden. In mijn ogen zijn dat sneue vogels, die alleen op de wieken mogen als hun baasje dat goed vindt. Voor commerciële doeleinden en het vermaak van mensen, die zich vaak niet bewust zijn van wat zij zien. Dat is een treurig lot, voor elke vogel.

   Een kerkuil in een kooitje: wie de vrijheid lief heeft 

   loopt hier niet warm voor

Als ik daar even aan voorbij ga kan ik toch wel enige bewondering opbrengen voor de gewaagde combinatie van een roofvogelshow met het kunstproject Vogelvlucht, waaraan louter Hengelose kunstenaars deelnemen. Bij de start van het project werd aan de kunstenaars als inspiratiebron een gedicht van stadsdichter John Heymans meegegeven, dat eveneens ‘Vogelvlucht’ getiteld is. Het gedicht verhaalt over een duif die op vleugelslag zoekt naar een hoger perspectief, tussen de Hengelose torens vliegt en uiteindelijk landt op het plein. Een vrije vogel, daar zou je je als kunstenaar in kunnen herkennen. En vervolgens worden bij de presentatie van het resultaat door het museum onvrije vogels uit de hoed getoverd: wat een contrast!

Maar dat is nog niet alles. Ingewijden weten dat de Hengelose kunstsector verdeeld is over een belangrijk onderwerp als de vrijheid van meningsuiting. Bestuurders van stichting Ateliers ’93 schreven kort na de eeuwwisseling een dreigbrief om te voorkomen dat pijnlijke zaken uit het verleden besproken zouden worden. Daarmee werd het verleden een taboeonderwerp. Nog steeds is deze aantasting van een fundamenteel recht een heikele kwestie. Je kunt er maar beter je mond over houden. Dat is bizar, want van kunstenaars zou je mogen verwachten dat zij het vrije woord een warm hart toedragen, en dat zij zich er bewust van zijn wat het betekent als een kliekje van kunstenaars/bestuurders gaat bepalen waar anderen het wel en niet over mogen hebben. Het kunstproject Vogelvlucht openbaart nu wat er in de Hengelose kunstsector is gebeurd: een verschuiving van vrijheid naar onvrijheid. Wat een treurige toestand!

Roofvogelshows zijn de laatste jaren flink in aantal gegroeid. Ze worden vaak gebruikt om mensen ergens naar toe te lokken, want veel mensen zijn onder de indruk van deze prachtige vogels. Maar de Werkgroep Roofvogels Nederland (WRN) is faliekant tegen het gebruik (beter gezegd: misbruik) van roofvogels voor commerciële doeleinden, waaronder roofvogelshows. Ook de Vogelbescherming en de Vogelwerkgroep Twente spraken zich uit tegen shows met roofvogels en uilen, en met hen nog meer dan 100 andere organisaties. De nadelen van deze shows zijn groot. De betroffen roofvogels en uilen leven onder omstandigheden die zelfs in de verste verte niets te maken hebben met hun natuurlijke leefwijze. Ter vermaak van het publiek moeten ze kunstjes doen. Ze zitten het grootste deel van de tijd opgesloten. Als exoten en gekruiste soorten ontsnappen, dan kunnen zij een belasting vormen voor de natuur. Meer informatie over de nadelen van roofvogelshows is te vinden op de informatieve site van de WRN.

Hengelo Biennale in Houtmaat met een week verlengd

Kinderen spelevaren tussen het kunstwerk 'Ongestoeld' van Martin Oostenrijk

De eerste Hengelo Biennale op de oevers van de vijver bij de Houtmaat is vanwege grote belangstelling op de valreep met een week verlengd en loopt nu door tot en met zondag 16 juni. Deze expositie 'Plaatsbepaling', waaraan 32 Hengelose kunstenaars deelnemen, is gratis toegankelijk van 10.00 tot 20.00 uur. De ingang is iets voorbij de hoofdingang van De Houtmaat aan de Houtmaatweg. Aan de westkant van de vijver zijn ruim 50 kunstwerken te bewonderen. Informatie over de deelnemende kunstenaars is te vinden in het kleine, houten huisje bij de ingang.

  

De Houtmaat is een aantrekkelijke locatie door het water en het vele groen. De natuur is er dominant aanwezig. Vanmiddag moest ik een meikever redden die in mijn glas bier was beland. Die had even een hele goede dag, tenminste dat dacht ik aanvankelijk, maar omdat ik vergat hem af te spoelen kon het wel eens verkeerd met deze mooie drenkeling zijn afgelopen. Bier vormt immers een plakkerig laagje als het opdroogt. Dat zou jammer zijn, want grote kevers zijn al zo zeldzaam, en dat heeft gevolgen voor vogels die zich ermee voeden, zoals klauwieren en klapeksters.

In de vijver huizen twee koppels brandganzen, de kleinste ganzensoort in ons land, met hun vijf jongen.  Soms komen ze op de oever om te grazen, en dat is leuk om te zien. Doorgaans is de Houtmaat een heel rustige plek, maar op zondagmiddag juist niet, omdat er dan in het zomerseizoen levende muziek aan de rand van de vijver te beluisteren valt. Vanmiddag was dat de uit Borne afkomstige Euregio brass band, die er lekker op los speelde. En dan heb je alles bij elkaar: muziek, water, natuur, nu ook kunst, en verder een aangename, ontspannen sfeer en lekker hapjes en drankjes. Dan hoeft alleen het weer nog maar mee te werken.

Kap van stadhuisceder geeft reuring

 Rob Lehr van de Natuur- en Milieuraad bij de  omstreden

 ceder naast het stadhuis

De omstreden voorgenomen kap van de grote Atlasceder naast het Hengelose stadhuis blijft de gemoederen bezig houden. In de vergadering van de commissie Fysiek bood de stichting Natuur- en Mileuraad vorige week een pak steunbetuigingen aan voor het behoud van deze beeldbeplalende ceder. Ruim 300 mensen hadden daarvoor een handtekening gezet of een mail naar de stichting gestuurd. Helaas berichtte TC Tubantia daarover niets. Wel staan er vandaag twee ingezonden brieven van Hengeloers in die niet blij zijn met de kapplannen. Margeret Tuckermann deed uit de doeken hoe deze ceder lang geleden door de gemeente weg is gehaald bij de Vockerschool aan de Breemarsweg om het plein bij het stadhuis op te sieren. De omwonenden aan de Breemarsweg waren daar toen niet blij mee. En nu wil de gemeente deze boom dus kappen. Ze denkt dat verzet tegen de beslissing om te kappen niet veel zin heeft, maar dat ben ik niet met haar eens.

Paul Knaven en Marie-Anne Knaven-Koopman wijzen er nog maar eens op dat Hengelo meer dan eens heeft gefaald bij de herinrichting van pleinen. Het marktplein werd nog niet zo lang geleden dusdanig kaal ingericht, dat niemand er wilde huizen, zo schrijven ze. Ook het stationsplein werd in dezelfde tijd een oord waar niemand zich prettig voelde. Je zou mogen verwachten dat stadsplanners en gemeenteraadsleden daar iets van zouden leren en zorgvuldig met bestaand groen om zouden gaan. Daar lijkt het niet erg op. Volgende week dinsdag komt het Definitief Ontwerp van het plan Lange Wemen in de gemeenteraad, en dan wordt er over het lot van de ceder beslist. Ik ben benieuwd.

Meer over de Atlasceder hier

Kap van Atlasceder bij stadhuis geen uitgemaakte zaak

  De Atlasceder voor het Hengelose stadhuis, gezien vanuit de Burgerzaal

In de vergadering van de commissie Fysiek van eind vorige week over het Definitief Ontwerp van Lange Wemen werd uitvoerig gesproken over de Atlasceder, die gekapt zou moeten worden omdat hij zichtlijnen op het nieuwe plein zou verstoren, een obstakel voor het verkeer zou zijn en niet in de stad zou passen. De stichting Natuur- en Milieuraad pleitte voor het behoud van deze beeldbeplalende boom en overhandigde de voorzitter van de commissie een pak steunbetuigingen. In korte tijd had de stichting ruim 300 handtekeningen en e-mails ontvangen van Hengeloërs die vinden dat de ceder moet blijven. De ceder is gezond, veel groter dan een nieuwe boom, en laten staan is veel goedkoper dan herplant. Bovendien blijft de ceder in de winter groen, en dat kun je niet zeggen van andere bomen in het centrum. De boom geeft dan ook geen bladoverlast.

Mijn eigen inbreng bij de commissie was dat als het echt niet mogelijk is om de ceder op de huidige locatie te handhaven er altijd nog de optie is om de boom te verplaatsen naar een plek op het plein waar zichtlijnen niet verstoord worden. Verplaatsing is volgens BTL, het groenbedrijf waar de gemeente mee werkt, niet duurder dan het planten en verzorgen van een jonge boom tot deze de omvang heeft van de huidige Atlasceder. De afstand die bij verplaatsing overbrugd moet worden is slechts 10 of 20 meter. Met moderne methoden is de slagingskans van een dergelijke operatie bijna 100%, aldus BTL. Zo zou deze ceder, voor veel Hengeloërs een vertrouwd baken op het stenige stadhuisplein, toch voor de stad behouden kunnen blijven.

Het plan om de ceder te kappen gaat volledig voorbij aan de waarde van grote bomen voor de leefbaarheid van onze stad. Onderzoek bevestigt keer op keer dat grote bomen bijzonder waardevol zijn voor de stedelijke leefbaarheid. Een groene omgeving met bomen heeft een positief effect op de gezondheid en leidt tot lagere kosten van zorg en ziekteverzuim. Grote bomen hebben een verkoelend effect wat van groot belang is omdat steden door toenemende verstening steeds meer last krijgen van overmatige zomerhitte. Grote bomen zijn bovendien aantrekkelijk voor flora en fauna en dragen zodoende bij aan biodiversiteit. Grote bomen dragen ook bij aan vermindering van de luchtvervuiling. En last but not least: grote bomen zijn van grote esthetische waarde. Het is daarbij belangrijk om in het oog te houden dat er de laatste 20 jaar veel grote, oude bomen in Hengelo verdwenen zijn, zoals bijvoorbeeld rondom het ROC. Dat proces gaat nog steeds voort. Het bomenbestand van de gemeente is daardoor gemiddeld genomen erg jong. We moeten dan ook zuinig zijn op de oude bomen die we nu nog hebben. Het beste besluit dat de gemeenteraad zou kunnen nemen is deze grote Atlasceder te laten staan.

In de commissie Fysiek bleek vervolgens dat veel partijen er nog niet helemaal uit zijn, en open staan voor de mogelijkheid dat de ceder blijft staan, al dan niet op de huidige locatie.  Pro Hengelo en Christenunie spraken zich uit voor het behoud van de boom, terwijl D’66    aangaf veel voor het behoud te voelen. Burgerbelangen is een van de partijen die de ceder wel kwijt wil. Als enige partij sprak Burgerbelangen zich ook uit tegen een nieuwe grote boom op het plein, met als argument dat de boom daar een sta-in-de-weg zal zijn voor kleine evenementen. Van deze partij moeten we het blijkbaar niet hebben als het om stadgroen gaat. Wethouder Bron kreeg de opdracht mee om een overzicht te maken van de kosten van de drie opties die besproken zijn: kap met herplant, verplaatsing op het plein en de ceder laten staan waar hij nu staat.

Bekijk ook het interview van Rob Lehr van de Natuur- en Milieuraad door RadioHengeloTV: Nieuwsflits van 2 juni (begint bij 2.00 min.).
Meer over de Atlasceder hier

Update: 
http://bomen-in-hengelo.blogspot.nl/2013/06/meerderheid-gemeenteraad-voor-kap.html

Expositie Hengelose kunstenaars op Buitenplaats de Houtmaat

Bericht aan de reizigers (detail) in een natuurlijke omgeving bij Buitenplaats de Houtmaat

Eind vorige week werd in het parkbos van de Houtmaat een buitenexpositie opengesteld, waar 52 werken te zien zijn van 32 locale beeldend kunstenaars. Onder de titel Plaatsbepaling is dit de eerste editie van de hiermee in het leven geroepen Hengelo Biënnale. De organisatie berust bij Bureautje Voorwaarts, dat sinds vorig jaar, als reactie op de bezuinigingen van de gemeente op kunst, aan professionele kunstenaars een platform biedt door het organiseren van tentoonstellingen op bijzondere locaties. Plaatsbepaling is tot stand gekomen zonder subsidie, in tegenstelling tot de tegelijkertijd lopende Twente Biënnale in Enschede. De expositie is te zien tot en met 9 juni, dagelijks van 10 tot 20 uur. Inmiddels is de expositie verlengd t/m 16 juni, zie Hengelo Biennale Houtmaat met week verlengd.

Mijn bijdrage aan Plaatsbepaling bestaat uit het werk ‘Bericht aan de reizigers’ uit 1996, dat voor het laatst te zien was in 2006 in het voormalige slachthuis van Oldenzaal. Hier staat het midden in de natuur. Het werk bestaat uit drie samengestelde boomvormige delen, elk opgebouwd uit hout en zink. Op het hout zijn zinken blaadjes bevestigd, waarop namen van kinderen zijn gegraveerd. Zoals van Joodse kinderen die aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog vanuit Duitsland naar ons land zijn gevlucht en stierven in nazi-concentratiekampen. Daarnaast gaat het om kinderen van vluchtelingen die in de jaren ‘90 naar ons land kwamen, en tenslotte om namen van Nederlandse kinderen die geboren zijn in het jaar dat Tjernobyl ontplofte (1986). Aan de voet ligt achtereenvolgens lydiet, stenen van allerlei kleur, en witte kwarts. Lydiet, een zwarte steensoort die ook wel toetssteen wordt genoemd, werd in de Oudheid gebruikt om de zuiverheid van goud te meten.

Hoe gaan we om met vluchtelingen, en is het denkbaar dat onze eigen kinderen ooit vluchteling zouden kunnen worden? Hoe verantwoordelijk voelen wij ons voor hun toekomst? Daarover na te denken kan tot een plaatsbepaling leiden. De vraag hoe wij om willen gaan met vluchtelingen staat juist nu weer in het middelpunt van de belangstelling. Ons land krijgt steeds meer kritiek van o.a. de VN over de behandeling van vluchtelingen. Jaarlijks worden er duizenden gevangen gezet alsof ze crimineel zijn. Amnesty International is een petitie gestart (www.ikschaammediep.nl) om te bereiken dat het vluchtelingenbeleid humaner wordt. Zij vraagt ons om een plaatsbepaling.

Natuur- en Milieuraad Hengelo voert actie voor behoud stadhuisceder

Op het plein voor het stadhuis staat een mooie, beeldbepalende Atlasceder. De Natuur- en Milieuraad is een actie begonnen om deze boom te behouden, want de gemeente wil hem omzagen. Hij zou de zichtlijnen in het nieuw aan te leggen horecaplein verstoren. De gemeente ziet hem als een sta-in-de-weg, die ook nog eens te veel terrasruimte inneemt en die niet zou passen in stedelijk gebied. Waar ze dat laatste vandaan halen is me een raadsel, want in veel stadstuinen staan atlasceders. Het worden inderdaad grote bomen, maar op een plein is daar toch ruimte voor zou je denken. Het gaat om een gezonde boom. Toch moet deze ceder wijken, en dat is de Natuur- en Milieuraad in het verkeerde keelgat geschoten.

  Wel of niet behouden?

Al jaren achtereen zijn veel grote bomen uit het Hengelose stadsbeeld verdwenen, o.a. op het voormalige terrein van de Heemaf ten behoeve van de bouw van Thiemsland, langs de Troelstrastraat vanwege de aanleg van fietspaden, en rond het ROC. Dit jaar verdwijnt nog een groep oude eiken aan de Aletta Jacobslaan voor een wegverbreding en een fietspad. Er zijn altijd genoeg redenen om grote bomen te laten verdwijnen. Hengelo heeft daardoor een relatief jong bomenbestand, en daarom zouden we zuinig moeten zijn op op onze grote, oudere bomen. Jonge bomen terugplanten is gemakkelijk, maar voordat het weer wat lijkt zijn we een generatie verder. Grote bomen zijn belangrijk in de stad, omdat ze de lucht zuiveren van giftige stoffen, en ze spelen tevens een grote rol voor vogels en andere dieren. Omdat Hengelo niet bekend staat als een stad met een fraaie architectuur zijn grote bomen ook belangrijk om dat wat niet zo mooi is te verzachten.

Het is jammer dat de gemeente bij de presentatie van de plannen aan ondernemers alleen maar de variant zonder ceder heeft getoond. Eind vorig jaar heeft ze aangegeven dat er twee versies zouden worden voorgelegd, een met en een zonder ceder. Niet dus, en het verbaast mij dan ook niet dat de meerderheid van instellingen en bedrijven die gereageerd hebben op het Voorlopig Ontwerp kozen voor de variant zonder ceder. Zo gaat dat blijkbaar.

De Natuur- en Mileuraad heeft goede hoop dat de plannen nog te beïnvloeden zijn als veel Hengeloers de actie steunen en zich uitspreken voor het behoud van de stadhuisceder. Wie vindt dat deze fraaie boom moet blijven kan de Milieuraad een mail sturen: nmrhengelo@hotmail.com. Er zijn inmiddels al tientallen reacties binnen. Volgende week komt deze zaak in de raadscommissie Fysiek aan de orde, en de Natuur- en Milieuraad zal dan inspreken.

Zie ook 'Valt Atlasceder ten offer aan Lange Wemen?'

Update: 
http://bomen-in-hengelo.blogspot.nl/2013/06/meerderheid-gemeenteraad-voor-kap.html

Duif bij Hengelose Dodenherdenking steelt de show

  Dodenherdenking Hengelo 2013

Onder het voortdurende gebeier van klokken liepen eergisteren honderden Hengeloërs naar het oorlogsmonument naast het stadhuis om deel te nemen aan de herdenkingsplechtigheid. Na het spelen van The last post en twee minuten stilte werd een witte duif vrijgelaten. Het dier vloog meteen naar een richel onder de overkapping tussen de zuilen van de gevel van het stadhuis en bleef daar nog een hele tijd zitten. Ik denk dat weinig mensen hebben gezien hoe gestrest en angstig die duif was. Ondertussen vloog een heel andere stadsduif af en aan over de menigte, steeds terugkerend met een takje in de bek. Daar wordt in vrijheid aan de toekomst gebouwd, en dat was mooi om te zien. Wat een contrast met dat gedesoriënteerde, net vrijgelaten symbool voor de vrede! Ik vind het niet erg passend om een duif angst aan te jagen, zeker niet bij een ceremonie voor het herdenken van oorlogsslachtoffers. De duif zit al in het monument, en de natuur voegde er nog een levende aan toe. Het is er al! In plaats van met een duif in de weer te gaan zouden we er beter aan doen om de vrijheid te onderhouden. Vrijheid is immers niet vanzelfsprekend, ook niet in ons vredige landje.

‘Vrijheid spreek je af’ was dit jaar het thema bij de herdenkingsdagen. Wat toepasselijk nu net enkele dagen eerder op de Dam te Amsterdam tijdens de abdicatie van Beatrix twee antimonarchisten door de politie zijn opgepakt, terwijl ze niets hadden misdaan. Ze werden afgevoerd en twee uur vastgehouden. Met de burgemeester van Amsterdam hadden ze de afspraak gemaakt dat ze individueel hun mening mochten uiten met behulp van een bordje, en dat deden ze ook, en niet meer dan dat. Inderdaad, vrijheid spreek je af, maar wat als de sterkere partij zich niet aan de afspraken houdt?

Anninksschool adopteert herdenkingsmonument 68 jaar na bevrijding Hengelo

  Leerlingen bij het herdenkingsmonument voor het Hengelose stadhuis

Vandaag werd de bevrijding van Hengelo herdacht, die zich 68 jaar geleden voltrok. Engelse en Canadese troepen verdreven op 3 april 1945 de Nazi’s en bevrijdden onze stad daarmee van de terreur.  Vrijheid hergeven vroeg het offer van hun leven, zo staat nog steeds te lezen op het herdenkingsmonument bij het stadhuis. Het is een goed gebruik dat het monument, een kunstwerk van Pieter de Monchy uit 1965, jaarlijks geadopteerd wordt door een basisschool, en dat de overdracht plaatsvindt op de dag van de bevrijding. Vanochtend om 9 uur stonden tientallen leerlingen bij het monument. Het was koud, de temperatuur lag net boven het vriespunt, maar de stralende zon gaf de ceremonie iets feestelijks mee. De Dr. A. Kuyperschool gaf de adoptie over aan de Anninksschool. Kinderen lazen eigen gedichten voor over de oorlog, de vervolging van Joden en Anne Frank, en ze legden met burgemeester Sander Schelberg een krans. Nu de mensen die de oorlog bewust hebben meegemaakt langzaamaan uit ons midden verdwijnen is het goed dat jonge mensen even stil staan bij wat er destijds gebeurd is. De gevolgen van grootschalige intolerantie en repressie en de offers om dat teniet te doen mogen niet vergeten worden. Het zijn verhalen waar we zoveel van kunnen leren, ook in tijden van vrede.

Een stukje van het vernielde monument aan het Bevrijderslaantje

Hengelo heeft nog een ander monument dat onze bevrijders herdenkt. Het ligt aan het Bevrijderslaantje in Thiemsland. Het bestaat uit vier glasplaten van bijna een meter hoog en drie meter lang. Op het glas zijn subtiel de namen te lezen van de legereenheden die bijgedragen hebben aan de bevrijding van onze stad. In commemoration of our liberators – ter herdenking aan onze bevrijders – dat was er tot voor kort te lezen. In het weekend van 23/24 maart is er een aanslag gepleegd op dit monument, waarbij een van de glasplaten is verwoest. Misschien is ‘aanslag’ een te groot woord voor een actie die waarschijnlijk voortkomt uit dronkenschap, verveling of frustratie. Maar het voelt wel zo, vooral omdat juist de glasplaat met het woord ‘liberators’ is vernield en vergruizeld, waardoor alle tekst onleesbaar is geworden. De intolerantie lijkt weer te groeien, en dat is ook elders in de samenleving zichtbaar. Het is een sluipend proces dat ons langzaam omlaag trekt, en dat we beter niet kunnen negeren. Een monument vernielen dat verwijst naar onze bevrijding uit terreur kan ook een bewuste aanval zijn op onze bevrijders. En niet alleen op hen, maar ook op onze manier van leven, die gevormd is rond onze democratische rechtsstaat, die we dankzij de offers van onze bevrijders hebben kunnen herstellen en uitbouwen. Laten we vooral niet vergeten wat wij aan hen te danken hebben. 

Landbouwgif opnieuw onder vuur wegens bezorgdheid over bijensterfte

  Ook wilde bijen zijn kwetsbaar voor vergif

Bijensterfte komt wereldwijd voor en wordt al jaren in verband gebracht met een groep moderne zenuwgiffen die in toenemende mate in de land- en tuinbouw worden gebruikt en die bekend staat als neonicotinoïden. Vergeleken bij DDT is de giftigheidsgraad bijzonder hoog. Het gif zit zo in elkaar dat het zich verspreidt door de hele plant, als met het gif behandeld zaad ontkiemd. Dat betekent dat ook stuifmeel en nectar giftig worden. Bijen  worden zo aan het gif blootgesteld. Omdat het gaat om een zenuwgif werkt het in op hun zenuwgestel. Ze raken erdoor gedesoriënteerd, kunnen het nest niet terugvinden of zijn niet meer in staat om aan andere bijen door te geven waar nectar te halen valt. Bijen doen dat normalerwijs via een ‘dans’. Zo raken bijenvolken verzwakt, wat uiteindelijk leidt tot het verdwijnen van veel volken. In ons land gaat jaarlijks circa 25% van de volken ten onder. De terugloop van bijen (en hommels) is niet alleen slecht voor de biodiversiteit, maar kan ook economische consequenties hebben, omdat bijen en hommels een groot aandeel hebben in de bestuiving van veel van onze voedselgewassen. Gelukkig krijgt dit steeds meer aandacht, zoals vorige week nog naar aanleiding van een brief van Foodwatch Nederland, Milieudefensie en de Bijenstichting aan de staatssecretaris van Economische Zaken Dijksma, die zich vooral bezig houdt met landbouw, natuur en voedselkwaliteit. Deze organisaties vroegen haar de toelating van neonicotinoïden uit voorzorg op te schorten.

Wat mij bij alle publiciteit over neonicotoïden opvalt is dat heel veel aandacht gaat naar de gevolgen voor bijen. Maar wat doet het gif met ons? Omdat deze zenuwgiffen zich door de hele plant verspreiden en er dus niet af te wassen zijn, komt het uiteindelijk ook op ons bord terecht. De berichtgeving over de gevolgen daarvan is erg spaarzaam. In TC Tubantia van 19-3-2012 werd gemeld dat Imidacloprid, een neonicotinoïde, de hersenen van ongeboren kinderen aantast. Wetenschappers hadden dat uit recent Japans onderzoek afgeleid. Het gevaar van dit zenuwgif voor het menselijk zenuwstelsel wordt volgens hen ernstig onderschat. De norm voor het gebruik zou met een factor 1000 scherper moeten worden gesteld. Hier komt ook om de hoek kijken dat bij toelating van een middel de normen zijn afgestemd op volwassenen. Kinderen, en zeker ongeboren kinderen, zijn veel gevoeliger voor resten gif in voedsel en drinkwater. Canadese wetenschappers vermoeden dat de ontwikkeling van Alzheimer en Parkinson kan worden versneld door neonicotinoïden. Amerikaans onderzoek uit 2011 wees uit dat het binnen krijgen van een ander insecticide, dat wat minder sterk werkt op het zenuwgestel, bij zwangere vrouwen de hersenen van de ongeboren vrucht negatief beïnvloeden, wat een achteruitgang van gemiddeld zeven punten op het IQ veroorzaakt zou hebben. Als dat allemaal inderdaad waar is, dan zijn we onszelf langzaam aan het vergiftigen, met als resultaat dat we steeds dommer worden. En dat terwijl onze hersenen de kurk zijn waarop wij mensen drijven. Buiten ons verstand hebben we niet veel om in te zetten: we hebben geen scherpe tanden, klauwen of een pantser, en we zijn traag en slap. Alleen ons verstand houdt ons overeind. Als we dat verkwanselen aan wat korte termijn gewin voor aandeelhouders van grote multinationals, die dit vergif produceren, dan vallen we een keer om. De problemen die we zelf scheppen, zoals overbevolking, milieuvervuiling en klimaatverandering, zullen ons dwingen om goede oplossingen te zoeken. Als we dom worden, dan zullen we niet succesvol zijn.

Wie meer wil weten over gif in ons voedsel is hier een link naar Weet wat je eet.

Roofvogelvervolging speelt weer op in Twente

Vorige week haalde de illegale jacht op roofvogels in Twente weer eens het nieuws. In de gemeente Hof van Twente was een buizerd gevonden die onder verdachte omstandigheden was gestorven, zo viel te lezen in TC Tubantia. De milieupolitie heeft de vogel laten onderzoeken en daarbij was aan het licht gekomen dat het om illegaal afschot ging. Roofvogelvervolging komt elk jaar voor, maar veel slachtoffers worden niet gevonden. Dat maakt het moeilijk om de omvang te bepalen van dit hardnekkige verschijnsel. Hoewel het met de buizerd goed gaat, gaan veel andere roofvogelsoorten in aantal achteruit.

  Deze illegaal gedode buizerd lag aan een bosrand in Hof van Twente

Roofvogels zijn beschermde dieren, die in de natuur een belangrijke functie hebben. Ze houden de populaties waar ze jacht op maken sterk, omdat ze zich bij de jacht richten op zieke of zwakke prooien. Daarmee zijn ze echter ook concurrenten van jagers en stropers, vooral als het gaat om konijnen en fazanten. Veel jagers houden zich aan de regels, maar er zijn ook mensen met een geweer die het fijn vinden om dieren dood te schieten, of die daar graag goed aan willen verdienen. Zolang veel mensen wilde dieren graag op hun bord zien levert een konijn of fazant een leuke bijverdienste op. In beide gevallen kunnen deze mensen concurrenten missen als kiespijn. En dan heb je nog oude jagers die opgroeiden in een tijd dat het nog heel normaal was om op roofvogels te jagen, en die daar niet van los kunnen komen. Er wordt niet alleen op roofvogels geschoten, maar er wordt ook vergiftigd aas ingezet, waardoor ze een nare dood sterven. Meer over roofvogelvervolging is te lezen op roofvogels-hw.

Wie illegale jacht op roofvogels wil helpen bestrijden zou een vondst van een dode roofvogel, die onder verdachte omstandigheden is gestorven, kunnen melden bij de WRN, de Werkgroep Roofvogels Nederland. Deze groep mensen heeft veel kennis van zaken en zij hebben ook goede contacten met de politie. Maar wat is nu verdacht? Als een dode roofvogel langs een verkeersweg ligt is de dood waarschijnlijk veroorzaakt door een aanrijding. In de meeste andere gevallen zou er wel eens iets aan de hand kunnen zijn. Roofvogels sterven natuurlijk ook door ouderdom, ziekte of gebrek, maar in die gevallen kruipen ze weg op een moeilijk toegankelijke plaats. Een dode roofvogel op een open plek, langs een bospad of in een wei is zonder meer verdacht.

Wie een verdachte dode roofvogel vindt en deze wil melden kan terecht bij de regionale steunpunten van de WRN: werkgroeproofvogels. Zij nemen dan contact op met de politie, die de zaak verder zal afhandelen. Het is erg belangrijk om de dode vogel te laten liggen waar hij ligt. Het is net als bij een misdrijf tegen een mens: de politie moet de plaats delict ongeschonden in ogenschouw kunnen nemen. Het beste is om een foto te maken, maar nog belangrijker is de exacte vindplaats te noteren, met GPS, of door middel van een (staf)kaart, of anders door een goede beschrijving. Deze informatie kan dan doorgegeven worden aan de WRN. Hoe meer mensen alert zijn en in actie komen tegen deze illegale praktijken, des te lastiger het wordt voor daders om toe te slaan. 

Laatste kans om je stem te geven voor natuur Overijssel

De omgeving van de Tankenberg bij Oldenzaal maakt

        deel uit van de EHS

Morgenavond om 24.00 uur verloopt de mogelijkheid om een zienswijze in te dienen tegen de bezuiniging die provincie Overijssel wil maken op de aanleg van de provinciale Ecologische hoofdstructuur. Natuurorganisaties hebben een oproep gedaan aan iedereen die natuur belangrijk vindt om een protestmail naar de provincie te sturen. Hoe meer mensen protesteren tegen het uitkleden van de voor de biodiversiteit zo belangrijke EHS, hoe lastiger het voor het provinciebestuur is om deze onzalige plannen door te zetten. De mail moet gestuurd worden naar omgevingsvisie@overijssel.nl o.v.v. EDO nr. 2046587 en gericht zijn aan Provincie Overijssel, tav. secretariaat RB. Voor meer informatie zie http://www.overijssel.nl/thema's/ruimte-wonen/omgevingsvisie-0/actualisatie/. Een voorbeeld en een kaart van de EHS zijn te vinden op de site van Landschap Overijssel. Op de kaart, die tot in detail bekeken kan worden, staat in rood aangegeven welke delen van de EHS niet zullen worden aangelegd. In de regio Hengelo gaat het dan met name om het niet aanleggen van een verbinding tussen het Dinkel- en het Reggedal. 

Ik ben nogal  geschrokken van het lage ambitieniveau dat uit plan naar voren komt. Jarenlang heeft Overijssel zichzelf gepromoot als ‘Tuin van Nederland’, waar volop rust en natuur voorhanden is, om daarmee bestedingen in de toeristisch/recreatieve sfeer te genereren. Dat heeft inderdaad gewerkt, en Overijssel is een populair gebied geworden om te genieten van natuurlijke schoonheid. Helaas gaat de natuur in onze provincie al jarenlang gestaag achteruit. De soortenrijkdom in de natuurgebieden staat onder druk door o.a. vervuiling, klimaatverandering en versnippering. Juist tegen de gevolgen van deze bedreigingen zou een goede, uitgebalanceerde EHS iets kunnen uitrichten. 

Willen we onze provincie aantrekkelijk houden voor bezoekers, maar ook voor de eigen bevolking, dan is het noodzakelijk om het landschap aantrekkelijk te houden. Daarvoor dient er geïnvesteerd te worden in maatregelen die een duurzaam aantrekkelijk landschap waarborgen. Dat daarop beknibbelt wordt vanwege uit de financieel-economische crisis voortkomende beperkte financiën is begrijpelijk, maar een grote bezuiniging zoals de provincie nu voorstelt gaat alle perken te buiten. 

Een goede EHS is een investering voor de lange termijn. Hier geldt dat goedkoop duurkoop is. Een uitgeklede versie, zoals er nu voorligt, gaat op termijn niet alleen ten koste van de biodiversiteit, maar zal ook leiden tot omzetverlies en verlies van werkgelegenheid in de toeristisch-recreatieve sector. Overijssel lijkt niet te beseffen dat het niet de enige provincie in het oosten van het land is die over natuur beschikt. Afgezien van Duitsland zijn Gelderland en Drente goede concurrenten. Beide provincies nemen de uitbouw van de EHS serieus en laten zien dat zij gericht zijn op lange termijn oplossingen en niet op kortstondig gewin.

Luchthaven Twente failliete boedel

Jordi Rietman heeft eind vorig jaar een actie ontketend voor de doorstart van vliegveld Twente. Op dat moment was al duidelijk dat geen van de drie gegadigden die in de race waren voor de exploitatie er brood in zagen. Nu beweert Rietman in TC Tubantia van vandaag dat hij ervan overtuigd is dat een meerderheid van Twentenaren voor het vliegveld is. Er is echter geen enkel wetenschappelijk onderzoek dat die stelling ondersteunt, en bovendien is het niet erg relevant. Waar het om gaat, en dat zou een student ondernemen in de detailhandel als Rietman ook moeten weten, is of er langdurig voldoende vraag is naar vliegen vanaf Twente.

Dat drie grote spelers met ervaring in het exploiteren van luchthavens, waaronder Schiphol, het vliegveld hebben afgeserveerd door geen bod uit te brengen bij de aanbesteding is veelzeggend. Schiphol zag al in 2008/2009 dat er geen muziek in zit, omdat het bedrijf op basis van bevolkingscijfers en de nabijheid van het Duitse vliegveld FMO te weinig klandizie en te veel concurrentie verwacht. FMO ligt op maar 60 km afstand en heeft onlangs nog de eigen positie versterkt door het binnenhalen van prijsvechter Ryanair, dat vanaf juni gaat vliegen op populaire Spaanse bestemmingen.

  Vliegen is prachtig, maar zou niet gesubsidieerd moeten worden

Voor een rendabele luchthaven moeten er dus voldoende passagiers zijn over een lange tijdsperiode. Drie grote bedrijven schatten in dat die er niet zullen zijn, en dat exploitatie daarom verliesgevend zal zijn. Dat is geheel in lijn met kritische rapporten die tegenstanders van doorstart eerder al naar voren hebben gebracht. Rietman klampt zich vast aan Dik Wessels van de investeringsmaatschappij Reggeborgh, die enkele weken geleden openbaar maakte dat hij wel geïnteresseerd is in de exploitatie van het vliegveld. Reggeborgh is niet te vergelijken met de drie gegadigden die geen bod hebben uitgebracht. De maatschappij voldoet niet aan de voorwaarden, omdat zij geen ervaring heeft met de exploitatie van een luchthaven, maar belangrijker is dat zij afkomt op een failliete boedel. Zo mag je het vliegveld na het mislukken van de aanbesteding immers wel noemen.

Bij de overname van een failliete boedel kunnen door de eigenaren, in dit geval de provincie Overijssel en de gemeente Enschede, geen al te hoge eisen worden gesteld. Officieel heet het dat Reggeborgh aan min of meer dezelfde eisen moet voldoen als de eerdere gegadigden, maar officieus zou dat wel eens anders kunnen zijn. Ik zou er niet vreemd van opkijken als de eisen flink omlaag worden geschroefd. Dat kan voor Twente meer lawaai betekenen. Het kan ook zijn dat de overheid nog veel meer aan de exploitatie gaat bijdragen. Vanwege concurrentievervalsing verbiedt de EU het subsidiëren daarvan, maar bij de overname van een failliete boedel kan er misschien toch wel iets geregeld worden. Vliegen met overheidssteun is echter geen goede besteding van belastinggeld.

Door de overheid is er al voor tientallen miljoenen geïnvesteerd in een doorstart. Dat maakt het moeilijk om de stekker eruit te trekken. Ook hebben invloedrijke politici hun lot verbonden met het realiseren van een luchthaven. Ze willen geen gezichtverlies en zullen waarschijnlijk blijven inzetten op een doorstart, ook als alle seinen op rood staan. Zoiets heet een autonome ontwikkeling, wat een groot risico inhoudt voor de regio. Het is te hopen dat Twente niet de fout maakt om nog dieper verstrikt te raken in een peperduur luchtkasteel.

Als vliegen vanaf Twente luchtfietserij is, waarom zou een succesvol ondernemer als Dik Wessels daar dan geld in willen stoppen? Ik vermoed dat het hem gaat om de grond rondom het vliegveld, en dat de exploitatie van de luchthaven alleen maar een middel is om er greep op te krijgen. Als de doorstart eenmaal gerealiseerd is, dan kan de grond geëxploiteerd worden, en dat wordt vooral profijtelijk als ook niet luchthaven gebonden bedrijvigheid wordt toegelaten. Het zou me niet verbazen als dat het gevecht is dat achter de schermen geleverd gaat worden. Als deze wijziging erdoor is, dan kan het hele gebied tot een normaal bedrijventerrein omgevormd worden. Dat levert pas echt winst op. En dan doet het er op een gegeven moment niet meer toe of vliegen nog wel rendabel is. Zodra het dat niet meer is, kan de stekker eruit. Dan blijven we zitten met een enorm bedrijventerrein op een plek waar dat eigenlijk ongewenst is. Zou het niet veel slimmer zijn om die startbanen vol te zetten met zonnepanelen? Dat hebben we een duurzame energiecentrale waar we ook nog trots op kunnen zijn!

Centrum Hengelo verliest opgaand groen

Eergisteren zijn een dozijn bomen gekapt op de parkeerplaats tussen stadhuis en het winkelcentrum Thiemsbrug ten behoeve van de bouw van Lange Wemen. Eerder dit jaar had de gemeente zichzelf daarvoor al een kapvergunning verleend. Twee grote populieren zijn nog even blijven staan. De Natuur- en Milieuraad had graag gezien dat deze populieren behouden zouden blijven, maar dat is helaas niet gelukt. Ook wat kleine bolacacia’s en de vier leilindes bij het bevrijdingsmonument zullen verdwijnen. Gelukkig zullen er na de bouw weer nieuwe bomen worden aangeplant, maar dat zullen kleine boompjes zijn, die pas na enkele decennia zich kunnen meten met wat nu weggehaald is. In het centrum van Hengelo is en wordt veel steen op steen gestapeld, en daar is niets op tegen, mits er voldoende tegenwicht is van bomen en heesters. Veel oudere bomen zijn in de loop van de tijd verdwenen, waardoor het centrum onevenwichtig dreigt te worden. Het plan Lange Wemen bedreigt ook de atlasceder tegenover Hotel Nationaal aan de andere kant van het Burgemeester Jansenplein. De gemeente heeft twee versies voor een nieuwe inrichting van het plein gemaakt: een met en een zonder de ceder. Binnenkort, op 17 januari, overleggen de Natuur en Milieuraad en verschillende andere organisaties met de gemeente over het plein en de ceder. De inzet van de Natuur en Milieuraad is behoud van de ceder. Dat lijkt mij ook de beste keuze. De ceder is gezond, bijna een halve meter dik en is nauwelijks opgesnoeid, wat het een goede klimboom maakt. Leuk voor kinderen die in het centrum toch niet zo veel mogelijkheden hebben om zich te vermaken.

Illegale kap kan daglicht niet verdragen

In de nacht van donderdag 27 op vrijdag 28 december 2012 is een Amerikaanse eik van bijna een halve meter dik in een plantsoen in de binnenstad op illegale wijze (bijna) omgezaagd. Het ging om een kerngezonde boom op de hoek van de Drienerstraat en de Wolter ten Catestraat, die kort voor middernacht minutenlang met een kettingzaag is bewerkt door een jongeman, die vervolgens vergeefs probeerde de boom om te duwen, waarna hij in een grijze Opel Astra stationcar stapte en er met hoge snelheid en gedoofde verlichting vandoor ging. In de auto zaten meerdere personen. De brandweer heeft de boom neergehaald, omdat het gevaar bestond dat hij op de weg zou kunnen vallen. Een dergelijke brutale aanslag op het openbare groen van Hengelo is bij mijn weten nog niet eerder voorgekomen. Wie iets gezien heeft of hier meer van weet wordt verzocht contact op te nemen met de politie, die een signalement heeft verspreid. De gemeente zal aangifte doen. Wat zit hier voor verhaal achter, en waarom juist deze boom?

De wereld vergaat, maar nu nog even niet

Een spannende tijd

Achterblijvers graveerden tekeningen op wanden

van tempels en paleizen na de ineenstorting

van de Maya-stadstaat Tikal in het noorden van

Guatamala in de 9e eeuw als gevolg van o.a. grote
bevolkingsgroei; © 1976.

Vandaag vergaat de wereld, althans volgens sommigen. Schuivende aardplaten en aardbevingen, omkering van de polen en zondvloeden, en een de aarde geselende komeet. Uit een berg bij Bugarach, een klein Frans dorpje in de Pyreneeën, zou een ruimteschip opsteigen met aliens die iedereen die vandaag rond of op die berg zit in veiligheid zullen brengen. De politie heeft de wegen erheen afgezet om een run op de berg te voorkomen. Wat een prachtig verhaal! In ons land vertrouwd Pieter van der Meer uit Kootwijkerbroek op de grote reddingsboot in zijn tuin om samen met zijn familie de rampspoed van het einde der tijden te overleven. En dat allemaal omdat een periode in de Maya-tijdrekening vandaag afloopt. Het gaat om het einde van het 13e baktun, een periode van circa 394 jaar in de zogenaamde Lange Telling, de historische tijdrekening van de Maya's, die begint op 11 augustus 3114 v.Chr. Het is min of meer vergelijkbaar met het einde van een eeuw in onze eigen jaartelling, zoals we kort geleden nog meegemaakt hebben. Ook toen was er onrust. Computers zouden ontregeld raken, vliegtuigen zouden uit de lucht vallen en de samenleving zou in een chaos storten. Er gebeurde niets van dat alles.

De wereld vergaat

Wie denkt dat de wereld vergaat, heeft echter groot gelijk: dat gaat inderdaad gebeuren, alleen niet vandaag. Zoals alles in de natuur zit er zowel aan de aarde als aan de zon een begin en een einde. Tegen het einde van haar levensduur wordt de zon instabiel en dijt ze uit tot een rode reus, waarbij de buitenste schil tot ver voorbij de baan van Venus komt. Daar zal de aarde niet tegen bestand zijn. Maar dan zijn we een slordige vijf miljard jaar verder. Dichterbij is de botsing met een enorm brok ruimtepuin, zoals dat 60 miljoen jaar geleden gebeurde. De klap was toen zo groot dat de wereldwijde dominantie van dinosauriërs volledig weggevaagd werd. Het leven nam daarop een totaal andere wending. Een herhaling zou dramatische gevolgen hebben voor onze menselijke samenleving. Gelukkig komt zo’n dreiging ‘out of the blue’ maar sporadisch voor en bovendien wordt ruimtepuin steeds meer in kaart gebracht. Mocht er iets groots op ramkoers liggen en bijtijds ontdekt worden, dan kunnen we zelfs proberen met waterstofbommen het ding uit koers te brengen. Zo zou het dan toch nog goed kunnen aflopen.

De aarde is een kippenhok

Waar we veel meer van te vrezen hebben is het gevaar dat onder onze neus ligt. Het is zo dichtbij, dat we het amper zien. Dat gevaar zijn wij zelf. Een eeuw geleden waren we met bijna 2 miljard, nu zijn we met 7 miljard, en binnen 40 jaar zal dat zijn aangegroeid tot 9 miljard. Van al die miljarden mensen willen er steeds meer een tweede huis, een derde auto en een vierde jaarlijkse vliegvakantie. Dat gaat niet. De aarde raakt nu al overbelast. We vissen de zeeën leeg, kappen enorme oppervlaktes bos, en we ontregelen het klimaat. We vinden ons het meest intelligente wezen op aarde, maar zijn we wel intelligent genoeg? We handelen nog steeds vanuit oeroude reflexen: pak wat je pakken kan. Dat is een heel natuurlijke reactie. Als een vos in een kippenhok binnendringt, dan doodt hij alle kippen, ook al heeft hij er aan een genoeg om zijn honger te stillen. De wereld is een heel groot kippenhok, en wij zijn de vos. Alleen kunnen we er niet uit. Dat betekent dat we ons moeten aanpassen aan de situatie. Kunnen we dat ook?

Grenzen trekken

Behalve archaïsche reflexen spelen ook ideeën in ons hoofd ons parten. Veel mensen die onder de indruk zijn van onze technische vooruitgang denken dat we de natuur in onze zak hebben, dat wij mensen heersen over de natuur. Misschien is dat ook wel zo op de vierkante micrometer, maar verder gaat het niet op. Zoals alle levende wezens is immers ook de mens onderhevig aan de wetten van de natuur. Een van die wetten luidt dat als een soort zich niet of onvoldoende kan aanpassen aan sterk veranderde omstandigheden, deze gedoemd is om te verdwijnen. Als wij mensen niet leren om onszelf grenzen op te leggen, dan zal de aarde ons grenzen opleggen. De aarde is per slot van rekening een zelfregulerend systeem. Als het uit balans raakt, dan zal zij streven naar een nieuw evenwicht. Dat kan een evenwicht zonder mensen zijn, of met heel veel minder mensen. Ik ben ervan overtuigd dat het voor ons beter zou zijn als wij zouden leren onszelf grenzen op te leggen, dan te wachten tot de aarde dat voor ons gaat doen.

Inspraakprocedure Concept Groenplan Hengelo afgesloten

Kaart hoofdgroenstruktuur is onvolledig

  De Hengelose oude Algemene begraafplaats in herfsttooi

Gisteren was de laatste dag waarop een inspraakreactie gegeven kon worden op het gemeentelijke concept groenplan, dat 6 weken ter inzage heeft gelegen. Naast de visie, de kern van het geheel, ging het ook om de bijbehorende kaart, waarop de hoofdgroenstructuur staat aangegeven. Wat me meteen opviel is dat de oude Algemene begraafplaats aan de Bornsestraat daar geen deel van uit maakt, en op de kaart zelfs niet eens als groen staat aangemerkt, terwijl dit zeer boomrijke kerkhof toch zeker tot de groene longen van Hengelo gerekend kan worden. Het kerkhof heeft de afgelopen jaren niet te klagen gehad over een gebrek aan belangstelling vanwege een herinrichting en daarmee gepaard gaande bomenkap, wat deze omissie des te raadselachtiger maakt. Ook de Dr. Kuyperstraat met 23 monumentale platanen is over het hoofd gezien.

Groen en kansen voor kinderen

Een onderdeel dat ik in de visie te weinig terug vindt is aandacht voor mogelijkheden voor kinderen om  in de stad spelenderwijs met natuur in aanraking te komen. Het belang van deze mogelijkheden moet niet onderschat worden, omdat juist op die manier een basis gelegd kan worden voor een latere positieve houding tot en omgang met natuur. De kinderen van nu zijn de volwassenen van de toekomst: als zij de waarde van groen niet inzien, dan kan dat consequenties hebben voor de leefbaarheid van de stad. De onwenselijke trend om bv. tuinen te bestraten kan dan een nog grotere vlucht gaan nemen. Graag wat meer kansen voor kinderen om op te groeien tussen het groen, bv. door vergroening van schoolpleinen en uitdagende groene speelplekken in parken. Veel geld is daar niet voor nodig, maar creativiteit des te meer.

Al het groen moet in het groenplan

Het groenplan wekt de suggestie dat het gaat over al het groen in de stad. Ik mis echter de aandacht voor het groen met de laagste status, het plaaggroen, ook wel onkruid genaamd. Dit groen wordt doorgaans als ongewenst beschouwd, maar desondanks is het groen. Ik wil ervoor pleiten om ook dit groen in het groenplan op te nemen. Waar voor ander groen beheersmaatregelen in het groenplan, of de uitwerking daarvan, worden opgenomen, zou het logisch zijn om dit ook te doen voor plaaggroen. Daarbij kan de gedachte dat groen een directe relatie heeft met duurzaamheid, dat het een voorwaarde is voor de leefbaarheid van de stad en voor de gezondheid van haar inwoners, mede bepalend zijn bij de bestrijding van overlast door plaaggroen.

Onkruidbestrijding en RoundUp

Momenteel is de situatie zo dat de gemeente twee keer per groeiseizoen stoepen en straten met RoundUp laat besproeien. Dat heeft niets met duurzaamheid te maken. RoundUp komt steeds meer onder vuur te liggen en het middel wordt ervan verdacht dat het o.a. kanker, Parkinson, huidaandoeningen, miskramen en aangeboren afwijkingen veroorzaakt. Het is een weliswaar goedkoop, maar geen veilig middel. Burgers worden blootgesteld aan dit vergif. Uit Duits onderzoek van december 2011 bleek dat de werkzame stof van RoundUp, glysofaat, in de urine van Berlijners aantoonbaar was in concentraties van 5-20 keer de toegestane norm voor drinkwater! Toen er eerder dit jaar  gespoten werd op het trottoir van de Troelstrastraat heb ik zelf geconstateerd dat het vergif zelfs de overkant van deze toch bepaald niet smalle straat kan bereiken. Ik zag in mijn eigen straat een moeder met een baby in haar kinderwagen vlak langs een voertuig lopen dat op de stoep een bespuiting uitvoerde. Ze was zich er stellig niet van bewust dat zij haar kind daarmee in gevaar kon brengen. Kinderen in het algemeen, maar babies in het bijzonder, zijn veel gevoeliger voor vergif dan volwassenen. Wordt daar bij de toelating van vergif wel rekening mee gehouden?

Denken vanuit een op duurzaamheid gerichte groenvisie

Het is beter om plaaggroen een plek te geven in het groenplan, omdat dan vanuit de groenvisie bekeken kan worden of, waar en hoe ingegrepen moet worden. Je kunt dan duurzaamheid, veiligheid, leefbaarheid en gezondheid een rol laten spelen bij deze afweging. Is het bv. echt nodig om twee keer per jaar actie te ondernemen? Moet het minimale groen, dat door onze 50.000 gemotoriseerde vervoermiddelen constant plat wordt gereden en tussen straatstenen echt niet hoger wordt dat 5 mm, beslist weggespoten worden? Volgens mij kan daar heel veel bezuinigd worden, vooral als we ons ook gaan afvragen waarom de gemeente stoepen van onkruid zou moeten ontdoen. De gemeente veegt ook niet de stoepen als er sneeuw ligt. Misschien is het veel slimmer om de verantwoordelijkheid daarvoor bij burgers te leggen. Dan moet wel het gif in de ban. Dat is heel goed uit te leggen vanuit een consistente, op duurzaamheid gerichte groenvisie.

Zoektocht Hengelose kunstenaars succesvol van start

Nu de allerlaatste expositie, ‘Exit’, onder de vlag van het ten gevolge van bezuinigingen gesneuvelde kunstcentrum AkkuH bijna voorbij is wordt de vraag ‘hoe nu verder’ voor Hengelose kunstenaars steeds nijpender. Gisteravond kwamen ongeveer 70 van hen bij elkaar in Metropool om daarover te discussiëren. In september had wethouder van cultuur Wieger Mulder nog toegezegd dat ongeveer €150.000 van het budget van AkkuH behouden zou blijven voor de presentatie van kunst, maar ondertussen heeft de gemeenteraad dat naar beneden bijgesteld tot slechts een derde van dat bedrag, wat neer komt op iets meer dan een tiende deel van het oorspronkelijke budget van het kunstcentrum. Uit de discussie kwam naar voren dat er een pand moet komen om werk te kunnen presenteren, en ook meer geld: een ton! Molenstraat 16, waar tot enkele jaren geleden een commerciële kunstuitleen zat, gooide hoge ogen, omdat de ruimte geschikt is en direct in het centrum ligt. Een werkgroep van kunstenaars, met daarin o.a. Pier van Dijk, Guusje Beverdam, Henk Lassche en José Verstappen, gaat aan de slag om plannen te ontwikkelen die worden teruggekoppeld in een volgende vergadering.

  The freedom of speech, © 2012, is tot januari te zien in de expositie

  Te kijk 2012 in het Lambooijhuis te Hengelo

De uitstekend bezochte avond was een succes. Er was een sterke wens om samen verder te komen, en bovendien was er voor iedereen ruimte om een eigen visie te ontvouwen. Anders dan de meeste sprekers was mijn inbreng vanuit een andere invalshoek, nl. het belang van tolerantie onder kunstenaars. Als er gebrek is aan tolerantie, dan is dat schadelijk voor het aanzien van de Hengelose kunstsector, en dat beïnvloedt vanzelfsprekend ook het succes van het presenteren van kunst. Het blijft vreemd dat een aanslag op het vrije woord binnen een kunstinstelling onder de vorige coalitie onweersproken is gebleven. Ik vroeg de wethouder een heldere boodschap af te geven over de waarde van de vrijheid van meningsuiting, en ik vroeg mijn collega’s om niet samen te werken met hen die aantoonbaar de indruk wekken dat zij intolerant zijn. Repressie is antikunst, en ik vind dat wie daarop gericht blijft, geen invloed behoort te hebben op de gang van zaken in de kunstsector. Natuurlijk zou ik liever zien dat degenen die als bestuurder grove fouten hebben gemaakt zich daarvan zouden distantiëren, maar de realiteit is dat niet iedereen zoveel kracht in zich heeft. Het is volgens mij het een of het ander: of je erkent de fundamentele rechten van anderen, of je ziet af van invloed. Een tussenweg is er niet.

Vliegveld Twente nog niet van de kaart

'The end’ kopte TCTubantia van 5 december, nadat bekend was geworden dat er geen enkele marktpartij middels een bieding interesse had getoond om het stilgevallen vliegveld Twente nieuw leven in te blazen, terwijl de provincie Overijssel samen met de gemeente Enschede toch zo voor Sinterklaas had proberen te spelen met leuke cadeautjes, zoals zeven jaar lang vrijstelling van het betalen van een vergoeding voor het gebruik van de luchthaven, en een (omstreden) overheidsinvestering van 16 miljoen in de luchthaveninfrastructuur.

  Ten behoeve van de luchthaven Twente zou dit gebied langs de Sniedersveldweg 

  omgetoverd moeten worden tot een immens parkeerterrein

Maar dat het doek zou zijn gevallen voor dit onduurzame plan is een voorbarige uitspraak. De verantwoordelijke Enschedese wethouder Marijke van Hees is nog niet zo ver dat ze een streep zet onder het luchtkasteel, waarvan de voorbereiding al vele miljoenen heeft gekost: ‘Het blijft mijn wens om te vliegen’. Hans Mohrman, leider van de aanbesteding, denkt dat er nog steeds een markt is  voor een luchthaven Twente, maar nu even niet vanwege het tegen zittende economische tij. De Enschedese burgemeester Peter den Oudsten gelooft dat de luchthaven alles in zich draagt om een economische motor voor Twente te zijn. Vanochtend wees Trouw erop dat het Enschedese coalitieakkoord stelt dat een mislukte aanbesteding het einde van de vliegveldplannen inhoudt. Maar dat hebben we al eens vaker gehoord. Er komt nu een onderzoek waarom marktpartijen het hebben laten afweten, en dat geeft te denken. Tegenstanders van de heropening van de luchthaven doen er goed aan om de champagne nog maar even niet te ontkurken. De luchtvaartlobby is wereldwijd een van de sterkste lobbies, die absoluut niet onderschat moet worden. Hoewel er een slag gewonnen is, lijkt mij de strijd nog niet gestreden.

Het onderzoek, dat ADT, het samenwerkingsverband van gemeente en provincie, zal gaan uitvoeren, en waarvan de resultaten in februari verwacht worden, zal zich o.a. gaan richten op de kaders die gesteld zijn. Zo waren bv. nachtvluchten niet toegestaan. Het is alleszins denkbaar dat zodra de economie uit het dal kruipt, er een nieuwe poging gedaan zal worden met veel meer tegemoetkomingen naar marktpartijen. Te denken valt aan meer subsidies en het toestaan van lawaaiige vrachtvluchten en van nachtvluchten. Het gaat hier om een prestigeproject waar veel politici zich sterk mee verbonden hebben, en dat vergroot het risico op autonome ontwikkelingen, die los gezongen zijn van de werkelijkheid. Er zijn voorbeelden genoeg van regionale vliegvelden waar locale overheden een te grote broek hebben aangetrokken en die in een duur fiasco zijn geëindigd. Het is te hopen dat het in Twente niet zo ver komt. Laten we alert blijven!